اقتصاد استانی اندونزی

در تقسیم‌بندی منطقه‌ای اقتصاد اندونزی، کشور به شش گروه اصلی استانی تقسیم می‌شود که هر یک از چندین استان و مجموعا 38 استان تشکیل شده‌اند و برای تحلیل‌های اقتصادی، آماری و توسعه‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرند. این شش منطقه، چارچوب اصلی تحلیل‌های اقتصادی و آماری اندونزی را تشکیل می‌دهند و دولت مرکزی از این تقسیم‌بندی برای ارزیابی رشد اقتصادی، توزیع سرمایه‌گذاری، توسعه منطقه‌ای و برنامه‌ریزی ملی استفاده می‌کند.

معرفی مناطق:

منطقه سوماترا شامل ۱۰ استان است و دومین قطب اقتصادی اندونزی پس از جاوه به شمار می‌رود. این منطقه از استان‌های آچه، سوماترای شمالی، سوماترای غربی، ریائو، جزایر ریائو، جامبی، سوماترای جنوبی، بنگکولو، جزایر بانگکا بلیتونگ و لامپونگ تشکیل شده است. سوماترا به دلیل برخورداری از منابع طبیعی غنی، به‌ویژه نفت، گاز، زغال‌سنگ، روغن پالم و کائوچو، نقش مهمی در صادرات و اقتصاد ملی اندونزی ایفا می‌کند. منطقه جاوه شامل ۶ استان است و مهم‌ترین مرکز اقتصادی، سیاسی، صنعتی و جمعیتی کشور محسوب می‌شود. این منطقه شامل استان ویژه جاکارتا، بانتن، جاوه غربی، جاوه مرکزی، منطقه ویژه یوگیاکارتا و جاوه شرقی است. بیش از نیمی از تولید ناخالص داخلی اندونزی در این منطقه تولید می‌شود و بخش عمده صنایع، خدمات مالی، تجارت و زیرساخت‌های کشور در جاوه متمرکز است.

منطقه بالی و نوسا تنگارا از سه استان تشکیل شده است که شامل بالی، نوسا تنگارای غربی (NTB) و نوسا تنگارای شرقی (NTT) می‌شود. این منطقه به‌ویژه به دلیل صنعت گردشگری، اقتصاد دریایی، کشاورزی و دامداری شناخته می‌شود. استان بالی مهم‌ترین مقصد گردشگری بین‌المللی اندونزی محسوب می‌شود. منطقه کالیمانتان شامل پنج استان کالیمانتان غربی، کالیمانتان مرکزی، کالیمانتان جنوبی، کالیمانتان شرقی و کالیمانتان شمالی است. این منطقه که بخش اندونزیایی جزیره بورنئو را در بر می‌گیرد، از مهم‌ترین مراکز تولید زغال‌سنگ، نفت، گاز طبیعی، چوب و مواد معدنی کشور به شمار می‌رود. همچنین محل احداث پایتخت جدید اندونزی، «نوسانتارا»، در کالیمانتان شرقی قرار دارد.

منطقه سولاوسی از شش استان شامل سولاوسی شمالی، سولاوسی مرکزی، سولاوسی جنوبی، سولاوسی جنوب شرقی، گورونتالو و سولاوسی غربی تشکیل شده است. این منطقه در سال‌های اخیر یکی از سریع‌ترین نرخ‌های رشد اقتصادی کشور را تجربه کرده و به دلیل توسعه صنایع معدنی، به‌ویژه نیکل، فرآوری فلزات و صنایع پایین‌دستی معدنی، اهمیت فزاینده‌ای در اقتصاد اندونزی یافته است. منطقه مالوکو و پاپوا شامل هشت استان است. این منطقه از دو استان مالوکو و مالوکوی شمالی و همچنین شش استان واقع در منطقه پاپوا شامل پاپوا، پاپوای غربی، پاپوای مرکزی، پاپوای کوهستانی، پاپوای جنوبی و پاپوای جنوب غربی تشکیل می‌شود. این منطقه از نظر منابع طبیعی، به‌ویژه معادن مس، طلا، گاز طبیعی، شیلات و منابع دریایی بسیار غنی است، اما همچنان در مقایسه با سایر مناطق اندونزی از نظر توسعه زیرساختی و شاخص‌های اقتصادی با چالش‌هایی روبه‌رو است.

