روند تولید در قزاقستان طی هفت‌ماهه ۲۰۲۶ و دستور دولت برای شناسایی موانع افزایش ظرفیت تولید

عملکرد اقتصادی قزاقستان در هفت ماه نخست سال ۲۰۲۶ تصویری دوگانه ارائه می‌دهد.از یک سو، بخش‌های مهمی از صنایع تبدیلی، ماشین‌سازی، شیمیایی، کشاورزی و صنایع غذایی رشد قابل‌توجهی داشته‌اند.از سوی دیگر، برخی بخش‌های مهم از جمله نفت و متالورژی با کاهش تولید مواجه شده‌اند.به همین دلیل، مسئله اصلی دولت تنها افزایش متوسط تولید نیست، بلکه شناسایی عواملی است که باعث می‌شوند برخی بنگاه‌ها نتوانند ظرفیت تولید خود را افزایش دهند.

وضعیت صنعت نفت

طی هفت ماه نخست سال، تولید نفت قزاقستان به: ۵۳.۲ میلیون تن رسیده است.این میزان معادل ۹۱.۱ درصد رقم مشابه سال گذشته است.با وجود کاهش نسبت به سال قبل، دولت برای پایان ماه هشتم سال دستیابی به تولید بیش از ۶۰ میلیون تن را هدف‌گذاری کرده است.بنابراین، بازگرداندن حجم تولید نفت به سطوح بالاتر همچنان یکی از موضوعات مهم سیاست صنعتی و اقتصادی کشور محسوب می‌شود.

عملکرد صنایع تبدیلی

صنایع تبدیلی طی هفت ماه نخست سال ۹ درصد رشد داشته‌اند.با این حال، عملکرد زیرشاخه‌های مختلف یکسان نبوده است.متالورژی با سهم حدود ۴۲.۸ درصد همچنان بزرگ‌ترین بخش صنایع تبدیلی است، در حالی که ماشین‌سازی با سهم ۱۷.۲ درصد در رتبه دوم قرار دارد.این ساختار نشان می‌دهد که ماشین‌سازی در حال تبدیل شدن به یکی از بخش‌های مهم رشد صنعتی قزاقستان است.

ماشین‌سازی و جهش خودروسازی

تولید در بخش ماشین‌سازی طی ژانویه تا ژوئیه ۲۲ درصد افزایش یافته است.خودروسازی سریع‌ترین رشد را در این بخش ثبت کرده و رشد آن به ۲۹.۹ درصد رسیده است.

آمار تولید عبارت است از:

• خودروهای سواری: ۱۰۲٬۸۷۰ دستگاه؛ رشد ۳۶ درصدی
• اتوبوس: ۱٬۶۱۲ دستگاه؛ رشد ۱۸ درصدی
• خودروهای باری و ویژه: ۴٬۷۳۲ دستگاه؛ رشد ۳.۲ درصدی

این آمار نشان می‌دهد خودروسازی در میان بخش‌های صنعتی قزاقستان یکی از مهم‌ترین حوزه‌های افزایش تولید بوده است.

صنایع شیمیایی

صنایع شیمیایی نیز از بخش‌های دارای رشد بالای تولید بوده‌اند.

شاخص حجم فیزیکی تولید این صنعت به ۱۲۶.۹ درصد رسیده است.

افزایش تولید محصولات مختلف از جمله:

• آمُفوس: ۷.۸ درصد
• نیترات آمونیوم: ۱۰.۸ درصد
• پلی‌پروپیلن: ۱۴.۷ درصد
• اسید سولفوریک: ۲۰.۷ درصد

در رشد این بخش نقش داشته است.

تولید لوازم خانگی

تولید لوازم خانگی نیز در برخی شرکت‌های فعال در این حوزه رشد قابل‌توجهی داشته است.شرکت Silk Road Electronics که محصولاتی مانند ماشین لباسشویی، تلویزیون، اجاق آشپزخانه، فر، آبگرمکن، جاروبرقی و هود تولید می‌کند، طی هفت ماه تولید خود را ۳۸ درصد افزایش داده است.

شرکت Almaty Turmystyq Tehnika Zayyty نیز رشد ۳۴ درصدی ثبت کرده است.

همچنین تولید شرکت JASYL SUYQ QAZAQSTAN که در زمینه تجهیزات سرمایشی و فریزری فعالیت دارد، ۳.۲ برابر شده است.

متالورژی و کاهش تولید طلا

در مقابل رشد بخش‌هایی از صنایع تبدیلی، متالورژی با کاهش مواجه شده است.شاخص حجم فیزیکی:

• متالورژی: ۹۷.۳ درصد
• متالورژی غیرآهنی: ۹۵.۴ درصدعنوان شده است.

