اخبار اقتصادی چک

گزیدۀ اخبار و تحولات اقتصادی جمهوری چک در آذر ماه 1404 مندرج در رسانه‌های این کشور به شرح زیر ارائه می‌گردد:

کنفرانس سالانه هوش مصنوعی جمهوری چک 2025

مباحث کنفرانس هوش مصنوعی چک (AI HotSpot 2025) حقیقت تلخی را در مورد آینده کسب و کار آشکار کرد. هوش مصنوعی دیگر فقط یک چشم‌انداز از آینده نیست، بلکه مدتی است که دنیای اطراف ما را تغییر می‌دهد و این شامل دنیای کسب و کار نیز می‌شود. این کنفرانس نه تنها سخنرانان الهام‌بخشی از جمهوری چک و خارج از کشور داشت، بلکه کارگاه‌های عملی نیز برگزار کرد که در آن شرکت‌کنندگان می‌توانستند کار با داده‌ها را امتحان کنند و در مورد پروژه‌های واقعی شرکت‌هایی که در حال حاضر به طور فعال از هوش مصنوعی استفاده می‌کنند، بینش کسب کنند.

این کنفرانس که بزرگترین از نوع خود در جمهوری چک است، بر کاربرد عملی هوش مصنوعی در تجارت تمرکز دارد. دومین دوره این رویداد که به سوالاتی در مورد چگونگی پیاده‌سازی هوش مصنوعی توسط شرکت‌ها در عمل و نتایجی که به لطف آن به دست می‌آورند، پاسخ داد، بیش از ۳۰۰ متخصص از صنایع مختلف را گرد هم آورد. همه با یک هدف گرد هم آمدند، به اشتراک گذاشتن تجربیات با یکدیگر و یک بار دیگر درک بهتر چگونگی تغییر قوانین بازی توسط جدیدترین فناوری‌ها، به عنوان مثال در بانکداری، مخابرات، داروسازی و صنعت فیلم.

مباحث اصلی کنفرانس:

اروپا چگونه می‌تواند در عصر هوش مصنوعی موفق شود؟

آیا اروپا می‌تواند بدون وابستگی به ابرهای آمریکایی، هوش مصنوعی خود را بسازد؟

شرکت‌ها چگونه می‌توانند از خود در برابر سلطه غول‌های فناوری آمریکایی محافظت کنند؟

آیا قانون جدید هوش مصنوعی یک مانع است یا یک مزیت رقابتی؟

چگونه می‌توان تحول از پروژه‌های آزمایشی به راه‌حل‌های واقعی در مقیاس بزرگ را تسریع کرد؟

پنل هایی که به تجربیات شرکت‌ها در زمینه استقرار هوش مصنوعی اختصاص داده شده است:

چگونه می‌توان به جای ترس، اعتماد به هوش مصنوعی را ایجاد کرد؟

مهم‌ترین مورد استفاده هوش مصنوعی در شرکت شما چه بود و چرا؟

هوش مصنوعی در کجا دچار مشکل شد و مجبور به توقف یا طراحی مجدد شد؟

چگونه می‌توان آزمایش‌های کارکنان از هوش مصنوعی را مدیریت کرد و در عین حال کنترل امنیت و حاکمیت را حفظ کرد؟

متخصصان رشته‌های مختلف در این کنفرانس به این اجماع دست یافتند که هوش مصنوعی دیگر نمی‌تواند فقط به عنوان یک پروژه آزمایشی در نظر گرفته شود. این فناوری در حال تبدیل شدن به بخشی از عملکرد روزمره ما است.

هوش مصنوعی جمهوری چک را فراتر از تصور تغییر می‌دهد! شرکت‌ها در شوک، مردم در حال از دست دادن اعتماد

شرکت‌های چک در حال ورود به دوران جدیدی از تحول دیجیتال هستند. هوش مصنوعی، امنیت سایبری و گسترش شبکه‌های نسل پنجم (5G) از جمله روندهای اصلی فناوری هستند که عملکرد شرکت‌ها را در صنایع مختلف تغییر می‌دهند. فناوری‌های مدرن فرآیندها را تسریع می‌کنند، امنیت و روابط با مشتری را تقویت می‌کنند؛ اما در عین حال چالش‌های جدیدی را در زمینه اعتماد و استفاده مسئولانه از داده‌ها به همراه دارند.

