معاونت دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران

صادرات فناوری پیشرفته صربستان

صادرات محصولات با فناوری پیشرفته صربستان طی یک دهه (۲۰۱۳ تا ۲۰۲۴) تقریباً شش برابر شده و به ۱۲۹۴.۷ میلیون یورو رسیده است، که نشان‌دهنده یک تحول ساختاری به سمت کالاهای با ارزش افزوده بالاتر است. این بخش که بهره‌وری بالاتری دارد، سهم خود را در کل صادرات صربستان به ۴.۵ درصد رسانده و کسری تجاری در این حوزه را کاهش داده است، هرچند صربستان همچنان از میانگین اتحادیه اروپا عقب‌تر است. این پیشرفت عمدتاً ناشی از سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی است که سهم آن در این بخش به ۶۹ درصد افزایش یافته است. محصولات اصلی صادراتی شامل موتورهای هواپیما و قطعات توربین گازی هستند و مقصد اصلی صادرات اتحادیه اروپا (به ویژه آلمان) است.

آمار اقتصادی صربستان در سال 2025

در ۱۱ ماهه نخست سال ۲۰۲۵، مبادلات تجاری صربستان با رشدی ۷.۶ درصدی به ۶۸.۴ میلیارد یورو رسید که در این میان صادرات با افزایش ۷.۹ درصدی، عملکرد بهتری نسبت به واردات داشته است؛ با این حال، با وجود رشد ۲ درصدی تولید ناخالص داخلی و افزایش نسبی در خرده‌فروشی و سرمایه‌گذاری، اقتصاد صربستان در ماه نوامبر با چالش‌هایی همچون کاهش ۳.۴ درصدی تولیدات صنعتی، افت ۸.۴ درصدی فعالیت‌های ساختمانی و کاهش بیش از ۴ درصدی در شاخص‌های گردشگری نسبت به سال گذشته مواجه شده است.

بدهی عمومی صربستان

بر اساس داده‌های اخیر اداره بدهی عمومی صربستان، خریداران یوروباندها (Euroband) با 10.3 میلیارد یورو، بزرگترین طلبکاران این کشور هستند و پس از آن‌ها، دارندگان اوراق بهادار دیناری قرار دارند. با این حال، بزرگترین تغییر مربوط به بانک‌های تجاری داخلی است که وام‌هایشان از کمتر از 200 میلیون یورو در سال 2020 به 4.3 میلیارد یورو رسیده است، افزایشی بیش از 2000 درصد که عمدتاً برای پروژه‌های بزرگ زیرساختی مانند EXPO و استادیوم ملی بوده است. علیرغم هشدارهای شورای مالی درباره گران‌تر بودن این نوع استقراض با نرخ بهره‌های بالا (حدود 8 تا 9 درصد)، دولت صربستان به دلیل سهولت، به این وام‌ها روی آورده است، در حالی که بدهی عمومی‌کلی کشور از 26.9 میلیارد یورو در سال 2020 به 38.5 میلیارد یورو افزایش یافته است. بدهی به بانک صادرات-واردات چین و صندوق بین‌المللی پول نیز به طور قابل توجهی رشد کرده است، هرچند که دارندگان اوراق قرضه همچنان بخش عمده این بار مالی را تحمل می‌کنند.

پارک‌های علم و فناوری صربستان

پارک‌های علم و فناوری در صربستان به عنوان ستون‌های کلیدی توسعه اقتصادی و نوآوری عمل می‌کنند و نقش مهمی در اتصال علم، مهندسی و بازار ایفا می‌نمایند. از سال ۲۰۱۵ که اولین پارک در بلگراد تأسیس شد، این مراکز به تدریج گسترش یافته‌اند و اکنون چهار پارک اصلی را شامل می‌شوند که منجر به ایجاد شغل، افزایش صادرات و تقویت اقتصاد دانش‌بنیان شده است. با این حال، چالش‌هایی مانند تأمین مالی پایدار و رقابت جهانی وجود دارد که ممکن است پیشرفت در این زمینه را تحت تأثیر قرار دهد.