یکی از دلایل اصلی این وضعیت، کاهش تولید طلا بوده است.با این حال، روند تولید طلا طی دو ماه متوالی در حال بهبود گزارش شده و طی هفت ماه مجموع تولید به ۳۹.۳ تن رسیده است.برنامه تولید برای ژانویه تا اوت نیز ۴۵.۸ تن تعیین شده و هدف دولت برای پایان سال، رساندن شاخص حجم فیزیکی متالورژی غیرآهنی به ۱۰۳ درصد است.

مصالح ساختمانی و نگرانی از کاهش سرعت رشد

تولید مصالح ساختمانی طی هفت ماه به ۹.۵ میلیون تن رسیده و شاخص حجم فیزیکی تولید ۱۰۹.۴ درصد بوده است.با این حال، سرعت رشد کاهش یافته است.در نیمه نخست سال این شاخص ۱۱۴.۱ درصد بود.

از آنجا که بخش ساخت‌وساز در همین دوره شاخص رشد ۱۱۵.۳ درصدی داشته است، دولت کاهش سرعت تولید مصالح ساختمانی را موضوعی قابل بررسی دانسته است.

به همین دلیل، معاون نخست‌وزیر و وزیر اقتصاد دستور داده است با تولیدکنندگان بزرگ مصالح ساختمانی جلسه برگزار شود و دلایل این کاهش سرعت مشخص شود.

کشاورزی و فرآوری محصولات

شاخص حجم فیزیکی تولید کشاورزی طی ژانویه تا ژوئیه به ۱۰۵ درصد رسیده است.این رقم در دوره مشابه سال گذشته ۱۰۳.۷ درصد بود.در زمان بررسی گزارش، شرکت‌های کشاورزی وارد مرحله برداشت گسترده محصولات شده بودند که از آن به‌عنوان مرحله تعیین‌کننده در شکل‌گیری حجم تولید سالانه یاد شده است.

در بخش صنایع غذایی نیز تولید ۱۳.۹ درصد افزایش یافته است، در حالی که برنامه تعیین‌شده برای این دوره ۱۴.۷ درصد بوده است.هدف رشد برای ژانویه تا اوت نیز ۱۴ درصد تعیین شده است.

پروژه‌های جدید فرآوری محصولات کشاورزی

برای پایان سال اجرای ۳۳ پروژه در حوزه فرآوری محصولات کشاورزی پیش‌بینی شده است.

مجموع ارزش این پروژه‌ها:

۱۲۲.۴ میلیارد تنگه اعلام شده است.از جمله پروژه‌های مورد اشاره:

• کارخانه فرآوری ذرت Fufeng
• خط جدید فرآوری چغندرقند در کارخانه قند تاراز

این پروژه‌ها نشان‌دهنده تلاش برای توسعه بخش فرآوری در کنار تولید اولیه محصولات کشاورزی هستند.

صنعت نوشیدنی و تأثیر توقف‌های برنامه‌ریزی‌شده

شاخص تولید نوشیدنی طی هفت ماه ۱۰۱.۷ درصد بوده، در حالی که هدف تعیین‌شده ۱۰۴.۴ درصد بوده است.تولید نوشیدنی‌های غیرالکلی نیز ۳ درصد افزایش داشته است.

یکی از دلایل کاهش سرعت رشد، تعمیرات برنامه‌ریزی‌شده خط تولید شرکت Coca-Cola در آلماتی از ۱۵ ژانویه تا ۱۰ ژوئیه عنوان شده است.همچنین بخشی از تولید محصولات PepsiCo مجدداً توزیع شده است.

با راه‌اندازی کارخانه Carlsberg در سپتامبر–اکتبر، با ظرفیت ۳۴۰ میلیون لیتر در سال، انتظار می‌رود شاخص تولید این بخش تا پایان سال به ۱۱۰.۵ درصد برسد.

تغییر رویکرد دولت؛ از آمار رشد به شناسایی موانع تولید

مهم‌ترین بخش تصمیمات نشست، دستور دولت برای بررسی مستقیم مشکلات تولیدکنندگان بزرگ بود.

 

از دستگاه‌های دولتی خواسته شده است همراه با شرکت‌های بزرگ بخش غیرخام، عوامل محدودکننده افزایش تولید را به‌صورت جزئی بررسی کنند.

برای هر صنعت باید:

1. با تولیدکنندگان اصلی جلسه برگزار شود؛
2. موانع موجود شناسایی شود؛
3. مشخص شود کدام مشکلات نیازمند مداخله دولت هستند؛
4. نیازهای زیرساختی یا مواد اولیه بررسی شود؛
5. اقدامات لازم برای رفع موانع تعیین شود.

بنابراین، رویکرد دولت بر حل مسئله در سطح بنگاه متمرکز شده است.

منبع:

https://www.inform.kz/ru/chto-meshaet-kazahstanskim-predpriyatiyam-narashivat-proizvodstvo-vpravitelstve--3f137729