منطقه	تعداد استان
سوماترا	10 استان (آچه، سوماترای شمالی، سوماترای جنوبی، سوماترای غربی، ریائو، جزایر ریائو، جامبی ، بنگکولو، جزایر بانگکا بلیتونگ، لامپونگ)
جاوه	6 استان (جاوه غربی ، جاوه شرقی، جاوه مرکزی، منطقه ویژه جوگیاکارتا، جاکارتا، بانتن)
بالی و نوسا تنگارا	3 استان (بالی، نوسا تنگارای غربی، نوسا تنگارای شرقی)
کالیمانتان	5 استان (کالیمانتان غربی، کالیمانتان شرقی، کالیمانتان مرکزی، کالیمانتان جنوبی و کالیمانتان شمالی).
سولاوسی	6 استان (سولاوسی شمالی ، سولاوسی جنوبی، سولاوسی مرکزی، سولاوسی جنوب شرقی، گورونتالو، سولاوسی غربی).
مالوکو و پاپوا	8 استان (مالوکو، مالوکوی شمالی، پاپوا، پاپوای غربی، پاپوای مرکزی، پاپوای کوهستانی، پاپوای جنوبی، پاپوای جنوب غربی)
جمع کل	38

 آمار سال 2025

در سال ۲۰۲۵، جزیره جاوه همچنان نقش غالب و محوری خود را در اقتصاد اندونزی حفظ کرد و با سهم ۵۶٫۹۳ درصدی، بیش از نیمی از تولید ناخالص داخلی کشور را به خود اختصاص داد. پس از جاوه، منطقه سوماترا با سهم ۲۲٫۲۲ درصدی در جایگاه دوم قرار گرفت. کالیمانتان (بورنئو اندونزی) ۸٫۱۲ درصد، سولاوسی ۷٫۲۲ درصد، منطقه بالی و نوسا تنگارا ۲٫۸۲ درصد و در نهایت منطقه مالوکو و پاپوا ۲٫۶۹ درصد از اقتصاد ملی اندونزی را به خود اختصاص دادند.

از منظر جغرافیایی و منطقه‌ای، اقتصاد اندونزی در سال ۲۰۲۵ در تمامی‌گروه‌های استانی رشد مثبت را تجربه کرد. منطقه سولاوسی بالاترین نرخ رشد اقتصادی سالانه مقایسه سال به سال را با ۶٫۲۳ درصد به ثبت رساند و به عنوان سریع‌ترین منطقه در حال رشد کشور شناخته شد. پس از آن، جزیره جاوه با نرخ رشد ۵٫۳۰ درصدی در رتبه دوم قرار گرفت که نشان‌دهنده تداوم پویایی اقتصادی مهم‌ترین مرکز صنعتی، تجاری و جمعیتی اندونزی است. منطقه بالی و نوسا تنگارا نیز با رشد ۴٫۸۷ درصدی عملکرد مناسبی داشت و پس از آن سوماترا با رشد ۴٫۸۱ درصد و کالیمانتان با رشد ۴٫۷۹ درصد قرار گرفتند. این ارقام بیانگر آن است که روند توسعه اقتصادی در بیشتر مناطق کشور به‌صورت نسبتاً متوازن ادامه یافته است. در مقابل، منطقه مالوکو و پاپوا کمترین نرخ رشد اقتصادی را در میان مناطق اصلی اندونزی ثبت کرد و رشد آن تنها ۱٫۴۴ درصد بود. این وضعیت نشان می‌دهد که اگرچه این منطقه از منابع طبیعی غنی برخوردار است، اما همچنان با چالش‌هایی در زمینه توسعه اقتصادی، زیرساخت‌ها، سرمایه‌گذاری و توزیع فعالیت‌های اقتصادی مواجه است که موجب شده رشد آن نسبت به سایر مناطق کشور به مراتب پایین‌تر باشد.

