راهاندازی پلتفرم ITALY و B5: چشمانداز همکاری اقتصادی قزاقستان و ایتالیا
در ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۶، در آستانه، همایش بستر تجاری آسیای مرکزی و ایتالیا برگزار شد و در چارچوب این همایش، پلتفرم B5 و ITALY بهطور رسمی آغاز به کار کرد.
در این نشست، نمایندگان معاونتهای وزارتخانههای ذیربط ایتالیا، قرقیزستان، ترکمنستان و ازبکستان، سفیر تاجیکستان در قزاقستان و همچنین آرمان شکالییف، وزیر تجارت و همگرایی جمهوری قزاقستان، حضور داشتند.
در این پلتفرم، محورهای مشخصی برای ادامه همکاری تعیین شد که عبارتاند از:
- افزایش صادرات غیرمنابعی قزاقستان به ایتالیا؛
- راهاندازی تولیدات مشترک؛
- توسعههابهای منطقهای تجاری و لجستیکی؛
- گسترش ارتباطات مستقیم حملونقلی.
هدف اعلامشده، تبدیل این پلتفرم به سازوکاری عملی برای تعامل مستقیم میان شرکتهای ایتالیایی و کشورهای آسیای مرکزی در حوزههای تجارت، سرمایهگذاری، همکاری صنعتی، حملونقل، لجستیک و فناوریهای جدید است.
جایگاه ایتالیا در تجارت خارجی قزاقستان
ایتالیا جایگاه ویژهای در تجارت خارجی قزاقستان دارد.
بر اساس اطلاعات ارائهشده، ایتالیا سومین شریک تجاری بزرگ قزاقستان در جهان و بزرگترین شریک تجاری این کشور در میان کشورهای اتحادیه اروپا محسوب میشود.
در سال ۲۰۲۵، حجم تجارت میان قزاقستان و ایتالیا به ۱۶.۹ میلیارد دلار رسید که حدود ۱۵.۶ میلیارد دلار آن مربوط به صادرات قزاقستان به ایتالیا بود.
با وجود این حجم قابلتوجه تجارت، مرحله بعدی همکاری اقتصادی دو کشور صرفاً افزایش حجم مبادلات نیست، بلکه تغییر ساختار تجارت مورد توجه قرار گرفته است.
قزاقستان حدود ۱۰۰ قلم کالایی را شناسایی کرده است که ظرفیت افزایش صادرات آنها به ایتالیا به ارزش ۳۰۷ میلیون دلار وجود دارد.
این فهرست شامل محصولات بخشهای:
- متالورژی؛
- صنایع شیمیایی؛
- صنایع غذایی؛
- ساختمان؛
- ماشینسازی
است.
آرمان شکالییف، وزیر تجارت و همگرایی قزاقستان، تأکید کرده است که هدف آن است که این پلتفرم به سازوکاری عملی برای تعامل مستقیم کسبوکارهای ایتالیایی با کشورهای آسیای مرکزی تبدیل شود و حوزههایی از تجارت و سرمایهگذاری تا همکاری صنعتی، حملونقل، لجستیک و فناوریهای جدید را پوشش دهد.
حرکت از تجارت سنتی به تولید مشترک و انتقال فناوری
یکی از محورهای اصلی مطرحشده در چارچوب B5+ITALY، تغییر مدل همکاری اقتصادی از رابطه سنتی «تأمینکننده ـ خریدار» به مدل عمیقتر مشارکت تولیدی است.
در حال حاضر بیش از ۳۰۰ شرکت با سرمایه ایتالیایی در قزاقستان فعالیت میکنند و حجم سرمایهگذاری ایتالیا در قزاقستان طی سالهای استقلال از ۹.۵ میلیارد دلار فراتر رفته است.
بر اساس رویکرد اعلامشده، مرحله جدید همکاری بر محورهای زیر استوار خواهد بود:
- بومیسازی تولید؛
- ایجاد شرکتهای مشترک؛
- انتقال فناوری؛
- شکلدهی زنجیرههای تولید جدید.
وزیر تجارت و همگرایی قزاقستان تأکید کرده است که هدف، عبور از مدل «تأمینکننده ـ خریدار» و حرکت به سمت مدل عمیقتری از مشارکت است که تولید، فناوری و زنجیرههای جدید تولید را دربرگیرد.
ایجاد هاب تجاری ـ صنعتی در شیمکنت
یکی دیگر از محورهای عملی مورد بررسی، امکان ایجاد هاب تجاری ـ صنعتی در شهر شیمکنت است.
بر اساس این پیشنهاد، کالاهای تجاری و صنعتی ایتالیایی و قزاقستانی میتوانند از طریق اینهاب در سایر مناطق کشور توزیع شوند.
آیدین کریموف، معاون آکیم شهر شیمکنت، اعلام کرده است که موضوع ایجاد هابی برای کالاهای تجاری ـ صنعتی در شیمکنت و توزیع بعدی محصولات در سایر مناطق در حال بررسی است.
توسعه ارتباطات مستقیم حملونقلی
ارتباط مستقیم حملونقلی میان قزاقستان و ایتالیا یکی دیگر از محورهای همکاری است.
