بررسی وضعیت شرکت‌های بزرگ بدون کارمند در صربستان

بر اساس داده‌های اداره ثبت شرکت‌های صربستان (APR)، در سال ۲۰۲۵ حدود ۲۹.۳ درصد از کل شرکت‌های فعال این کشور (معادل ۳۲,۷۷۳ شرکت) بدون هیچ کارمندی ثبت شده‌اند. اگرچه عمده این موارد شامل بنگاه‌های خرد است، اما حضور شرکت‌های بزرگ بدون کارمند توجهات را به خود جلب کرده است.

بر اساس داده‌های گزارش سالانه عملکرد تجاری اداره ثبت شرکت‌های صربستان (APR)، در این کشور پنج شرکت بزرگ وجود دارند که هیچ کارمندی ندارند؛ یعنی تعداد کارکنان ثبت‌شده آن‌ها صفر است.

در این گزارش آمده است که در سال ۲۰۲۵، شرکت‌های بدون کارمند ۲۹.۳ درصد، معادل ۳۲ هزار و ۷۷۳ شرکت، از کل شرکت‌های فعال را تشکیل می‌دادند و بخش قابل‌توجهی از اقتصاد کشور را به خود اختصاص داده‌اند. بیشترین تعداد این شرکت‌ها در بخش‌های عمده‌فروشی و خرده‌فروشی، فعالیت‌های حرفه‌ای، علمی و فنی، صنایع تولیدی و ساخت‌وساز فعالیت می‌کنند. از میان آن‌ها، ۹۸.۵ درصد شرکت‌های خرد، ۴۲۳ شرکت کوچک، ۴۸ شرکت متوسط و پنج شرکت بزرگ هستند.

معیار طبقه‌بندی شرکت‌ها

طبقه‌بندی شرکت‌ها بر اساس اندازه، مطابق قانون حسابداری صربستان انجام می‌شود. این قانون سه معیار را برای تعیین اندازه شرکت‌ها در نظر گرفته است:

تعداد کارکنان

مجموع درآمد عملیاتی

ارزش کل دارایی‌ها

برای قرار گرفتن در یکی از گروه‌های خرد، کوچک، متوسط یا بزرگ، هر شرکت باید دست‌کم دو مورد از این سه معیار را احراز کند.

بررسی‌های انجام شده نشان می‌دهد که کدام شرکت‌ها با وجود نداشتن حتی یک کارمند، بر اساس دو معیار دیگر در گروه شرکت‌های بزرگ قرار گرفته‌اند، در چه حوزه‌ای فعالیت می‌کنند و ماهیت کسب‌وکار آن‌ها چیست.

ابهام‌های حقوقی

اگرچه در گزارش سالانه عملکرد تجاری اعلام شده که پنج شرکت بزرگ بدون کارمند در صربستان وجود دارند، اما در عمل تنها دو شرکت واقعاً معیارهای قانونی لازم برای قرار گرفتن در این گروه را دارند. دلیل این اختلاف، وجود استثناهایی است که قانون برای برخی نهادها در نظر گرفته است.

بر اساس اطلاعاتی که اداره ثبت شرکت‌ها در اختیار رسانه‌ها قرار داده، در مجموع ۱۰ بنگاه اقتصادی در دسته شرکت‌های بزرگ قرار گرفته‌اند. از این تعداد، پنج مورد صندوق سرمایه‌گذاری هستند که توسط شرکت‌های مدیریت صندوق اداره می‌شوند.

طبق قانون حسابداری، این صندوق‌ها برای قرار گرفتن در گروه شرکت‌های بزرگ نیازی به احراز هیچ‌یک از معیارهای مربوط به تعداد کارکنان، درآمد یا دارایی ندارند و به‌صورت خودکار در این گروه طبقه‌بندی می‌شوند.

یکی از نمونه‌های این استثنا، صندوق سرمایه‌گذاری TS Ventures Fond d.o.o. Beograd است.