به طور کلی، آمار سال ۲۰۲۵ نشان می‌دهد که جاوه همچنان موتور اصلی اقتصاد اندونزی محسوب می‌شود، اما از نظر سرعت رشد اقتصادی، منطقه سولاوسی پیشتاز بوده است. این امر بیانگر گسترش تدریجی مراکز جدید رشد اقتصادی خارج از جاوه و موفقیت نسبی سیاست‌های دولت اندونزی در توزیع متوازن‌تر توسعه میان مناطق مختلف کشور است.

آمار سال 2024

بررسی داده‌های منطقه‌ای اقتصاد اندونزی نشان می‌دهد که در سال ۲۰۲۴ همچنان جزیره جاوه مرکز اصلی فعالیت‌های اقتصادی کشور باقی مانده و بیش از نیمی از تولید ناخالص داخلی اندونزی را به خود اختصاص داده است. با این حال، از نظر نرخ رشد اقتصادی، مناطق خارج از جاوه به‌ویژه مالوکو، پاپوا، سولاوسی و کالیمانتان عملکرد پویاتری داشته‌اند که این موضوع نشان‌دهنده گسترش تدریجی کانون‌های جدید رشد اقتصادی در شرق اندونزی است.

در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۴، گروه استان‌های واقع در جزیره جاوه با سهم ۵۷٫۷۰ درصدی همچنان بزرگ‌ترین سهم را در اقتصاد ملی اندونزی در اختیار داشت. با وجود این، رشد اقتصادی این منطقه نسبت به مدت مشابه سال ۲۰۲۳ به ۴٫۸۴ درصد محدود شد که نشان‌دهنده کاهش نسبی سرعت رشد در مقایسه با برخی مناطق دیگر کشور است. در همین دوره، سه منطقه دارای بالاترین نرخ رشد اقتصادی شامل مالوکو و پاپوا، سولاوسی و کالیمانتان بودند. رشد اقتصادی این مناطق عمدتاً تحت تأثیر افزایش فعالیت‌های معدنی، توسعه صنایع فلزی و اجرای پروژه‌های بزرگ زیرساختی به‌ویژه ساخت پایتخت جدید اندونزی (IKN) در کالیمانتان شرقی قرار داشت. توسعه صنایع فرآوری مواد معدنی، به‌ویژه نیکل و سایر فلزات راهبردی، از عوامل مهم تقویت رشد اقتصادی در این مناطق محسوب می‌شود. در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۴ نیز ساختار فضایی اقتصاد اندونزی تغییر چندانی نداشت و جزیره جاوه همچنان با سهم ۵۷٫۰۴ درصدی بزرگ‌ترین نقش را در تولید ناخالص داخلی کشور ایفا کرد. پس از جاوه، منطقه سوماترا با سهم ۲۲٫۰۸ درصد در رتبه دوم قرار گرفت. سهم کالیمانتان ۸٫۱۸ درصد، سولاوسی ۷٫۱۶ درصد، منطقه بالی و نوسا تنگارا ۲٫۸۴ درصد و منطقه مالوکو و پاپوا ۲٫۷۰ درصد از کل اقتصاد ملی بود. از منظر رشد اقتصادی، تمامی مناطق اندونزی در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۴ نسبت به مدت مشابه سال قبل رشد مثبت را تجربه کردند. منطقه مالوکو و پاپوا با نرخ رشد ۸٫۴۵ درصدی بالاترین رشد اقتصادی کشور را ثبت کرد. این عملکرد عمدتاً به توسعه بخش معدن، استخراج منابع طبیعی و افزایش فعالیت‌های اقتصادی مرتبط با پروژه‌های سرمایه‌گذاری بزرگ در منطقه پاپوا مربوط می‌شود.

