برنامه‌های چین در اندونزی : از تبیین شش بخش اولویت‌دار اقتصادی برای همکاری با اندونزی تا ترویج زبان چینی

تحولات اخیر روابط چین و اندونزی نشان می‌دهد پکن در دوره ریاست‌جمهوری پرابوو سوبیانتو به دنبال تعمیق همکاری‌های اقتصادی، فناورانه و نهادی با جاکارتا است. وانگ لوتونگ، سفیر چین در اندونزی، شش محور راهبردی همکاری شامل توسعه زیرساخت‌ها، صنایع پایین‌دستی و زنجیره تأمین، توسعه سبز و انرژی‌های پاک، اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی، همکاری دریایی و نوسازی روستاها و کشاورزی را به‌عنوان چارچوب اصلی همکاری‌های دوجانبه معرفی کرده است. هم‌زمان، چین تلاش می‌کند از طریق گسترش دسترسی بنگاه‌های کوچک و متوسط اندونزی به بازار ۱.۴ میلیارد نفری خود، یکپارچه‌سازی سامانه‌های پرداخت QRIS و افزایش سرمایه‌گذاری در بخش‌های کلیدی، حضور اقتصادی خود را در اندونزی تقویت کند. در بعد سیاستی، پکن ضمن احترام به سیاست‌های جدید دولت اندونزی از جمله نظام صادرات یک‌درگاهیو تأسیس شرکت DSI (زیر مجموعه دانانتارا) بر ضرورت ثبات و شفافیت مقررات برای حفظ اعتماد سرمایه‌گذاران تأکید دارد. همچنین گسترش آموزش زبان ماندارین، ایجاد مراکز کنفوسیوس، توسعه برنامه China Space و تربیت نیروی انسانی در قالب مدل ماندارین مهارت‌های فنی و حرفه‌ای نشان می‌دهد چین علاوه بر همکاری اقتصادی، در پی تقویت نفوذ انسانی، آموزشی و فناورانه خود و تثبیت یک شراکت راهبردی بلندمدت با اندونزی است.

                 

وانگ لوتونگ سفیر چین در اندونزی اعلام کرد همکاری میان اندونزی و چین می‌تواند بر تقویت شش بخش راهبردی متمرکز شود تا از اهداف توسعه‌ای هر دو کشور حمایت کند. این بخش‌ها همه‌ طیف وسیعی از حوزه‌ها  از توسعه صنایع پایین‌دستی تا اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی  (AI)  را دربر می‌گیرد.

اولین زمینه همکاری می‌تواند  در  حوزه توسعه زیرساخت‌ها باشد که باید تقویت شود. به گفته وی، تلاش‌های اندونزی برای ایجاد اتصال و پیوند ملی می‌تواند با توانمندی‌های چین در حوزه فناوری و زنجیره تأمین پشتیبانی شود. او گفت: دو طرف می‌توانند به پیشبرد پروژه‌های همکاری باکیفیت، پایدار و مردم‌محور ادامه دهند؛ پروژه‌هایی که منافع ملموس به همراه داشته باشند.  بخش دوم، زنجیره تأمین و یکپارچگی صنعتی است. وانگ معتقد است برنامه اندونزی برای توسعه صنایع پایین‌دستی مبتنی بر منابع معدنی می‌تواند با توانمندی‌های تولیدی چین ترکیب شود تا ارزش افزوده کالاها افزایش یابد. او به طور مشخص از فرصت‌های افزایش همکاری در بخش‌های خودروهای برقی، مواد اولیه باتری، فرآوری فولاد، صنایع الکترونیک و فناوری اطلاعات نام برد.

سومین بخش، توسعه سبز پایدار است. در این حوزه، دو کشور قادرند همکاری خود را در زمینه توسعه نیروگاه‌های خورشیدی فتوولتائیک و بادی، سامانه‌های ذخیره‌سازی انرژی، فناوری‌های کاهش انتشار کربن و همچنین تأمین مالی سبز گسترش دهند. او افزود که چهارمین بخش اولویت‌دار، اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی است. چین با تکیه بر تجربه خود در فناوری دیجیتال و ابتکارات توسعه هوش مصنوعی، از جمله تأسیس «سازمان جهانی همکاری هوش مصنوعی» (WAICO)، آمادگی خود را برای حمایت از این بخش‌ها در اندونزی اعلام کرده است. وی گفت: دو طرف می‌توانند همکاری‌های بین‌المللی در حوزه هوش مصنوعی را تقویت کنند تا این فناوری بتواند توسعه انرژی را توانمند سازد و شتاب تازه‌ای به روند نوسازی در هر دو کشور ببخشد. همکاری دریایی پنجمین بخش است. وانگ ارزیابی کرد که مفهوم «محور دریایی جهانی» اندونزی با تلاش‌های چین برای تبدیل شدن به یک قدرت دریایی هم‌راستا است.