توسعه شبکه‌های نسل پنجم در جمهوری چک به سرعت در حال پیشرفت است و به پایه‌ای برای دیجیتالی شدن بیشتر تبدیل می‌شود. ارائه شبکه‌های خصوصی نسل پنج (به اصطلاح 5G MPN - شبکه‌های خصوصی موبایل) به شرکت‌ها این امکان را می‌دهد که زیرساخت بسیار امن خود را برای تولید، لجستیک یا اتوماسیون صنعتی داشته باشند. در آینده نزدیک، ظهور شبکه‌های نسل ششم پیش‌بینی می‌شود که سرعت بسیار بالا، تأخیر بسیار کم و توانایی انتقال نه تنها تصاویر و صدا، بلکه حس­های لامسه، بویایی یا چشایی را نیز به همراه خواهد داشت. علاوه براین، اینترنت اشیا نیز دری را به سوی رباتیک پیشرفته، وسایل نقلیه خودران و تجربیات کاملاً جدید باز خواهد کرد.

امنیت سایبری در کانون توجه

با افزایش دیجیتالی شدن، تعداد تهدیدات سایبری نیز افزایش می‌یابد. بنابراین، شرکت‌ها به طور فزاینده‌ای اصل اعتماد صفر را اجرا می‌کنند، رویکردی که به هیچ کاربر یا دستگاهی تا زمانی که تأیید نشده باشد، اعتماد نمی‌کند. دستورالعمل NIS2 اروپا، که جمهوری چک آن را در قالب یک قانون سایبری جدید اجرا می‌کند، شرکت‌ها را ملزم به اجرای اقدامات امنیتی پیشگیرانه و محافظت سیستماتیک در برابر حوادث می‌کند. بنابراین، امنیت سایبری نه تنها به یک اولویت فناوری، بلکه به یک اولویت استراتژیک نیز تبدیل می‌شود

هوش مصنوعی موتور نوآوری و دفاع

هوش مصنوعی مدت‌هاست که دیگر فقط یک موضوع در کنفرانس‌های فناوری نیست. امروزه، این بخش رایجی از حیات شرکت‌ها است که به خدمت رسانی به مشتری، بازاریابی، تولید و منابع انسانی کمک می‌کند. به عنوان مثال، شرکت‌ها از آن برای چت‌بات‌ها و دستیاران صوتی استفاده می‌کنند که می‌توانند 24 ساعته به مشتریان پاسخ دهند. از سوی دیگر، هوش مصنوعی مولد می‌تواند در عرض چند ثانیه متن ایجاد کند، داده‌ها را خلاصه کند یا گزارش جلسه را تهیه کند.

هوش مصنوعی سایه به عنوان تهدیدی پنهان در شرکت‌ها

هوش مصنوعی در کنار مزایایی که دارد، خطرات جدیدی نیز به همراه دارد. یکی از آنها به اصطلاح هوش مصنوعی سایه است؛ وضعیتی که کارمندان بدون اطلاع بخش فناوری اطلاعات از ابزارهای هوش مصنوعی در دسترس عموم (مانند ChatGPT یا سایر مولدها) استفاده می‌کنند. در نگاه اول، ممکن است بی‌ضرر به نظر برسد، اما اگر کسی به طور تصادفی اطلاعات حساس را وارد چنین سیستمی‌کند، می‌تواند از شرکت خارج شود. بنابراین، کارشناسان توصیه می‌کنند که شرکت‌ها سیستم‌های هوش مصنوعی داخلی امن خود را که از داده‌ها محافظت می‌کنند، پیاده‌سازی کنند. آموزش کارمندان نیز به همان اندازه مهم است؛ تا آنها بدانند که با هوش مصنوعی چه کاری می‌توانند و چه کاری نمی‌توانند انجام دهند. نوآوری باید با مسئولیت‌پذیری و امنیت همراه باشد.

مشتریان نوآوری می‌خواهند، اما مهمتر از همه اعتماد

چکی‌ها اعتماد فزاینده‌ای به فناوری‌های مدرن دارند، اما تنها در صورتی که خدمات سریع‌تر و راحت‌تری را برای آنها به ارمغان بیاورند. به عنوان مثال، مردم از چت‌بات‌هایی که فوراً پاسخ می‌دهند یا پیشنهادهای شخصی‌سازی شده استقبال می‌کنند. با این حال، در عین حال، آنها می‌خواهند مطمئن شوند که با داده‌های آنها با خیال راحت و منصفانه رفتار می‌شود.