پس از آن، منطقه بالی و نوسا تنگارا با رشد ۶٫۸۴ درصدی در جایگاه دوم قرار گرفت. رونق مجدد گردشگری داخلی و بین‌المللی، افزایش ورود گردشگران خارجی به بالی و توسعه فعالیت‌های خدماتی از مهم‌ترین عوامل رشد این منطقه بودند. منطقه سولاوسی نیز با ثبت رشد ۶٫۰۷ درصدی در رتبه سوم قرار گرفت. رشد سریع صنایع فرآوری نیکل، توسعه مجتمع‌های ذوب و پالایش فلزات و افزایش صادرات محصولات معدنی ارزش افزوده‌دار، مهم‌ترین محرک‌های اقتصادی این منطقه به شمار می‌روند. در ادامه، کالیمانتان رشد ۵٫۲۲ درصدی را تجربه کرد. فعالیت‌های مرتبط با احداث پایتخت جدید اندونزی (IKN، توسعه زیرساخت‌ها، استخراج زغال‌سنگ و صنایع معدنی از مهم‌ترین عوامل تقویت اقتصاد این منطقه بودند. منطقه جاوه با وجود سهم غالب خود در اقتصاد ملی، رشد ۴٫۹۲ درصدی را ثبت کرد. این نرخ رشد عمدتاً از طریق بخش‌های صنعت، خدمات، تجارت، حمل‌ونقل و مصرف خانوارها حمایت شد، اما به دلیل بزرگ بودن پایه اقتصادی این منطقه، سرعت رشد آن نسبت به مناطق در حال توسعه کمتر بود. در نهایت، سوماترا با رشد ۴٫۴۸ درصدی کمترین نرخ رشد را در میان مناطق اصلی اندونزی به ثبت رساند. با این حال، این منطقه همچنان دومین قطب اقتصادی کشور محسوب می‌شود و نقش مهمی در تولید نفت، گاز، زغال‌سنگ، روغن پالم و محصولات کشاورزی صادراتی ایفا می‌کند. داده‌های سه‌ماهه اول و دوم سال ۲۰۲۴ نشان می‌دهد که اگرچه جاوه همچنان موتور اصلی اقتصاد اندونزی است و حدود ۵۷ درصد از تولید ناخالص داخلی کشور را در اختیار دارد، اما مناطق شرقی کشور به‌ویژه مالوکو و پاپوا، سولاوسی و کالیمانتان از نظر سرعت رشد اقتصادی عملکرد بهتری داشته‌اند. این روند بیانگر موفقیت نسبی سیاست دولت اندونزی در توسعه متوازن منطقه‌ای، گسترش صنایع معدنی و فلزی در خارج از جاوه و انتقال تدریجی بخشی از موتور رشد اقتصادی کشور به مناطق شرقی است. همچنین پروژه ساخت پایتخت جدید (IKN)، توسعه صنایع پایین‌دستی معدنی و رونق مجدد گردشگری پس از همه‌گیری کرونا، از مهم‌ترین عوامل شکل‌دهنده رشد منطقه‌ای اقتصاد اندونزی در سال ۲۰۲۴ محسوب می‌شوند.

