قراردادها و طرح های سازمان اتصالات برق کشورهای شورای همکاری خلیج فارس (GCCIA)

سازمان اتصالات برق کشورهای شورای همکاری[1] (هیئة الربط الکهربائی الخلیجی) نهادی است که با هدف یکپارچه‌سازی و اتصال شبکه‌های برق کشورهای عضو شورای همکاری در سال 2001 تأسیس شده است. این نهاد از زمان آغاز فعالیت خود نقش مهمی در تضمین تأمین پایدار برق، کاهش هزینه‌ها و ارتقای امنیت انرژی در منطقه ایفا کرده است. افزایش تقاضای برق، روند رو به گسترش پروژه‌های اقتصادی و قراردادهای اخیر، نشان‌دهنده اهمیت روزافزون آن در همکاری‌های منطقه‌ای و همگرایی اقتصادی است. در هفته گذشته، این سازمان با سازمان‌های برق کشور امارات متحده عربی و کشور عمانی، قراردادهایی را جهت تامین برق و توسعه و اتصال شبکه‌های برق این کشورها امضا کرد.در این گزارش توافقات، قراردادها و طرح های سازمان اتصالات برق کشورهای شورای همکاری در روزهای اخیر و نیز طرح های آتی این سازمان بررسی می‌شود. این سازمان در سه ماهه سوم 2025، پروژه‌های توسعه‌ای با امارات متحده عربی و پروژه اتصال مستقیم با عمان را با هزینه تقریبی 900 میلیون دلار آغاز کرد تا تقاضای رو به رشد انرژی را برآورده کند .

سازمان اتصالات برق کشورهای شورای همکاری[1] (هیئة الربط الکهربائی الخلیجی) نهادی است که با هدف یکپارچه‌سازی و اتصال شبکه‌های برق کشورهای عضو شورای همکاری در سال 2001 تأسیس شده است. این نهاد از زمان آغاز فعالیت خود نقش مهمی در تضمین تأمین پایدار برق، کاهش هزینه‌ها و ارتقای امنیت انرژی در منطقه ایفا کرده است. افزایش تقاضای برق، روند رو به گسترش پروژه‌های اقتصادی و قراردادهای اخیر، نشان‌دهنده اهمیت روزافزون آن در همکاری‌های منطقه‌ای و همگرایی اقتصادی است. در هفته گذشته، این سازمان با سازمان‌های برق کشور امارات متحده عربی و کشور عمانی، قراردادهایی را جهت تامین برق و توسعه و اتصال شبکه‌های برق این کشورها امضا کرد.

در این گزارش توافقات، قراردادها و طرح های سازمان اتصالات برق کشورهای شورای همکاری در روزهای اخیر و نیز طرح های آتی این سازمان بررسی می‌شود. این سازمان در سه ماهه سوم 2025، پروژه‌های توسعه‌ای با امارات متحده عربی و پروژه اتصال مستقیم با عمان را با هزینه تقریبی 900 میلیون دلار آغاز کرد تا تقاضای رو به رشد انرژی را برآورده کند .

توافقات اخیر و برنامه‌های توسعه ای GCCIA:

   سازمان اتصالات برق کشورهای شورای همکاری خلیج فارس (GCCIA)، قراردادهایی به ارزش 805 میلیون دلار با امارات متحده عربی (برای پروژه‌های توسعه برق) و سلطنت عمان (اتصال مستقیم بین شبکه این سازمان و شبکه برق عمان) امضا کرد. مراسم امضای این قرارداد در دفتر مرکزی سازمان اتصال متقابل کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در شهر دمام عربستان برگزار شد.

   پروژه توسعه با امارات متحده عربی با هدف توسعه شبکه ی داخلی (Interconnection) برق بین امارات متحده عربی و کشورهای عضو شورای همکاری، و جهت افزایش امنیت انرژی و هموار کردن راه برای ادغام اقتصادی گسترده‌تر در سراسر منطقه انجام می‌شود. همچنین از تلاش‌ها برای گذار به انرژی پاک، همسو با استراتژی‌های کشورهای عضو شورای همکاری برای ایجاد یک سیستم انرژی کارآمد، مقاوم و پایدار که از رشد اقتصادی پایدار پشتیبانی ‌کند، حمایت می‌کند.

