بیستوششمین نمایشگاه بینالمللی خودرو ابوجا (26th Abuja International Motor Fair)
بیستوششمین نمایشگاه بینالمللی خودرو ابوجا (26th Abuja International Motor Fair) از ۱۰ تا ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶، به مدت چهار روز، در مجموعه موسوم به میدان عقاب (Eagle Square) در پایتخت نیجریه برگزار شد.
در نمایشگاه سال جاری که با همکاری شورای ملی طراحی و توسعه خودرو[1] و با شعار هدایت آینده صنعت خودروسازی نیجریه (Driving Nigeria’s Automotive Future) برگزار شد، شرکتهای برتر خودروسازی آن کشور از جمله گروه خودروسازی Innoson، پژو نیجریه Peugeot Nigeria، میکانو Mikano International، خودروسازی آنامکو ANAMMCO، استالیون Stallion و گروه خودروسازی دیوار بزرگ چین (GWM) حضور داشتند.
شایان ذکر است که برگزار کنندگان، هدف اصلی از برگزاری نمایشگاه سال جاری را، فراتر از معرفی و فروش خودرو و درواقع ایجاد بستری برای توسعه صنعت خودروسازی داخلی، جذب سرمایهگذاری، انتقال فناوری، افزایش تولید قطعات و تقویت جایگاه نیجریه در بازار خودروی آفریقا عنوان کردهاند.
وضعیت صنعت خودروسازی نیجریه و شرکتهای اصلی تولیدکننده
صنعت خودروسازی نیجریه سابقهای طولانیتر از آنچه معمولاً تصور میشود داشته و فعالیتهای اولیه مونتاژ خودرو در این کشور به اوایل دهه ۱۹۶۰ بازمیگردد. در آن دوره، شرکتهایی مانند UAC ،Leventis ،SCOA ،BEWAC و R.T. Briscoe با واردات قطعات و مونتاژ خودرو فعالیت خود برای تولید خودرو در نیجریه را آغاز کردند.
در دهه ۱۹۷۰، دولت نیجریه با هدف صنعتیسازی کشور و کاهش وابستگی به واردات، قراردادهایی با شرکتهای خودروسازی اروپایی منعقد کرد. مهمترین نتایج این سیاست عبارت بودند از:
- تأسیس کارخانه پژو در کادونا (PAN Nigeria)؛
- تأسیس کارخانه فولکسواگن در لاگوس (Volkswagen of Nigeria)؛
- تأسیس شرکت تولید خودروهای تجاری ANAMMCO در انوگو؛
- راهاندازی کارخانههای تولید کامیون و خودروهای تجاری در شهرهای مختلف، از جمله بائوچی، کانو و ایبادان.
شایان ذکر است که تمامی این مجموعهها با مشارکت تولیدکنندگان خارجی و دولت نیجریه فعالیت میکردند و بخش عمده قطعات مورد نیازشان از خارج وارد میشد. اما با وجود سرمایهگذاری هنگفت اولیه، مشکلات اقتصادی، سیاستهای ناپایدار، خصوصیسازی و کاهش حمایت دولتی موجب افول تدریجی صنعت خودروسازی در نیجریه شده و تا پایان سال ۲۰۰۷، تقریبا تمامی کارخانههای مورد اشاره بخش عمده ای از فعالیت خود را متوقف کردند.
- معرفی مهمترین و قدیمیترین شرکتهای خودروسازی
1. شرکت خودروسازی پژو نیجریه (PAN Nigeria)
تأسیس: ۱۹۷۲
آغاز تولید: ۱۹۷۵
محل فعالیت: کادونا
یکی از قدیمیترین و مهمترین واحدهای مونتاژ خودرو در نیجریه است. این شرکت در سال ۱۹۷۲ با مشارکت دولت نیجریه و شرکت فرانسوی پژو تأسیس شد. کارخانه آن در سال ۱۹۷۳ افتتاح و تولید تجاری در مارس ۱۹۷۵ آغاز شد.
در دهه ۱۹۸۰ ظرفیت نصبشده کارخانه به حدود ۶۳ هزار دستگاه در سال رسیده و مهم ترین تولیدات آن پژو ۴۰۴، ۵۰۴ و ۵۰۵ بودند. در سالهای اخیر، این مجموعه با مشکلات کاهش تولید و ظرفیت بهرهبرداری مواجه بوده است.
2. شرکت ANAMMCO
تأسیس حقوقی: ۱۹۷۷
آغاز تولید: ۱۹۸۱
محل فعالیت: انوگو
شرکت Anambra Motor Manufacturing Company یکی از قدیمیترین مجموعههای تولید خودروهای تجاری در نیجریه است که با مشارکت دولت نیجریه و شرکت آلمانی دایملر (Daimler) تأسیس شد.
فعالیت اولیه این شرکت عمدتاً بر مونتاژ کامیونهای مرسدسبنز متمرکز بود. امروزه این شرکت در زمینه تولید و مونتاژ کامیون، اتوبوس، خودروهای تجاری چینی و ارائه خدمات فنی فعالیت میکند و ظرفیت نصبشده ثبتشده آن در حدود ۸۵۰۰ دستگاه در سال است.
