برترین شرکت‌های در صربستان در 2024

طبق گزارش مجله بیزنس و فاینانس (Biznis i Finansije)، در سال ۲۰۲۴ شرکت‌های استخراج معدن و انرژی برترین جایگاه‌های سودآوری در صربستان را به خود اختصاص دادند؛ به‌طوری که شرکت Serbia Zijin Mining با کسب سود خالص ۸۳.۷ میلیارد دینار (معادل حدود ۷۸۲ میلیون دلار) در رتبه نخست قرار گرفت و پس از آن شرکت Serbia Zijin Copper با سود ۴۶.۷ میلیارد دینار (معادل حدود ۴۳۶ میلیون دلار) رتبه دوم را کسب کرد. در بخش درآمدهای عملیاتی، شرکت دولتی برق صربستان (EPS) با درآمدی بالغ بر ۴۹۸ میلیارد دینار (معادل حدود ۴.۶۵ میلیارد دلار) بزرگترین شرکت کشور بود، هرچند سود خالص آن به دلیل افزایش هزینه‌ها با کاهش مواجه شد و به حدود ۲۴.۴ میلیارد دینار (معادل حدود ۲۲۸ میلیون دلار) رسید. همچنین بخش‌های تجارت، ساخت‌وساز (به‌ویژه پروژه بلگراد روی آب) و فناوری اطلاعات همچنان از بازیگران اصلی اقتصاد صربستان در سال ۲۰۲۴ بودند، در حالی که شرکت Continental Automotive با ثبت زیان خالص ۱۹.۸ میلیارد دینار (معادل حدود ۱۸۵ میلیون دلار) بزرگترین زیان‌ده سال لقب گرفت.

فهرست‌های «۱۰۰ شرکت برتر» در سال ۲۰۲۴ بر اساس گزارش‌های مالی سالانه منظم برای سال ۲۰۲۴ مربوط به ۱۱۳,۴۶۳ شرکت، پس از تحلیل و رتبه‌بندی داده‌ها از دیدگاه عملکرد تجاری، شامل درآمد عملیاتی و سود خالص، ظرفیت مالی، دارایی‌های تجاری و حقوق صاحبان سهام و همچنین زیان‌ها (زیان خالص و زیان کلی تهیه شده است.

سودآورترین شرکت

 شرکت SERBIA ZIJIN MINING D.O.O. BOR سودآورترین نهاد تجاری در سال ۲۰۲۴ است که با سود خالص ۸۳,۷۳۳ میلیون دینار (۸۲۹ میلیون دلار)، رتبه نخست را کسب کرده است. عملکرد موفق این شرکت نتیجه فعالیت‌های فشرده با شرکت‌های مادر، تابعه و وابسته بوده که منجر به افزایش ۳۷.۷ درصدی درآمد عملیاتی به مبلغ ۱۸۰,۹۱۸ میلیون دینار (۱۷۹۱ میلیون دلار) (رتبه پنجم شده است. این رشد، همراه با افزایش کندتر هزینه‌های عملیاتی )۱۹.۰ درصد، به افزایش ۴۹.۲ درصدی سود عملیاتی به ۱۲۱,۳۱۷ میلیون دینار (۱۲۰۱ میلیون دلار) کمک کرده و عامل اصلی دستیابی به بالاترین سود خالص برای این شرکت معدنی بوده است.

این شرکت از منابع مالی قابل توجهی بهره برده و از نظر دارایی‌های عملیاتی با ۱۴۶,۳۷۵ میلیون دینار (۱۴۴۹ میلیون دلار) در رتبه سیزدهم، و از نظر حقوق صاحبان سهام با ۸۸,۶۶۳ میلیون دینار (۸۷۸ میلیون دلار) در رتبه یازدهم قرار گرفته است. فعالیت‌های معدنی این شرکت در زمینه استخراج فلزات آهنی، غیرآهنی، گران‌بها و سایر فلزات با ۱,۲۸۴ کارمند انجام شده که این تعداد ۱۵۷ نفر بیشتر از سال گذشته است.

