چشم انداز نوین اقتصاد قبرس
اقتصاد قبرس همچنان با یکی از سریعترین نرخهای رشد در منطقه یورو در حال گسترش است؛ رشدی که مورد حمایت پایههای اقتصادی قوی، ساختار متنوع و نظام بانکی مقاوم، میباشد. به گزارش پایگاه خبری اقتصادی یونان Newmoney، قبرس، رشد پایدار اقتصادی را با ثبات مالی و نقشی فزاینده به عنوان یک مرکز سرمایهگذاری راهبردی در منطقه، که اروپا را به خاورمیانه و هند متصل میکند، ترکیب کرده است.
این رسانه یونانی با استناد به تحلیلی که یوروبانک پس از ادغام با بانک هلنیک تهیه کرده، آورده است: قبرس در سالهای اخیر ثبات و قدرت قابل توجهی در شاخصهای کلان اقتصادی از خود نشان داده است. اقتصاد قبرس همچنان عملکردی بهتر از میانگین اتحادیه اروپا دارد؛ بهگونهای که نرخ رشد آن از سه درصد فراتر رفته و نرخ بیکاری زیر پنج درصد باقی مانده است. کشور از ثبات کلان اقتصادی و نرخ پایین تورم برخوردار است؛ ثباتی که عضویت همزمان قبرس در اتحادیه اروپا و منطقه یورو از آن حمایت میکند. فقط دو بخش گردشگری و املاک، سهمی دو رقمی از تولید ناخالص داخلی را تشکیل میدهند، در حالی که سرمایهگذاری در بخشهای انرژی و بهداشت با سرعت در حال افزایش است.
کنستانتینوس وراهیمیس، مدیر تحقیقات اقتصادی، و کنستانتینوس پیتالیس، رئیس روابط سرمایهگذاران یوروبانک، بر این باورند که؛ قبرس پس از چالشهای دهه گذشته، بهخوبی بهبود یافته، روند رشد خود را حفظ کرده و در برابر شوکهای خارجی مقاومت چشمگیری از خود نشان داده است. از نظر این افراد، در نیمه نخست سال ۲۰۲۵، قبرس یکی از بالاترین نرخهای رشد اقتصادی در منطقه یورو را ثبت کرده که تقریباً دو برابر میانگین منطقهای بوده است. فعالیت اقتصادی کشور بهطور قابل توجهی متنوع شده و بخشهای گردشگری، املاک، انرژی، تولید فناوری، بهداشت و خدمات مالی نقش عمدهای در آن دارند.
قبرس همچنین نقش خود را به عنوان مرکز تجاری و سرمایهگذاری منطقهای تقویت نموده و در حال جذب شرکتهای بزرگ اروپایی و سرمایهگذاران بینالمللی از خاورمیانه و هند است.
در بخش مالی، نظام بانکی قبرس اصلاحات و تجمیع عمدهای را پشت سر گذاشته و اکنون به یکی از باثباتترین و ثروتمندترین سیستمهای بانکی در اروپا تبدیل شده است. نسبت سرمایه پایه نوع یک (CET1) در پایان سال ۲۰۲۴ حدود ۲۵ درصد بوده است که بهطور قابلتوجهی بالاتر از الزامات نظارتی قرار دارد.
وضعیت نقدینگی این نظام نیز قوی توصیف شده است؛ زیرا سپردهها اکنون از کل وامها فراتر رفتهاند که به معنای وضعیتی معکوس نسبت به دوران پیش از بحران مالی سال 2013 میباشد. نسبت وام به سپرده از حدود ۱۴۰ درصد به ۴۷ درصد کاهش یافته است که نشاندهنده ساختار تأمین مالی سالمتری است. گزارش ها همچنین بدین مطلب اشاره میکنند که نسبت وامهای معوق بهطور چشمگیری کاهش یافته و این امر ثبات بخش بانکی و اعتماد سرمایهگذاران را افزایش داده است.
بانکهای قبرسی که تحت نظارت بانک مرکزی اروپا و در چارچوب اتحادیه بانکی اتحادیه اروپا فعالیت میکنند، اکنون با استانداردهای سختگیرانه اروپایی همسو شدهاند و این موضوع اعتبار آنها را نزد سپردهگذاران و سرمایهگذاران تقویت کرده است.
بر اساس این گزارش (پایگاه خبری اقتصادی یونان Newmoney )، ترکیب اقتصاد در حال رشد، نظام مالی نیرومند و موقعیت راهبردی جغرافیایی قبرس، شرایط مطلوبی برای سرمایهگذاری و گسترش اقتصادی فراهم میکند. این گزارش همچنین به حضور گسترده بانکهای یونانی در قبرس اشاره داشته و میگوید که اکنون سه گروه بزرگ بانکی یونان در این کشور فعالیت دارند.
یوروبانک پس از ادغام با بانک هلنیک و خرید شرکتهای بیمه متعلق به گروه فرانسوی CNP، به بزرگترین سازمان بانکی و بیمهای قبرس تبدیل شده است. استراتژی یوروبانک، قبرس را نه بهعنوان بازاری فرعی بلکه بهعنوان دروازهای برای سرمایهگذاری در نظر میگیرد که اروپا را به خاورمیانه و هند متصل میکند. این گروه قصد دارد دفاتر نمایندگی خود را در بمبئی، ابوظبی، رژیم صهیونیستی و عربستان سعودی فعال کند تا دامنه بینالمللی خود را گسترش دهد. کل داراییهای یوروبانک به ۱۰۳ میلیارد یورو رسیده است که ۴۳ میلیارد یورو آن مربوط به عملیات بینالمللی است؛ عملیاتی که اکنون ۵۳ درصد از سود کل گروه را تشکیل میدهد.
سرمایهگذاری این بانک در حوزه فناوری نیز از ۱۰۵ میلیون یورو به ۱۵۰ میلیون یورو در سال افزایش یافته است، در حالی که داراییهای کل یوروبانک قبرس پس از ادغام با بانک هلنیک، از 9.6 میلیارد یورو در ژوئن ۲۰۲۴ به ۲۸.۱ میلیارد یورو در سپتامبر ۲۰۲۵ افزایش یافته و تقریباً سه برابر شده است.
در همین حال، آلفا بانک قبرس (Alpha Bank Cyprus) نیز بهتازگی معامله خود با استروبنک (AstroBank) را تکمیل کرده و با داراییهایی بیش از 6.6 میلیارد یورو، وامهایی به ارزش ۲ میلیارد یورو و سپردههایی بالغ بر ۵.۶ میلیارد یورو، به سومین بانک بزرگ جزیره تبدیل شده است؛ میلتوس میکائیلاس، مدیر اجرایی آلفا بانک قبرس، در این خصوص گفت: هدف بانک این است که نقش قبرس به عنوان یک پل مالی منطقهای میان اروپا و خاورمیانه را تقویت کند.
بانک ملی یونان (National Bank of Greece) نیز حضور راهبردی خود در قبرس را حفظ کرده و در پی گسترش فعالیتهای تأمین مالی و توسعه نقش مرکز سرمایهگذاری در سراسر خاورمیانه است. در رابطه با بانک قبرس (Bank of Cyprus) نکته اساسی آن است که؛ اگرچه این بانک یک مؤسسه یونانی نیست، اما فهرست شدن آن در بورسهای قبرس و آتن، بیانگر پیوندهای مالی نزدیک میان دو کشور است.
در نهایت و در بخش پایینی گزارش آمده است؛ چارچوب باثبات اقتصاد کلان، نظام بانکی بالغ و پیوندهای منطقهای قبرس، این کشور را به یکی از مراکز مالی و سرمایهگذاری کلیدی در شرق مدیترانه تبدیل کرده است. همچنین ادامه روند تجمیع بانکی، همکاریهای بینالمللی و رشد پایدار اقتصادی، پایههای محکمیبرای اعتماد بلندمدت سرمایهگذاران و گسترش اقتصادی در آینده فراهم میکند.
- اقتصاد قبرس از یک دهه گذشته تا به امروز از یک اقتصاد بحران زده به اقتصادی با ثبات و در حال رشد تغییر شکل داده است. پس از بحران مالی سال ۲۰۱۳، این کشور با در پیش گرفتن اصلاحات ساختاری و تجمیع بانکها، توانست در کمتر از یک دهه به مدلی از ثبات کلان اقتصادی تبدیل شود. آنچه در دهه گذشته و بویژه با روی کار آمدن دولت کریستودولیدس، رئیس جمهور کنونی، در اولویت برنامههای اقتصادی قرار گرفت، تنوعبخشی و رهایی از اقتصاد تک بعدی بود. اولویتی که علاوه بر تنوع بخشی، کلیدی پایدار برای رشد گردید. درحال حاضر میتوان گفت قبرس دیگر تنها متکی بر گردشگری یا املاک نیست. اکنون اقتصاد کشور بر پایه شش ستون اصلی
گردشگری، املاک، انرژی، فناوری، خدمات مالی و سلامت، استوار است.
این تنوع باعث شده تا قبرس در برابر شوکهای خارجی، از تنشهای منطقه ای گرفته تا نوسانات انرژی، مقاوم بماند.
- در پی ادغام بانک هلنیک و یوروبانک قبرس، و شکلگیری ساختار جدید یوروبانک لیمیتد (Eurobank Ltd)، چشمانداز تازهای پیش روی نظام مالی و اقتصاد قبرس گشوده شده است. بر اساس گزارش اخیر یوروبانک، اقتصاد قبرس اکنون یکی از پویاترین اقتصادهای منطقه یورو؛ با رشد بالای سه درصد، بیکاری کمتر از پنج درصد، و ثبات مالی کمنظیر در میان اقتصادهای کوچک اروپا است.
- دولت های قبرس و از جمله دولت کنونی، تمرکز ویژه ای بر خارج نمودن جزیره از انزوا داشته اند. در این راستا گسترش پیوندهای منطقه ای و بینالمللی در عرصههای مختلف، از اتصال به شبکههای انرژی گرفته تا برقراری ارتباطات مالی و پولی، مد نظر قرار گرفته است. این پیوند ها علاوه بر تامین منافع داخلی، نقش و جایگاه منطقه ای این جزیره را نیز ارتقاء بخشیده است.
- حضور سه بانک بزرگ یونانی (یوروبانک، آلفا بانک و بانک ملی یونان) در بازار قبرس، نشاندهنده ادغام تدریجی نظامهای مالی آتن و نیکوزیا است.
این همکاری نه تنها به تقویت سرمایهگذاریهای متقابل کمک میکند، بلکه قبرس را به پل ارتباطی طبیعی بین اروپا و خاورمیانه بدل میسازد. امری که این روزها مورد توجه فعالان اقتصادی کشورهایی چون هند قرار گرفته تا از طریق حضور در قبرس، مسیر خود به سوی اروپا را هموار سازند.