شرکت‌های چک: مترقی، اما با وابستگی فناوری

شرکت‌های چک در تطبیق فناوری‌های جدید بسیار فعال هستند، اما برخی هنوز با وابستگی فناوری به سیستم‌ها و فرآیندهای فناوری اطلاعات منسوخ شده، دست و پنجه نرم می‌کنند. بنابراین، تحول دیجیتال فرصتی برای بسیاری است تا این وابستگی را از بین ببرند و با جهش و پیشرفت به جلو حرکت کنند. کمبود متخصصان، نیاز به داده‌های باکیفیت و الزامات قانونی نیز همچنان یک چالش است.

نتیجه‌گیری

تحول دیجیتال یک پروژه یک‌باره نیست، بلکه یک فرآیند بلندمدت برای تغییر تفکر است. هوش مصنوعی، اتصال و امنیت سایبری در حال تبدیل شدن به ستون‌های استراتژیک کسب‌وکار مدرن هستند. شرکت‌های چکی که می‌توانند از فناوری به صورت مسئولانه و شفاف استفاده کنند، نه تنها یک مزیت رقابتی، بلکه مهم‌تر از همه، اعتماد مشتریان خود را نیز به دست خواهند آورد.

منبع: سی ان. ان جمهوری چک

راه‌اندازی مجدد نیروگاه‌های هسته‌ای. چرا غول‌های فن­آوری روی راکتورهای کوچک حساب می‌کنند؟

امسال شاهد فعالیت‌های زیادی در حوزه راکد انرژی هسته‌ای نیز بوده‌ایم. علاقه روزافزون به راکتورهای مدولار کوچک دیگر محدود به بیانیه­های سیاسی نیست. یک بازیگر جدید و ثروتمند وارد بازی شده است: بخش فناوری.

غول‌هایی مانند آمازون و گوگل از سرمایه‌گذاری صدها میلیون دلاری در توسعه این تأسیسات خبر داده‌اند. انگیزه آنها عمل‌گرایانه است؛ توسعه هوش مصنوعی و ساخت مراکز داده غول‌پیکر به مقادیر زیادی انرژی پایدار نیاز دارد که منابع تجدیدپذیر نمی‌توانند آن را تأمین کنند. علاوه بر این، نیروگاه‌های هسته‌ای هزینه‌های عملیاتی پایینی دارند و شرکت‌های بزرگ فناوری به اندازه کافی پول دارند که نگران هزینه‌های بالای ساخت‌وساز نباشند.

تقاضای شرکت‌ها نیز تقاضای ژئوپلیتیکی را برآورده می‌کند. آژانس بین‌المللی انرژی از «آغاز یک دوره جدید» صحبت می‌کند و در کنفرانس اقلیمی COP28 در سال 2023، بیش از 20 کشور قصد خود را برای سه برابر کردن ظرفیت هسته‌ای خود تا سال 2050 اعلام کردند. به نظر می‌رسد که این یک پیشرفت غیرقابل توقف در فناوری است که قرار است معضلات اقلیمی و امنیتی جهان غرب را حل کند. آیا این خوش‌بینی موجه است، یا ما فقط شاهد چرخه دیگری از وعده‌های اغراق‌آمیز هستیم؟ نگاهی انتقادی به داده‌های پایان سال ۲۰۲۵ نشان می‌دهد که موانع فنی و به‌ویژه اقتصادی بر سر راه راکتورهای کوچک همچنان قابل توجه و در عمل چشمگیر هستند.

راکتورهای کوچک هنوز قادر به استفاده از مزیت اصلی خود نیستند: صرفه‌جویی حاصل از تولید انبوه. این ناتوانی در شروع تولید انبوه است که کل بخش را در موقعیتی قرار می‌دهد که می‌توان آن را به عنوان دور باطل توصیف کرد. کارخانه‌های ماژول تا زمانی که سفارش صدها واحد را دریافت نکنند، ارزان تولید نخواهند کرد. با این حال، هیچ کس صدها واحد را سفارش نخواهد داد تا زمانی که ارزان و اثبات شده باشند. به عنوان مثال، شرکت بریتانیایی رولز-رویس آشکارا اذعان می‌کند که برای سرمایه‌گذاری در ساخت کارخانه مخازن تحت فشار سنگین، به 10 تا 15 سفارش الزام‌آور نیاز دارد.