موفق‌ترین و بزرگ‌ترین شرکت

 شرکت EPS AD BEOGRAD، که موفق‌ترین نهاد تجاری سال گذشته بود، ۲.۳ درصد از کل درآمد عملیاتی و ۲.۰ درصد از سود خالص کل اقتصاد صربستان را به خود اختصاص داد، در حالی که ۴.۲ درصد از دارایی‌های عملیاتی کل و ۵.۶ درصد از حقوق صاحبان سهام کل را به کار گرفته بود. در سال ۲۰۲۴، این شرکت همچنان در رتبه اول درآمد عملیاتی با مبلغ ۴۴۴,۶۸۱ میلیون دینار (۴۴۰۳ میلیون دلار) قرار گرفت، هرچند این رقم نسبت به سال قبل ۱۰.۷ درصد کاهش یافت. این کاهش عمدتاً ناشی از تغییرات شرایط بازار بود که به کاهش مقدار برق موجود برای فروش، به دلیل افت تولید برق آبی و افزایش مصرف داخلی، منجر شد.

 افزایش مصرف برق باعث رشد هزینه‌های برق خریداری‌شده و در نتیجه افزایش ۹.۶ درصدی هزینه‌های عملیاتی گردید که این امر سود عملیاتی را ۶۶.۰ درصد کاهش داد و به ۴۵,۴۹۸ میلیون دینار (۴۵۰ میلیون دلار) رساند. این عملکرد عملیاتی نتیجه نهایی را تعیین کرد و سود خالص را با کاهش ۷۸.۳ درصدی به ۲۴,۴۳۱ میلیون دینار (۲۴۲ میلیون دلار) رساند و شرکت را در رتبه سوم قرار داد. این سیستم انرژی از بیشترین ظرفیت‌های مالی بهره برد و با ۱,۰۷۲,۲۷۱ میلیون دینار (۱۰۶۱۶ میلیون دلار) دارایی عملیاتی و ۶۴۵,۳۹۵ میلیون دینار (۶۳۹۰ میلیون دلار) حقوق صاحبان سهام، رتبه برتر را در این زمینه‌ها کسب کرد. همزمان، این شرکت بیشترین زیان کلی به مبلغ ۳۰۵,۱۸۱ میلیون دینار (۳۰۲۲ میلیون دلار) را انباشت و بیشترین تعداد نیروی کار یعنی ۱۹,۲۰۳ نفر را استخدام کرد.

پنج شرکت برتر بر اساس سودآوری، درآمد بالا و ظرفیت‌های مالی قوی

شرکت دیگری از بخش استخراج فلزات، یعنی SERBIA ZIJIN COPPER DOO BOR، نیز در میان سودآورترین‌ها قرار گرفت و با سود خالص ۲۹,۵۲۹ میلیون دینار (۲۹۲ میلیون دلار) (۵۳.۸ درصد افزایش نسبت به سال قبل رتبه دوم را به دست آورد. این شرکت از طریق فعالیت اصلی خود، درآمد عملیاتی را ۷۲.۳ درصد افزایش داد و به ۲۰۵,۲۴۹ میلیون دینار (۲۰۳۲ میلیون دلار) رساند که این امر جایگاه کمی‌پایین‌تری در فهرست مربوطه برای آن به ارمغان آورد.

 در همین حال، هزینه‌های عملیاتی با نرخ کمتری (۵۷.۸ درصد رشد کرد و سود عملیاتی را به ۴۸,۹۳۲ میلیون دینار (۴۸۴ میلیون دلار) رساند، یعنی ۲.۴ برابر بیشتر از سال قبل که این عامل اصلی سودآوری بالای شرکت بود. افزایش فعالیت‌های عملیاتی نیازمند ظرفیت مالی قابل توجهی بود و شرکت را از نظر دارایی‌های عملیاتی (۴۳۴,۹۹۸ میلیون دینار (۴۳۰۷ میلیون دلار) در رتبه ششم و از نظر حقوق صاحبان سهام (۱۷۷,۰۱۴ میلیون دینار (۱۷۵۳ میلیون دلار) در رتبه هفتم قرار داد. این شرکت ۵,۹۶۶ کارمند داشت که ۷۹ نفر کمتر از سال گذشته است.