توسعه انقلاب دیجیتال در سایه اوقات فراغت در صربستان

از جمله روندهای قابل ملاحظه توسعه انقلاب دیجیتال در سایه اوقات فراغت ظرف دو دهه گذشته در صربستان بوده است. این روند با گسترش اینترنت پرسرعت و تلفن‌های هوشمند از اوایل دهه ۲۰۰۰ آغاز شد و طی این مدت صحنه فرهنگی صربستان را از موسیقی محلی زنده در قهوه‌خانه‌های سنتی به دنیای استریمینگ (پخش آنلاین)، پلتفرم‌های اجتماعی، پادکست‌ها و بازی‌های ویدیویی تعاملی تغییر داده است. این در حالی است که تحولات پویای فرهنگی، بر اقتصاد و تجارت این کشور تاثیرگذار بوده است.

اخبار اقتصادی صربستان

گزیدۀ اخبار و تحولات اقتصادی صربستان در هفتۀ سوم آذر ماه 1404 مندرج در رسانه‌های این کشور به شرح زیر ارائه می‌گردد:

کاهش سرمایه‌گذاری‌های خارجی در صربستان

بر اساس داده‌های رسمی و پیش‌بینی‌های نهادهای مالی بین‌المللی درباره وضعیت اقتصادی صربستان در سال ۲۰۲۵، رشد تولید ناخالص داخلی صربستان در نیمه اول سال ۲۰۲۵، با رقمی حدود ۲.۱ درصد، کندتر از پیش‌بینی‌های اولیه بوده است. دلیل اصلی این روند نزولی، کاهش شدید سرمایه‌گذاری‌های خارجی است که در نیمه نخست سال ۲۰۲۵ به میزان ۶۷.۵ درصد نسبت به سال گذشته افت داشته است.

کندی رشد اقتصادی صربستان

در نیمه اول سال ۲۰۲۵، اقتصاد صربستان با رشد تولید ناخالص داخلی ۲.۱ درصدی، کندتر از انتظارات عمل کرده است که عمدتاً ناشی از کاهش شدید ۴۰ درصدی سرمایه‌گذاری‌های خارجی (FDI) و همچنین کندی اقتصاد شرکای اصلی تجاری آن در اتحادیه اروپا، به‌ویژه آلمان و ایتالیا، است. در حالی که مقامات دولتی اعتراضات داخلی را مقصر می‌دانند، تحلیل‌گران و نهادهای بین‌المللی چون IMF و EBRD تأکید می‌کنند که عوامل اصلی این کاهش، تنش‌های جهانی، عدم اطمینان ژئوپلیتیکی و تعرفه‌های تجاری هستند. با وجود این چالش‌ها، بخش‌هایی مانند خدمات، صنعت و کشاورزی رشد مثبتی داشته و نرخ تورم و بیکاری تحت کنترل باقی مانده است.

گزارش اقتصادی اداره آمار صربستان

اداره آمار صربستان در گزارش اخیر داده‌هایی در مورد بعضی از شاخص های اقتصاد کلان منتشر کرد از جمله این که بلگراد در سال ۲۰۲۴ با سهم ۴۳.۲ درصدی بزرگ‌ترین نقش را در تولید ناخالص داخلی داشته است؛ در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۵، نرخ اشتغال ۰.۶ درصد کاهش و نرخ بیکاری ۰.۱ درصد افزایش یافته است؛ مبادلات خارجی صربستان در دوره ژانویه تا اکتبر به ۶۲.۳ میلیارد یورو رسیده و ۸ درصد رشد کرده، در حالی که صادرات دلاری ۱۲ درصد افزایش یافته است؛ در اکتبر ۲۰۲۵، تولید صنعتی ۲.۳ درصد کاهش که عمدتاً به دلیل افت بخش انرژی بوده است؛ همچنین، ورود گردشگران ۵.۱ درصد کمتر بوده، اما حجم معاملات خرده‌فروشی با وجود این شرایط ۷.۴ درصد افزایش یافته است.

اخبار اقتصادی صربستان

گزیدۀ اخبار و تحولات اقتصادی صربستان در هفتۀ دوم آذر ماه 1404 مندرج در رسانه‌های این کشور به شرح زیر ارائه می‌گردد: