گزارش جامع هوش مصنوعی در هند
این گزارش به بررسی نهادهای مرتبط با نظارت در موضوع هوش مصنوعی هند، اسناد بالادستی مرتبط با آن، سیاست ها و راهبردهای دولت مرکزی در خصوص هوش مصنوعی، همکاریهای بین المللی هند، پروژههای شاخص اجرا شده و دستاوردهای در سطح ملی و ایالت تلانگانا به عنوان یکی از ایالت های پیش رو در این زمینه، چالش های هوش مصنوعی در هند و راه حل های آن در سطح ملی و ایالت تلانگانا میپردازد.
هند دارای قانون اختصاصی و الزامآور برای هوش مصنوعی (AI Act) نمیباشد و رویکرد آن عمدتاً مبتنی بر سیاستها، راهبردها و چارچوبهای کلی (guidelines) است که نوآوری را تشویق میکند و ریسکها را با مقررات موجود مدیریت میکند.در هند تمرکز بر تنظیم موارد استفاده یا کاربردها است، نه خود فناوری هوش مصنوعی و وزارت الکترونیک و فناوری اطلاعات چارچوب ملی فراگیر را ارائه میدهد و سه دستورالعمل کلیدی را برای همه تنظیمکنندگان صادر کرده است:
- موضع طرفدار نوآوری، که پذیرش هوش مصنوعی را فعال و تشویق میکند.
- اولویتبندی بر اساس آسیبهای واقعی و اثباتشده (نه خطرات فرضی یا نظری).
- از سبکترین ابزار نظارتی ممکن استفاده کنید (قانونگذاری → قوانین → کدها → راهنمایی).
هماهنگی از طریق گروه پیشنهادی مدیریت هوش مصنوعی[1] (AIGG) به ریاست مشاور علمی[2] انجام میشود، اما اجرای آن بر عهده هر تنظیمکننده بخشی تحت قوانین خاص خود است.
شش نهاد نظارتی در حوزه هوش مصنوعی
در سطح ملی هند شش نهاد مرتبط با هوش مصنوعی وجود دارد که در زمینههای مختلف وظیفه نظارت و تدوین اسناد مربوطه را بر عهده دارند که به شرح ذیل میباشد:
- آر بی آی: در حوزه بانکداری، NBFCها، وامدهی دیجیتال، پرداختها فعالیت میکند و اسناد: چارچوب امنیت سایبری (۲۰۱۶)، دستورالعملهای وامدهی دیجیتال (۲۰۲۲)، گزارش FREE-AI (آگوست ۲۰۲۵) از جمله اسناد مهم این بخش نظارتی میباشد.
- اس ای بی آی: بر حوزه بازارهای اوراق بهادار، کارگزاران، معاملات الگوریتمی متمرکز است و اسناد مهم آن در این زمینه عبارتند از: چارچوب امنیت سایبری و تابآوری سایبری، مقاله مشاورهای هوش مصنوعی/یادگیری ماشین (ژوئن 2025) این نهاد هوش مصنوعی و یا یادگیری ماشینی (ML) را در تجارت، مدلسازی مدیریت، ردیابیهای حسابرسی، نظارت انسانی؛ تمرکز بر یکپارچگی بازار و خطرات دستکاری را نظارت و مدیریت میکند.
- آی سی ام آر: بر مراقبتهای بهداشتی، تحقیقات زیستپزشکی، هوش مصنوعی بالینی تاکید دارد و دستورالعملهای اخلاقی برای هوش مصنوعی در تحقیقات زیستپزشکی و مراقبتهای بهداشتی از اسناد مهم در این حوزه میباشد.
- آی آر دی ای آی: در زمینه بیمه فعال است و دستورالعمل های امنیت اطلاعات و سایبری از اسناد این نهاد است و تأکید بر امنیت سایبری، محیطهای امن برای نوآوری در موضوع بیمه را دنبال میکند.
- TEC / DoT: این نهاد در زمینه مخابرات فعالیت میکند و سند استانداردهای هوش مصنوعی/یادگیری ماشین از اسناد مهم مربوط میباشد. استانداردهای فنی برای هوش مصنوعی در شبکههای مخابراتی از مهمترین فعالیت های این نهاد است.
- CERT-In: در حوزه امنیت سایبری بین بخشی فعال میباشد و دستورالعملهای ۲۰۲۲ از اسناد مهم در این بخش میباشد.