ششمین محور، احیای روستاها و نوسازی کشاورزی برای بهبود کیفیت زندگی مردم و تسریع در کاهش فقر در مناطق روستایی است. او معتقد است تقویت همکاری در این شش بخش می‌تواند به دو کشور کمک کند تا چشم‌اندازهای توسعه ملی خود، یعنی چشم‌انداز طلایی اندونزی 2045 و اهداف دومین صدمین سالگرد چین در سال 2049 را اجرا کنند. وی گفت: چین و اندونزی کاملاً توانایی آن را دارند که روندهای نوسازی خود را با یکدیگر همسو کنند تا به موفقیت متقابل دست یابند و توسعه مشترک را محقق سازند.

 دعوت چین از بنگاه‌های کوچک و متوسط اندونزی جهت ورود به بازار عظیم این کشور

وانگ لوتونگ سفیر چین در اندونزی از بنگاه‌های خرد، کوچک و متوسط (MSMEs) اندونزی دعوت کرد از فرصت‌های تجاری موجود در بازار مصرفی 1.4 میلیارد نفری چین بهره‌برداری کنند. وانگ گفت: ما از بنگاه‌های کوچک و متوسط اندونزی برای گسترش حضورشان در بازارهای بین‌المللی حمایت می‌کنیم. این امر نه‌تنها ظرفیت توسعه و رقابت‌پذیری آن‌ها را افزایش می‌دهد، بلکه تنوع محصولات را در بازارهای منطقه‌ای و جهانی غنی‌تر خواهد کرد. او تأکید کرد که بنگاه‌های کوچک و متوسط از محرک‌های اصلی توسعه اقتصادی ملی هستند و در ایجاد اشتغال، بهبود سطح زندگی و افزایش فعالیت‌های اقتصادی نقش حیاتی دارند.

در همین حال، مصرف‌کنندگان چینی به‌طور فزاینده‌ای به دنبال محصولات متنوع و باکیفیت هستند. بازار چین از مدت‌ها پیش اندونزی را به‌خاطر کالاهای ممتاز کشاورزی و دریایی، صنایع‌دستی و محصولات دوستدار محیط‌زیست می‌شناسد. سفیر چین گفت این افزایش تقاضا فرصت‌های قابل‌توجهی برای کسب‌وکارهای اندونزیایی ایجاد می‌کند. او همچنین به روند رو به رشد کارآفرینان اندونزیایی که در حال بررسی فرصت‌های موجود در چین هستند اشاره کرد. برای حمایت از این روند، چین بنگاه‌های کوچک و متوسط اندونزی را به مشارکت در ابتکارهای تجاری مختلف، از جمله کمپین‌های «Export to China»  و «Invest in China»  و همچنین نمایشگاه‌های بزرگ تجاری که در سراسر چین برگزار می‌شود، تشویق می‌کند. وانگ گفت: از طریق این مشارکت، کسب‌وکارهای اندونزیایی خواهند توانست محصولات باکیفیت و دارای ویژگی‌های متمایز متناسب با بازار چین توسعه دهند.

 او همچنین ابراز خوش‌بینی کرد که همکاری میان بنگاه‌های کوچک و متوسط اندونزی و چین پس از یکپارچه‌سازی سامانه‌های پرداخت QR فرامرزی میان دو کشور تقویت خواهد شد. وی توضیح داد که قابلیت همکاری میان شبکه QRIS  اندونزی و پلتفرم‌های پرداخت QR چین، هزینه تراکنش‌های فرامرزی را کاهش می‌دهد، کارایی سرمایه را بهبود می‌بخشد و یک اکوسیستم پرداخت ایمن‌تر و روان‌تر ایجاد می‌کند. وانگ در پایان گفت: این امر پرداخت‌های بدون وقفه میان دو کشور را تسهیل خواهد کرد، شتاب تازه‌ای به توسعه بنگاه‌های کوچک و متوسط و همکاری اقتصادی دوجانبه خواهد بخشید و همچنین مصرف را تحریک خواهد کرد.