با این حال، این سوال اساسی مطرح می‌شود: اگر داده‌های اقتصادی اینقدر بی‌نتیجه و تجربیات تاریخی اینقدر هشداردهنده هستند، چرا غول‌های فناوری مانند آمازون یا گوگل وعده سرمایه‌گذاری‌های صدها میلیون دلاری می‌دهند؟ و چرا دولت‌ها تقریباً در حمایت از یکدیگر پیشی می‌گیرند؟

پاسخ را نمی‌توان در صورت‌های مالی یا مشخصات فنی یافت، بلکه در قدرت روایت است. راکتورهای کوچک چیزی را ارائه می‌دهند که انرژی هسته «قدیمی» آن را از دست داده بود، یعنی  یک روایت بازاریابی خوب. در حالی که عموم مردم نیروگاه‌های بزرگ را با گنبدهای بتنی غول‌پیکر، برج‌های خنک‌کننده مسلط بر چشم‌انداز و سایه چرنوبیل می‌شناسند، راکتورهای جدید خود را متفاوت نشان می‌دهند. آنها در مقایسه با رایانه‌های مرکزی گذشته، مانند «آیفون انرژی» به نظر می‌رسند. تصاویر، تاسیسات مرتب و اغلب تا حدی زیرزمینی را نشان می‌دهند که بیشتر یادآور مراکز داده مدرن یا تأسیسات ذخیره‌سازی باتری بزرگتر هستند. این تغییر برای ذهن انسان بسیار مهم است. وقتی چیزی کوچک، مدولار و در یک پوشش پنهان است، مغز آن را ایمن‌تر از یک مجتمع غول‌پیکر ارزیابی می‌کند.

 در نتیجه، غول انرژی نیمه‌دولتی داخلی جمهوری چک در یک همکاری استراتژیک با شرکت بریتانیایی رولز-رویس در خط مقدم تلاش‌ها برای پیاده‌سازی راکتورهای کوچک در این کشور است. بنابراین بسیار محتمل است که یکی از اولین پروژه‌ها نیز در جمهوری چک ایجاد شود و سرمایه‌گذاران و مالیات‌دهندگان چکی باید با مشکلاتی که معمولاً پیشگامان در یک زمینه با آن مواجه می‌شوند، کنار بیایند. از سوی دیگر، پیاده‌سازی راکتورهای کوچک در شرایط چک دلایل منطقی خود را دارد، همچنان که که کشور شرایط را برای بهره‌برداری ارزان از منابع تجدیدپذیر ندارد و وابستگی این کشور به نیروگاه‌های زغال سنگ همچنان ادامه دارد.

البته این سرمایه گذاری بدون ریسک نیست. جمهوری چک در حال همکاری با شرکتی است که هنوز یک راکتور تجاری هم نساخته است. اگر فناوری رولز-رویس موفقیت‌آمیز باشد و حداقل به سطحی که در حال حاضر تبلیغ می‌شود، ارزان‌تر شود، جمهوری چک می‌تواند به لطف اجرای سریع آن، شروعی سریع و دانش صنعتی به دست آورد.

موفقیت یا شکست به شرایط مختلفی بستگی دارد، از جمله اینکه آیا مدیران می‌توانند هزینه‌ها را که همیشه تمایل به افزایش دارند، کنترل کنند یا خیر. همچنین موفقیت آن بستگی به این دارد که مردم واقعاً داستان «اتم جدید» را خواهند پذیرفت یا خیر. اگر این پروژه موفق شود، همزیستی هوش مصنوعی و انرژی هسته‌ای می‌تواند اساس بخش بزرگی از بخش انرژی قرن بیست و یکم را تشکیل دهد. اما اگر این پروژه‌ها به بناهای تاریخی گران‌قیمت تبدیل شوند، می‌تواند نگرش نسبت به انرژی هسته‌ای را برای یک نسل کامل مسموم کند.

منبع: سزنام زپراوی

https://www.seznamzpravy.cz/clanek/tech-atomovy-restart-proc-giganti-sazeji-na-male-reaktory-293203

جمهوری چک در بروکسل لغو ممنوعیت موتورهای احتراق داخلی از سال 2035 را دنبال می‌کند

در جلسه‌ای در بروکسل، جمهوری چک بار دیگر لغو تصمیم مبنی بر توقف فروش خودروهای جدید با موتورهای احتراق داخلی در اتحادیه اروپا از سال 2035 را دنبال نمود.به گفته مارتین کوپکا، وزیر حمل و نقل (در حال خروج از سمت)، ایتالیا، لهستان، اسلواکی و بلغارستان نیز به پیشنهاد چک پیوسته‌اند. دولت آلمان نیز در حال ترویج کاهش ممنوعیت فروش خودروهای دارای موتورهای احتراق داخلی پس از سال 2035 است.

