وضعیت پیشرفت پروژه‌های بانک جهانی در کامرون

تعهدات مالی بانک جهانی به کامرون به سطوح تاریخی خود رسیده است، اما ارزیابی موسسۀ Investing in Cameroon نشان می‌دهد ۲۱ پروژه تامین مالی شده توسط این موسسه در کامرون، تا ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶، نرخ کلی پرداخت ۱۸.۷ درصدی داشته‌اند.

بر اساس داده‌های بانک جهانی که توسط Investing in Cameroon مورد ارزیابی قرار گرفته است، ۲۱ پروژه تامین مالی شده، تا ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶، نرخ کلی پرداخت ۱۸.۷ درصد داشته‌اند. بر اساس همین داده‌ها، پروژه‌های ملی دارای متوسط نرخ پرداخت ۲۰.۳ درصد هستند، در حالی که متوسط نرخ پرداخت پروژه‌های منطقه‌ای ۱۷.۲ درصد است که نشان می‌دهد حجم تامین مالی انجام شده در مقایسه با حجم تامین مالی تعهد شده برای این کشور بسیار پایین است.

تنها پنج پروژه که همگی ملی هستند، از سطح نرخ پرداخت ۵۰ درصد عبور کرده‌اند:

1. پروژه احیا و توسعه منطقه دریاچه چاد (تمرکز بر تاب‌آوری اقلیمی و اقتصادی) با بودجۀ ۶۰ میلیون دلاری

Prolac (Projet de Relance et de Développement de la Région du Lac Tchad)

2. پروژه اضطراری مقابله با بحران غذایی در کامرون با بودجۀ ۱۰۰ میلیون دلاری

Pulcca (Projet d'Urgence de Lutte Contre la Crise Alimentaire)

3. پروژه توسعه و بهبود زیرساخت‌های بخش حمل‌ونقل با بودجۀ ۱۹۲ میلیون دلاری

PDST (Projet de Développement du Secteur des Transports)

4. پروژه پشتیبانی از اصلاحات نظام آموزش و پرورش کامرون با بودجۀ ۱۳۰ میلیون دلاری

Parec (Projet d'Appui à de la Réforme de l'Éducation au Cameroun)

5. پروژه تقویت شبکه‌های انتقال برق و بازسازی نیروگاه‌ها با بودجۀ ۳۲۵ میلیون دلاری (به اضافۀ ۳۰۰ میلیون دلار بودجه تکمیلی مصوب برای توسعه خطوط)

PRRTERS (Projet de Renforcement des Réseaux de Transport d'Électricité et de Réhabilitation des Centrales)

پروژه‌های Prolac با نرخ پرداخت ۱۰۰ درصد، Pulcca با نرخ پرداخت ۹۹ درصد، PDST با نرخ پرداخت ۷۰ درصد، Parec با نرخ پرداخت ۶۶ درصد و PRRTERS با نرخ پرداخت ۵۵ درصد هستند. دو مورد اول در حال رسیدن به پایان چرخه هستند که نرخ پرداخت آنها را نزدیک به کامل نشان می‌دهد.

چندین پروژه نیز در نیمه راه و با نرخ پرداخت بین ۲۰ تا ۵۰ درصد قرار دارند:

1. پروژه تأمین مالی بهداشت برای ارتقای اثربخشی و کارایی نظام سلامت با بودجۀ ۱۲۰ میلیون دلاری

PFSAIE (Projet de Financement de la Santé pour l'Amélioration de l'Impact et de l'Efficience)

2. پروژه برق‌رسانی روستایی و دسترسی به انرژی در مناطق محروم با بودجۀ ۱۵۰ میلیون دلاری

Perace (Projet d'Électrification Rurale et d'Accès à l'Énergie dans les Zones Sous-Desservies)

3. پروژه اتصال و یکپارچه‌سازی شبکه‌های انتقال برق کامرون و چاد با بودجۀ ۳۸۵ میلیون دلاری

Pirect (Projet d'Interconnexion des Réseaux de Transport d'Électricité Cameroun-Tchad)

4. پروژه حمایت از توسعه آموزش متوسطه و مهارت‌آموزی برای رشد اقتصادی با بودجۀ ۱۲۵ میلیون دلاری

Padesce (Projet d'Appui au Développement de l'Enseignement Secondaire et des Compétences pour la Croissance)

5. پروژه توسعه و ارزش‌آفرینی سرمایه‌گذاری‌های کشاورزی و آبیاری در دره لوگون با بودجۀ ۲۰۰ میلیون دلاری

Viva Logone (Projet de Valorisation des Investissements Dans la Vallée du Logone)

6. پروژه شتاب‌دهی به تحول دیجیتال و توسعه فناوری اطلاعات در کامرون با بودجۀ ۱۰۰ میلیون دلاری

Patnuc (Projet d'Accélération de la Transformation Numérique au Cameroun)

7. پروژه توسعه سرمایه‌گذاری‌های کشاورزی و مدیریت منابع آب در دره بنوئه با بودجۀ ۲۰۰ میلیون دلاری

Viva Bénoué (Projet de Valorisation des Investissements Dans la Vallée de la Bénoué)

8. پروژه شتاب‌دهی به رقابت‌پذیری و تاب‌آوری بخش کشاورزی با بودجۀ ۱۶۰ میلیون دلاری

Pacri (Projet d'Accélération de la Compétitivité et de la Résilience Agricole)

9. برنامه بودجه‌ریزی بر پایه نتایج در بخش صنعت برق و انرژی با بودجۀ ۳۰۰ میلیون دلاری

PFORR Énergie (Programme pour les Résultats - Secteur de l'Électricité)

در این دسته، PFSAIE با ۴۹ درصد، Perace و Pirect با ۴۱ درصد، Padesce با ۳۰ درصد و پروژه Viva Logone با ۲۸ درصد قرار دارند. پروژه‌های Patnuc، Viva Bénoué و Pacri نیز هر کدام نرخ پرداخت ۲۲ درصد را نشان می‌دهند، در حالی که PFORR Énergie با ۲۱ درصد در انتهای این لیست است.

در انتهای این رتبه‌بندی نیز عمدتا پروژه‌های منطقه‌ای قرار دارند:

1. برنامه نتایج‌محور با تمرکز بر بهبود حکمرانی و مدیریت مالی با بودجۀ ۱۰۰ میلیون دلاری

Impact PFORR (Programme pour les Résultats Axé sur l'Impact de la Gouvernance)

2. پروژه توسعه اتصال جاده‌ای و لجستیک پایدار تجاری با بودجۀ ۴۰۰ میلیون دلاری

Prolog (Projet de Connectivité et de Logistique Durable)

3. پروژه هماهنگ‌سازی و بهبود آمار و داده‌ها در غرب و مرکز آفریقا با بودجۀ ۴۵ میلیون دلاری (سهم مستقیم تخصیص‌یافته به کامرون)

Hiswaca (Projet d'Harmonisation et d'Amélioration des Statistiques en Afrique de l'Ouest et du Centre)

4. پروژه توسعه پایدار شهری و مدیریت مدرن اراضی و زمین با بودجۀ ۱۵۰ میلیون دلاری

PVGFD (Projet Villes et Gestion Foncière Durables)

5. پروژه تأمین آب آشامیدنی پایدار شهری و سیستم‌های فاضلاب و بهداشت با بودجۀ ۲۰۰ میلیون دلاری

Sewash (Projet d'Approvisionnement Durable en Eau et d'Assainissement en Milieu Urbain)

6. پروژه توسعه سرمایه انسانی و مراقبت‌های اولیه دوره کودکی با بودجۀ ۱۶۰ میلیون دلاری

PCDN (Projet de Capital Humain et de Développement de la Petite Enfance)

7. پروژه بزرگ بهبود تحرک و حمل‌ونقل شهری در کلان‌شهر دوآلا با بودجۀ ۴۳۵ میلیون دلاری

PMUD (Projet de Mobilité Urbaine de Douala)

در این بخش نیز، پروژه Impact PFORR دارای نرخ پرداخت ۱۸ درصد، Prolog دارای نرخ ۱۷ درصد، Hiswaca دارای نرخ ۱۱ درصد و پروژه شهرهای پایدار و مدیریت زمین (PVGFD) نیز دارای نرخ پرداخت ۸ درصد است. کمترین نرخ‌ها مربوط به Sewash با ۱ درصد، PCDN با ۰.۸ درصد و PMUD با ۰.۳ درصد است.

