معاونت دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران

لحظه جهانی جنوب: مروری بر پیشنهاد چین برای تأسیس سازمان جهانی هوش مصنوعی

در اجلاس نوامبر ۲۰۲۵ سازمان همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه (APEC) در کره جنوبی، شی جین پینگ، رئیس‌جمهور چین، در اقدامی قابل تأمل، پیشنهاد تأسیس یک «سازمان جهانی برای همکاری در زمینه هوش مصنوعی» را ارائه نمود. این ابتکار، که نخستین واکنش رسمی مقامات عالی چین به یک طرح کلان در حوزه فناوری محسوب می‌شود، در راستای مشروعیت‌بخشی بین‌المللی به الگوی حاکمیتی پکن در عرصه هوش مصنوعی و ارائه یک جایگزین در مقابل هژمونی ایالات متحده تعبیر شده است که قصد دارد تسلط این کشور در تعیین استانداردهای جهانی فناوری را به چالش بکشد.

گزارش اجلاس جهانی هوش مصنوعی 2026 و نشست عالی‌رتبه حکمرانی جهانی هوش مصنوعی

اجلاس جهانی هوش مصنوعی 2026(World Artificial Intelligence Conference – WAIC 2026) که از 17تا 20 ژوئیه 2026 در شهر شانگهای چین برگزار شد، یکی از مهم‌ترین رویدادهای بین‌المللی در حوزه فناوری‌های نوظهور، حکمرانی دیجیتال و آینده اقتصاد جهانی به شمار می‌آید. اهمیت این دوره از اجلاس صرفاً به گستردگی نمایش فناوری‌ها یا حضور شرکت‌های بزرگ محدود نبود، بلکه برای نخستین بار موضوع هوش مصنوعی در سطح یک مسئله راهبردی جهانی، هم‌تراز با موضوعاتی مانند تغییرات اقلیمی، امنیت بین‌المللی و توسعه پایدار مورد بررسی قرار گرفت.

رونمایی از سند راهبردی ساخت دولت آینده مالزی

مراسم رونمایی از سند راهبردی ساخت دولت آینده مالزی: به‌کارگیری توان بالقوه بهره‌وری بخش عمومی‌با فناوری‌های دولتی[1] در روز چهارشنبه 22 ژوئیه 2026 در سالن همایش‌های دوآن سرباگونا پوتراجایا برگزار گردید. این رویداد برجسته به همت وزارت دیجیتال مالزی و گروه بانک جهانی و با حضور تان سری شمس‌الازری بن ابوبکر دبیر کل دولت مالزی، خانم جودیت گرین مدیر کشوری گروه بانک جهانی در مالزی، دکتر مارکو لاریزا متخصص ارشد بخش عمومی‌بانک جهانی، داتوک فابیان بیگار دبیر کل وزارت دیجیتال مالزی و خانم کارمن لو متخصص بخش عمومی‌بانک جهانی برپا شد. محور اصلی این نشست، رونمایی از گزارش شاخص مشترک بانک جهانی و دولت مالزی و ارائه 15 توصیه راهبردی در قالب 4 رکن اصلی (4Ps) بود که با هدف تغییر تمرکز از توسعه صرف زیرساخت‌ها به سمت تقویت نهادها، ارتقای ظرفیت‌های دیجیتال نیروی کار، اصلاح حکمرانی و ارائه خدمات کاربرمحور جهت افزایش بهره‌وری بخش عمومی مالزی طراحی شده است.

