معاونت دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران

اقتصاد اندونزی در یک نگاه – بخش دوم (صادرات و واردات اندونزی در سال 2025)

اندونزی در سال 2025 با ثبت 282.9 میلیارد دلار صادرات و 241.9 میلیارد دلار واردات، 41.1 میلیارد دلار مازاد تجاری به دست آورد که نسبت به سال قبل افزایش قابل توجهی داشت. ستون اصلی این موفقیت، صادرات غیرنفتی بود که با 269.8 میلیارد دلار بیش از 95 درصد کل صادرات کشور را تشکیل داد. بزرگ‌ترین گروه صادراتی اندونزی، کالاهای صنعتی ساخته‌شده بر پایه مواد اولیه با 52.8 میلیارد دلار بود و پس از آن سوخت‌ها و روانکارها (45.1 میلیارد دلار) و ماشین‌آلات و تجهیزات حمل‌ونقل (40.9 میلیارد دلار) قرار گرفتند. این ترکیب نشان می‌دهد صادرات اندونزی به‌تدریج از مواد خام به سمت محصولات صنعتی با ارزش افزوده بالاتر در حال حرکت است.

طرح اندونزی برای متمرکزسازی: رونمایی از نهادکنترل صادرات کالاهای اساسی

اندونزی روز چهارشنبه 20 می 2026، از یک طرح گسترده برای متمرکزسازی صادرات کالاهای کلیدی مانند روغن پالم و زغال‌سنگ رونمایی کرد؛ اقدامی‌که با هدف افزایش درآمد دولت از طریق کنترل شدیدتر بر فروش و قیمت‌گذاری منابع طبیعی فراوان این کشور انجام می‌شود. صندوق ثروت ملی دانانتارا بر یک شرکت بازرگانی ویژه نظارت خواهد کرد که برای هدایت صادرات تعیین شده است. این روند ابتدا از صادرات روغن پالم، زغال‌سنگ و فروآلیاژها آغاز و پس از یک دوره گذار سه‌ماهه اجرایی خواهد شد. دولت همچنین ممکن است هر سه ماه یک‌بار کالاهای بیشتری را به این سازوکار اضافه کند. در همان روز پرابوو سوبیانتو، رئیس‌جمهور اندونزی، در جریان «نشست علنی مجلس نمایندگان» اعلام کرد که دولت به‌طور رسمی یک مقررات مهم و بی‌سابقه را درباره حکمرانی صادرات منابع طبیعی امضا کرده است. این چارچوب سیاستی جدید، یک نهاد ویژه دولتی برای مدیریت صادرات منابع طبیعی ایجاد خواهد کرد که صادرات را از طریق شرکت‌های دولتی (BUMN) به‌عنوان صادرکنندگان انحصاری منصوب‌شده از سوی دولت انجام می‌دهد.

مواضع وزرای اقتصادی کابینه اندونزی نسبت به توافق میان ایران و آمریکا

ایرلانگا هارتارتو، وزیر هماهنگ‌کننده امور اقتصادی اندونزی در پاسخ به این پرسش که آیا دولت اندونزی در سیاست‌های اقتصادی و انرژی خود تغییراتی ایجاد خواهد کرد یا خیر گفت: دولت فعلاً رویکرد «صبر و انتظار» را در پیش خواهد گرفت. وی پس از نشست غیرعلنی با صندوق ثروت ملی دانانتارا به خبرنگاران گفت: ما همچنان وضعیت را زیر نظر خواهیم داشت. قیمت نفت خام واقعاً به ۸۳ دلار در هر بشکه کاهش یافته است. اما تمامی این عدم‌قطعیت‌ها تنها زمانی پایان می‌یابد که توافق به امضا برسد. او افزود: تا زمان امضای توافق، همچنان رویکردی محتاطانه و محافظه‌کارانه خواهیم داشت. تا آن زمان منتظر خواهیم ماند. اندونزی از توافق آمریکا و ایران استقبال می‌کند، اما برای تغییر سیاست‌های انرژی عجله نخواهد کرد.