شرکت نفتی NIS A.D. NOVI SAD، علی‌رغم کاهش ۵۶.۱ درصدی سود خالص، با ۱۸,۳۸۱ میلیون دینار (۱۸۲ میلیون دلار) در رتبه چهارم قرار گرفت. کاهش درآمد فروش داخلی باعث افت ۲.۰ درصدی درآمد عملیاتی به ۳۸۶,۸۹۵ میلیون دینار (۳۸۳۱ میلیون دلار) (رتبه دوم شد، در حالی که افزایش ۶.۹ درصدی هزینه‌های عملیاتی، سود عملیاتی را ۵۷.۳ درصد کاهش داد و به ۲۳,۵۲۳ میلیون دینار (۲۳۳ میلیون دلار) رساند که این امر به سودآوری کلی پایین‌تری منجر گردید. این سیستم بزرگ از نظر ظرفیت‌های به‌کارگرفته‌شده، رتبه چهارم در دارایی‌های عملیاتی (۵۲۷,۸۳۸ میلیون دینار (۵۲۲۶ میلیون دلار) و رتبه دوم در حقوق صاحبان سهام (۳۸۶,۱۵۵ میلیون دینار (۳۸۲۳ میلیون دلار) را کسب کرد. در دوره مورد بررسی، تعداد کارکنان از ۵,۱۰۱ به ۵,۱۶۱ نفر افزایش یافت.

در رتبه پنجم سودآورترین شرکت‌ها، TELEKOM SRBIJA A.D. BEOGRAD با سود خالص ۱۰,۰۸۰ میلیون دینار (۱۰۰ میلیون دلار) (۷۰.۵ درصد کمتر از سال قبل قرار دارد. این شرکت از فعالیت‌های عملیاتی خود، سود عملیاتی ۳۶,۴۶۹ میلیون دینار (۳۶۱ میلیون دلار) (۸۶.۳ درصد افزایش کسب کرد، اما سودآوری کلی به دلیل زیان مالی ۲۴,۷۷۶ میلیون دینار (۲۴۵ میلیون دلار) (۵۶.۸ درصد بیشتر از سال قبل ناشی از افزایش قابل توجه هزینه‌های مالی مرتبط با وام‌ها، استقراض‌ها، اجاره‌های مالی و اوراق قرضه شرکتی تحت تأثیر منفی قرار گرفت. این شرکت مخابراتی رتبه‌های قبلی خود را در ظرفیت‌های به‌کارگرفته‌شده حفظ کرد (رتبه دوم با ۷۲۰,۲۴۹ میلیون دینار (۷۱۳۱ میلیون دلار) دارایی عملیاتی و رتبه ششم با ۲۰۲,۹۴۴ میلیون دینار (۲۰۰۹ میلیون دلار) حقوق صاحبان سهام. همزمان، نیروی کار خود را با افزودن ۳۲۲ نفر به مجموع ۸,۶۸۹ کارمند رساند.

پنج شرکت برتر از نظر درآمد عملیاتی

در میان موفق‌ترین شرکت‌ها، JP SRBIJAGAS NOVI SAD  با درآمد عملیاتی ۱۸۱,۹۸۷ میلیون دینار (۱۸۰۲ میلیون دلار) (۴.۴ درصد افزایش در رتبه چهارم قرار گرفت. این رشد درآمد عملیاتی ناشی از افزایش فروش در بازار داخلی بود، در حالی که هزینه‌های عملیاتی با نرخ کمی‌بالاتر (۵.۰ درصد به ۱۶۱,۳۹۵ میلیون دینار (۱۵۹۸ میلیون دلار) رسید که دلیل آن تعدیل ارزش موجودی گاز طبیعی ذخیره‌شده خارج از قلمرو صربستان بود. در نتیجه این تغییرات، سود عملیاتی ۲۰,۵۹۲ میلیون دینار (۲۰۴ میلیون دلار) ثبت شد، همراه با سود مالی ۱,۱۵۲ میلیون دینار (۱۱ میلیون دلار) و زیان از سایر فعالیت‌ها به مبلغ ۷,۳۷۲ میلیون دینار (۷۳ میلیون دلار). علاوه بر نتیجه منفی از سایر فعالیت‌ها، شرکت هزینه مالیاتی دوره را به مبلغ ۵,۵۰۳ میلیون دینار (۵۴ میلیون دلار) (مرتبط با مالیات بر سود محاسبه‌شده گزارش کرد که این امر به کاهش ۳۰.۴ درصدی سودآوری و دستیابی به سود خالص ۸,۳۷۴ میلیون دینار (۸۳ میلیون دلار) منجر شد. این شرکت تجارت سوخت گازی خود را از طریق شبکه خطوط لوله انجام داد و از ۳۰۹,۴۱۴ میلیون دینار (۳۰۶۳ میلیون دلار) دارایی عملیاتی و ۱۴۰,۶۲۸ میلیون دینار (۱۳۹۲ میلیون دلار) حقوق صاحبان سهام رتبه هشتم در هر دو فهرست بهره برد، در حالی که ۹۱۹ کارمند ۹ نفر بیشتر از سال قبل را استخدام کرد.

