بررسی چشم‌انداز گسترش همکاری‌های تجاری و سرمایه‌گذاری صربستان-و برزیل

برزیل به ‌عنوان بزرگ‌ترین شریک تجاری صربستان در آمریکای لاتین، در پی توسعه روابط دوجانبه در حوزه‌های تجارت، سرمایه‌گذاری، کشاورزی، فناوری‌های نوین، انرژی‌های تجدیدپذیر و گردشگری است. خانم ماریا کلارا دِ آبرئو رادا، سفیر برزیل در صربستان، در گفتگو با برنامه تلویزیونی «دیپلماتا» که در شماره سپتامبر مجله "دیپلماسی و تجارت" نیز منعکس شده، با تأکید بر روابط تاریخی و دوستانه دو کشور، صربستان را دروازه‌ای راهبردی برای دسترسی شرکت‌های برزیلی به بازار غرب بالکان و اروپا معرفی می‌کند. از اولویت‌های همکاری اقتصادی، تنوع‌بخشی به مبادلات تجاری فراتر از قهوه و کالاهای اساسی، تسهیل صادرات محصولات کشاورزی و صنعتی و تقویت سرمایه‌گذاری‌های متقابل است؛ در این زمینه، مالکیت شرکت داروسازی گالنیکا توسط گروه برزیلی ان‌سی نمونه‌ای از سرمایه‌گذاری برزیل در صربستان محسوب می‌شود. دو کشور همچنین ظرفیت همکاری در حوزه انرژی‌های پاک، سوخت‌های زیستی، مدیریت آب و پژوهش‌های علمی مشترک را دارند. برگزاری اکسپو ۲۰۲۷ بلگراد نیز فرصتی برای معرفی توانمندی‌های فناوری، فرهنگی و اقتصادی برزیل و تقویت روابط میان دو کشور فراهم می‌کند. در مجموع، توسعه همکاری‌های اقتصادی و نهادی و افزایش تبادلات فرهنگی می‌تواند به گسترش تجارت، جذب سرمایه‌گذاری و تعمیق مشارکت راهبردی صربستان و برزیل منجر شود.

این گفتگوی عمیق با خانم ماریا کلارا دِ آبرئو رادا، سفیر جمهوری فدراتیو برزیل در جمهوری صربستان که در اصل برای برنامه تلویزیونی «دیپلماتا» انجام شده است، به بررسی روابط رو به گسترش برازیلیا و بلگراد می‌پردازد. سفیر آبرئو رادا با تکیه بر سنت دیپلماتیک دیرینه برزیل در زمینه حقوق بین‌الملل، گفتگو و تعامل جهانی، به تشریح فرصت‌ها برای همکاری‌های عمیق‌تر در حوزه‌های کشاورزی، نوآوری‌های با فناوری بالا (های‌تک)، انرژی‌های تجدیدپذیر و سرمایه‌گذاری و همچنین چشم‌انداز تعاملات بیشتر در آستانه نمایشگاه اکسپو ۲۰۲۷ بلگراد می‌پردازد. 

خانم سفیر، کارنامه شغلی شما ماموریت‌هایی در قاره‌ها و سازمان‌های چندجانبه گوناگونی را در بر گرفته است. این تجربه گسترده چگونه به فلسفه دیپلماتیک شما شکل داده و مسیر فعالیت شما را در صربستان هدایت می‌کند؟

از دعوت شما سپاسگزارم. برای پاسخ به این پرسش، باید سخن را با برجسته کردن یکی از ویژگی‌های بنیادی برزیل آغاز کنم: ما کشوری ذاتاً گشوده، میهمان‌نواز و عمیقاً شفاف هستیم. این گشودگی، شالوده اصلی فلسفه دیپلماتیک ما را تشکیل می‌دهد و راهنمای اخلاق حرفه‌ای ماست. 

دیپلمات‌های برزیلی دوره‌های آموزشی سخت‌گیرانه‌ای را می‌‌گذرانند که تمرکز ویژه‌ای بر حقوق بین‌الملل، امور بین‌الملل و تاریخ دارد. در طول دوران کاری‌ام، این افتخار را داشته‌ام که پیش از پذیرش مأموریت فعلی‌ام به عنوان سفیر در بلگراد، در ماموریت‌های دیپلماتیک متنوعی از جمله در پکن، ژنو، بوداپست و تیرانا خدمت کنم. این تجربیات گوناگون، درک ما را از تنوع جهانی عمق می‌بخشد و ما را قادر می‌سازد تا گفتگویی سازنده و گشوده را به شرکای بین‌المللی خود پیشنهاد دهیم.

برزیل با تمامی‌کشورهای عضو سازمان ملل متحد روابط دیپلماتیک دارد که این موضوع یک سرمایه بزرگ محسوب می‌شود. این امر نشان می‌دهد که ما پذیرای واقعیت‌های متفاوت هستیم، به گفتگوی فعال متعهدیم و بر اخلاق استوار احترام متقابل تکیه داریم.