این پروژه شامل گسترش و توسعه شبکه اتصال برق بین امارات متحده عربی و سازمان اتصالات برق کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس است و شامل ساخت یک خط انتقال هوایی 400 کیلوولت دو مداره با طول 96 کیلومتر است که پست برق سلع در امارات متحده عربی را به پست برق سلوی در عربستان سعودی متصل می‌کند. علاوه بر این، شامل گسترش سه پست برق اصلی متعلق به سازمان اتصالات برق شورای همکاری خلیج فارس به نام های غونان، السلع و سلوی است. این پروژه همچنین شامل ارتقاء تجهیزات تبدیل 400 کیلوولتی با قطع کننده‌ها، راکتورها و سیستم‌های حفاظتی و کنترل است که در نتیجه قابلیت اطمینان و کارایی شبکه برق کشورهای شورای همکاری خلیج فارس را افزایش می‌دهد. قرار است این پروژه در سه ماهه چهارم سال 2025 آغاز شود و انتظار می‌رود تا سه ماهه چهارم سال 2027 تکمیل شود.

این پروژه راهبردی برای تقویت شبکه سازمان اتصالات برق کشورهای شورای همکاری و افزایش ظرفیت انتقال برق با امارات متحده عربی طراحی شده است. این پروژه بر اساس نتایج مطالعات جامع امکان‌سنجی فنی و اقتصادی انجام شده است که نشان دهنده همسویی پروژه با برنامه‌های راهبردی این سازمان برای تضمین یک شبکه برق انعطاف‌پذیر و کارآمد و مزایای بلندمدت برای زیرساخت‌های انرژی منطقه است.

پروژه اتصال با شبکه برق سلطنت عمان:

پروژه اتصال متقابل با شبکه برق سلطنت عمان گامی استراتژیک در جهت ادغام شبکه‌های انرژی خلیج فارس است. همچنین یک ابتکار استراتژیک حیاتی با هدف افزایش همگرایی شبکه انرژی منطقه‌ای و افزایش قابلیت اطمینان و پایداری سیستم‌های برق در منطقه است. این پروژه به روندهای جهانی که خواستار توسعه زیرساخت‌های انرژی و دستیابی به اهداف توسعه پایدار هستند، پاسخ می‌دهد.

این پروژه شامل ساخت یک خط انتقال دو مداره 400 کیلوولتی است که پست برق السلع امارات را به پست برق عبری متصل می‌کند و در عمان به طول 530 کیلومتر ساخته خواهد شد. این پروژه همچنین شامل ساخت دو پست انتقال 400 کیلوولتی، یکی در عبری عمان و دیگری در منطقه البینونه امارات متحده عربی است. این پست‌ها به سیستم‌های کنترل، حفاظت و ارتباطات پیشرفته مجهز خواهند شد تا کارایی، قابلیت اطمینان و ایمنی را تضمین کنند. همچنین یک ایستگاه جبران دینامیکی (STATCOM) برای افزایش پایداری شبکه و افزایش ظرفیت انتقال، با ظرفیت کلی تا 1600 مگاوات، در آن گنجانده خواهد شد. قرار است فرآیند ساخت در سه ماهه چهارم سال 2025 آغاز شود و تا پایان سال 2027 به بهره‌برداری برسد.

این پروژه با صرفه‌جویی در هزینه‌های تولید، هزینه‌های عملیاتی و مصرف سوخت، به طور مستقیم تبادل و تجارت برق بین کشورهای شورای همکاری خلیج فارس و عمان را افزایش می‌دهد و در نتیجه انعطاف‌پذیری و پایداری سیستم‌های الکتریکی را افزایش می‌دهد. علاوه بر این، این پروژه به کاهش انتشار کربن و حمایت از اهداف حفاظت از محیط زیست کمک خواهد کرد.

این پروژه‌ها نشان‌دهنده یک جهش کیفی جدید در فرآیند ادغام و یکپارچگی برق خلیج فارس هستند که با هدف افزایش امنیت انرژی، افزایش کارایی و قابلیت اطمینان شبکه‌های ملی، گسترش دامنه اتصال الکتریکی بین کشورهای منطقه و افزایش فرصت‌ها برای تجارت و تبادل انرژی بین کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، انجام می‌شود.

تأمین مالی پروژه‌ها :

 پروژه‌های توسعه از طریق صندوق‌ها و بانک‌های خلیج فارس تأمین مالی خواهند شد. در مورد تأمین مالی پروژه توسعه اتصال برق با امارات متحده عربی، سازمان اتصالات و صندوق توسعه ابوظبی در ژوئن 2025 یک توافقنامه تأمین مالی به ارزش 205 میلیون دلار آمریکا امضا کردند. در مورد پروژه اتصال مستقیم با سلطنت عمان، این سازمان دو توافقنامه تأمین مالی امضا کرد: یکی با صندوق توسعه قطر به مبلغ 100 میلیون دلار در فوریه 2025 و دیگری توافقنامه تأمین مالی مرحله‌ای با بانک بین‌المللی صحار به مبلغ 500 میلیون دلار آمریکا در سپتامبر 2025.