احترام چین به سیاست های اقتصادی اندونزی

وانگ لوتونگ سفیر چین  در اندونزی  همچنین اعلام کرد کشورش به تصمیم اندونزی برای بهینه‌سازی مدیریت منابع خود، از جمله از طریق ایجاد سیاست «صادرات یک‌درگاهی» برای منابع راهبردی، احترام می‌گذارد. وانگ گفت: «ما تلاش‌های اندونزی برای بهینه‌سازی مدیریت منابع راهبردی و افزایش بهره‌برداری از منابع برای توسعه ملی را درک می‌کنیم». او در پاسخ به پرسشی درباره تأسیس شرکت PT Danantara Sumberdaya Indonesia (DSI)، آمادگی چین را برای ادامه تقویت هماهنگی‌های سیاستی، ایجاد یک اکوسیستم سیاستی باثبات برای فعالان اقتصادی دو کشور و گسترش همکاری‌های عملی به‌منظور دستیابی به پیشرفت مشترک اعلام کرد. وی افزود که صنایع و زنجیره‌های تأمین اندونزی و چین در حال حاضر به‌شدت در هم تنیده هستند و اقتصادهای دو کشور مکمل یکدیگر بوده و از پایه‌ای مستحکم برای همکاری برخوردارند. با این حال، سفیر وانگ ابراز امیدواری کرد که اندونزی در اجرای چنین سیاست‌هایی به منافع همه ذی‌نفعان توجه کند، ثبات و قطعیت سیاست‌ها را تضمین نماید و پژوهش‌ها و مطالعات را به‌عنوان مبنای سیاست‌گذاری تقویت کند. او افزود: ما همچنین امیدواریم که اقدامات حمایتی برای حفاظت از بازار و تسهیل توسعه کسب‌وکار در زمان مناسب اجرا شود. به گفته وانگ، با حفظ اعتماد بازار به این شیوه، می‌توان یک اکوسیستم تجاری مناسب برای فعالیت‌های اقتصادی و همکاری‌های بازرگانی را حفظ کرد و همکاری میان اندونزی و چین را تقویت نمود.

دولت اندونزی شرکت DSI را برای مدیریت و نظارت بر معاملات صادراتی کالاهای راهبردی منابع طبیعی تأسیس کرده است. تشکیل این شرکت به دلیل تداوم شیوع بالای کم‌اظهاری ارزش صادرات (under-invoicing) و قیمت‌گذاری انتقالی (transfer pricing) در شماری از کالاهای صادراتی اندونزی طی سال‌های گذشته صورت گرفته است. در مرحله نخست، که تا پایان سال 2026 ادامه خواهد داشت، DSI بر گزارش‌دهی صادرات زغال‌سنگ، روغن پالم و فروآلیاژها نظارت خواهد کرد. نقش DSI در آینده بر اساس نیازهای دولت و آمادگی شرکت گسترش خواهد یافت. بر اساس برنامه دولت، از اول ژانویه 2027 قرار است DSI به‌عنوان یک شرکت بازرگانی عمل کند که کالاها را از صادرکنندگان خریداری کرده و در بازار بین‌المللی به فروش می‌رساند و عواید حاصل از فروش را به اندونزی بازمی‌گرداند.

حمایت چین از تقویت زبان چینی در اندونزی

وانگ لوتونگ  سفیر چین در اندونزی همچنین بار دیگر حمایت کشورش را از تقویت بخش آموزش زبان ماندارین در اندونزی اعلام کرد؛ زیرا آموزش زبان نقش مهمی در تقویت روابط میان دو کشور ایفا می‌کند. وی گفت: «اندونزی و چین به‌خوبی از سازوکارهای همکاری آموزشی استفاده می‌کنند تا آموزش زبان ماندارین را با نیازهای رو‌به‌رشد همکاری دوجانبه همسو سازند». سفیر وانگ گفت که تعداد اندونزیایی‌های علاقه‌مند به یادگیری زبان ماندارین، به‌ویژه در میان جوانان، به مرور زمان در حال افزایش است. دولت چین همچنین متعهد است آموزش زبان ماندارین در اندونزی را از طریق همکاری دولت با دولت، حمایت از توسعه استعدادها و آموزش زبان، و تشویق تبادلات فرهنگی میان جوامع تقویت کند.

به‌عنوان یک گام عملی، دولت چین شعبه‌های مؤسسه فرهنگی «کنفوسیوس» را در 10 نقطه در اندونزی تأسیس کرده است که به مردم امکان می‌دهد به کلاس‌های زبان ماندارین دسترسی داشته باشند، در آزمون‌های سنجش مهارت زبان شرکت کنند و در فعالیت‌های فرهنگی حضور یابند.