طرفین قصد دارند کار در زمینه امکان راهاندازی پروازهای مستقیم میان دو کشور را ادامه دهند.
بر اساس متن، ایجاد ارتباط مستقیم حملونقلی میتواند فرصتهای جدیدی برای توسعه ارتباطات تجاری و همچنین روابط گردشگری میان دو کشور فراهم کند.
لجستیک و مسیر حملونقل بینالمللی ترانسکاسپین
بخش دیگری از مذاکرات به موضوع لجستیک اختصاص داشت.
شرکتکنندگان درباره توسعه مسیر حملونقل بینالمللی ترانسکاسپین و ایجاد هابهای تولیدی و لجستیکی منطقهای گفتوگو کردند.
در این چارچوب، قزاقستان برای کسبوکارهای ایتالیایی بهعنوان حلقه اتصال میان بازارهای اروپا و آسیا مطرح شده است.
توسعه زیرساختهای حملونقل نهتنها امکان افزایش ترانزیت، بلکه ایجاد ظرفیت برای:
- مجتمعهای انبارداری؛
- مراکز لجستیکی؛
- مراکز توزیع منطقهای؛
- فعالیتهای تولیدی و صنعتی مرتبط
را فراهم میکند.
همکاری در بخش کشاورزی و فرآوری محصولات
بخش کشاورزی و صنایع غذایی نیز از حوزههای مورد توجه در چارچوب همکاریهای جدید است.
قزاقستان علاقهمند به افزایش صادرات محصولات کشاورزی به ایتالیا، فراتر از غلات و دانههای روغنی است.
در این زمینه، افزایش صادرات محصولاتی با ارزش افزوده بالاتر، از جمله:
- محصولات فرآوریشده روغنهای گیاهی؛
- محصولات پروتئینی؛
- آرد؛
- سایر محصولات دارای ارزش افزوده بالا
مورد توجه قرار گرفته است.
سایر حوزههای همکاری
در چارچوب همایش، موضوع همکاری در زمینههای مختلف دیگری نیز مطرح شد که شامل:
- مواد معدنی حیاتی؛
- انرژی سبز و توسعه پایدار؛
- کسبوکارهای کشاورزی؛
- فرآوری عمیق محصولات کشاورزی؛
- انرژی؛
- خدمات نفتی.
همچنین خانه تجارت قزاقستان ـ ایتالیا که در فوریه ۲۰۲۶ در آلماتی افتتاح شده است، بهعنوان یکی از ابزارهای موجود برای توسعه ارتباطات تجاری میان دو کشور مورد توجه قرار گرفت.
جمعبندی
راهاندازی رسمی B5+ITALY در آستانه، چارچوبی برای گسترش همکاری اقتصادی میان ایتالیا و کشورهای آسیای مرکزی ایجاد کرده است که در آن قزاقستان بر تبدیل روابط تجاری موجود به همکاریهای عمیقتر تولیدی، سرمایهگذاری و فناوری تأکید دارد.
در بخش تجارت، با توجه به حجم ۱۶.۹ میلیارد دلاری مبادلات دو کشور در سال ۲۰۲۵ و سهم حدود ۱۵.۶ میلیارد دلاری صادرات قزاقستان به ایتالیا، تمرکز مرحله جدید بر تغییر ساختار تجارت و افزایش صادرات کالاهای غیرمنابعی و دارای ارزش افزوده بالاتر قرار گرفته است.
شناسایی حدود ۱۰۰ قلم کالایی با ظرفیت افزایش صادرات به ارزش حدود ۳۰۷ میلیون دلار، فعالیت بیش از ۳۰۰ شرکت با سرمایه ایتالیایی در قزاقستان و حجم سرمایهگذاری بیش از ۹.۵ میلیارد دلار، از جمله ظرفیتهای مطرحشده برای توسعه مرحله بعدی همکاری است.
در حوزه صنعتی، حرکت از مدل «تأمینکننده ـ خریدار» به سمت بومیسازی تولید، ایجاد شرکتهای مشترک، انتقال فناوری و شکلدهی زنجیرههای تولید جدید، محور اصلی رویکرد اعلامشده است.
در حوزه لجستیک نیز توسعه مسیر ترانسکاسپین، ایجاد هابهای تولیدی و لجستیکی و بررسی ایجاد هاب تجاری ـ صنعتی در شیمکنت مورد توجه قرار گرفته است. همزمان، امکان برقراری پروازهای مستقیم میان قزاقستان و ایتالیا نیز در حال بررسی است.
در مجموع، محورهای مطرحشده در B5+ITALY طیفی از تجارت و سرمایهگذاری تا تولید مشترک، فناوری، لجستیک، کشاورزی، انرژی، مواد معدنی حیاتی و توسعه پایدار را دربر میگیرد و هدف اعلامشده، ایجاد سازوکاری عملی برای تعامل مستقیم میان کسبوکارهای ایتالیا و کشورهای آسیای مرکزی است.
منبع:
https://www.gov.kz/memleket/entities/mti/press/news/details/1294610?lang=ru