اخبار اقتصادی کشورهای اوگاندا، رواندا و بوروندی
گزیدۀ اخبار و تحولات اقتصادی کشورهای اوگاندا، رواندا و بوروندی در هفتۀ چهارم آذر ماه ۱۴۰۴ مندرج در رسانههای این کشورها به شرح زیر ارائه میگردد.
جمهوری اوگاندا
چشمانداز رشدِ دورقمیِ اقتصاد اوگاندا در پی آغاز تولید نفت
بر اساس پیشبینیهای رسمی، نرخ رشد اقتصادی اوگاندا با جهشی خیرهکننده، از ۶.۶ درصد در سال جاری به ۱۰.۴ درصد در سال مالی ۲۰۲۷-۲۰۲۶ خواهد رسید. وزارت دارایی اوگاندا در «سند بودجۀ ملی پنجساله» اعلام کرد که پیشران اصلی این رشدِ دورقمی، آغاز رسمی تولید نفت و ورود درآمدهای حاصل از آن به چرخۀ اقتصادی است. طبق این برآوردها، تولید ناخالص داخلیِ این کشور ظرف دو سال آینده از مرز ۲۹۰ تریلیون شیلینگ (حدود ۸۰ میلیارد دلار) عبور خواهد کرد که نشاندهندۀ ورود سرمایههای کلان به زیرساختهای ملی است.
این سند راهبردی، پنج اولویت مهم شامل کشاورزی تجاری، صنعتیسازی، خدمات اجتماعی، تحول دیجیتال و دسترسی به بازارهای جهانی را هدف قرار داده است. دولت در نظر دارد با تکیه بر این محورها، بستر لازم برای گذار از اقتصاد سنتی به نظام اقتصادی مدرن و صادراتمحور را فراهم کند. در نهایت، سیاستهای مالیِ میانمدتِ اوگاندا بر پایه راهبردِ «رشدِ ۱۰ برابری» تنظیم شده است؛ طرحی که هدف آن افزایش حجم اقتصاد کشور از ۵۰ میلیارد دلار فعلی به ۵۰۰ میلیارد دلار تا سال ۲۰۴۰ است. این چشمانداز بر توسعۀ صنایع تبدیلی کشاورزی، رونق گردشگری و استخراج گستردۀ ذخایر معدنی با استفاده از فناوریهای نوین استوار خواهد بود.
https://www.independent.co.ug/
موافقت پارلمان اوگاندا با بودجه نوسازی جاده کایونگا-گالیرایا
پارلمان اوگاندا در جلسه علنی روز سهشنبه ۱۶ دسامبر ۲۰۲۵، با طرح تامین مالیِ ۸۷ میلیون دلاری برای تبدیل جادۀ ۸۷ کیلومتری «کایونگا-باله-گالیرایا (Kayunga–Bbaale–Galiraya)» به جادهای استاندارد و آسفالت شده، موافقت کرد. این پروژه که سالها به دلیل محدودیتهای مالی معلق مانده بود، اکنون با مشارکت شرکت عمرانیِ راهسازی و پلسازیِ چین (CRBC) وارد فاز اجرایی میشود. مطابق با توافقنامۀ مصوب، پیمانکار چینی موظف است تمامی منابع مالی لازم برای اجرای پروژه را تامین کرده و ظرف مدت ۲۴ ماه، پروژه را به اتمام برساند. دولت اوگاندا متعهد شده است پس از تکمیل کامل پروژه، هزینهها را به صورت اقساطی بازپرداخت نماید. وزیرمشاور دارایی اوگاندا، شرایط این قرارداد را به دلیل عدم تعلق سود بانکی و در نظر گرفتن دورۀ تنفس دو ساله، بسیار رقابتی و به نفع منافع ملی توصیف کرده است.
