صربستان حائز یکی از پایین ترین شاخص های قدرت خرید در اروپا

بر اساس نقشه جدید قدرت خرید در اروپا که توسط پلتفرم ایستاتیستا (Statista) و بر پایه داده‌های یورواستات و OECD تنظیم شده است، شکاف عمیقی میان استاندارد زندگی در مناطق مختلف این قاره وجود دارد؛ به طوری که کشورهای شمال و غرب اروپا مانند لوکزامبورگ، سوئیس و دانمارک با شاخص‌های بالای ۱۲۰ تا ۱۸۰ در بالاترین سطح رفاه قرار دارند، در حالی که قدرت خرید در کشورهای بزرگی مثل فرانسه و بریتانیا به دلیل تورم شدید در بخش انرژی و غذا دچار رکود شده است. در این میان، وضعیت در منطقه بالکان بسیار نگران‌کننده ارزیابی می‌شود؛ زیرا به رغم رشد اسمی دستمزدها، تورم بالا‌ تمام این افزایش را خنثی کرده است و در این میان، صربستان با ثبت شاخص 60 که یکی از پایین‌ترین شاخص‌های قدرت خرید در منطقه محسوب می‌شود، وضعیت معیشتی به مراتب سخت‌تری را نسبت به همسایگان خود تجربه می‌کند و مردم آن عملاً در تأمین هزینه‌های اساسی زندگی با چالش جدی مواجه هستند.

آخرین داده‌های مربوط به قدرت خرید در اروپا مهر تأییدی است بر آنچه اقتصاددانان مدت‌هاست درباره آن هشدار می‌دهند، شکاف بین شمال و غرب ثروتمند با سایر نقاط قاره هرگز تا این حد آشکار نبوده است. نقشه‌ای که بر اساس تحلیل‌های پلتفرم استاتیستا (Statista) و شاخص‌های اقتصادی نظیر برابری قدرت خرید (PPP) تهیه شده شاخص‌هایی که توسط یورواستات (Eurostat) و OECD رصد می‌شوند، نشان می‌دهد که مردم اروپا در کجا واقعاً از سطح زندگی بالایی برخوردارند و در کجا دستمزدها به سختی هزینه‌های اولیه را پوشش می‌دهند.

کشورهای شمال اروپا همچنان در صدر جدول قدرت خرید قرار دارند. طبق داده‌های موجود، کشورهای نروژ، سوئد و فنلاند دارای شاخص بالای ۱۲۰ هستند، در حالی که این رقم در دانمارک از ۱۳۰ فراتر می‌رود. وضعیت مشابهی در آلمان (حدود ۱۳۰) و هلند دیده می‌شود؛ کشورهایی که دستمزدهای بالا را با قیمت‌های نسبتاً باثبات ترکیب کرده‌اند. پیشتازان مطلق این فهرست، اقتصادهای کوچک اما به‌شدت ثروتمند هستند. بر اساس تحلیل‌های بانک جهانی و OECD، لوکزامبورگ با شاخص بالای ۱۸۰ و سوئیس با بیش از ۱۶۰، از استانداردهای زندگی بسیار فراتر از میانگین اروپا برخوردارند.

اقتصاددانان تأکید می‌کنند که این کشورها از مزایای کلیدی بهره می‌برند، بهره‌وری بالا، نهادهای قدرتمند و بازارهای کار باثبات که رشد واقعی دستمزدها را علی‌رغم تورم ممکن می‌سازد. اگرچه کشورهایی مانند فرانسه (حدود ۱۱۲) و بریتانیا (۱۲۴) هنوز بخشی از اروپای توسعه‌یافته محسوب می‌شوند، اما در حال تجربه رکود در قدرت خرید هستند. طبق گزارش یورواستات، تورم در سال‌های اخیر رشد دستمزدها را به شدت فرسوده کرده است، به‌ویژه در بخش‌های انرژی و مواد غذایی محسوس می‌باشد. در جنوب اروپا، وضعیت حتی پیچیده‌تر است. اسپانیا به سختی از شاخص ۱۰۰ عبور می‌کند، در حالی که پرتغال با شاخص حدود ۶۰، نشان می‌دهد که استانداردهای واقعی زندگی حتی در داخل اتحادیه اروپا چقدر می‌تواند پایین باشد OECD با تأیید این موضوع هشدار می‌دهد که اختلافات درون اتحادیه اروپا دیگر صرفاً جغرافیایی نیست، بلکه ساختاری شده است.