مالک ۹۸.۳۵ درصد این صندوق، شرکت Telekom Srbija است و ۱.۶۵ درصد باقی‌مانده در اختیار شرکت مدیریت صندوق یعنی TS Ventures قرار دارد.

صورت‌های مالی این صندوق نشان می‌دهد که حتی یکی از معیارهای لازم برای قرار گرفتن در گروه شرکت‌های بزرگ را نیز ندارد، اما مطابق قانون به‌صورت خودکار در این گروه طبقه‌بندی شده است.

نمونه دیگر، صندوق FQV I d.o.o. است که ده‌ها سهامدار دارد و توسط شرکت مدیریت صندوق‌های سرمایه‌گذاری Fifth Quarter Ventures  اداره می‌شود. یکی از سهامداران آن نیز صندوق نوآوری دولتی صربستان است.

هیچ‌یک از این صندوق‌ها کارمندی ندارند و بر اساس سایر شاخص‌ها نیز شرایط لازم برای شرکت بزرگ بودن را احراز نمی‌کنند.

در میان پنج شرکتی که در گزارش سالانه عملکرد تجاری معرفی شده‌اند، نام BW Galerija  نیز دیده می‌شود.

این شرکت، همانند کل پروژه بلگراد روی آب، متعلق به شرکت اماراتی Eagle Hills  و دولت صربستان است.

این شرکت در سپتامبر ۲۰۱۷ تأسیس شد و فعالیت اصلی آن اجاره و مدیریت املاک و مستغلات است.

بر اساس صورت مالی سال ۲۰۲۵:

درآمد عملیاتی: ۵.۶۷ میلیارد دینار

ارزش کل دارایی‌ها: ۲۷.۹ میلیارد دینار

با توجه به اینکه برای قرار گرفتن در گروه شرکت‌های بزرگ، درآمدی بیش از ۴۰ میلیون یورو یا دارایی بیش از ۲۰ میلیون یورو لازم است، این شرکت بدون تردید در این دسته قرار می‌گیرد.

شرکت دیگری که واقعاً معیارهای شرکت بزرگ را دارد، Allied Beverages Adriatic d.o.o.  است.

این شرکت در فوریه ۲۰۱۸ ثبت شده و در زمینه تولید نوشیدنی‌های گازدار و نوشیدنی‌های طراوت‌بخش فعالیت می‌کند.

مالک آن شرکت Barlan Inc.  ثبت‌شده در ایالت دلاور آمریکا است و برند Homoljske Vode نیز متعلق به همین شرکت است.

طبق صورت مالی سال ۲۰۲۵:

درآمد عملیاتی: ۵.۹ میلیارد دینار

ارزش دارایی‌ها: ۳.۲ میلیارد دینار

در واقع، فهرست شرکت‌هایی که با وجود نداشتن هیچ کارمند، از نظر قانونی بر اساس درآمد و دارایی در گروه شرکت‌های بزرگ قرار می‌گیرند، تنها به همین دو شرکت محدود می‌شود.

اداره ثبت شرکت‌های صربستان در توضیحی اعلام کرده است که علاوه بر BW Galerija و Allied Beverages Adriatic، سه شرکت دیگر نیز در گزارش سالانه در میان شرکت‌های بزرگ بدون کارمند قرار گرفته‌اند:

Capital Factoring

Zvilo RS

Vantage Financial Consulting d.o.o.

با این حال، هیچ‌یک از این سه شرکت معیارهای قانونی لازم را ندارند. برای مثال، شرکت Zvilo RS  در آوریل ۲۰۲۵ تأسیس شده و مالک آن شرکت Zvilo Limited  ثبت‌شده در بریتانیا است. این شرکت تنها یک صورت مالی سفید (بدون فعالیت) به اداره ثبت شرکت‌ها ارائه کرده است؛ بنابراین نه کارمندی دارد و نه درآمد عملیاتی. از اداره ثبت شرکت‌ها پرسیده شده است که چرا این شرکت‌ها از صندوق‌های سرمایه‌گذاری جدا شده‌اند، در حالی که هیچ‌کدام معیارهای قانونی را ندارند.