با پرداختن به مأموریت شما در بلگراد، فرصت‌های کنونی را چگونه ارزیابی می‌کنید و نقش صربستان را در تعاملات برزیل در سراسر اروپا چگونه می‌بینید؟

من چالش‌ها و فرصت‌های کنونی را دو روی یک سکه می‌بینم. اگرچه روابط میان برزیل و صربستان همواره فوق‌العاده صمیمانه بوده است، اما پتانسیل‌های دست‌نخورده و عظیمی‌برای گسترش بیشتر آن وجود دارد.

ما ظرفیت قابل توجهی برای تعمیق همکاری‌ها در حوزه‌های فناوری‌های جدید، نوآوری، تجارت، تبادلات فرهنگی و گردشگری داریم. صربستان موقعیت ویژه‌ای به عنوان یک کشور نامزد الحاق به اتحادیه اروپا دارد که در عین حال، سیاست خارجی متوازن و چندوجهی خود را در تعامل با شرکا در سراسر جهان حفظ کرده است. این چشم‌انداز گسترده، نقاط همپوشانی و همسویی ارزشمندی را با برزیل ایجاد می‌کند.

علاوه بر این، صربستان یک دروازه استراتژیک برای گسترش کسب‌وکارهای برزیلی به بازار بزرگ‌تر غرب بالکان به شمار می‌رود.

دوستی دوجانبه میان برزیل و صربستان دارای ریشه‌های تاریخی عمیقی است که به سال ۱۹۳۸ بازمی‌گردد. چه نقاط عطف تاریخی مهمی تعریف‌کننده این رابطه هستند و تماس‌های سطح بالا چگونه امروز باعث پیشرفت می‌شوند؟ 

تاریخ ما با جلوه‌های مداومی از دوستی و همبستگی تعریف شده است. در دهه ۱۹۶۰، یوگسلاوی یکی از نخستین کشورهایی بود که سفارت خود را در پایتخت جدید برزیل، برازیلیا، تأسیس کرد؛ اقدامی عمیقاً نمادین که هنوز در یادها باقی مانده است. به همین ترتیب، برزیل حضور دیپلماتیک بدون وقفه خود را در بلگراد در تمام سال‌های سخت بحران دهه ۱۹۹۰ حفظ کرد و هرگز سفارت خود را تعطیل نکرد. دوستان صرب ما اغلب با قدردانی فراوان از این تعهد استوار یاد می‌کنند.

با تکیه بر این شالوده تاریخی محکم، روابط دوجانبه ما اخیراً مستحکم‌تر شده است. در پی سفر مارکو جوریچ، وزیر امور خارجه صربستان به برازیلیا و دیدار او با مائورو ویرا، وزیر امور خارجه برزیل، مسیرهای جدیدی را برای همکاری در زمینه‌های کشاورزی، فناوری و تبادلات اقتصادی گشودیم.

در رابطه با ثبات منطقه‌ای و حقوق بین‌الملل، موضع برزیل در قبال روند الحاق صربستان به اتحادیه اروپا و تمامیت ارضی آن چیست؟

برزیل همواره از مسیر الحاق صربستان به اتحادیه اروپا و همچنین تمامیت ارضی و حاکمیت آن حمایت می‌کند. برزیل اعلامیه یک‌جانبه استقلال کوزوو را به رسمیت نمی‌شناسد. این موضع در اصول بنیادی حقوق بین‌الملل و قطعنامه ۱۲۴۴ شورای امنیت سازمان ملل متحد ریشه دارد.

برای برزیل، پایبندی به حقوق بین‌الملل، احترام به حاکمیت ملی و مذاکره مسالمت‌آمیز، اصولی غیرقابل مذاکره هستند. ما قاطعانه باور داریم که حل‌وفصل پایدار تنها از طریق گفتگوی سازنده، احترام متقابل و رعایت دقیق چارچوب‌های قانونی بین‌المللی امکان‌پذیر است.

برزیل به دلیل رهبری خود در دیپلماسی محیط زیست، از اجلاس زمین ریو تا پیمان پاریس، در سطح جهانی شناخته شده است. برزیل چگونه پایدارزیستی را در سیاست‌های کلان اقتصادی خود ادغام می‌کند و چه فرصت‌هایی برای ابتکارات مشترک با صربستان وجود دارد؟ 

برای برزیل، دستور کار اقلیمی از توسعه اجتماعی و اقتصادی جداپذیر نیست. حفاظت از محیط زیست باید موازی با گذار انرژی، و با درنظر گرفتن شرایط اجتماعی و رشد اقتصادی پایدار پیش برود.

برزیل دارای یکی از بالاترین سطوح تنوع زیستی در جهان، سبد انرژی متکی بر انرژی‌های تجدیدپذیر و قابلیت‌های پیشرفته کشاورزی است. پایدارزیستی مستقیماً در سیاست اقتصادی ما نهادینه شده است.

پتانسیل غنی برای همکاری با صربستان در زمینه‌های انرژی پایدار، سوخت‌های زیستی، مدیریت آب و فناوری‌های سبز وجود دارد. ارتباط میان دانشگاه‌ها، موسسات علمی و اتاق‌های فکر دو کشور می‌تواند پژوهش‌های مشترک و انتقال نوآوری را در این حوزه‌ها شتاب ببخشد.

