راهبرد هند برای تعمیق روابط با بولیوی در چارچوب بریکس

گزارش تهیه شده از مقاله مندرج در رسانه اینترنتی eldiario در بولیوی به قلم روهیت وادوانا سفیر هند در بولیوی، تحت عنوان راهبرد هند برای تعمیق روابط با بولیوی در چارچوب بریکس تلاش کرده است تصویری از فرصت‌های جدید همکاری میان دهلی‌نو و لاپاز ارائه کند و هم‌زمان اهمیت حضور بولیوی در سازوکار بریکس را برجسته سازد. نویسنده با اشاره به میزبانی هند از هجدهمین اجلاس سران بریکس در روزهای ۱۲ و ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۶ در دهلی‌نو، عنوان می دارد که از رئیس‌جمهور بولیوی رودریگو پاز برای شرکت در این اجلاس دعوت شده و در صورت عدم حضور شخص رئیس‌جمهور، احتمال حضور یک وزیر ارشد دولت بولیوی وجود دارد. محور اصلی مقاله این است که بریکس می‌تواند به سکویی برای گسترش روابط دوجانبه هند و بولیوی فراتر از تجارت سنتی تبدیل شود. سفیر هند چهار حوزه اصلی ریاست هند بر بریکس در سال ۲۰۲۶ را مطرح می‌کند که شامل تاب‌آوری، نوآوری، همکاری و پایداری می‌باشد. از دیدگاه سفیر هند، حوزه نوآوری و دیجیتال‌سازی حکمرانی مهم‌ترین ظرفیت همکاری با دولت جدید بولیوی است؛ زیرا دیجیتال‌سازی دولت از اولویت‌های اعلام‌شده دولت رودریگو پاز محسوب می‌شود. در همین راستا، هند پیشنهاد انتقال تجربه و استفاده از مجموعه‌ای از زیرساخت‌های دیجیتال باز و قابل بومی‌سازی هند را مطرح کرده است. در کنار آن، حوزه‌های داروسازی و سلامت، انرژی خورشیدی، تجارت، تأمین مالی توسعه و همکاری چندجانبه به‌عنوان زمینه‌های بالقوه همکاری مطرح شده‌اند.

جایگاه بریکس از نگاه هند

سفیر هند در ابتدای مقاله بر وزن فزاینده بریکس در اقتصاد و سیاست جهانی تأکید می‌کند. به نوشته وی، بریکس در حال حاضر شامل ۱۱ عضو اصلی و ۱۰ کشور شریک است که بولیوی نیز در میان کشورهای شریک قرار دارد.

وی برای نشان دادن اهمیت این مجموعه، به شاخص‌هایی درباره سهم بریکس از اقتصاد و جمعیت جهان اشاره می‌کند. بر اساس ارقام ارائه‌شده در مقاله، کشورهای عضو و شریک بریکس حدود ۴۹.۵ درصد جمعیت جهان و نزدیک به ۴۰ درصد تولید ناخالص داخلی جهانی را در اختیار دارند. همچنین سهم این مجموعه از تجارت جهانی حدود ۲۶ درصد عنوان شده است. سفیر هند تأکید می‌کند که بر مبنای برابری قدرت خرید، مجموع تولید اقتصادی بریکس از کشورهای گروه G7 فراتر رفته است. وی همچنین به سهم قابل توجه بریکس در بازار جهانی نفت و کشاورزی اشاره دارد. این استدلال در واقع زمینه‌سازی برای پیام اصلی مقاله است که می‌گوید بولیوی با مشارکت در بریکس می‌تواند به شبکه‌ای از اقتصادهای بزرگ و در حال رشد متصل شود و فرصت‌های اقتصادی و سیاسی جدیدی به دست آورد.

هند از ژانویه ۲۰۲۶ ریاست دوره‌ای بریکس را بر عهده گرفته است. سفیر هند این دوره را از آن جهت مهم می‌داند که با بیستمین سال تأسیس بریکس هم‌زمان شده است. شعار ریاست هند بر بریکس در سال جاری عبارت است از ساختن برای تاب‌آوری، نوآوری، همکاری و پایداری. هند برای پیشبرد این دستورکار، بیش از ۳۵۰ نشست را در ۲۵ شهر برگزار کرده و قرار است سران و مقامات عالی‌رتبه کشورهای عضو و شریک در اجلاس دهلی‌نو شرکت کنند.

دعوت رسمی از رئیس‌جمهور بولیوی

یکی از مهم‌ترین بخش‌های سیاسی مقاله، دعوت از رودریگو پاز رئیس‌جمهور بولیوی، برای حضور در اجلاس بریکس است. وادوانا تصریح می‌کند که هند امیدوار است پاز شخصاً در اجلاس حاضر شود؛ در غیر این صورت، انتظار می‌رود یک وزیر بلندپایه از طرف بولیوی در نشست شرکت کند. این موضوع از نظر روابط هند و بولیوی اهمیت دارد؛ زیرا حضور رئیس‌جمهور بولیوی در دهلی‌نو می‌تواند فرصتی برای دیدار مستقیم رهبران دو کشور؛ توسعه روابط دوجانبه؛ گفت‌وگو درباره تجارت و سرمایه‌گذاری؛ همکاری در حوزه فناوری؛ بررسی همکاری در زمینه انرژی و مواد خام و ایجاد ارتباطات جدید با سایر اقتصادهای عضو و شریک بریکس فراهم کند.