پاسخ اداره ثبت شرکت‌ها به ماده ۱۲ قانون حسابداری استناد می‌کند که بانک مرکزی صربستان، بانک‌ها، شرکت‌های بیمه و بیمه اتکایی، شرکت‌های لیزینگ مالی، صندوق‌های بازنشستگی اختیاری، شرکت‌های مدیریت صندوق‌های بازنشستگی، ثبت مرکزی اوراق بهادار، صندوق‌های سرمایه‌گذاری، بورس‌های اوراق بهادار، کارگزاران، مؤسسات پرداخت، مؤسسات پول الکترونیکی و همچنین شرکت‌های فاکتورینگ، بدون توجه به سایر معیارها، اشخاص حقوقی بزرگ محسوب می‌شوند.

به این ترتیب، از میان ۱۰ شرکت یادشده، هشت شرکت به موجب همین استثناهای قانونی در گروه شرکت‌های بزرگ قرار می‌گیرند.

اما اینکه چرا اداره ثبت شرکت‌ها در گزارش سالانه خود به جای ۲ یا ۱۰ شرکت، عدد ۵ شرکت را اعلام کرده، به نحوه تنظیم صورت‌های مالی مربوط می‌شود.

در توضیح اداره ثبت شرکت‌ها آمده است که در گزارش سالانه، منظور از شرکت‌ها، اشخاص حقوقی هستند که صورت‌های مالی خود را در فرم‌های مخصوص شرکت‌ها ارائه می‌کنند؛ همچنین شرکت‌های فاکتورینگ و مؤسسات پرداخت نیز در همین گروه قرار می‌گیرند.

به همین دلیل، برخلاف صندوق‌های سرمایه‌گذاری که فرم صورت‌های مالی متفاوتی دارند، شرکت‌های Zvilo RS، Capital Factoring و Vantage Financial Consulting همان فرم‌های مالی سایر شرکت‌های تجاری را ارائه می‌کنند.

تنها تفاوت این است که برای کسب عنوان «شرکت بزرگ»، الزامی‌به احراز معیارهای قانونی ندارند.

شرکتی که ایستگاه راه‌آهن پروکوپ را ساخت، فقط یک کارمند دارد

بررسی داده‌های عمومی نشان می‌دهد که در صربستان کمتر از پنج شرکت بزرگ وجود دارند که تنها یک کارمند داشته باشند. به‌جز یک استثنا، تقریباً همه این شرکت‌ها در حوزه فاکتورینگ (خرید مطالبات) فعالیت می‌کنند و به همین دلیل نیز مطابق قانون از رعایت معیارهای طبقه‌بندی معاف هستند. اما یک شرکت در این میان استثناست؛ Railway City، همان شرکتی که فضای تجاری ایستگاه راه‌آهن پروکوپ را احداث کرده است.

بر اساس صورت مالی سال ۲۰۲۵:

درآمد عملیاتی: ۸.۱ میلیارد دینار

ارزش دارایی‌ها: ۴.۱ میلیارد دینار

مالک رسمی این شرکت، شرکتی هم‌نام ثبت‌شده در قبرس است، اما مالک نهایی آن برانیسلاو گروییچ، تاجر شناخته‌شده صربستان، محسوب می‌شود.

بر اساس قراردادی که با دولت صربستان منعقد شد، پروژه تکمیل ایستگاه راه‌آهن پروکوپ به شرکت Railway City  واگذار شد. در مقابل، این شرکت حق توسعه و احداث مجتمع تجاری Hyde Park  را در زمین‌های اطراف ایستگاه به دست آورد.

امروزه این مجتمع میزبان دفاتر شرکت‌های دولتی مهمی مانند Telekom Srbija و Dunav Osiguranje  است.

 

101/454

نویسنده: پتریسا جاکوویچ

منبع: پایگاه اینترنتی فوربس مورخ 13/07/2026

https://forbes.n1info.rs/biznis/istrazujemo-ovo-su-velika-preduzeca-u-srbiji-koja-imaju-nula-zaposlenih-ko-je-u-drustvu-bw-galerije/