برزیل شریک اقتصادی اصلی صربستان در آمریکای لاتین است. چگونه هر دو ملت می‌توانند مبادلات تجاری و سرمایه‌گذاری‌های متقابل را گسترش دهند؟

اگرچه برزیل در حال حاضر بزرگ‌ترین شریک تجاری صربستان در آمریکای لاتین است، اما تجارت همچنان در تعداد محدودی از بخش‌ها، مانند قهوه و کالاهای اساسی متمرکز مانده است. هدف ما تنوع‌بخشی به سبد تجاری از طریق گشودن بازار صربستان به روی طیف گسترده‌تری از صادرات کشاورزی و صنعتی برزیل و در عین حال، شناسایی محصولات صربستانی است که می‌توانند وارد بازار برزیل شوند. گفتگوهای فنی و عملیاتی میان مقامات مسئول استانداردهای کشاورزی دو کشور در حال حاضر به خوبی در حال پیشرفت است.

فراتر از تجارت، سرمایه‌گذاری یک پایه استراتژیک محسوب می‌شود. گروه ان‌سی (NC Group)، مالک برزیلی شرکت داروسازی گالنیکا (Galenika)، نمونه‌ای بارز از سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی موفق برزیل در صربستان است. کارنامه عملیاتی قوی گالنیکا، قدرت بازار صربستان را به دیگر سرمایه‌گذاران بالقوه برزیلی نشان می‌دهد.

در مقابل، ما فعالانه در تلاش هستیم تا سرمایه‌گذاری شرکت‌های صربستانی را در برزیل تشویق کنیم و با هماهنگی نزدیک با سفیر الکساندر ریستیچ، سفیر صربستان در برازیلیا، جریان‌های سرمایه‌گذاری دوطرفه و مکمل را شکل دهیم. 

بلگراد میزبان اکسپو ۲۰۲۷ با شعار «بازی برای بشریت: ورزش و موسیقی برای همه» خواهد بود. برزیل چگونه قصد دارد در این رویداد شرکت کند و از این بستر جهانی بهره ببرد؟

محورهای اصلی اکسپو ۲۰۲۷، یعنی ورزش، موسیقی و بازی، کاملاً با هویت فرهنگی برزیل همسو است. موسیقی، رقص و ورزش، جلوه‌های طبیعی شخصیت ملی ما هستند.

مقدمات حضور برزیل در حال انجام است و ما قصد داریم از اکسپو ۲۰۲۷ برای برجسته کردن نوآوری‌های برزیل در زمینه‌های حمل‌ونقل هوشمند، بهداشت و درمان، ورزش و فرهنگ استفاده کنیم. فراتر از فناوری، اکسپو ۲۰۲۷ بستری ایده‌آل برای گسترش گردشگری و ارتقای درک عمیق‌تر فرهنگی میان برزیل، صربستان و منطقه بزرگ‌تر فراهم می‌کند.

از فرهنگ صحبت شد، برزیل چگونه قصد دارد پیوندهای عمیق‌تر میان‌جوامعی را با مردم صربستان پرورش دهد؟

فرهنگ مؤثرترین ابزار ما برای نزدیک کردن مردم به یکدیگر است. جامعه برزیل ذاتاً چندفرهنگی است که از مردمان بومی، مهاجران اروپایی، سنت‌های افریقایی و نسل‌هایی از مهاجران جهانی شکل گرفته است. این ترکیب غنی، موسیقی، رقص، آشپزی و سبک زندگی اجتماعی ما را تعریف می‌کند.

ما از طریق دیپلماسی فرهنگی خود در صربستان تلاش می‌کنیم این تنوع را از طریق اجرای زنده موسیقی، از بوسا نوا تا سامبا، کارگاه‌های رقص و نمایشگاه‌های هنری ارائه دهیم. به اشتراک گذاشتن خوش‌بینی و شوق زندگی (joie de vivre) با مردم صربستان، پیوندهای عاطفی واقعی ایجاد می‌کند که روابط دیپلماتیک رسمی را تقویت می‌سازد.

در پایان، چشم‌انداز بلندمدت شما برای روابط برزیل و صربستان چیست و چه پیامی‌برای شهروندان صربستان دارید؟

من و همکارانم متعهد هستیم که فصل مثبت دیگری را به تاریخ طولانی دوستی برزیل و صربستان بیفزاییم. ما زمینه‌های باروری برای همکاری در حوزه‌های اقتصادی، علمی و فرهنگی داریم. پیام من به مردم صربستان ساده است: برزیل دوستی قابل اعتماد، گشوده و استوار است. ما در همه شرایط دست دوستی دراز می‌کنیم و اینجا هستیم تا با هم آینده‌ای مشترک و شکوفا بسازیم.

 

نویسنده: میات کونتیچ

منبع: مجله دیپلماسی و تجارت  مورخ سپتامبر 2026