اسناد بالا دستی هوش مصنوعی در سطح ملی
- استراتژی ملی هوش مصنوعی[3]؛ بر رشد فراگیر کاربرد هوش مصنوعی در بخشهای اولویتدار مانند بهداشت، کشاورزی، آموزش، شهرهای هوشمند و حملونقل و پیشنهاد ایجاد اکوسیستم تحقیقاتی (CORE و ICTAI)، مهارتآموزی، بازار ملی هوش مصنوعی و توجه به اخلاق، حریم خصوصی و امنیت داده تمرکز دارد.
- اصول هوش مصنوعی مسئولیت پذیر (2021)[4]: دارای اصول هفتگانه مسئولیتپذیری ایمنی هوش مصنوعی، برابری، حریم خصوصی، شفافیت، پاسخگویی بر پایه قانون اساسی هند.
- دستورالعملهای حاکمیت هوش مصنوعی هند (2025)[5]: این رویکرد نوآوری محور شامل اصول اخلاقی و شش اصل؛ زیرساخت، ظرفیتسازی، مقررات، کاهش ریسک، پاسخگویی، نهادها میباشد.
- ماموریت هوش مصنوعی هند (2024)[6]: برنامه جامع ملی با ۷ ستون اصلی شامل زیرساخت محاسباتی (GPU)، مرکز نوآوری، پلتفرم دادهها، توسعه اپلیکیشن، مهارتآموزی، تأمین مالی استارتآپها و AI ایمن/مورد اعتماد. هدف: دموکراتیکسازی و فراگیر کردن دسترسی به هوش مصنوعی و ساخت اکوسیستم بومی؛
- سایر اسناد مربوطه که به صورت غیرمستقیم به موضوع هوش مصنوعی مرتبط میشوند.
Draft Digital India Act
National Data Governance Framework
IT Act 2000
DPDP Act 2023
Sector Regulators (RBI، SEBI، ICMR)
اسناد بالا دستی هوش مصنوعی در سطح ایالت تلانگانا:
تلانگانا به جای وضع قوانین مستقل و اختصاصی در حوزه هوش مصنوعی، از طریق چارچوبهای سیاستی، استراتژیها و ماموریتها، خود را به عنوان یکی از ایالتهای پیشرو هند در حوزه هوش مصنوعی معرفی کرده است. هیچ قانون خاص یا الزامآوری برای هوش مصنوعی در سطح ایالتی وجود ندارد (حکومت ایالتی بر قوانین ملی مانند قانون DPDP 2023، قانون فناوری اطلاعات 2000 و مقررات بخشی متکی است).
اسناد کلیدی سیاستگذاری بالادستی
چارچوب هوش مصنوعی تلانگانا (۲۰۲۰ / نسخههای بهروز شده)[7]: این سند، چشمانداز ایالت را برای تبدیل تلانگانا (بهویژه حیدرآباد) به یک قطب جهانی هوش مصنوعی با تمرکز قوی بر نوآوری اجتماعی و استقرار مسئولانه آن ترسیم میکند. این سند دارای شش محور اصلی میباشد:
پلتفرم تبادل داده و محاسبات هوش مصنوعی با کارایی بالا (HPAIC)
- مهارتآموزی و آموزش
- حکومت، اخلاق و حریم خصوصی
- تحقیق و نوآوری
- فراهم کردن زمینه برای پذیرش و همکاری اجتماعی
- صندوق نوآوری هوش مصنوعی
بخشهای متمرکز این سند مراقبتهای بهداشتی، کشاورزی، آموزش، حمل و نقل، اجرای قانون، خدمات شهروندی میباشد. این سند با عنوانماموریت هوش مصنوعی تلانگانا (T-AIM) با همکاری NASSCOM به عنوان نهاد اجرایی مشخص شده اند و ایجاد سهم قابل توجه در صادرات فناوری اطلاعات و ایجاد نیروی کار هوش مصنوعی را به عنوان اهداف اصلی خود دنبال میکنند.
تلانگانا با قدرت هوش مصنوعی: سند استراتژی و نقشه راه اجرا (منتشر شده در ۶ سپتامبر ۲۰۲۴)[8]: این سند به عنوان یکی از مهمترین سندهای راهبردی در زمینه هوش مصنوعی ایالت میباشد که به عنوان نقشه راه اجرای فعلی (۲۰۲۴-۲۰۲۷) عمل میکند. این سند حکومت مبتنی بر هوش مصنوعی و خدمات عمومیبرای بیش از ۱ میلیون شهروند را دنبال میکند و شورای مشورتی هوش مصنوعی تحت نظر دفتر سروزیر به عنوان “NITI Aayog for AI” عمل میکند. ایجاد یک شهر هوش مصنوعی ۲۰۰ هکتاری در نزدیکی حیدرآباد از برنامههای این سند میباشد.
تبادل داده تلانگانا (TGDeX) برای به اشتراک گذاری امن دادهها و نوآوری هوش مصنوعی، هوش مصنوعی در آموزش (برنامههای درسی مدارس، آزمایشگاهها)، برنامههای مهارتی، حاشیهنویسی دادهها، دسترسی به محاسبات یارانهای، مسئولان مرتبط با هوش مصنوعی (Nodal AI officers) در تمام ادارات دولتی از جمله محورهای اصلی و افزایش 20 درصدی بهرهوری دولت، هوش مصنوعی برای رشد فراگیر، مجموعه دادههای محلی و هوش مصنوعی مسئولانه از اهداف این سند میباشد.
ابتکارات و سازوکارها
باید توجه داشت که این حمایت ها قوانین نیستند بلکه چارچوبهای عملیاتی در حوزه هوش مصنوعی در سطح ایالتی میباشند:
- ماموریت هوش مصنوعی تلانگانا (T-AIM): بازوی اجرایی که استراتژیهای فوق را هدایت میکند.
- مرکز نوآوری هوش مصنوعی تلانگانا (TAIH): برای تقویت تحقیق و توسعه و قرار دادن ایالت در میان مراکز برتر هوش مصنوعی جهان تأسیس شده است. این مرکز به دنبال مواجهه با چالش بزرگ ظهور هوش مصنوعی و سایر چالشهای نوآوری برای استارتاپها میباشد و سعی میکند خود را با چارچوبهای ملی (ماموریت هوش مصنوعی هند، دستورالعملهای MeitY) ادغام نماید.
- هند با توجه به اسناد بالادستی در زمینههای مختلف دارای دستاوردهای شاخص میباشد که به شرح ذیل میباشد:
- کشاورزی ( در سطح ملی): ابتکارات هوش مصنوعی برای کشاورزی تحت ماموریت هوش مصنوعی هند و همکاریها (به عنوان مثال، با بنیاد گیتس) بر کشاورزی دقیق، نظارت بر محصولات، ابزارهای مشاورهای و بهینهسازی زنجیره تأمین تمرکز دارند.
- پروژههایی مانند ربات چت Kisan e-Mitra پشتیبانی چندزبانه برای طرحها و مشاوره کشاورزی ارائه میدهند.
- استارتآپها و طرحهای آزمایشی (به عنوان مثال، SatSure، Intello Labs) امتیازدهی ریسک مزرعه مبتنی بر ماهواره/هوش مصنوعی، بهبود عملکرد (تا 21 تا 30 درصد در طرحهای آزمایشی) و دسترسی بهتر به بازار را ارائه میدهند.
- چالشهای تأثیر جهانی (هوش مصنوعی برای همه، YUVAi) راهحلهایی را برای کاهش آفات محصولات، هشدارهای آب و هوایی و مدیریت دام را تسهیل میکند.
- کشاورزی در سطح ایالت تلانگانا: پروژه Saagu Baagu (با همکاری مجمع جهانی اقتصاد/C4IR): مشاوره مبتنی بر هوش مصنوعی، آزمایش خاک، ارزیابی کیفیت محصول و بازار دیجیتال. طرح آزمایشی با ۷۰۰۰ کشاورز فلفل در خمام، افزایش ۲۱ درصدی عملکرد و ۸ درصدی قیمت فروش را نشان داد.
- بستر AI4AI (هوش مصنوعی برای نوآوری کشاورزی) و ابزارهای AGNEXT/Aqua Connect برای هشدار بیماری، بهینهسازی آبیاری و پیشبینی قیمت را تسهیل می نماید.
- AdeX (تبادل دادههای کشاورزی): یکی از اولین پلتفرمهای دولتی هند برای کشاورزی مبتنی بر داده میباشد.