آمار سال 2023

در سال ۲۰۲۳، ساختار فضایی اقتصاد اندونزی همچنان به‌شدت تحت تأثیر جزیره جاوه قرار داشت. این منطقه با سهم ۵۷٫۰۵ درصدی از تولید ناخالص داخلی کشور، بزرگ‌ترین نقش را در اقتصاد ملی ایفا کرد. پس از جاوه، منطقه سوماترا با سهم ۲۲٫۰۱ درصد در رتبه دوم قرار گرفت. کالیمانتان ۸٫۴۹ درصد، سولاوسی ۷٫۱۰ درصد، منطقه بالی و نوسا تنگارا ۲٫۷۷ درصد و در نهایت منطقه مالوکو و پاپوا ۲٫۵۸ درصد از اقتصاد ملی اندونزی را به خود اختصاص دادند. با وجود تداوم چالش‌ها و فشارهای ناشی از شرایط نامساعد اقتصاد جهانی، عملکرد اقتصادی تمامی مناطق اندونزی در سال ۲۰۲۳ مثبت و مطلوب باقی ماند. بر اساس رشد تجمعی سالانه (C-to-C)، منطقه مالوکو و پاپوا با ثبت رشد ۶٫۹۴ درصدی بالاترین نرخ رشد اقتصادی کشور را به خود اختصاص داد. پس از آن، منطقه سولاوسی با رشد ۶٫۳۷ درصدی در جایگاه دوم قرار گرفت. منطقه کالیمانتان نیز رشد ۵٫۴۳ درصدی را تجربه کرد. رشد اقتصادی جاوه به ۴٫۹۶ درصد و رشد سوماترا به ۴٫۶۹ درصد رسید. همچنین منطقه بالی و نوسا تنگارا در سال ۲۰۲۳ رشد ۴٫۰۰ درصدی را ثبت کرد. این آمار نشان می‌دهد که اگرچه جاوه همچنان مرکز اصلی فعالیت‌های اقتصادی اندونزی است، اما سریع‌ترین رشد اقتصادی در مناطق شرقی کشور، به‌ویژه مالوکو، پاپوا و سولاوسی، رخ داده است. این روند بیانگر افزایش اهمیت بخش معدن، صنایع فرآوری و سرمایه‌گذاری‌های جدید در خارج از جاوه است. در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۳ نیز جزیره جاوه همچنان ستون اصلی اقتصاد اندونزی باقی ماند و با سهم ۵۷٫۱۲ درصدی از اقتصاد ملی، رشد اقتصادی ۴٫۸۳ درصدی (نسبت به مدت مشابه سال قبل) را به ثبت رساند. در این دوره، اقتصاد مناطق سولاوسی و مالوکو و پاپوا رشدی بالاتر از میانگین رشد اقتصادی ملی اندونزی را تجربه کردند. رشد اقتصادی سولاوسی عمدتاً از سه بخش اصلی  صنعت فرآوری و تولیدی؛  معدن و استخراج؛  تجارت بود. در منطقه مالوکو و پاپوا نیز رشد اقتصادی عمدتاً از بخش‌های معدن و استخراج؛  صنایع فرآوری و  تجارت زیر سرچشمه گرفت. این موضوع نشان می‌دهد که صنایع معدنی و صنایع پایین‌دستی مرتبط با منابع طبیعی، نقش تعیین‌کننده‌ای در رشد اقتصادی شرق اندونزی ایفا کرده‌اند و به تدریج به موتورهای جدید رشد اقتصادی کشور تبدیل شده‌اند.

به طور کلی، داده‌های سال ۲۰۲۳ نشان می‌دهد که اقتصاد اندونزی همچنان بر محور جاوه استوار بوده و بیش از ۵۷ درصد تولید ناخالص داخلی کشور در این جزیره ایجاد می‌شود؛ با این حال، مناطق شرقی کشور به‌ویژه مالوکو، پاپوا و سولاوسی از نظر سرعت رشد اقتصادی عملکرد بهتری داشته‌اند. این روند بیانگر انتقال تدریجی بخشی از کانون رشد اقتصادی اندونزی از جاوه به مناطق غنی از منابع معدنی، فلزی و انرژی در شرق کشور است؛ مناطقی که در سال‌های اخیر از سرمایه‌گذاری‌های گسترده در صنایع فرآوری مواد معدنی، پروژه‌های استخراجی و توسعه زیرساختی بهره‌مند شده‌اند.

کالای شاخص مناطق اندونزی

منطقه سوماترا ظرفیت غنی در حوزه روغن پالم، جاوه در حوزه خودرو و صنایع تولید، کالیمانتان در حوزه ذغال سنگ، مالوکو و پاپوا در مس، طلا و LNG ، سولاوسی در نیکل و بالی و نوساتنگارا در گردشگری و معدن ظرفیت وپتانسیل تولید و عرضه  دارند.

