گسترش اتصال هوایی و گذار به مدیریت هوشمند مرزها در قزاقستان

قزاقستان و عربستان سعودی در تاریخ ۲۶ اوت ۲۰۲۶ در ریاض توافقنامه خدمات هوایی امضا کردند. این توافقنامه فرصت‌های جدیدی را برای توسعه ارتباطات هوایی منظم میان دو کشور ایجاد می‌کند. این توافق توسط تالگات لاستایف، معاون وزیر حمل‌ونقل قزاقستان و سلیمان بن احمد البسام، رئیس موقت سازمان کل هواپیمایی کشوری عربستان سعودی به امضا رسید.

بر اساس ترتیبات جدید، تعداد پروازهای منظم مجاز میان دو کشور از ۲۸ پرواز در هفته به ۷۰ پرواز در هفته افزایش خواهد یافت.

انتظار می‌رود این افزایش ظرفیت هوایی از حوزه‌های زیر حمایت کند:

• توسعه روابط تجاری و اقتصادی؛
• تقویت روابط تجاری و فعالیت‌های سرمایه‌گذاری؛
• توسعه گردشگری؛
• افزایش انعطاف‌پذیری شرکت‌های هواپیمایی برای ایجاد مسیرهای جدید.

شرکت‌های هواپیمایی در حال برنامه‌ریزی برای راه‌اندازی پروازهای مستقیم و منظم میان آستانه و ریاض هستند. همچنین قرار است تعداد ارتباطات هوایی با سایر شهرهای عربستان سعودی افزایش یابد.

 استفاده از داده و تحلیل برای توسعه مسیرهای هوایی

توسعه اتصال هوایی قزاقستان تنها به افزایش تعداد پروازهای مجاز محدود نیست و استفاده از ابزارهای تحلیلی دیجیتال نیز به بخشی از روند توسعه شبکه هوانوردی تبدیل شده است.

شرکت Echelon Alpha با همکاری وزارت حمل‌ونقل قزاقستان، یک پلتفرم دیجیتال برای بهینه‌سازی شبکه مسیرهای هوانوردی غیرنظامی و ارزیابی توجیه تجاری پروازها توسعه داده است.

این سامانه قابلیت‌های زیر را دارد:

• تحلیل میزان تقاضا در مسیرهای مختلف؛
• پیش‌بینی ظرفیت ترانزیتی؛
• مدل‌سازی شبکه‌های احتمالی مسیرها در آینده؛
• ارزیابی پتانسیل تجاری مسیرهای هوایی.

بر اساس اظهارات رخمان اسامبایف، بنیان‌گذار Echelon Alpha، این سامانه با استفاده از حدود ۱۷۰ گزارش شرکت‌های هواپیمایی و داده‌های مربوط به ۲۰۰ میلیون پرواز طی پنج سال گذشته ایجاد شده است.

وی اعلام کرده است:

«برای ساخت مدل تحلیلی اتصال هوایی، حدود ۱۷۰ گزارش شرکت‌های هواپیمایی و مجموعه داده‌ای شامل ۲۰۰ میلیون پرواز طی پنج سال گذشته پردازش شده است.»

این پلتفرم علاوه بر اطلاعات مربوط به پروازها، شاخص‌های مختلفی را نیز در نظر می‌گیرد، از جمله:

• شاخص‌های کلان اقتصادی منطقه‌ای؛
• جمعیت؛
• ترجیحات مصرف‌کنندگان؛
• میزان فعالیت‌های تجاری؛
• رویدادهای مهم.

به گفته بنیان‌گذار Echelon Alpha، این سامانه صرفاً بر اساس منابع باز و تجاری و همچنین داده‌های ژئومارکتینگ فعالیت می‌کند و دقت پیش‌بینی آن تا ۹۰ درصد اعلام شده است.

این فناوری به شرکت‌های هواپیمایی و نهادهای دولتی امکان می‌دهد تصمیم‌گیری درباره توسعه مسیرها تنها بر مبنای جریان فعلی مسافران انجام نشود، بلکه تقاضای پیش‌بینی‌شده و ظرفیت شهرها برای تبدیل شدن به نقاط ترانزیتی نیز در نظر گرفته شود.

گسترش کنترل دیجیتال و بیومتریک مرزها

در کنار توسعه شبکه پروازی، قزاقستان در حال گسترش استفاده از فناوری‌های دیجیتال در کنترل مرزهاست.

برنامه‌ریزی شده است تا سال ۲۰۲۸ حدود ۲۰۰ پایانه بیومتریک Q-Gate دیگر در گذرگاه‌های مرزی قزاقستان نصب شود.

این سامانه کنترل خودکار گذرنامه توسط شرکت Kazdream Special Systems توسعه یافته است.

Q-Gate در حال حاضر در ۱۱ گذرگاه مرزی فعال است که در میان آنها فرودگاه‌های بین‌المللی آستانه و آلماتی نیز قرار دارند.

تاکنون در مجموع ۵۴ پایانه نصب شده است.

نحوه عملکرد سامانه Q-Gate

سامانه Q-Gate هویت مسافر را با استفاده از اطلاعات بیومتریک چهره و اطلاعات گذرنامه بررسی می‌کند.

زمان پردازش اعلام‌شده برای هر مسافر بین ۱۵ تا ۵۰ ثانیه است.

به گفته دومان سمبایف، مدیرعامل Kazdream Special Systems، این فناوری می‌تواند ظرفیت پردازش مسافران را بدون نیاز به توسعه زیرساخت فیزیکی گذرگاه‌ها افزایش دهد.

وی توضیح داده است:

«این پایانه به شهروندان ۱۶ ساله و بالاتر امکان می‌دهد بدون تماس و بدون مراجعه به افسر خدمات مرزی از مرز عبور کنند. تأیید گذرنامه و بیومتریک چهره ۱۵ ثانیه زمان می‌برد و ظرفیت گذرگاه را شش برابر افزایش می‌دهد، بدون آنکه زیرساخت فیزیکی آن توسعه یابد.»

برآورد این شرکت نشان می‌دهد که پردازش دستی یک پرواز با ۲۰۰ مسافر حدود ۳۰ دقیقه زمان می‌برد، در حالی که Q-Gate می‌تواند همان هواپیما را در حدود هفت دقیقه پردازش کند.

 برنامه توسعه Q-Gate تا سال ۲۰۲۸

بر اساس برنامه اعلام‌شده، ۱۹۸ پایانه Q-Gate دیگر تا سال ۲۰۲۸ نصب خواهد شد.

این توسعه بخشی از روند گسترش استفاده از سیستم‌های کنترل خودکار و بیومتریک در گذرگاه‌های مرزی قزاقستان است.

هم‌زمان، اقدامات دیگری نیز برای توسعه کنترل دیجیتال مرزها در حال انجام است.

از جمله، کار بر روی الگوریتم‌های پردازش خودکار و بدون تماس اتباع خارجی در جریان است.

همچنین یک پروژه آزمایشی در حال بررسی امکان عبور از مرز با استفاده از کد QR تولیدشده از طریق eGov است؛ در این روش، مسافر به جای ارائه گذرنامه فیزیکی از کد QR استفاده خواهد کرد

منبع:

https://astanatimes.com/2026/08/kazakhstan-expands-air-connectivity-

as-new-routes-digital-border-controls-reshape-travel/