- آموزش در سطح ملی: بستر NEP 2020 هوش مصنوعی را در برنامههای درسی ادغام میکند؛ پلتفرمهایی مانند DIKSHA و ابزارهای هوش مصنوعی برای یادگیری شخصیسازی شده و نمرهدهی امتحانات بهره برداری میشود.
- بستر YUVAi و Atal Tinkering Labs (بیش از ۱۰۰۰۰ آزمایشگاه، بیش از 11 میلیون دانشآموز) نوآوری هوش مصنوعی را در میان جوانان پرورش میدهند. مدلهای بومی (مثلاً، دوره آموزشی LLM شرکت Tech Mahindra) از محتوای چندزبانه پشتیبانی میکنند. ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی مانند Helios 2.0 دسترسی را افزایش میدهند.
- آموزش در سطح ایالت تلانگانا: ادغام هوش مصنوعی در برنامههای درسی مدارس و ماژولهای آموزش معلمان.
- مشارکتها (مثلا دانشگاه دیکین با مرکز نوآوری هوش مصنوعی Aikam/Telangana) برای مهارتهای هوش مصنوعی و مراکز تعالی و رشد.
- برنامههای آموزشی هوش مصنوعی برای همه با هدف صدها هزار دانشآموز؛ آزمایشهایی در مدارس دولتی برای مهارتهای بنیادی هوش مصنوعی/STEM.
- تمرکز قوی بر استارتاپهای فناوری آموزشی و پلتفرمهای یادگیری فراگیر.
دولت الکترونیک در سطح ملی (E-Governance): دیجیتال هند آداار (Digital India, Aadhaar) با بیش از یک میلیارد و سیصدهزار عضو ثبت نام شده، GeM (بازار الکترونیکی دولتی) و e-Kranti خدمات شفاف و بدون کاغذ ارائه میدهند.
هوش مصنوعی برای رسیدگی به شکایات، خدمات شهروندی و حکومتداری مبتنی بر داده تحت ماموریت IndiaAI.
دولت الکرونیک در سطح ایالت تلانگانا: استراتژی تلانگانا مبتنی بر هوش مصنوعی (2024-2027): خدمات مبتنی بر هوش مصنوعی برای بیش از 10 میلیون شهروند، ارائه سریعتر خدمات رفاهی (در برخی موارد سریعتر از برنامههای تحویل غذا).
TGDeX (تبادل داده تلانگانا): اولین زیرساخت عمومی دیجیتال (DPI) تحت رهبری دولت هند برای هوش مصنوعی (راهاندازی شده در سال 2025) - پلتفرم متنباز با بیش از 2000 مجموعه داده آماده هوش مصنوعی که برای مراقبتهای بهداشتی، کشاورزی و حکومتداری برنامهریزی شده است.
مسئولان هوش مصنوعی در ادارات، شورای مشورتی هوش مصنوعی تحت نظر CMO و مشارکتها (به عنوان مثال، متا) برای خدمات شهروندی پیشرفته مبتنی بر هوش مصنوعی و جبران خسارت خودکار.
جوایز برای پروژههای بلاکچین/حکومت الکترونیک؛ اتصال فیبر به 13000 روستا.
انرژی در سطح ملی: انرژی استک هند (IES): تحول مبتنی بر هوش مصنوعی برای مدیریت شبکه، بهرهوری و انرژیهای تجدیدپذیر. کاربردهای هوش مصنوعی در شبکههای هوشمند، نگهداری پیشبینیکننده و بهینهسازی انرژی (ارزش بالقوه ۱.۳ تریلیون دلاری در سطح جهان تا سال ۲۰۳۰، با طرحهای آزمایشی قوی در هند).
انرژی در سطح تلانگانا: حمایت قوی برای هوش مصنوعی در مدیریت انرژی (اعلام شده توسط سروزیر فعلی) برای بهینهسازی عرضه و تجزیه و تحلیل پیشبینیکننده.
پشتیبانی از انرژی سبز برای زیرساختهای هوش مصنوعی (به عنوان مثال، مراکز داده ۱۰۰ مگاواتی با انرژی تجدیدپذیر).
ادغام با اهداف ملی انرژیهای تجدیدپذیر؛ هوش مصنوعی برای شهرهای هوشمند، بهرهوری انرژی و ابتکارات هیدروژن سبز، تلانگانا به عنوان یک مرکز داده انرژی پاک و هوش مصنوعی در حال ظهور است.