https://www.independent.co.ug/
سرمایهگذاری ۱۶۲ میلیون دلاری برای تحول تکنولوژیک در دانشگاه ماکِرِره
پارلمان اوگاندا در راستای نوسازیِ زیرساختهای علمیکشور، وام ۱۶۲ میلیون دلاری از «بانک صادرات-واردات کره جنوبی» را برای ارتقای بخش آموزش علوم، فناوری و نوآوری در دانشگاه ماکِرِره تصویب کرد. این پروژه بزرگترین اقدام نوسازی در قدیمیترین دانشگاه اوگاندا طی دهههای اخیر محسوب میشود. وزارت دارایی اعلام کرد که این اعتبارِ مالی، صَرف پروژههای عمرانیِ وسیعی از جمله احداث مرکز علمی و فناوری، تجهیز کلاسهای هوشمند و ساخت دانشکدههای مجزا برای رشتههای مهندسی مکانیک، عمران و برق خواهد شد. همچنین نوسازی تجهیزات آزمایشگاهی دانشکدههای علوم بهداشت و دندانپزشکی با استانداردهای بینالمللی در دستور کار قرار دارد.
دولت اوگاندا، اهداف راهبردیِ دقیقی را برای این سرمایهگذاری تا سال ۲۰۳۰ ترسیم کرده است. هدف اصلی این طرح، افزایش نسبت فارغالتحصیلان رشتههای علمی و ارتقای شاخص یادگیری فناوری از ۴۹ درصد به ۸۰ درصد است. همچنین انتظار میرود با بهبود زیرساختها، انگیزۀ دانشجویان برای ادامۀ تحصیل در مقاطع تحصیلات تکمیلی، بیش از دو برابر افزایش یابد. بر اساس برنامهریزی دولت، سایر مراکز آموزش عالی کشور نیز در مراحل بعدی و به صورت تدریجی تحت پوشش طرحهای نوسازی مشابه قرار خواهند گرفت.
منبع: روزنامۀ نیوویژن
برگزاری نخستین کنفرانس سرمایهگذاری کشاورزی اوگاندا و چین در چینگدائو
در گامی جدید برای تقویت پیوندهای اقتصادی، اولین «کنفرانس تجارت و سرمایهگذاری کشاورزی اوگاندا و چین» در شهر ساحلیِ چینگدائو برگزار شد. این نشست که به ابتکار سفارت اوگاندا در پکن سازماندهی شده، نقشه راه جدیدی را برای همکاری در زمینههای صنایع تبدیلی و انتقال فناوریهای نوین زراعی ترسیم کرده است. مقامات شهر چینگدائو، که از قطبهای پیشرو چین در حوزۀ کشاورزی مدرن و آبزیپروری هستند، در این کنفرانس بر هماهنگی توانمندیهای فنی خود با نیازهای توسعهای اوگاندا تاکید کردند. طرف چینی، اوگاندا را شریکی برای ایجاد زنجیرههای ارزش صنعتی و تولید محصولات غذایی با استانداردهای جهانی توصیف کرد.
منبع: روزنامۀ نیوویژن
جمهوری رواندا
رشد ۱۱.۸ درصدی تولید ناخالص داخلی رواندا در سهماهۀ سوم ۲۰۲۵
جدیدترین دادههای سازمان ملی آمار رواندا، حکایت از جهش اقتصاد این کشور در سهماهۀ سوم سال ۲۰۲۵ دارد. بر اساس این گزارش، نرخ رشد سالانۀ رواندا به ۱۱.۸ درصد رسیده است که نشاندهندۀ شتاب گرفتن روند صعودی اقتصاد در مقایسه با نیمه اول سال جاری میلادی است. تولید ناخالص داخلی رواندا در این بازۀ زمانی با افزایشی چشمگیر به ۵,۵۲۵ میلیارد فرانک (هر دلار برابر با ۱۴۵۱ فرانک رواندا) رسید. در تقسیمبندی ساختار اقتصادی، بخش خدمات با اختصاص ۵۷ درصد از کل تولید ناخالص داخلی، همچنان اصلیترین موتور محرک اقتصاد محسوب میشود و پس از آن بخشهای صنعت (۲۲ درصد) و کشاورزی (۱۵ درصد) در رتبههای بعدی قرار دارند.