جدول کالاهای اصلی صادراتی استان‌های اندونزی

استان	مهم‌ترین کالاهای صادراتی
آچه (Aceh)	فرآورده‌های نفتی، زغال‌سنگ، لیگنیت، شیلات صید دریایی، مواد شیمیایی، محصولات غذایی، محصولات جنگلی غیرچوبی
سوماترای شمالی	فرآورده‌های پالایش‌شده نفتی، مواد شیمیایی، کائوچو، محصولات پلاستیکی، دامپروری و محصولات معدنی
سوماترای غربی	محصولات غذایی، کائوچو و محصولات لاستیکی، پلاستیک، محصولات فلزی، شیلات صید دریایی و محصولات معدنی
ریائو	نفت خام، فرآورده‌های نفتی، محصولات غذایی، کاغذ، مواد شیمیایی، محصولات جنگلی غیرچوبی، شیلات دریایی، محصولات معدنی، زغال‌سنگ و لیگنیت
جامبی	گاز طبیعی، نفت خام، کائوچو، پلاستیک، کاغذ، محصولات غذایی، محصولات جنگلی غیرچوبی و دامپروری
سوماترای جنوبی	نفت، کاغذ، کائوچو، پلاستیک، مواد شیمیایی، زغال‌سنگ، لیگنیت، محصولات معدنی، آبزی‌پروری و محصولات جنگلی غیرچوبی
بنگکولو	زغال‌سنگ، لیگنیت، سنگ معدن فلزی، کائوچو، پلاستیک، محصولات غذایی، چوب، چوب‌پنبه، صنایع بامبو و راتان بافته‌شده و محصولات جنگلی غیرچوبی
لامپونگ	فرآورده‌های نفتی، محصولات غذایی، مواد شیمیایی، کاغذ، زغال‌سنگ، لیگنیت، محصولات معدنی، محصولات جنگلی غیرچوبی و شیلات دریایی
بانگکا بلیتونگ	نفت خام، فلزات پایه، محصولات غذایی، کائوچو، پلاستیک، شیلات صید دریایی و آبزی‌پروری، محصولات معدنی
جزایر ریائو	گاز طبیعی، نفت خام، فرآورده‌های نفتی، گاز، محصولات الکترونیکی و رایانه‌ای، تجهیزات اپتیکی، تجهیزات الکتریکی، مواد شیمیایی، دامپروری، شیلات دریایی، محصولات معدنی، سنگ معدن فلزی، نفت و گاز طبیعی
جاکارتا (DKI Jakarta)	فرآورده‌های نفتی، محصولات معدنی، نفت خام، فلزات پایه، نیمه‌تریلرها، تجهیزات حمل‌ونقل، دامپروری و خودرو
جاوه غربی	فرآورده‌های نفتی، نفت خام، خودرو و تریلر، پوشاک، محصولات رایانه‌ای و الکترونیکی، تجهیزات اپتیکی، دامپروری و آبزی‌پروری
جاوه مرکزی	فرآورده‌های نفتی، گاز، منسوجات، پوشاک، چوب، چوب‌پنبه و صنایع بامبو و راتان
یوگیاکارتا	پوشاک، مبلمان و محصولات جنگلی
جاوه شرقی	نفت خام، فرآورده‌های نفتی، گاز، محصولات غذایی، فلزات پایه، مواد شیمیایی، دامپروری، کشاورزی و سنگ معدن فلزی
بانتن	نفت، گاز، محصولات چرمی، کفش، کائوچو، پلاستیک، محصولات غذایی، مواد شیمیایی، فلزات پایه، دامپروری و آبزی‌پروری
بالی	فرآورده‌های نفتی، پوشاک، محصولات غذایی، شیلات دریایی و آبزی‌پروری، محصولات کشاورزی
نوسا تنگارای غربی (NTB)	سنگ معدن فلزی، محصولات معدنی و استخراجی، محصولات غذایی، پوشاک، شیلات دریایی و آبزی‌پروری
نوسا تنگارای شرقی (NTT)	فرآورده‌های نفتی، شیلات دریایی و آبزی‌پروری، محصولات غذایی، مواد معدنی غیرفلزی و مبلمان
کالیمانتان غربی	فرآورده‌های نفتی، فلزات پایه، کائوچو، پلاستیک، محصولات غذایی، سنگ معدن فلزی، کشاورزی، آبزی‌پروری و محصولات جنگلی غیرچوبی