سایر شرکت‌های دارای سود خالص قابل توجه

در میان ۱۰۰ شرکت سودآور برتر، بیشترین تعداد به بخش تولید تعلق دارد، در مجموع ۳۴ شرکت، که پنج مورد از آن‌ها در تولید محصولات غذایی فعالیت می‌کنند. بالاترین رتبه در این گروه به شرکت تولیدکننده غذای حیوانات خانگی FARMINA PET FOODS DOO INĐIJA (رتبه ۱۴ تعلق دارد و پس از آن FRIKOM DOO BEOGRAD رتبه ۷۳، AD IMLEK PADINSKA SKELA رتبه ۸۶، RAUCH SERBIA DOO, KOCELJEVA  رتبه ۸۸ و DON DON DOO BEOGRAD  رتبه ۸۹ قرار می‌گیرند.

بخش تجارت عمده‌فروشی و خرده‌فروشی نیز در فهرست ۱۰۰ شرکت برتر بر اساس سود خالص برجسته است و با ۱۷ شرکت نمایندگی می‌شود. بهترین رتبه‌ها در این بخش به DELHAIZE SERBIA DOO BEOGRAD رتبه ۱۰، JT INTERNATIONAL AD SENTA  رتبه ۱۵، LIDL SRBIJA KD NOVA PAZOVA  رتبه ۲۷ و MAGNA PHARMACIA DOO BEOGRAD  رتبه ۳۴ تعلق دارد.

در میان ۱۰۰ شرکت سودآور، همچنین ۱۳ شرکت از بخش ساخت‌وساز و هشت شرکت از بخش اطلاعات و ارتباطات حضور دارند. بالاترین رتبه‌ها در بخش ساخت‌وساز به BEOGRAD NA VODI D.O.O. BEOGRAD  رتبه ۹، CHINA FIRST HIGHWAY ENGINEERING CO. LTD. BRANCH BEOGRAD  رتبه ۲۸ و CHINA RAILWAY INTERNATIONAL CO, LTD SERBIA BRANCH BEOGRAD  رتبه ۳۸ تعلق دارد. در بخش مخابرات، بهترین جایگاه‌ها به TELEKOM SRBIJA A.D. BEOGRAD رتبه ۵، YETTEL D.O.O. BEOGRAD رتبه ۶، CETIN DOO BEOGRAD رتبه ۱۳، A1 SRBIJA D.O.O. BEOGRAD  رتبه ۱۸ و SBB DOO BEOGRAD  رتبه ۲۱ اختصاص یافته است.

اگرچه بخش معدن با تعداد کمتری شرکت (هفت شرکت نمایندگی می‌شود، اما تقریباً یک‌سوم کل سود خالص ۱۰۰ شرکت برتر را تولید کرده است. علاوه بر SERBIA ZIJIN MINING D.O.O. BOR رتبه ۱، SERBIA ZIJIN COPPER DOO BOR  رتبه ۲ و NIS A.D. NOVI SAD رتبه ۴ که در صدر قرار دارند، شرکت‌های JCHX KINSEY MINING CONSTRUCTION D.O.O. BOR  رتبه ۸ و JIUZHOU INTERNATIONAL CONSTRUCTION D.O.O. BOR رتبه ۱۱ نیز جایگاه‌های بالایی کسب کرده‌اند.

زیان‌دهنده‌ترین شرکت‌ها

شرکت CONTINENTAL AUTOMOTIVE SERBIA DOO NOVI SAD در صدر فهرست شرکت‌های زیان‌ده قرار دارد و زیان خالص آن بیش از دو برابر شده و به ۱۹,۸۸۴ میلیون دینار (۱۹۷ میلیون دلار) رسیده است. این شرکت از طریق فعالیت اصلی خود، عملکرد پویاتری در بازار خارجی به دست آورد و درآمد عملیاتی را ۲.۴ برابر افزایش داد تا به ۳۱,۳۷۵ میلیون دینار (۳۱۰ میلیون دلار) برسد، که این امر آن را در میان شرکت‌های با سریع‌ترین رشد درآمد عملیاتی قرار داد. اگرچه هزینه‌های عملیاتی نیز به دلیل تولید سریالی ۸۰.۴ درصد افزایش یافت، شرکت موفق شد زیان عملیاتی خود را ۸.۵ درصد کاهش دهد و به ۷,۷۲۱ میلیون دینار (۷۶ میلیون دلار) برساند.