تلانگانا با استقرارهای عملی (به عنوان مثال، TGDeX، Saagu Baagu) برجسته است و جایگاه حیدرآباد را به عنوان یک مرکز نوآوری هوش مصنوعی، مهم جلوه میدهد.
همکاریهای بینالمللی هند در حوزه هوش مصنوعی
هند رویکردی متمایل به نوآوری، چندجانبه گرایی و فراگیر را در مشارکتهای جهانی هوش مصنوعی دنبال میکند. این کشور ضمن ایجاد روابط دوجانبه قوی، به طور فعال در انجمنهای چندجانبه شرکت میکند و بر دسترسی به محاسبات، استعداد/مهارت، هوش مصنوعی مسئولانه، تحقیقات، استارتآپها و کاربردهای آن در مراقبتهای بهداشتی، کشاورزی و حکومتداری تمرکز دارد.
ابتکارات چندجانبه و بین المللی
مشارکت جهانی در زمینه هوش مصنوعی (GPAI): هند یکی از اعضای بنیانگذار است (در ژوئن ۲۰۲۰ به این شورا پیوست). این کشور به عنوان رئیس جدید (۲۰۲۳)، رئیس اصلی (۲۰۲۴) و رئیس جدید (۲۰۲۵) فعالیت داشته است. GPAI بر هوش مصنوعی مسئولانه و انسانمحور تمرکز دارد و نظریه و عمل را به هم پیوند میدهد.
اعلامیه بلچلی[9] (۲۰۲۳) و اجلاسهای بعدی ایمنی هوش مصنوعی: هند در کنار بیش از ۲۷ کشور و اتحادیه اروپا به تلاشهای بینالمللی در زمینه ارزیابی ریسک هوش مصنوعی پیوست.
اجلاس اقدام هوش مصنوعی پاریس[10] (۲۰۲۵): هند به همراه فرانسه به طور مشترک ریاست/میزبانی عناصر را بر عهده داشت و بیانیه هوش مصنوعی فراگیر و پایدار[11] را امضا کرد.
اجلاس تأثیر هوش مصنوعی هند [12]۲۰۲۶ (دهلی نو، فوریه): اولین اجلاس بزرگ جهانی هوش مصنوعی که در کشورهای جنوب جهان برگزار شد. مشارکت بیش از ۱۰۰ کشور را به خود جلب کرد. از نتایج کلیدی آن میتوان به پیوستن هند به اتحاد پکس سیلیکا[13] به رهبری ایالات متحده در زمینه امنیت زنجیره تأمین هوش مصنوعی اشاره کرد. دکتر سید ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات به همراه هیئتی از کشورمان در این مراسم حضور داشته و در ادامه برنامهها به شهر حیدرآباد سفر کرده و از مرکز فناوری اطلاعات تیهاب و تی ورکس بازدید بعمل آوردند.
گروه ۲۰: تحت ریاست هند (۲۰۲۳)، تأکید بر هوش مصنوعی مسئولانه، زیرساخت عمومی دیجیتال (DPI) و رشد فراگیر.
اتحادیه هوش مصنوعی (شبکه نوآوری باز): چندین موسسه و شرکت هندی (مانند AI4Bharat، IITs، Sarvam AI، Wadhwani AI) عضو هستند.
Quad (ایالات متحده، هند، ژاپن، استرالیا): تحقیقات مشترک تحت عنوان AI-ENGAGE در مورد فناوریهای نوظهور دارند.
مشارکتهای کلیدی دوجانبه و استراتژیک
ایالات متحده: مشارکت فرصتهای هوش مصنوعی ایالات متحده و هند (2026)؛ COMPACT برای فناوری و نظامی؛ عناصر توافق تجاری شامل هوش مصنوعی و مراکز داده؛ پیوندهای قوی صنعتی (مایکروسافت، گوگل و غیره)؛ iCET (ابتکار عمل در فناوریهای حیاتی و نوظهور).
- فرانسه: قویترین شریک اروپایی هند در این زمینه است. میزبان مشترک اجلاس اقدام هوش مصنوعی ۲۰۲۵؛ نقشه راه هند و فرانسه برای هوش مصنوعی؛ مشارکت استراتژیک جهانی ویژه (۲۰۲۶)؛ میزبانی از استارتآپهای هوش مصنوعی هندی در Station F و HEC پاریس تحت برنامه شتابدهی جهانی IndiaAI.