در حوزۀ صنعت، شاهد رشد قابل توجه ۱۴ درصدی در معادن و ۲۰ درصدی در بخش ساختمان بودهایم. رونق پروژههای عمرانی در سطح ملی منجر به رشد ۴۴ درصدی در تولید سیمان و افزایش ۲۸ درصدی محصولات فلزی شده است. رئیس سازمان ملی آمار، این پویایی را نتیجۀ پیوند مستقیم پروژههای زیربنایی با زنجیرۀ تولید صنعتی دانسته است. بخش کشاورزی نیز با رشد ۱۰ درصدی، عملکرد موفقی را پشت سر گذاشت. این موفقیت بیش از هر چیز مدیون جهش ۳۵ درصدی صادرات محصولات راهبردیِ رواندا است؛ به طوری که تولید چای ۱۰۰ درصد و قهوه ۳۲ درصد رشد را نسبت به مدت مشابه سال قبل تجربه کردهاند. همچنین محصولات غذایی داخلی نیز پس از یک دورۀ رکود، دوباره در مسیر بهبود قرار گرفتهاند.
در نهایت، در بخش خدمات، حوزههای عمدهفروشی و خردهفروشی با ۲۰ درصد رشد پیشتاز بودند. با این حال، آمارهای رسمی، نشاندهندۀ کاهش جزئی در عملکرد هتلها و بخش بهداشت است. وزیر دارایی رواندا در این رابطه تصریح کرد که این ارقام منفی به معنای ضعف ساختاری نیست، بلکه ناشی از مقایسه عملکرد فعلی با دورههای اوج استثنایی در گذشته است.
https://www.newtimes.co.rw/
تناقض میان خودکفایی تولید و وابستگی به بازار در رواندا
گزارش جدید سازمان ملی آمار رواندا از شکافی تاملبرانگیز در امنیت غذایی این کشور پرده برداشته است. بر اساس این دادهها، علیرغم توانایی کشور در تامین حدود ۸۰ درصد از نیازهای خود، اما ۵۶ درصد از سبد غذاییِ واقعی مصرفکنندگان در بازار از طریق واردات تامین میشود. معاون سازمان ملی آمار، این وضعیت را ناشی از عدم توازن در سبد تولیدات داخلی عنوان کرد. به گفتۀ وی، در حالی که رواندا در محصولاتی نظیر قهوه با مازاد تولید و توان صادراتی روبرو بوده، اما در کالاهای اساسی و پرمصرفی همچون شکر با کمبود جدی مواجه بوده و ناچار به تامین آنها از بازارهای جهانی است.
تغییر سبک زندگی شهروندان و تمایل به محصولات متنوع خارجی، در کنار وابستگی شدید صنایع غذایی به مواد اولیۀ وارداتی، از دلایل اصلی این وابستگی به شمار میروند. طبق گزارشهای کارشناسی، بسیاری از صنایع تبدیلی داخلی مانند کارخانههای آرد و برنج به دلیل کمبود نهادههای داخلی، تنها با ۳۵ درصد ظرفیت خود فعالیت میکنند که این امر هزینه تولید را افزایش داده است.
آمارهای بانک جهانی نیز نسبت به افزایش تراز منفی تجارت غذا در رواندا هشدار میدهند؛ به طوری که ارزش واردات مواد غذایی از ۴۰۰ میلیون دلار در سال ۲۰۱۵ به بیش از ۱.۱ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۲ رسیده است. این جهش قیمتی، رواندا را به واردکنندۀ خالص در بخش کشاورزی تبدیل کرده است. در نهایت، کارشناسان در راهبرد جدید توسعۀ کشاورزی، راهکارهایی نظیر افزایش بودجۀ بخش کشاورزی به بیش از ۱۰ درصد، سرمایهگذاری بر بذرهای اصلاحشده و نوسازی سیستمهای انبارداری را پیشنهاد دادهاند. هدف این برنامهها، کاهش ضایعات و جایگزینی واردات با محصولات رقابتپذیر داخلی برای دستیابی به حاکمیت پایدار غذایی عنوان شده است.
https://www.newtimes.co.rw/
تعهد دولت رواندا به حل معضل تاخیر در استرداد مالیات بر ارزش افزوده
دولت رواندا متعهد شد که فرآیند بازپرداخت مالیات بر ارزش افزوده را تسریع و موانع بروکراسی در این بخش را حذف کند. رئیس فدراسیون بخش خصوصی (اتاق بازرگانی رواندا) تاکید کرد که تاخیرهای طولانی در استرداد اعتبار مالیاتی، نقدینگی کسبوکارها بهویژه در پروژههای بزرگ صنعتی را با بحران مواجه کرده است. به گفتۀ وی، سرمایهگذارانی که مبالغ هنگفتی صرف تجهیزات زیربنایی کردهاند، به دلیل عدم دسترسی به این وجوه، با توقف یا کندی در اجرای طرحهای خود روبرو هستند.