در همین حال، زیان مالی به ۲,۰۳۰ میلیون دینار (۲۰ میلیون دلار) افزایش یافت و به دلیل مصرف بالاتر موجودی، زیان از سایر فعالیت‌ها چندین برابر شد و به ۱۰,۱۳۳ میلیون دینار (۱۰۰ میلیون دلار) رسید که سهم عمده‌ای در زیان خالص کلی داشت. در نتیجه این عملکرد منفی، زیان از ارزش حقوق صاحبان سهام با ۱,۸۶۶ میلیون دینار (۱۸ میلیون دلار) فراتر رفت، در حالی که دارایی‌های عملیاتی به ۵۶,۹۷۹ میلیون دینار (۵۶۴ میلیون دلار) رسید. در دوره مورد بررسی، تعداد کارکنان با افزایش ۶۷۹ نفر به ۲,۲۰۷ کارمند رسید.

شرکت‌های دولتی صربستان در فهرست ۱۰۰ شرکت برتر

در سال ۲۰۲۴، ۲۰ شرکت دولتی در میان ۱۰۰ شرکت برتر رتبه‌بندی شدند که در مجموع ۴۳,۳۷۴ کارمند را استخدام کرده‌اند.

از میان آن‌ها، ده شرکت با سود خالص فعالیت کردند که دو مورد در فهرست سودآورترین شرکت‌ها قرار گرفتند. در مقابل، ده شرکت دولتی زیان خالص گزارش کردند و هشت مورد از آن‌ها در فهرست بزرگ‌ترین زیان‌دهندگان ظاهر شدند. در گروه شرکت‌های با بالاترین درآمد عملیاتی، شش شرکت دولتی حضور داشتند، در حالی که دوازده شرکت از نظر دارایی‌های عملیاتی، یازده شرکت از نظر حقوق صاحبان سهام و هفت شرکت از نظر زیان کلی برجسته بودند.

علاوه بر JP SRBIJAGAS NOVI SAD رتبه ۷ که پیشتر ذکر شد، JP POŠTA SRBIJE BEOGRAD رتبه ۵۹ نیز در فهرست شرکت‌های با بالاترین سود خالص قرار گرفت.

بالاترین رتبه از نظر زیان خالص به JP PUTEVI SRBIJE BEOGRAD رتبه ۴ تعلق دارد و پس از آن JKP GSP BEOGRAD رتبه ۲۵، JP PEU RESAVICA  رتبه ۲۹ و JP ELEKTROKOSMET PRIŠTINA  رتبه ۳۱ قرار می‌گیرند.

 

1. این ۱۰۰ شرکت ۳۷.۶ درصد از کل سود خالص اقتصاد صربستان را تولید کرده‌اند، در حالی که میانگین سهم آن‌ها در عملکردهای مالی اصلی ۲۳.۲ درصد و در نیروی کار کل ۱۰.۵ درصد است. این آمار نشان‌دهنده تمرکز سودآوری در شرکت‌های بزرگ است.
2. از ۱۰۰ شرکت برتر بر اساس درآمد، ۸۹ شرکت جایگاه خود را از سال قبل حفظ کرده‌اند و ۶۲ مورد از آن‌ها درآمدهای خود را افزایش داده‌اند. در رتبه‌بندی سود خالص، ۷۲ شرکت از لیست سال قبل باقی مانده‌اند. این نشان‌دهنده ثبات نسبی در میان شرکت‌های بزرگ است.
3. شرکت‌های چینی (عمدتاً در بخش معدن و ساخت‌وساز) تقریباً یک‌سوم کل سود خالص ۱۰۰ شرکت برتر را تولید کرده‌اند، با تمرکز بر فعالیت‌های مرتبط با شرکت‌های مادر و وابسته. برای مثال، Serbia Zijin Mining و Serbia Zijin Copper به تنهایی سهم قابل توجهی دارند
4. در رتبه‌بندی سود خالص، ۸۵ شرکت بزرگ سودآوری بالایی نشان داده‌اند، اما ۳ شرکت کوچک و ۵ شرکت میکرو رشد قابل توجهی در سود خالص داشته‌اند که نشان‌دهنده پتانسیل شرکت‌های کوچکتر است.

منبع: پایگاه اینترنتی بزینس و فاینس مورخ 10/10/2025

https://bif.rs/2025/10/koja-su-najprofitabilnija-preduzeca-bila-u-srbiji-u-2024-godini/