- ژاپن: اتحاد هوش مصنوعی برای قابلیت همکاری فناوری؛ همکاری مشترک در تحقیقات و زنجیره تأمین؛ همگرایی کواد.
- سنگاپور: شبکه موسسات هوش مصنوعی برای علم؛ مشارکتهای مراقبتهای بهداشتی و نوآوری.
- بریتانیا: همکاری در زمینه ایمنی و تحقیقات هوش مصنوعی؛ برنامههای استعدادیابی و مهارتآموزی
- اتحادیه اروپا: پروژههای مشترک تحقیقاتی، هوش مصنوعی اخلاقی و همکاریهای فناوری مرتبط با تجارت.
- سایرین: همکاری با استرالیا و امارات متحده عربی در قالب کواد، همکاری با رژیم صهیونیستی (هوش مصنوعی در حوزه فناوری و صنعت دفاعی) و روابط رو به رشد کشورهای جنوب جهان (آفریقا، آسهآن).
همکاریها در سطح عملیاتی و صنعت
- طرح جهانی استارتآپهای هوش مصنوعی هند: استارتآپهای هندی را در سطح بینالمللی شتاب میدهد (به عنوان مثال Cohort with Station F Paris).
- محاسبات و زیرساخت[14]: مشارکت برای دسترسی به پردازنده گرافیکی، مدلهای هوش مصنوعی مستقل و مراکز داده (به عنوان مثال، با شرکتهای آمریکایی).
- تحقیقات و استعدادها[15]: مراکز مشترک تعالی، برنامههای مهارتی (به عنوان مثال، با مایکروسافت، اینتل) و روابط دانشگاهی (موسسات فناوری اطلاعات هند با دانشگاههای جهانی).
- بخشی: هوش مصنوعی در مراقبتهای بهداشتی (با تأثیرات سازمان بهداشت جهانی، بنیاد گیتس)، کشاورزی و آب و هوا (همکاریهای C4IR مجمع جهانی اقتصاد).
حوزههای تمرکز استراتژیک
- هوش مصنوعی مسئولانه و فراگیر - با تأکید بر دیدگاههای جنوب جهانی، مدلهای چندزبانه، کاهش تعصب و حاکمیت اخلاقی.
- حاکمیت و نوآوری محاسباتی - کاهش وابستگی در عین جذب سرمایهگذاری جهانی.
- استارتآپسازی و ایجاد اکوسیستم - برنامهها و سرمایهگذاری شتابدهی جهانی.
- امنیت زنجیره تأمین - پیوستن به ابتکاراتی مانند پکس سیلیکا برای زنجیرههای سختافزار/نرمافزار هوش مصنوعی مورد اعتماد.
-
چالشها و راهحلهای هند در زمینه تأمین سرمایه و منابع انسانی تخصصی برای هوش مصنوعی
هند با چالشهای ساختاری در مقیاسپذیری هوش مصنوعی مواجه است، اما از طریق ماموریت IndiaAI (با بودجه بیش از یک میلیارد دلاری) و ابتکارات مکمل در سطح ایالتی مانند ماموریت هوش مصنوعی تلانگانا، به طور جدی این چالش ها را مدیریت میکند
چالشهای تأمین سرمایه / تأمین مالی و زیرساخت
- هزینه بالا و زیرساخت محاسباتی داخلی محدود: هند تنها حدود 3٪ از ظرفیت مراکز داده جهانی را در اختیار دارد، با وجود اینکه حدود 20٪ از دادههای جهان را تولید میکند. حجم کار هوش مصنوعی به خوشههای عظیم GPU/TPU نیاز دارد که وابسته به واردات و پرمصرف هستند.
- شدت سرمایه: ساخت مراکز داده هوش مصنوعی، تراشهها و پشتیبانی از زیرساختهای برق نیاز به سرمایهگذاری بزرگ (دهها تا صدها میلیارد) دارد. تأمین مالی خصوصی برای استارتاپهای هوش مصنوعی با فناوری عمیق، دارای ریسک بالا و نیازمند زمان طولانی است.
- محدودیتهای انرژی و شبکه: برق قابل اعتماد، مقرون به صرفه و سبز برای خوشههای هوش مصنوعی همچنان یک چالش جدی است.