چهار محور پیشنهادی هند برای همکاری با بولیوی

الف- تاب‌آوری؛ سلامت، تجارت و زنجیره‌های تأمین

نخستین محور، تقویت تاب‌آوری اقتصادی، اجتماعی و نهادی در برابر بحران‌های جهانی، اختلال در زنجیره‌های تأمین، بحران‌های بهداشتی و تغییرات اقلیمی است. وی در این زمینه بر ظرفیت همکاری هند و بولیوی در حوزه سلامت و داروسازی تأکید دارد. هدف از این اقدام، تسهیل و ارزان‌تر شدن جابه‌جایی و تجارت محصولات دارویی میان دو کشور عنوان شده است. بنابراین، هند در این حوزه صرفاً به صادرات دارو توجه ندارد؛ بلکه به دنبال ایجاد چارچوب نهادی برای گسترش تجارت دارویی و همکاری سلامت با بولیوی است.

ب- نوآوری؛ مهم‌ترین حوزه پیشنهادی هند

به نظر می‌رسد مهم‌ترین پیشنهاد مقاله در حوزه فناوری و دیجیتال‌سازی مطرح شده است. سفیر هند تأکید می‌کند که هند در زمینه فناوری‌های نوظهور، از جمله زیرساخت عمومی دیجیتال؛ فناوری مالی؛ هوش مصنوعی؛ تبادل دانش و ارائه خدمات عمومی دیجیتال تجربه قابل توجهی دارد. وی اشاره می‌کند که رودریگو پاز دیجیتال‌سازی حکمرانی را در اولویت قرار داده است و از این رو هند می‌تواند تجربه خود را در قالب India Stack در اختیار بولیوی قرار دهد. India Stack مجموعه‌ای از زیرساخت‌ها و پلتفرم‌های دیجیتال هند است که برای ارائه خدمات عمومی و مالی دیجیتال مورد استفاده قرار می‌گیرد. اهمیت این پیشنهاد برای بولیوی در این است که هند آن را به‌عنوان فناوری‌ای معرفی می‌کند که امکان حفظ کنترل حاکمیتی و بومی‌سازی را فراهم می‌کند. در نتیجه، پیشنهاد هند را می‌توان تلاشی برای ورود به یکی از حوزه‌های استراتژیک دولت جدید بولیوی یعنی تحول دیجیتال دولت دانست.

ب- همکاری چندجانبه و دیپلماتیک

محور سوم، همکاری سیاسی و چندجانبه است. سفیر هند می‌گوید کشورهای بریکس قصد دارند هماهنگی سیاست‌ها، تأمین مالی توسعه، تسهیل تجارت و اصلاح ساختارهای حکمرانی جهانی را تقویت کنند. وی همچنین به نمونه‌ای از همکاری قبلی هند و بولیوی در چارچوب سازمان‌های بین‌المللی اشاره می‌کند. بر اساس مقاله، بولیوی در حمایت از قطعنامه سبک‌های زندگی پایدار که هند در برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد مطرح کرده بود، مشارکت داشته است.

ج- پایداری؛ انرژی خورشیدی و گذار انرژی

چهارمین محور، انرژی پاک و توسعه پایدار است. وی، هند را یکی از کشورهای پیشرو در توسعه انرژی خورشیدی معرفی کرده و ظرفیت نصب‌شده خورشیدی این کشور را ۱۷۵ گیگاوات عنوان می‌کند. از نگاه سفیر هند، بولیوی نیز به دلیل برخورداری از تابش خورشیدی قابل توجه، ظرفیت همکاری بالایی در این حوزه دارد. بنابراین، هند پیشنهاد همکاری در زمینه انرژی خورشیدی؛ گذار انرژی؛ تأمین مالی سبز؛ مقابله با تغییرات اقلیمی و توسعه پایدار را مطرح می‌کند. این بخش از مقاله می‌تواند از منظر اقتصادی نیز اهمیت داشته باشد؛ زیرا همکاری انرژی میان دو کشور می‌تواند در آینده از پروژه‌های کوچک و انتقال فناوری به سمت سرمایه‌گذاری و پروژه‌های زیرساختی مشترک حرکت کند.

بریکس به‌عنوان ابزار گسترش روابط هند و بولیوی

یکی از نکات کلیدی مقاله این است که نویسنده بریکس را صرفاً یک سازمان یا سازوکار سیاسی نمی‌بیند؛ بلکه آن را یک پلتفرم ارتباطی میان اقتصادهای بزرگ جهان معرفی می‌کند. وادوانا معتقد است حضور بولیوی در اجلاس دهلی‌نو این امکان را ایجاد می‌کند که این کشور علاوه بر هند، با طیف گسترده‌ای از اقتصادهای مهم جهان از جمله چین، برزیل، روسیه، آفریقای جنوبی، امارات متحده عربی، عربستان سعودی، اندونزی، مصر، مالزی و تایلند ارتباط برقرار کند. از این منظر، هند تلاش می‌کند مشارکت بولیوی در بریکس را به یک مزیت اقتصادی و دیپلماتیک ملموس تبدیل کند.

منبع:

https://www.eldiario.net/portal/2026/09/04/bolivia-bienvenida-a-la-cumbre-de-los-brics

-2026-cooperacion-india-bolivia-a-traves-de-la-plataforma