ساخت پروژه‌های توسعه ای به عنوان یک نقطه عطف تاریخی :

مهندس محسن بن حمد الحضرمی، رئیس هیئت مدیره سازمان اتصالات برق شورای همکاری (GCCIA)، می‌گوید امضای این قراردادها، نقطه عطف تاریخی جدیدی برای این سازمان است و «قراردادهای اجرای پروژه‌های توسعه و اتصال مستقیم که امروز امضا کردیم، چشم‌انداز استراتژیک رهبران کشورهای شورای همکاری خلیج فارس را در ساخت یک سیستم الکتریکی به هم پیوسته، امن و پایدار نشان می‌دهد و جایگاه شورای همکاری خلیج فارس را به عنوان الگویی پیشرو برای ادغام منطقه‌ای در بخش انرژی ارتقا می‌دهد.» وی تأکید کرد که این پروژه‌ها «صرفاً زیرساخت فنی نیستند، بلکه یک سرمایه‌گذاری راهبردی بلندمدت در آینده امنیت انرژی و توسعه اقتصادی کشورهای ما هستند.» وی افزود: «این گام مستقیماً به حمایت از برنامه‌های توسعه پایدار، ارتقای اتکا به راه‌حل‌های انرژی پاک و افزایش بهره‌وری شبکه‌های خلیج فارس در مواجهه با چالش‌های فزاینده عملیاتی و زیست‌محیطی کمک خواهد کرد.»

مهندس احمد الابراهیم، مدیرعامل سازمان مذکور نیز اظهار داشت: این پروژه‌های راهبردی برای تقویت شبکه این سازمان و افزایش ظرفیت انتقال انرژی الکتریکی بین کشورهای عضو، بر اساس مطالعات جامع امکان‌سنجی فنی و اقتصادی که سازگاری آنها را با برنامه‌های راهبردی این سازمان اثبات شده و دستیابی به منافع بلندمدت برای بخش انرژی در منطقه را تضمین می‌کند، طراحی شده‌اند. وی افزود: «این پروژه‌ها از برجسته‌ترین ارکان طرح راهبردی این سازمان هستند، زیرا به افزایش امنیت انرژی، گسترش دامنه تجارت برق بین کشورهای عضو، کاهش سرمایه‌گذاری‌های غیرضروری در نیروگاه‌های تولید برق متعارف و همچنین حمایت از گذار به سمت انرژی پاک و کاهش تولید کربن، مطابق با چشم‌اندازهای کشورهای شورای همکاری خلیج فارس کمک می‌کنند.»

قابلیت‌های انرژی تجدیدپذیر کشورهای شورای همکاری:

الابراهیم مدیرعامل سازمان اتصالات برق شورای همکاری در جریان بازدید شاهزاده سعود بن نایف بن عبدالعزیز، استاندار استان شرقی از سازمان مذکور اظهار داشت : این سازمان همچنان از تلاش‌های کشورهای شورای همکاری به ویژه پادشاهی عربستان، برای گذار به انرژی پاک و دستیابی به بی‌طرفی کربن حمایت می‌کند. وی اضافه کرد این سازمان با مدیریت نوسانات تولید، بازاریابی انرژی مازاد در بین کشورهای عضو، کاهش نیاز به ذخایر تولید اضافی و کاهش انتشار کربن به میزان تقریباً 7 میلیون تن دی اکسید کربن در سال‌های گذشته، در ادغام این ظرفیت نقش داشته است.

مهندس الابراهیم خاطرنشان کرد که نقش این سازمان همچنین به توانمندسازی پروژه‌های ذخیره‌سازی هیدروژن و انرژی سبز، افزایش توانایی خلیج فارس در صادرات برق پاک و هیدروژن به اروپا، آفریقا و آسیا و قرار دادن منطقه به عنوان یک قطب جهانی برای انرژی آینده، گسترش می‌یابد.

وی تاکید کرد که پروژه اتصال برق، تأثیرات اقتصادی و اجتماعی گسترده‌ای داشته است. این سازمان مرحله جدیدی از توسعه استراتژیک را از استان شرقی آغاز کرده است، از جمله پروژه توسعه اتصال با کویت از طریق خطوط جدید و پست برق الوفره که در سه ماهه سوم امسال با هزینه 260 میلیون دلار تکمیل و راه‌اندازی شد. این پست برق به عنوان دروازه‌ای برای توسعه به سمت شمال عمل می‌کند.

منابع:

- روزنامه شرق الاوسط

- روزنامه مآل

[1] Gulf Cooperation Council Interconnection Authority