https://www.newtimes.co.rw/
تخصیص اعتبار ۱۵۰ میلیون دلاری بانک توسعۀ شرق آفریقا برای پروژههای رواندا
از ابتدای سال ۲۰۲۶ میلادی، سرمایهگذاران بخشهای دولتی و خصوصی رواندا به تسهیلات مالی جدیدی به ارزش ۱۵۰ میلیون دلار از سوی «بانک توسعۀ شرق آفریقا (EADB)» دسترسی خواهند یافت. این اعتبار در قالب وام، ضمانتنامه و مشارکت در سهام، با هدف تسریع همگراییِ اقتصادی در منطقۀ شرق آفریقا اعطا میشود. بنا بر اعلام وزارت دارایی رواندا، این تسهیلات حوزههایی نظیر صنعت، کشاورزی، حملونقل و مسکن را پوشش میدهد. هدف اصلی از این سرمایهگذاریها، تقویت صنایع کوچک و متوسط و ارتقای زنجیرۀ ارزش در بخش کشاورزی است که مستقیماً در راستای برنامههای ملی رواندا برای محرومیتزدایی و رشد اقتصادی فراگیر است.
https://www.newtimes.co.rw/
جمهوری بوروندی
آغاز بهکار رسمیِ بورس اوراق بهادار بوروندی
اِواریست اِنداییشیمییه رئیس جمهوری بوروندی با افتتاح ساختمان مدرن «ایکیرِزی (Ikirezi)» و راهاندازیِ رسمی بورس اوراق بهادار، فصل جدیدی را در نظام مالی این کشور رقم زد. این اقدامات در چارچوب برنامههای راهبردی «بوروندی نوظهور ۲۰۴۰» و «بوروندی توسعهیافته ۲۰۶۰» صورت گرفته است. هدف از تاسیس این بازار، ایجاد بستری شفاف و فراگیر برای تامین مالی پروژهها و تبدیل شدن به موتور محرک توسعۀ اقتصادی کشور است. وی این اقدام را گامی ضروری برای ارتقای جایگاه مالی بوروندی در منطقه دانسته است.
https://burundi-forum.org/
رایزنی نخستوزیر بوروندی با رئیس کمیسیون جامعۀ اقتصادی کشورهای مرکز آفریقا
نِستور اِنتاهونتویه نخستوزیر بوروندی روز چهارشنبه ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۵ در پایتخت این کشور با اِزکیل نیبیگیرا رئیس کمیسیون جامعۀ اقتصادی کشورهای مرکز آفریقا («ECCAS») دیدار و گفتگو کرد. این نشست با هدف هماهنگی سیاستهای منطقهای و بررسی روند اجرای مصوبات کلان اقتصادی برگزار شده است. ازکیل نیبیگیرا که پس از سه ماه از انتصاب به این سمت بینالمللی به کشور خود بازگشته بود، تاکید کرد که هدف اصلی از این سفر، ارائه گزارش عملکرد به مقامات عالیرتبۀ بوروندی و تبیین برنامههای راهبردیِ این کمیسیون برای توسعۀ منطقه بوده است. در این نشست، محوریت اصلیِ گفتگوها بر اجرایی کردن مصوبات آخرین نشست سران کشورهای عضو کمیسیون جامعۀ اقتصادی کشورهای مرکز آفریقا متمرکز بود. رئیس کمیسیون با تشریح برنامههای آتی این سازمان، بر نقش مهمِ هر یک از کشورهای عضو در پیشبرد اهداف مشترک تاکید کرده و افزود که هماهنگی نزدیک میان دبیرخانۀ کمیسیون و دولتهای منطقه، کلید بهبود وضعیت معیشتی و شکوفایی اقتصادی در مرکز آفریقا است. در پایان، طرفین بر لزوم تقویت پیوندهای اقتصادی و همکاریهای چندجانبه برای مقابله با چالشهای منطقهای تاکید کردند.
https://lerenouveau.bi/