برنامه‌های چین در اندونزی : از تبیین شش بخش اولویت‌دار اقتصادی برای همکاری با اندونزی تا ترویج زبان چینی

تحولات اخیر روابط چین و اندونزی نشان می‌دهد پکن در دوره ریاست‌جمهوری پرابوو سوبیانتو به دنبال تعمیق همکاری‌های اقتصادی، فناورانه و نهادی با جاکارتا است. وانگ لوتونگ، سفیر چین در اندونزی، شش محور راهبردی همکاری شامل توسعه زیرساخت‌ها، صنایع پایین‌دستی و زنجیره تأمین، توسعه سبز و انرژی‌های پاک، اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی، همکاری دریایی و نوسازی روستاها و کشاورزی را به‌عنوان چارچوب اصلی همکاری‌های دوجانبه معرفی کرده است. هم‌زمان، چین تلاش می‌کند از طریق گسترش دسترسی بنگاه‌های کوچک و متوسط اندونزی به بازار ۱.۴ میلیارد نفری خود، یکپارچه‌سازی سامانه‌های پرداخت QRIS و افزایش سرمایه‌گذاری در بخش‌های کلیدی، حضور اقتصادی خود را در اندونزی تقویت کند. در بعد سیاستی، پکن ضمن احترام به سیاست‌های جدید دولت اندونزی از جمله نظام صادرات یک‌درگاهیو تأسیس شرکت DSI (زیر مجموعه دانانتارا) بر ضرورت ثبات و شفافیت مقررات برای حفظ اعتماد سرمایه‌گذاران تأکید دارد. همچنین گسترش آموزش زبان ماندارین، ایجاد مراکز کنفوسیوس، توسعه برنامه China Space و تربیت نیروی انسانی در قالب مدل ماندارین مهارت‌های فنی و حرفه‌ای نشان می‌دهد چین علاوه بر همکاری اقتصادی، در پی تقویت نفوذ انسانی، آموزشی و فناورانه خود و تثبیت یک شراکت راهبردی بلندمدت با اندونزی است.

هوش مصنوعی و صنعت تراشه چین

بر اساس تحلیل‌های ارائه شده، چین در حال گذار از یک دنباله‌رو تکنولوژیک به یک قطب نوآور در حوزه‌های هوش مصنوعی و نیمه‌هادی است. محورهای اصلی این تحول شامل عرضه مدل‌های زبانی فوق‌پیشرفته نظیر DeepSeek-V4 (با 1.6 تریلیون پارامتر) است که با مدل‌های تراز اول آمریکایی رقابت می‌کند. راهبرد چین در این مسیر بر سه پایه استوار است: اول، تجاری‌سازی گسترده و ارزان‌قیمت توکن‌ها به عنوان واحد پایه اقتصاد هوش مصنوعی؛ دوم، دستیابی به خودکفایی در زنجیره سخت‌افزار از طریق نوآوری در تراشه‌های دوبعدی و سیستم‌های خنک‌کننده پیشرفته؛ و سوم، سرمایه‌گذاری سنگین در تحقیق و توسعه (RD) به طوری که برخی شرکت‌های چینی تا 50 درصد از درآمد خود را به این بخش اختصاص داده‌اند. با وجود فشارهای ژئوپلیتیکی و محدودیت‌های صادراتی ایالات متحده، چین با اتکا به اکوسیستم بومی (مانند تراشه‌های Ascend هواوی) و تمرکز بر مدل‌های متن‌باز، در حال بازتعریف توازن قدرت در فضای دیجیتال جهانی است.

رقابت تنگاتنگ پکن و واشنگتن در انقلاب هوش مصنوعی

محورهای اصلی این گزارش شامل رقابت تنگاتنگ پکن و واشنگتن در انقلاب هوش مصنوعی، ظهور مفهوم اقتصاد توکن برای بازتوازن منطقه‌ای، و تلاش‌های مداوم برای دستیابی به خودکفایی در نرم‌افزار و هوانوردی است. در حالی که ایالات متحده با پروژه‌هایی نظیر فاالبوروا در تلاش برای شکستن انحصار چین بر عناصر خاکی کمیاب است، پکن با تدوین اولین قانون جامع هوش مصنوعی و افزایش 50 درصدی بودجه علمی جوانان، در حال تثبیت زیرساخت‌های حکمرانی و انسانی خود برای دهه‌های آینده است.

امضاء توافق‌نامه ۱۰ میلیارد دلاری دره مراکز داده بین دولت قزاقستان با شرکت فایربرد و انویدیا، فرصت‌ها، چالش ها

قزاقستان یک بسته توافق‌نامه هوش مصنوعی به ارزش ۱۰ میلیارد دلار با فایربرد و انویدیا امضا کرد. اسناد امضا شده شامل اجرای طرح دره مراکز داده است .