3. شرکت Innoson Vehicle Manufacturing (IVM)
تأسیس: ۲۰۰۷
آغاز تولید خودرو: حدود ۲۰۱۰
محل فعالیت: نِوی، ایالت آنامبرا
اینوسون مهمترین نمونه شرکت خودروسازی با مالکیت و مدیریت بومی نیجریه است. این شرکت توسط کارآفرین نیجریهای، اینوسنت چوکوما (Innocent Chukwuma)، تأسیس شده و فعالیت آن شامل مونتاژ انواع خودروهای سواری، SUV، وانت، مینیبوس، اتوبوس، آمبولانس و خودروهای خدمات شهری است. این شرکت در مقایسه با بسیاری از مونتاژکاران دیگر، فعالیت صنعتی گستردهتری در داخل کشور دارد؛ با این حال همچنان برای تامین قطعات و مجموعههای فنی به تأمینکنندگان خارجی وابسته است.
ظرفیت نصبشده ثبتشده خودروسازی اینوسون برابر ۱۰ هزار دستگاه در سال است و روش تولید آن CKD اعلام شده است.
4. گروه Mikano International
تاسیس: 1993
آغاز تولید خودرو: 2013
محل فعالیت مونتاژ: ایالت اوگون
هرچند این گروه صنعتی در سال 1993 فعالیت خود را برای تولید فولاد آغاز نمود اما در سال 2013 و با همکاری خودروسازی چینی Geely تولید خودرو را نیز در دستورکار قرار داد.
گروه میکانو امروزه در زمینه مونتاژ و عرضه برندهایی مانند Changan و Dongfeng فعالیت دارد و ظرفیت نصبشده ثبتشده آن حدود ۴۶ هزار دستگاه در سال میباشد که عمدتاً با وارد کردن قطعات خودروهای چینی و بصورت SKD انجام میشود.
ظرفیت تولید خودرو در نیجریه؛ تولید واقعی در برابر ظرفیت اسمی
یکی از مهمترین موضوعات در ارزیابی صنعت خودروسازی نیجریه، تفاوت میان ظرفیت اسمی کارخانهها و میزان واقعی تولید است. بر اساس آمار رسمی شورای ملی طراحی و توسعه خودرو نیجریه (NADDC)[2]، در فهرست سال ۲۰۲۵ ، ۷۵ واحد مونتاژ خودرو در نیجریه ثبت شدهاند که مجموع ظرفیت نصبشده آنها ۵۲۶٬۹۵۰ دستگاه در سال است.
از این تعداد، ۴ واحد دارای مجوز تولید به روش [3]CKD و 70 واحد دارای مجوز تولید به روش SKD[4] و یک واحد نیز مجاز به تولید به روش SSKD[5] است. از سوی دیگر، مدیرکل NADDC در مراسم افتتاح نمایشگاه نوامبر ۲۰۲۶ اعلام کرد ظرفیت نصبشده صنعت خودرو کشور بین ۴۵۰ تا ۵۰۰ هزار دستگاه در سال است.
بنابراین میتوان گفت نیجریه از نظر ظرفیت اسمی، توان بالقوه تولید بخش قابل توجهی از نیاز بازار را دارد، اما از نظر تولید واقعی هنوز فاصله زیادی با این هدف دارد.
صنعت خودروسازی نیجریه در شرایطی قرار دارد که از یک طرف ظرفیت اسمی قابل توجهی برای تولید خودرو ایجاد کرده و از طرف دیگر، هنوز بخش عمده نیاز بازار از طریق واردات تأمین میشود. وجود ۷۵ واحد ثبتشده تولید و مونتاژ خودرو با ظرفیت اسمی بیش از ۵۲۶ هزار دستگاه در سال، نشاندهنده توان صنعتی بالقوه موجود است؛ اما اینکه تنها چهار واحد از این مجموعهها در گروه CKD قرار دارند، نشان میدهد توان ساخت داخل هنوز محدود است.
به نظر میرسد مهمترین مسئله صنعت خودرو نیجریه، فقدان بازار یا ظرفیت اسمی کارخانهها نیست؛ بلکه فاصله میان ظرفیت نصبشده، تولید اقتصادی و قدرت رقابت محصولات داخلی با خودروهای وارداتی است. در مجموع، نیجریه از نظر اندازه بازار، جمعیت، موقعیت جغرافیایی و منابع طبیعی، ظرفیت تبدیل شدن به یکی از قطبهای خودروسازی غرب آفریقا را دارد؛ اما تحقق این هدف مستلزم ثبات سیاستهای صنعتی، تأمین مالی مناسب، توسعه زیرساختها و افزایش تدریجی سهم قطعات تولید داخل است.
منابع:
https://naddc.gov.ng/news/naddc-reaffirms-commitment-to-automotive-industrialisation-ahead-of-abuja-motor-fair
https://www.naddc.gov.ng/public/index.php/portals/assembly-plants
https://anammco.com.ng/about
https://www.trade.gov/country-commercial-guides/nigeria-automotive-sector
https://punchng.com/nigerias-40-auto-plants-produce-below-5-capacity-naddc
[1]. National Automotive Design and Development Council (NADDC)
[2]. National Automotive Design and Development Council
[3]. Completely Knocked Down
[4]. Semi Knocked Down
[5]. Sub-Semi Knocked Down