- شکاف بودجه برای نوآوری در مراحل اولیه: هند دارای ریسک سرمایه داخلی محدود برای مدلهای بنیادی و تحقیق و توسعه پرخطر در مقایسه با ایالات متحده یا چین میباشد.
راهکارهای هند در مقابل چالش های تامین سرمایه:
ستون ظرفیت محاسباتی IndiaAI: مشارکتهای دولتی-خصوصی برای ساخت یک استخر محاسباتی مشترک ملی (در حال حاضر بیش از ۳۸۰۰۰ پردازنده گرافیکی با مناقصههای مداوم برای بیش از ۲۰۰۰۰ پردازنده گرافیکی دیگر). دسترسی یارانهای از طریق پورتال محاسباتی IndiaAI برای استارتاپها، محققان و دانشگاهیان.
فشار عظیم بر زیرساختها: دولت و صنعت تا سال ۲۰۲۸ بیش از ۲۰۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری در مرکز داده و زیرساخت هوش مصنوعی را هدف قرار دادهاند. تعهدات عمده شامل ریلاینس[16]، ۱۱۰ میلیارد دلار طی ۷ سال گروه آدانی[17]، ۱۰۰ میلیارد دلار میباشد. مشوقهای مالیاتی (به عنوان مثال، مالیات صفر برای خدمات ابری صادرات محور تا سال ۲۰۴۷) و پشتیبانی سیاستی برای مراکز داده.تامین مالی استارتاپهای IndiaAI: سرمایه ریسک اختصاصی و صندوقهای سرمایهگذاری خطرپذیر تحت حمایت دولت (به عنوان مثال، برنامههای بیش از یک میلیارد دلار) برای هوش مصنوعی با فناوری عمیق.جذب سرمایه جهانی: همکاریهای بینالمللی (ایالات متحده، فرانسه و غیره)، خوشههای مستقل هوش مصنوعی و قرار دادن هند به عنوان یک "شریک قابل اعتماد هوش مصنوعی" برای کشورهای جنوب جهان.
ساخت هند (Made in India) و فشار بر نیمههادیها: مشوقهایی برای تولید تراشه داخلی و زیرساختهای با بهرهوری انرژی.
چالشهای منابع انسانی متخصص (استعداد هوش مصنوعی)
شکاف مهارتها و عدم تطابق کیفیت: هند دارای یک منبع استعداد بزرگ با عنوان دومین نیروی کار بزرگ هوش مصنوعی/یادگیری ماشین در سطح جهان است، اما در عین حال با کمبود شدید متخصصان هوش مصنوعی با کیفیت بالا و آماده به کار مواجه است. تنها حدود 50 درصد از فارغ التحصیلان قابل استخدام هستند. در تعداد متخصصان واقعی هوش مصنوعی کمبود وجود دارد در حالی که تقاضا دهها/صدها هزار نفر است.
کمبود مهارتهای هوش مصنوعی: تقاضا برای توسعه مدل هوش مصنوعی، سواد هوش مصنوعی و مهارتهای هوش مصنوعی خاص حوزه، بسیار بیشتر از عرضه است. نظرسنجیهای جهانی کمبود استعداد، مهارتهای هوش مصنوعی را به عنوان سختترین مهارتها رتبهبندی میکنند.تکامل سریع: الزامات به سرعت در حال تغییر (GenAI، مدلهای چندوجهی، هوش مصنوعی اخلاقی) و از آموزش سنتی پیشی میگیرند.
راهکارهای هند در برابر چالش های منابع انسانی متخصص
مهارتهای آینده هند: ابتکار عمل گسترده در زمینه مهارتآموزی - گسترش دورههای هوش مصنوعی در سطوح UG، PG و PhD؛ راهاندازی آزمایشگاههای هوش مصنوعی/داده، برنامههای هدفمند برای مقامات دولتی و صنعتگران.ماموریتهای ملی و ایالتی: برنامههای مهارتآموزی هوش مصنوعی تلانگانا (به عنوان مثال، TASK، آکادمی جهانی مهارت هوش مصنوعی با هدف قرار دادن ۱ میلیون متخصص)، همکاریهای NASSCOM و ادغام و همگرایی با سند آموزش ملی NEP 2020.مشارکتهای صنعت و دانشگاه: مراکز تعالی و ارتقاء با دانشگاههای جهانی (MIT، برکلی و غیره)، آموزش شرکتی (مایکروسافت، گوگل، AWS) و چالشهای نوآوری/چالشهای بزرگ برای تجربه عملی.رویکرد تقاضامحور و فراگیر: تمرکز بر سواد هوش مصنوعی برای همه، بازآموزی مهارتهای نیروی کار موجود فناوری اطلاعات (میلیونها متخصص)، حضور زنان در برنامههای هوش مصنوعی و جذب استعدادهای جهانی.
