منطقه تجارت آزاد قاره آفریقا
منطقه تجارت آزاد قاره آفریقا (African Continental Free Trade Area) یکی از مهم‌ترین پروژه‌های پرچم‌دار دستور‌کار اتحادیه آفریقا و مهم‌ترین ابتکار این اتحادیه برای تعمیق یکپارچگی اقتصادی قاره است که در سال 2018 در رواندا تصویب شد.
هدف اصلی این منطقه ایجاد یک بازار واحد برای کالاها و خدمات، کاهش موانع تجاری، افزایش تجارت درون‌آفریقایی، توسعه زنجیره‌های ارزش، صنعتی‌شدن و تقویت جایگاه آفریقا در اقتصاد جهانی است. بر اساس گزارش بانک جهانی، اجرای عمیق توافق، همراه با هماهنگی سیاست‌های سرمایه‌گذاری، رقابت، تجارت الکترونیک و مالکیت فکری، می‌تواند تا سال ۲۰۳۵ درآمد واقعی آفریقا را افزایش، 50 میلیون نفر را از فقر خارج و نزدیک به ۱۸ میلیون شغل جدید ایجاد کند.
موافقتنامه تجارت آزاد آفریقا چارچوب کلی در حوزه تجارت است که شامل بخش‌های پروتکل تجارت کالا، پروتکل تجارت خدمات، پروتکل قواعد، رویه‌های حل اختلاف، پروتکل‌های سرمایه‌گذاری، سیاست رقابت و مالکیت فکری است. مهم‌ترین بخش این موافقتامه تجارت کالا است که بر اساس آن، آزادسازی تدریجی تجارت کالا میان کشورهای عضو ایجاد می‌شود و کشورها باید تعرفه‌های گمرکی را برای بخش عمده‌ای از کالاهای وارداتی از سایر کشورهای عضو کاهش و در نهایت حذف کنند. کالاها فقط زمانی می‌تواند از تعرفه ترجیحی استفاده کند که واجد شرایط مبدأ آفریقایی باشند. این قواعد مشخص می‌کنند که یک کالا چه میزان باید در کشورهای عضو تولید، استخراج، تغییر یا فرآوری شده باشد.اهمیت این بخش در جلوگیری از این است که کالاهای کشورهای خارج از آفریقا از طریق یک کشور عضو وارد شوند و بدون تولید یا فرآوری کافی، از تعرفه ترجیحی استفاده کنند.
علاوه بر آن، کشورها متعهد می‌شوند همکاری گمرکی را افزایش داده و تشریفات مرزی را ساده‌تر و شفاف‌تر کنند. این موافقتنامه خدمات را نیز آزاد می‌کند. کشورهای عضو درباره میزان دسترسی ارائه‌دهندگان خدمات سایر کشورهای عضو به بازار خود مذاکره و تعهدات مشخصی ایجاد می‌کنند. حوزه‌هایی مانند حمل‌ونقل، ارتباطات، گردشگری، خدمات مالی و خدمات حرفه‌ای می‌توانند در چارچوب تعهدات کشورها قرار گیرند.
این موافقتنامه همچنین به ایجاد یک چارچوب قاره‌ای برای تسهیل، حمایت و تنظیم سرمایه‌گذاری پرداخته است. هدف آن ایجاد محیطی شفاف‌تر و قابل‌پیش‌بینی‌تر برای سرمایه‌گذاران و در عین حال حفظ حق دولت‌ها برای تنظیم امور عمومی کشورشان است. برای پروتکل حل اختلاف نیز پیوست‌هایی درباره روش کار هیئت رسیدگی، گروه‌های بررسی کارشناسی و کد رفتاری داوران و اعضای هیئت‌ها وجود دارد. در معماری جدید تجارت آفریقا، پروتکل تجارت دیجیتال نیز به تصویب رسیده است. این پروتکل برای ایجاد قواعد مشترک درباره تجارت دیجیتال، کاهش موانع تجارت دیجیتال، ایجاد محیط امن و قابل‌اعتماد، همکاری میان کشورها و توسعه زیرساخت و مهارت‌های دیجیتال طراحی شده است. اجرای این موافقتنامه از طریق ساختارهای مختلف از جمله مجمع سران اتحادیه آفریقا، شورای وزیران مسئول تجارت، کمیته مقامات ارشد تجاری، کمیته‌های فنی و دبیرخانه انجام می‌شود.
اگرچه کشورهای غیرآفریقایی عضو این موافقتنامه نیستند و به‌طور مستقیم از ترجیحات تعرفه‌ای آن مانند اعضای آفریقایی برخوردار نمی‌شوند، اما شکل‌گیری یک بازار قاره‌ای بزرگ فرصت‌های قابل توجهی برای سرمایه‌گذاری، تولید، تجارت و انتقال فناوری ایجاد می‌کند.