کالیمانتان مرکزی	زغال‌سنگ، لیگنیت، سنگ معدن فلزی، محصولات معدنی و استخراجی، محصولات غذایی، فلزات پایه، پلاستیک، محصولات جنگلی غیرچوبی و کشاورزی
کالیمانتان جنوبی	زغال‌سنگ، لیگنیت، سنگ معدن فلزی، محصولات غذایی، چوب، چوب‌پنبه، صنایع بامبو، کشاورزی و شیلات دریایی و آبزی‌پروری
کالیمانتان شرقی	گاز طبیعی، نفت خام، فرآورده‌های نفتی، محصولات غذایی، مواد شیمیایی، چوب، چوب‌پنبه، صنایع بامبو و راتان، زغال‌سنگ، لیگنیت، کشاورزی، شیلات دریایی و محصولات جنگلی غیرچوبی
کالیمانتان شمالی	زغال‌سنگ، لیگنیت، محصولات غذایی، چوب، صنایع بامبو و راتان، تنباکو، شیلات دریایی و آبزی‌پروری
سولاوسی شمالی	محصولات غذایی، فلزات پایه، مواد شیمیایی، کشاورزی، شیلات دریایی و آبزی‌پروری
سولاوسی مرکزی	گاز طبیعی، نفت خام، فلزات پایه، مواد شیمیایی، محصولات غذایی، سنگ معدن فلزی، محصولات معدنی و استخراجی، کشاورزی، محصولات جنگلی غیرچوبی و آبزی‌پروری
سولاوسی جنوبی	فلزات پایه، محصولات غذایی، مواد معدنی غیرفلزی، محصولات معدنی، کشاورزی و شیلات دریایی
سولاوسی جنوب شرقی	فلزات پایه، محصولات غذایی، چوب، چوب‌پنبه، صنایع بامبو و راتان، سنگ معدن فلزی، محصولات معدنی و استخراجی، کشاورزی، شیلات دریایی و آبزی‌پروری
گورونتالو	محصولات غذایی، چوب، چوب‌پنبه، صنایع بامبو و راتان، شیلات دریایی و محصولات جنگلی غیرچوبی
سولاوسی غربی	محصولات غذایی، مواد شیمیایی، چوب و چوب‌پنبه، صنایع بامبو و راتان، کشاورزی، محصولات جنگلی غیرچوبی و آبزی‌پروری
مالوکو	محصولات معدنی، نفت خام، کشاورزی، شیلات دریایی و آبزی‌پروری، محصولات غذایی، چوب، چوب‌پنبه، صنایع بامبو و راتان، تجهیزات الکتریکی و محصولات استخراجی
مالوکوی شمالی	سنگ معدن فلزی، فلزات پایه، محصولات غذایی، کشاورزی، شیلات دریایی و محصولات جنگلی غیرچوبی
پاپوای غربی	محصولات معدنی، گاز طبیعی، نفت خام، فرآورده‌های نفتی، مواد معدنی غیرفلزی، محصولات غذایی، چوب، چوب‌پنبه، صنایع بامبو و راتان، شیلات دریایی و آبزی‌پروری
پاپوا	نفت، گاز طبیعی، محصولات معدنی و استخراجی، صنایع چوب و چوب‌پنبه، صنایع بامبو و راتان، محصولات غذایی، تجهیزات حمل‌ونقل، شیلات دریایی، کشاورزی و محصولات جنگلی

1. Badan Pusat Statistik. (2025). Ekspor menurut provinsi asal barang 2024
2. (Vol. 8, Katalog No. 8202029, ISSN 2541-4739). Badan Pusat Statistik. https://www.bps.go.id
3. Kamar Dagang dan Industri Indonesia. (2026). List KADIN daerah (KADINDA). KADIN Indonesia.
4. https://kadin.id/en/kontak/list-kadinda/
5. Kamar Dagang dan Industri Indonesia. (2026). Profile ekonomi provinsi. KADIN Indonesia.
6. https://kadin.id/en/data-dan-statistik/profile-ekonomi-provinsi/