کشورهای اروپای مرکزی و شرقی در حال پیشرفت هستند، هرچند هنوز به سطح غرب نرسیده‌اند. جمهوری چک و اسلوونی در حال نزدیک شدن به شاخص ۱۰۰ یا عبور از آن هستند، در حالی که لهستان با شاخص حدود ۹۴، رشد پایداری را نشان می‌دهد که توسط داده‌های بانک جهانی در مورد سرانه تولید ناخالص داخلی (بر اساس برابری قدرت خرید) نیز تأیید شده است. رومانی و بلغارستان همچنان عقب مانده‌اند، اما در دهه گذشته به لطف سرمایه‌گذاری و افزایش دستمزدها، شکاف را به میزان قابل توجهی کاهش داده‌اند. با این حال، همان‌طور که یورواستات هشدار می‌دهد، شکاف در استانداردهای واقعی زندگی بین اروپای شرقی و غربی همچنان قابل ملاحظه است.

منطقه بالکان در رده‌های پایین رتبه‌بندی قدرت خرید در اروپا قرار دارد. اگرچه دستمزدها به صورت اسمی افزایش یافته است، اما داده‌های ادارات آمار هر کشور و یورواستات نشان می‌دهد که افزایش قیمت‌ها به‌ویژه در بخش مسکن و مواد غذایی تأثیر واقعی این افزایش‌ها را به شدت کاهش داده است. اسلوونی و کرواسی به عنوان کشورهای نسبتاً باثبات‌تر متمایز هستند، در حالی که سایر کشورهای منطقه در رده‌های پایین سطح زندگی باقی مانده‌اند. طبق نقشه و داده‌های موجود، صربستان با شاخص حدود ۶۰ در انتهای جدول منطقه قرار دارد که پایین‌تر از اکثر کشورهای همسایه است. این بدان معناست که شهروندان صربستان با همان مقدار پول، کالای بسیار کمتری نسبت به اکثر مردم اروپا و حتی کمتر از همسایگان خود می‌توانند خریداری کنند.

بر اساس داده‌های اداره آمار صربستان و بانک مرکزی این کشور، تورم در سال‌های اخیر بیشترین ضربه را به هزینه‌های ضروری زندگی یعنی غذا، انرژی و مسکن وارد کرده است. در عین حال، ساختار اقتصاد همچنان بر بخش‌هایی با ارزش افزوده پایین متمرکز مانده که رشد دستمزدها را محدود می‌کند. یک مشکل اضافی این است که قیمت برخی کالاها در صربستان در سطح میانگین اروپا یا حتی بالاتر از آن است، موضوعی که توسط پایگاه‌های داده بین‌المللی مانند Numbeo تأیید شده است. در عمل، این یعنی اکثر خانوارها بخش عمده درآمد خود را صرف نیازهای اولیه می‌کنند و فضای بسیار کمی‌برای پس‌انداز یا داشتن سطح زندگی بالاتر باقی می‌ماند.

قدرت خرید صرفاً یک شاخص اقتصادی نیست؛ بلکه مستقیماً کیفیت زندگی را تعیین می‌کند. طبق تعاریف OECD و بانک جهانی، این شاخص نشان می‌دهد که شهروندان با توجه به سطح قیمت‌های داخلی، چه مقدار کالا و خدمات را می‌توانند با درآمد خود تهیه کنند. تفاوت بین شاخص ۱۳۰ و ۶۰ فقط یک عدد آماری نیست؛ بلکه تفاوت بین زندگی با امنیت مالی و زندگی‌ای است که در آن هر هزینه‌ای باید با دقت سنجیده شود. آخرین داده‌ها به وضوح نشان می‌دهند که اروپا به عنوان یک قاره «دو سرعته» عمل می‌کند. یک بخش از سطح زندگی بالا و ثبات برخوردار است، در حالی که بخش دیگر با افزایش هزینه‌ها و درآمدهای محدود دست و پنجه نرم می‌کند. با توجه به این شاخص‌ها، صربستان هنوز به گروه دوم تعلق دارد و این اصلی‌ترین چالش برای سیاست‌های اقتصادی در سال‌های پیش رو است.

 نویسنده: میلوراد میلووانوویچ

منبع: پایگاه اینترنتی نووا مورخ 01/04/2026

https://nova.rs/magazin/lifestyle/objavljena-mapa-evrope-koja-pokazuje-kupovnu-moc-gradjana-i-jasno-se-vidi-gde-se-najlosije-zivi-u-regionu-dok-jedni-zive-lagodno-srbija-grca/