اندونزی و جنوب جهانی

اندونزی در سال‌های اخیر مفهوم جنوب جهانی را از یک شعار سیاسی به یک چارچوب راهبردی برای سیاست خارجی و توسعه اقتصادی خود تبدیل کرده است. در نگاه جاکارتا، جنوب جهانی صرفاً مجموعه‌ای از کشورهای فقیر یا در حال توسعه نیست، بلکه بلوکی از کشورهاست که خواهان توزیع متوازن‌تر قدرت در نظام بین‌الملل هستند. این نگاه ریشه در تجربه تاریخی اندونزی به عنوان میزبان کنفرانس باندونگ دارد؛ رویدادی که سنگ بنای همبستگی کشورهای آسیایی و آفریقایی و بعدها جنبش عدم تعهد را شکل داد. از دید سیاست‌گذاران اندونزی، جهان امروز همچنان با ساختارهای قدرتی اداره می‌شود که بازتاب موازنه قدرت پس از جنگ جهانی دوم هستند و سهم واقعی کشورهای در حال توسعه را منعکس نمی‌کنند. به همین دلیل، جاکارتا خود را موظف می‌داند که صدای کشورهای جنوب جهانی را در نهادهای بین‌المللی نمایندگی کند. این رویکرد در اسناد وزارت امور خارجه اندونزی و سخنرانی‌های مقامات ارشد این کشور به طور مستمر مشاهده می‌شود.

اخبار اقتصادی اندونزی

گزیده اخبار اقتصادی اندونزی در هفته چهارم خرداد ماه 1405 مندرج در روزنامه‌ها و سایر رسانه‌های این کشور به شرح زیر ارائه می‌گردد:

نمایشگاه حوزه نفت و گاز اندونزی IPA Convex 2026

طبق اعلام رسمی وزارت انرژی و منابع معدنی اندونزی، مجموع تعهدات قطعی فقط در 8 بلوک جدید نفت و گاز امضاشده حدود 57.95 میلیون دلار بوده و مجموع منابع برآوردی این بلوک‌ها به حدود 255 میلیون بشکه نفت و 13.79 تریلیون فوت مکعب گاز می‌رسد. وزیر انرژی اندونزی، بَهلیل لاهادالیا ، این قراردادها را نشانه افزایش اعتماد سرمایه‌گذاران به بخش بالادستی نفت و گاز اندونزی دانست.در افتتاحیهIPA Convex 2026، وزیر انرژی و منابع معدنی بر ضرورت ایجاد فضای سرمایه‌گذاری عادلانه در بخش نفت و گاز تأکید کرد .بخش انرژی، به‌ویژه بخش بالادستی نفت و گاز، ستون مهمی در مقابله با تهدید بحران انرژی آینده در میان نااطمینانی ژئوپلیتیکی و ژئواکونومیکی جهانی به شمار می‌رود. همکاری جامع میان دولت و بخش خصوصی به‌عنوان کلید دستیابی به امنیت انرژی در نظر گرفته می‌شود.

تاثیرات جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران بر اقتصادی اندونزی

وزیر دارایی، پوربایا، به سمت یک راهبرد مالی تهاجمی و حامی رشد حرکت کرده که از سال‌ها انضباط محتاطانه فاصله می‌گیرد. با این حال، استفاده از ذخایر نقدی و مازاد بانک مرکزی برای تأمین مالی این رویکرد ممکن است ثبات نهادی بلندمدت و اعتبار بدهی اندونزی را به خطر بیندازد. از زمانی که پوربایا یودهی سادوا در ۸ سپتامبر ۲۰۲۵ به‌عنوان وزیر دارایی منصوب شد، او سیاست مالی تهاجمی‌تر، شفاف‌تر و متمایل به رشد را دنبال کرده است؛ رویکردی که تفاوت چشمگیری با سیاست محتاطانه و مبتنی بر انضباط سلف او دارد. این تغییر نشان‌دهنده آغاز دوره‌ای جدید در مدیریت اقتصادی اندونزی بود؛ دوره‌ای که تحریک فوری اقتصاد را بر حفظ ذخایر بلندمدت ترجیح می‌دهد. با این حال، پس از شش ماه اجرای این سیاست‌ها، بازار واکنش مثبتی که دولت انتظار داشت نشان نداده است. این مقاله به بررسی تأثیرات پیچیده چند تغییر مهم مالی در دوران پوربایا و ریسک‌هایی که این تغییرات برای اعتبار نهادی اندونزی ایجاد می‌کنند، می‌پردازد.

