الکترونیک شدن خدمات دولتی در اردن

وزارت اقتصاد دیجیتال و کارآفرینی گزارش داد که طی سال گذشته، بخش اقتصاد دیجیتال و کارآفرینی در اردن تحولی چشمگیر در مسیر دیجیتالی شدن خدمات دولتی و توسعه فناوری‌های نوین داشته است. این اقدامات در چارچوب تلاش‌های شورای ملی فناوری آینده و مطابق با دستورالعمل‌های حسین بن عبدالله دوم برای به‌کارگیری فناوری‌های دیجیتال در ارتقای کیفیت خدمات به شهروندان انجام شده است.

بر اساس این گزارش، تاکنون هشتاد درصد خدمات دولتی شامل ۱۹۲۰ خدمت به‌صورت دیجیتالی ارائه شده و گذرنامه الکترونیکی، درگاه‌های الکترونیکی فرودگاه، سامانه ثبت ملی یکپارچه خدمات دولتی، سیستم صدور صورتحساب مالیاتی و پلتفرم داده‌های باز با بیش از ۳۸۰۰ مجموعه داده راه‌اندازی شده است.

همچنین، پلتفرم آموزشی یکپارچه «أجیال»، خدمات مدرک خدمت سربازی در اپلیکیشن «سند»، سامانه تایید مدارک تحصیلی و پلتفرم کارکنان خدمت سربازی فعال شده است. مرکز سلامت دیجیتال نیز خدمات سلامت از راه دور را برای پنج بیمارستان به‌صورت آزمایشی ارائه کرده و پلتفرم واکسیناسیون ملی و سیستم ثبت تولد و وفات توسعه یافته است. هویت دیجیتال برای اتباع خارجی و پناهندگان فعال شده و تاکنون دو میلیون هویت دیجیتال ایجاد شده است.

در محور هوش مصنوعی و داده‌ها:

• ۹۰۰۰ کارمند دولتی تا پایان سال ۲۰۲۵ در زمینه هوش مصنوعی آموزش دیده‌اند.
• پلتفرم آموزشی «سراج» با ۲۰۲٬۲۶۲ کاربر از جمله دانش‌آموزان و معلمان فعال است و بیش از ۱٬۰۶۸٬۹۴۶ تعامل روی این پلتفرم ثبت شده است.
• تعداد پروژه‌های انجام شده در چارچوب استراتژی هوش مصنوعی به ۲۰ پروژه رسیده که ۱۴ پروژه تکمیل شده و ۶ پروژه در حال اجراست.
• همچنین پروژه دوقلوسازی جهت حمایت از تحول دیجیتال در زمینه حفاظت از داده‌های شخصی و هوش مصنوعی با همکاری اتحادیه اروپا آغاز شده است.
• پروژه پاکسازی داده‌های دولتی با استفاده از هوش مصنوعی شامل پردازش داده‌های امتحانات نهایی از سال ۱۹۸۵ تا ۲۰۰۴ و اتصال سوابق زمین میان وزارت امور محلی و اداره زمین و نقشه‌برداری با بیش از ۲٫۵ میلیون رکورد برای یکپارچه‌سازی داده‌ها و حمایت از تحول دیجیتال بوده است.

در حوزه سیاست‌ها، استراتژی‌ها و کارآفرینی، پلتفرم مشارکت الکترونیکی «تواصل» راه‌اندازی و دستورالعمل‌ها و قواعد اجرایی آن تصویب شده است. استراتژی ملی تحول دیجیتال و برنامه اجرایی ۲۰۲۶–۲۰۲۸ نیز تصویب شده و برنامه‌های بهبود شاخص‌های دولت الکترونیک و نوآوری جهانی ادامه یافته است.

در حوزه حفاظت از داده‌های شخصی، قانون و مقررات امنیتی تصویب شده، رکوردی از مسئولان و ناظران داده‌ها ایجاد شده و راهنماهای حریم خصوصی و ارزیابی اثرات تدوین شده است. واحد تخصصی حفاظت از داده‌ها نیز رویه‌ها و سازوکارهای خود را تنظیم کرده است.

در حوزه کارآفرینی، بیش از ۱۰۰ شرکت نوپا حمایت شده و ۱۰۰ شرکت دیگر خدمات توسعه کسب‌وکار دریافت کرده‌اند، با بسته‌های مالی بیش از دو میلیون دینار. ۱۷۶ فارغ‌التحصیل زن نیز از طریق برنامه «قصتک» توانمند شده‌اند.

شاخص‌های بین‌المللی نشان می‌دهد که رتبه اردن در شاخص بلوغ فناوری دولتی از ۳۱ در ۲۰۲۳ به ۲۱ در ۲۰۲۵ ارتقا یافته است. رتبه شاخص مشارکت الکترونیکی از ۱۴۸ در ۲۰۲۰ به ۷۰ در ۲۰۲۴، توسعه دولت الکترونیک از ۱۱۷ به ۸۹ و رقابت دیجیتال از ۵۰ در ۲۰۲۴ به ۴۴ در ۲۰۲۵ ارتقا یافته است. اردن در شاخص نوآوری جهانی ۲۰۲۵ در رتبه ۶۵ جهان و در شاخص نفوذ هوش مصنوعی در رتبه سوم عربی و ۲۹ جهانی قرار دارد.

در برنامه جوانان و فناوری، تعداد افراد آموزش‌دیده تا پایان سال گذشته به ۱۰٬۵۹۰ نفر رسیده است و کتاب‌ها و منابع آموزشی دیجیتال برای پایه‌های ۱ تا ۱۲ ارائه شده است.

برنامه "منح نمو اردن" ۲۳۱ توافقنامه به ۴٬۴۳۹ فرصت درآمدزایی و آموزش ۳٬۰۸۶ نفر در پلتفرم‌های کار آزاد منجر شده است. مراکز فرعی در معان، کرک و طفیل با ۱٬۵۴۷ بهره‌مند و ۴۸٪ مشارکت زنان افتتاح شده‌اند.

در زمینه خدمات، ۲۱۲ خدمت به ۳۴ نهاد ارائه شده، ۴٬۷۷۰٬۹۳۰ تراکنش برای ۱٬۹۰۲٬۰۱۴ بازدیدکننده انجام شده و رضایت کاربران ۹۸٪ ثبت شده است. شبکه فیبر نوری نیز ۳٬۳۸۸ مکان دولتی، آموزشی و بهداشتی را متصل کرده است.

وزارتخانه موفق به دریافت جوایز متعدد از جمله جایزه بهترین داستان موفقیت در بخش عمومی  قمة ملهم ۲۰۲۵ و رتبه اول در شاخص شفافیت ملی ۲۰۲۴–۲۰۲۵ شده است.

اپلیکیشن «سند» نیز با راه‌اندازی سیستم فعال‌سازی خودکار و سامانه پرداخت الکترونیکی یکپارچه، تجربه کاربری و عملکرد بهبود یافته و خدمات پرکاربرد برجسته شده است.

گسترش خدمات دیجیتال در چارچوب شورای ملی فناوری آینده و مطابق با دستورالعمل‌های شاهزاده حسین بن عبدالله دوم انجام شده تا کیفیت خدمات به شهروندان ارتقا یابد.[1]

 

[1] - منبع: پترا 15فوریه 2026.