ابهام در ارائه بودجه فدرال پاکستان 2027-2026
اعلام بودجه فدرال پاکستان برای سال مالی 2027-2026 در هالهای از ابهام قرار گرفته است؛ زیرا دولت فدرال، احزاب ائتلافی و دولتهای ایالتی هنوز بر سر درخواست دولت مرکزی برای تأمین بیش ازیک تریلیون روپیه جهت نیازهای راهبردی به توافق نرسیدهاند.جلسه شورای ملی اقتصاد (NEC) که قرار بود در 8 ژوئن برگزار شود، برای سومین بار در آخرین لحظات به تعویق افتاد. علت اصلی، ادامه اختلافات درباره درخواست دولت مرکزی برای ثابت نگه داشتن سهم استانها از منابع قابل تقسیم تحت سازوکار کمیسیون ملی مالی (NFC) بود.در نتیجه، احتمال دارد بودجه فدرال که قرار بود در 10 ژوئن به پارلمان ارائه شود، با تأخیر بیشتری مواجه شود.
اعتراض استانها به درخواست دولت مرکزی
مزمل اسلم، مشاور مالی وزیر اعلی خیبرپختونخوا، تأیید کرد که دولت فدرال به استانها اطلاع داده است که سهم آنها از منابع NFC در سال آینده افزایش نخواهد یافت و هر مبلغی که بیش از سطح فعلی دریافت کنند باید به دولت مرکزی بازگردانده شود.وی گفت استانها با این درخواست مخالفت کردهاند؛ زیرا چنین اقدامیبودجههای استانی را با کسری مواجه میکند و اداره امور دولتهای استانی را دشوار میسازد.
به گفته اسلم، تیم دولت فدرال حتی پیشنهاد داده است که استانها:
- افزایش حقوقها را متوقف کنند؛
- طرحهای عمرانی را محدود سازند.
- فشار مالی فراتر از تعهدات قبلی
این درخواست جدید علاوه بر **مازاد نقدی 1.95 تریلیون روپیهای** است که استانها قبلاً در چارچوب توافق مالی ملی مورد حمایت صندوق بینالمللی پول (IMF) متعهد شدهاند.
وضعیت بیسابقه
اسلم پس از جلسهای با هیئت فدرال به ریاست **احسن اقبال** وزیر برنامهریزی و با حضور امدادالله بوسال دبیر مالی، گفت: در 21 تا 22 سالی که بودجههای پاکستان را دنبال کردهام، هرگز چنین وضعیت پیچیده و بحرانی را مشاهده نکردهام. وی افزود حتی برگزاری جلسه جدید NEC در 9 ژوئن نیز قطعی نیست، زیرا اختلافات میان مرکز و استانها بسیار عمیق شده است.
نگرانی از نقض توافق با IMF
اسلم هشدار داد که حتی اگر استانها عملاً با واگذاری بخشی از منابع خود موافقت کنند، اجرای آن از نظر فنی دشوار خواهد بود؛ زیرا ممکن است با اهداف مازاد مالی مورد توافق با صندوق بینالمللی پول مغایرت داشته باشد.
میزان خسارت احتمالی استانها
اسلم برآورد کرد که:
- خیبرپختونخوا حدود **170 تا 180 میلیارد روپیه** زیان خواهد دید.
- پنجاب حدود **700 میلیارد روپیه** بار مالی اضافی را متحمل خواهد شد.
- سند حدود **500 میلیارد روپیه** تحت فشار قرار خواهد گرفت.
موضع وزیر اعلی خیبرپختونخوا
سهیل آفریدی، وزیر اعلی خیبرپختونخوا، اعلام کرد که دولت فدرال همچنان با این استان در تخصیص منابع مالی و بودجههای توسعهای رفتار ناعادلانه دارد.وی هشدار داد که محروم کردن استان از حقوق قانونی و مالی خود میتواند بر همکاریهای بین دولت مرکزی و استانها تأثیر منفی بگذارد.
اعتراض به کاهش بودجه مناطق ادغامشده
آفریدی گفت:
- بودجه برنامه اجرای شتابیافته (AIP) از **37 میلیارد روپیه به 27 میلیارد روپیه** کاهش یافته است.
- بودجه توسعه مناطق ادغامشده از **66 میلیارد روپیه به 56 میلیارد روپیه** کاهش پیدا کرده است.
- وی همچنین تأکید کرد که سهم NFC این مناطق طی هشت سال گذشته به صورت غیرقانونی پرداخت نشده است.
- اعتراض به وضعیت گاز
وزیر اعلی اظهار داشت:
خیبرپختونخوا روزانه بیش از **500 میلیون فوت مکعب گاز طبیعی** تولید میکند، اما مردم استان با کمبود شدید گاز و قطع مکرر آن روبهرو هستند؛ در حالی که مصرف کل استان تنها حدود **150 میلیون فوت مکعب در روز** است.به گفته او، این وضعیت با الزامات قانون اساسی و اصول توزیع عادلانه منابع سازگار نیست.
مشکلات پروژههای عمرانی
آفریدی همچنین از موارد زیر انتقاد کرد:
- تأخیر در بهرهبرداری از یک سد تکمیلشده در سوات به دلیل عدم صدور مجوز برای مهندسان چینی؛
- عدم راهاندازی ترمینال اتوبوسرانی پیشاور به دلیل صادر نشدن گواهی عدم مخالفت (NOC) از سوی اداره ملی بزرگراهها.
پاسخ دولت فدرال
- احسن اقبال به دولت خیبرپختونخوا اطمینان داد که مجوز مورد نیاز برای بهرهبرداری از ترمینال اتوبوسرانی پیشاور ظرف 24 ساعت صادر خواهد شد.
- وی همچنین وعده داد که نگرانیها و پیشنهادهای مطرحشده در جلسه را به نخستوزیر و سایر نهادهای فدرال منتقل کند و برای حل آنها تلاش شود.