تاسیس سازوکار کشورهای وام‌گیرنده

ر 15 آوریل، گروهی از کشورهای درحال‌توسعه « سازوکار کشورهای وام‌گیرنده» را راه‌اندازی کردند تا صدای جمعی قدرتمندتری در بحث‌های مدیریت بدهی و مذاکرات مالی بین‌المللی ایجاد کنند. اگرچه این ابتکار بر پایه «تعهد سویا[1]» شکل گرفته است؛ تعهدی که سال گذشته در چهارمین کنفرانس بین‌المللی تأمین مالی توسعه تصویب شد، اما شکل‌گیری آن مدت‌ها زمان برده بود. اگر بخواهیم سخن ویکتور هوگو، نویسنده بزرگ فرانسوی، را بازگو کنیم: «هیچ چیز قدرتمندتر از ایده‌ای نیست که زمانش فرا رسیده باشد». برای دهه‌ها، کشورهای درحال‌توسعه مجبور بوده‌اند در یک نظام مالی بین‌المللی که هر روز پیچیده‌تر می‌شود حرکت کنند. با افزایش ریسک‌های سیستمی و ژئوپلیتیکی، عدم‌قطعیت به وضعیت عادی جدید تبدیل شده و همین امر باعث شده است تعداد بیشتری از سیاستگذاران جنوب جهانی خواستار همکاری و هماهنگی بیشتر شوند.

برگزاری نشست تخصصی تحرک هوایی شهری و توسعه سامانه‌های حمل و نقل هوشمند

در روز 12 مه 2026 نشستی تخصصی در جاکارتا درباره آینده تحرک هوایی شهری[1] توسعه سامانه‌های حمل‌ونقل هوشمند در اندونزی برگزار شد؛ نشستی که نشان می‌دهد بحث حمل‌ونقل آینده در این کشور وارد مرحله‌ای فراتر از توسعه جاده‌ها و زیرساخت‌های سنتی شده است. این برنامه در قالب یک نشست گروه متمرکز (Focus Group Discussion/FGD) برگزار شد و موضوع اصلی آن بررسی امکان توسعه اکوسیستم حمل‌ونقل هوشمند و استفاده از حمل‌ونقل هوایی کوتاه‌برد در مناطق شهری بود.

تشکیل کارگروه رفع گلوگاههای اقتصادی توسط اندونزی با هدف تسهیل سرمایه گذاری

وزیر دارایی اندونزی، پوربایا یودهی سادوا، کارگروه تسریع برنامه‌های راهبردی دولت (Satgas P2SP) را به سرمایه‌گذاران جهانی معرفی کرد و اعلام کرد این سازوکار می‌تواند روند تحقق سرمایه‌گذاری در اندونزی را تسریع کرده و موانع کسب‌وکار را کاهش دهد. پوربایا در سمینار بین‌المللی کانال رفع گلوگاه‌ها[1] در دفتر وزارت دارایی در جاکارتا گفت بسیاری از سرمایه‌گذاران خارجی هنوز از وجود این کانال شکایت و پیگیری مشکلات اطلاع ندارند، در حالی که این کارگروه از دسامبر 2025 فعالیت خود را برای کمک به شرکت‌های داخلی در حل مشکلات مجوزها و فرآیندهای کسب‌وکار آغاز کرده است. پوربایا اظهار داشت اثربخشی این کارگروه می‌تواند به عامل مهمی‌برای افزایش اعتماد سرمایه‌گذاران جهانی به فضای سرمایه‌گذاری اندونزی تبدیل شود. او گفت: اگر آن‌ها مزایای این سازوکار را تجربه کنند، خودشان این پیام را منتقل خواهند کرد که سرمایه‌گذاری در اندونزی در حال آسان‌تر شدن است.