در پایان ماه نوامبر، احزاب در دولت آلمان توافق کردند که برای کاهش این ممنوعیت با کمیسیون اروپا تلاش کنند. فریدریش مرتس، صدراعظم، نامه‌ای به اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، ارسال کرد که در آن، از جمله موارد دیگر، خواستار فروش خودروهای دارای "موتورهای احتراق داخلی با راندمان بالا" یا خودروهای هیبریدی پس از سال ۲۰۳۵ شد.

کوپکا امروز خاطرنشان کرد: "ما همچنین به نامه سرگشاده صدراعظم مرتس (آلمان) پاسخ می‌دهیم و همچنان در را برای لغو این ممنوعیت باز می‌کنیم زیرا غیرضروری است." وزیر چک افزود: "در نتیجه، این امر می‌تواند با افزایش قیمت خودروهای برقی و خودروهای احتراق داخلی، توسعه بیشتر صنعت خودرو در اروپا را به خطر بیندازد."

کمیسیون اروپا، پارلمان اروپا و شورای اتحادیه اروپا که نماینده کشورهای عضو است، سه سال پیش توافق کردند که از سال ۲۰۳۵ فروش خودروهای دارای موتور احتراق داخلی در اتحادیه اروپا را متوقف کنند. این توافق شامل بندی بود که هیئت اجرایی اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۶ بررسی کند که آیا این توافق به شکل فعلی خود، با در نظر گرفتن وضعیت بازار، توسعه فناوری‌های جدید و تأثیرات اقتصادی، قابل دستیابی است یا خیر. کمیسیون اخیراً اعلام کرد که اصلاح این آیین‌نامه را به پایان امسال موکول خواهد کرد. چندین کشور عضو اتحادیه اروپا، از جمله جمهوری چک و اسلواکی، درخواست تسریع در اصلاحیه را داشتند.

منبع: خبرگزاری جمهوری چک

https://www.ceskenoviny.cz/zpravy/cesko-v-bruselu-prosazovalo-zruseni-zakazu-spalovacich-motoru-od-r-2035/2756237

اکونومیست: چک در سال ۲۰۲۵ به یکی از بهترین اقتصادهای جهان تبدیل می‌شود

رشد پایدار تولید ناخالص داخلی، افزایش قیمت سهام در بازار سهام و آمار قوی اشتغال، این کشور را از تمام همسایگان منطقه‌ای خود پیشی گرفته است.

بر اساس تحلیل جدید مجله اکونومیست، چک امسال ششمین اقتصاد برتر جهان از نظر عملکرد شناخته شده است که یکی از قوی‌ترین نمایش‌های این کشور در بیش از یک دهه گذشته و یک صعود شدید از رتبه هجدهم سال گذشته است.

ارزیابی این هفته‌نامه بریتانیایی، بر اساس رشد، تورم، اشتغال و عملکرد بازار سهام در ۳۶ اقتصاد پیشرفته، نشان می‌دهد که این کشور در عبور از فشارهای تورمی و فضای جهانی راکد، از بیشتر کشورهای اروپا پیشی گرفته است.

چک بهترین عملکرد اقتصادی را در کل منطقه اروپای مرکزی و شرقی دارد و از کشورهای اروپای غربی مانند لوکزامبورگ، آلمان و دانمارک پیشی گرفته است.

اقتصاد چک با حدود ۲.۸ درصد رشد سالانه در حال رشد است، نرخی که این مجله آن را در کنار ارقام اشتغال قوی، «مناسب» توصیف می‌کند. تورم هسته، که قیمت‌های ناپایدار غذا و انرژی را در نظر نمی‌گیرد، تنها ۱.۴ درصد بالاتر از هدف تعیین‌شده توسط بانک ملی چک (CNB) است.

اکونومیست نشان داد که بازار سهام رو به رشد این کشور یک نقطه قوت کلیدی است، به طوری که قیمت سهام در بورس اوراق بهادار پراگ ۴۶ درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافته است.

با این حال، چک هنوز با مشکلات مداومی روبرو است: پایگاه صنعتی سنگین تولیدی، ارزش افزوده پایین، هزینه‌های بالای انرژی، سرمایه‌گذاری کند دولتی و خصوصی، عرضه محدود نیروی کار و بدتر شدن قیمت مسکن.

همچنین از آنجا که آلمان «بزرگترین شریک تجاری چک» است و با توجه به اینکه بخش عمده‌ای از اقتصاد این کشور به بخش‌های خودروسازی و تولید آلمان وابسته است، اقتصاد بیمار این همسایه اروپای غربی می‌تواند رشد اقتصادی چک را در آینده محدود کند.

منبع:

https://www.expats.cz/czech-news/article/the-economist-czechia-s-was-one-of-world-s-best-economies-in-2025