سرمایه گذاری‌های کویت در حوزه هوش مصنوعی

سرمایه گذاری کویت در پروژه هیلیکس با مشارکت شرکت های بزرگ فناوری در حوزه هوش مصنوعی، سومین سرمایه گذاری بزرگ کویت در پروژه‌های هوش مصنوعی طی یکسال گذشته است.

پردیس هوش مصنوعی در شیلی: بیایید سریع به جلو حرکت کنیم، اما نه به هر قیمتی

شصت سال پیش، شیلی اقدامی‌بی‌سابقه انجام داد: توسعه‌ی مناطقی برای رصد نجومی. این تصمیم بر اساس شرایط استثنایی آسمان شیلی گرفته شد، اما باید معایب متعددی را نیز در نظر می‌گرفت. پس از شش دهه، این معایب به توسعه (از نظر برنامه‌های دانشگاهی، فرصت‌های شغلی، مشارکت در کنسرسیوم‌های بین‌المللی و پروژه‌های پیشرفته) و رهبری بین‌المللی تبدیل شده‌اند. ما یک چارچوب اداری و مدیریتی منحصر به فرد برای مناطق نجومی داریم که به ما این امکان را می‌دهد تا اطمینان حاصل کنیم که تا سال ۲۰۳۰، این کشور میزبان بیش از ۶۰٪ از ظرفیت رصد جهان خواهد بود.

توسعه مدل بومی هوش مصنوعی تجاری صربستان

اتاق بازرگانی صربستان (PKS) و شرکت اوریون تلکام (Orion Telekom) که شریک رسمی‌کارخانه هوش مصنوعی انویدیا در این کشور است، تفاهم‌نامه‌ای را برای توسعه مجموعه‌ای از مدل‌های بومی و تخصصی هوش مصنوعی تجاری بر پایه معماری نموترون انویدیا (NVIDIA Nemotron) امضا کرده‌اند. این مدل هوش مصنوعی که به‌طور ویژه برای اقتصاد صربستان طراحی شده است، زبان صربی را با هر دو خط سیریلیک و لاتین کاملاً درک می‌کند و با اصطلاحات تجاری محلی، چارچوب‌های قانونی و ویژگی‌های صنایع داخلی این کشور سازگار است. این پروژه با بهره‌گیری از زیرساخت حاکمیتی هوش مصنوعی اوریون تلکام (نخستین در نوع خود در جنوب شرقی اروپا) اجرا می‌شود تا امنیت داده‌ها تضمین شده و تمامی اطلاعات در داخل مرزهای صربستان باقی بمانند؛ هدفی که علاوه‌بر افزایش ۳۰ درصدی بهره‌وری کسب‌وکارهای داخلی، صربستان را به عنوان یک مقصد کلیدی منطقه‌ای برای توسعه فناوری‌های پیشرفته مطابق با استانداردهای جهانی معرفی می‌کند. این همکاری بین اتاق بازرگانی صربستان و اوریون تلکام، یک گام استراتژیک هوشمندانه برای دستیابی به حاکمیت دیجیتال (Digital Sovereignty) در عصر هوش مصنوعی است. توسعه یک مدل بومی‌بر پایه معماری پیشرفته انویدیا، نه تنها وابستگی صربستان را به غول‌های فناوری خارجی کاهش می‌دهد، بلکه دغدغه حیاتی امنیت و محرمانگی داده‌های تجاری را با نگهداری آن‌ها در داخل مرزهای کشور حل می‌کند. از سوی دیگر، تمرکز بر بومی‌سازی زبانی (پشتیبانی از هر دو خط سیریلیک و لاتین) و انطباق با قوانین محلی، برگ برنده این پروژه است؛ چرا که مدل‌های بزرگ جهانی معمولاً در درک ظرایف زبانی و حقوقی بازارهای کوچک‌تر دچار ضعف هستند.