تعدادی از مؤسسات آموزشی چین نیز به‌طور منظم داوطلبان و معلمان زبان ماندارین خود را برای آموزش زبان و پشتیبانی آموزشی از زبان‌آموزان ماندارین در اندونزی اعزام می‌کنند. وی افزود که بورسیه‌های دولتی مانندCGS   (بورسیه دولت چین) فرصت گسترده‌ای برای دانشجویان اندونزیایی فراهم می‌کند که می‌خواهند مهارت‌های زبان ماندارین خود را مستقیماً در چین تقویت کنند. سفیر وانگ اضافه کرد که در حال حاضر بیش از 17 هزار دانشجوی اندونزیایی در رشته‌های مختلف، از جمله زبان ماندارین، تحصیلات خود را در چین ادامه می‌دهند. در همین حال، برای پاسخ‌گویی به افزایش همکاری‌های عملی میان دو کشور، دولت چین به‌طور فعال مدل آموزشی «زبان ماندارین به‌علاوه مهارت‌های فنی و حرفه‌ای» را پیش می‌برد تا نیروی انسانی باکیفیت و دارای مهارت زبانی مناسب تربیت شود. او گفت: این امر پشتیبانی انسانی قدرتمندی برای همکاری‌های اقتصادی و تجاری چین و اندونزی و همچنین برای تلاش‌ها در جهت بومی‌سازی سرمایه‌گذاری‌های چین در اندونزی ایجاد خواهد کرد. سفیر وانگ همچنین مؤسسات آموزشی و شرکت‌های اندونزیایی را تشویق کرد از فناوری‌های نوین، از جمله هوش مصنوعی (AI)، برای توسعه منابع آموزشی و پلتفرم‌های یادگیری دیجیتال ویژه زبان‌آموزان ماندارین در اندونزی استفاده کنند.

ANTARA News. (2026, January 21). China Space di Istiqlal dorong minat pemuda belajar bahasa Mandarin. https://www.antaranews.com/berita/5364726/china-space-di-istiqlal-dorong-minat-pemuda-belajar-bahasa-mandarin

ANTARA News. (2026, June 12). Dubes Wang Lutong: China sambut baik kehadiran QRIS [Video]. https://www.antaranews.com/video/5604933/dubes-wang-lutong-china-sambut-baik-kehadiran-qris

ANTARA News. (2026, June 24). Dubes China: Pembahasan restrukturisasi utang Whoosh berjalan baik. https://www.antaranews.com/berita/5621136/dubes-china-pembahasan-restrukturisasi-utang-whoosh-berjalan-baik

ANTARA News. (2026, June 24). Dubes Wang: China siap dukung implementasi MBG dengan adopsi AI. https://www.antaranews.com/berita/5621045/dubes-wang-china-siap-dukung-implementasi-mbg-dengan-adopsi-ai

ANTARA News. (2026, July 15). Ketua MPR dorong kerja sama RI-China untuk pemberantasan kemiskinan. https://www.antaranews.com/berita/5651344/ketua-mpr-dorong-kerja-sama-ri-china-untuk-pemberantasan-kemiskinan

ANTARA News. (2026, July 18). Dubes China: Prabowo-Xi arahkan hubungan bilateral semakin berdampak. https://www.antaranews.com/berita/5654983/dubes-china-prabowo-xi-arahkan-hubungan-bilateral-semakin-berdampak

ANTARA News. (2026, July 18). Indonesia invites Chinese investors to solar power plant projects. https://en.antaranews.com/news/423177/indonesia-invites-chinese-investors-to-solar-power-plant-projects

ANTARA News. (2026, July 18). Wang Yi dorong penguatan investasi China di Indonesia. https://www.antaranews.com/berita/5655556/wang-yi-dorong-penguatan-investasi-china-di-indonesia

ANTARA News. (2026, July 20). China hormati kebijakan ekspor satu pintu komoditas strategis RI. https://www.antaranews.com/berita/5657595/china-hormati-kebijakan-ekspor-satu-pintu-komoditas-strategis-ri

ANTARA News. (2026, July 20). China invites Indonesian MSMEs to tap vast consumer market. https://en.antaranews.com/news/423372/china-invites-indonesian-msmes-to-tap-vast-consumer-market

ANTARA News. (2026, July 20). China proposes six priorities sectors for cooperation to Indonesia. https://en.antaranews.com/news/423309/china-proposes-six-priorities-sectors-for-cooperation-to-indonesia

ANTARA News. (2026, July 21). Chinese Ambassador supports strengthening Mandarin language cooperation in Indonesia.