البته همه پروژه‌ها به طور همزمان راه‌اندازی نشده‌اند و بخشی از این تفاوت‌ها، به دلیل جدول زمانی اجرا است، زیرا برخی مانند Prolac و Pulcca، به پایان چرخه اجرای خود نزدیک می‌شوند، در حالی که برخی دیگر، مانند Sewash و PMUD، هنوز در مراحل اولیه خود هستند.

با این حال، چندین پروژه در حال انجام (از جمله PDST، Parec و PRRTERS)، از برنامۀ زمانی خود عقب هستند و به دلیل عدم تحقق اهداف، بانک جهانی مجبور به تمدید مهلت شده است تا دولت کامرون بتواند بودجه‌های باقی‌مانده را جذب کند. این مشکلات شامل تأخیرهای اداری، رویه‌های تدارکات، مهلت‌های اجرا، برنامه‌های اسکان مجدد، محدودیت‌های زمین یا ظرفیت مدیریتی واحدهای هماهنگی مرتبط می‌باشد. این موانع، تبدیل بودجه تعهد شده به نتایج ملموس را در عمل به تأخیر می‌اندازد. در برخی موارد، این عملکرد ضعیف ممکن است بانک جهانی را در توافق با دولت کامرون به سمت بازسازی پروژه‌ها، تخصیص مجدد بخشی از بودجه یا هدایت آن به بخش‌هایی که عملیاتی‌تر به نظر می‌رسند، سوق دهد.

این نرخ‌های پایین پرداخت در شرایطی رخ می‌دهد که تعهدات مالی بانک جهانی به کامرون به سطوح تاریخی رسیده است. از آوریل ۲۰۲۳، این موسسه تعهدات خود به این کشور را ۸۲۶ میلیون دلار یا تقریباً ۴۷۵ میلیارد فرانک سیفا افزایش داده و کل پرتفوی خود را به ۴.۵ میلیارد دلار یا تقریباً ۲۷۰۰ میلیارد فرانک سیفا رسانده است. این افزایش ۲۱ درصدی در دو سال در جریان بررسی مشترک پروژه که در آوریل ۲۰۲۵ برگزار شد، اعلام شد. بخش‌های انرژی و حمل و نقل به تنهایی نیمی از این تعهدات یا ۲.۳ میلیارد دلار معادل تقریبا ۱۳۸۰ میلیارد فرانک سیفا را تشکیل می‌دهند. این وزن، اهمیت استراتژیک این پرتفوی را برای زیرساخت‌ها، رقابت‌پذیری و ارائه خدمات عمومی ضروری تأیید می‌کند.

بنابراین، نرخ کلی پرداخت ۱۸.۷ درصدی ثبت شده تا ۳۰ ژوئن ۲۰۲۶، کمتر نشان‌دهنده کمبود بودجه و بیشتر نشان‌دهنده دشواری مداوم در تبدیل سریع آن به سرمایه‌گذاری‌های مؤثر است. برای کامرون، چالش فعلی تسریع اجرای پروژه، رفع موانع اداری و فنی و بهبود ظرفیت جذب تأمین مالی خارجی در زمانی است که نیازهای سرمایه‌گذاری عمومی‌ به‌ویژه بالا باقی مانده است.

https://www.investiraucameroun.com/gouvernance/1307-23602-banque-mondiale-les-21-projets-finances-au-cameroun-affichent-un-taux-de-decaissement-de-18-7-a-fin-juin-2026

https://www.worldbank.org/ext/en/country/cameroon