جدول چالش ها و راه حل ها در حوزه هوش مصنوعی هند
|
چالش در زمینه
|
اصلی ترین چالش
|
راه حل
|
|
سرمایه و زیرساخت
|
هزینه بالا، وابستگی به واردات، شکاف در انرژی، ریسکگریزی
|
محاسبات هوش مصنوعی هند (پردازندههای گرافیکی اشتراکی)، سرمایهگذاری بیش از ۲۰۰ میلیارد دلار، مشوقهای مالیاتی، مشارکت عمومی-خصوصی، سرمایه ریسکپذیر برای استارتآپها
|
|
نیروی انسانی
|
شکاف مهارتی، عدم تطابق کیفیت، نابرابری منطقهای
|
مهارتهای آینده هوش مصنوعی هند، آزمایشگاههای سطح ۲/۳، ارتقای مهارت/بازآموزی گسترده، مشارکتهای جهانی، برنامههای فراگیر
|
https://cms.law/en/int/expert-guides/ai-regulation-scanner/india
https://indiaai.gov.in/
https://techjacksolutions.com/ai-governance-india/sector-regulators/
https://regulations.ai/regulations/RAI-IN-TE-ATSDIXX-2024
https://newsmeter.in/regional/telangana/cm-revanth-unveils-plan-to-integrate-ai-in-power-management-pitches-for-solar-plants-767419
https://rsisinternational.org/journals/ijrias/articles/harnessing-ai-artificial-intelligence-for-local-governance-in-telangana-global-lessons-and-implications/
https://www.prnewswire.com/in/news-releases/deakin-university-and-aikam-telangana-ai-innovation-hub-sign-strategic-mou-to-advance-applied-ai-skilling-research-and-innovation-302739138.html
https://www.pib.gov.in/PressReleseDetailm.aspx?PRID=2228327®=3&lang=2
https://spectrum.ieee.org/ai-agriculture
https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2132377®=3&lang=2
https://thealliance.ai/blog/ai-alliance-expands-with-seven-new-members-from-in
https://ethicaldatainitiative.org/2023/09/21/g20-new-delhi-declaration-responsible-artificial-intelligence-for-good-and-for-all/
https://impact.indiaai.gov.in/
https://timesofindia.indiatimes.com/business/international-business/india-27-other-nations-and-eu-sign-first-international-declaration-to-address-ai-risks/articleshow/104904367.cms
https://www.digitalindia.gov.in/initiative/global-partnership-on-artificial-intelligence/
https://rsisinternational.org/journals/ijrias/articles/harnessing-ai-artificial-intelligence-for-local-governance-in-telangana-global-lessons-and-implications/
https://www.pib.gov.in/PressReleseDetailm.aspx?PRID=2228327®=3&lang=2
https://spectrum.ieee.org/ai-agriculture
https://www.pib.gov.in/PressReleseDetailm.aspx?PRID=2228327®=3&lang=2
https://x.com/CENTCOM/status/2031700131687379148?s=20
[1] AI Governance Group
[2] Principal Scientific Adviser
[3] National Strategy for Artificial Intelligence
[4] Principles for Responsible AI (۲۰۲۱، NITI Aayog)
[5] India AI Governance Guidelines
[6] India AI Mission
[7] Telangana’s AI Framework (2020 / updated versions)
[8] AI-Powered Telangana: Strategy Document and Implementation Roadmap (Launched 6 September 2024)
[9] Bletchley
[10] Paris AI Action Summit
[11] The Statement on Inclusive and Sustainable Artificial Intelligence
[12] India AI Impact Summit 2026
[13] US-led Pax Silica
[14] Compute & Infrastructure
[15] Research & Talent
[16] Reliance
[17] Adani Group
[18] pro-innovation and democratizing
[19] Admiral Brad Cooper