توسعه بازار مسکن ازبکستان در مارس 2026 و رشد 47 درصدی بخش مسکن

بر اساس گزارش به‌روز شده مرکز تحقیقات و اصلاحات اقتصادی، بازار مسکن ازبکستان در مارس 2026 شتاب شدیدی در فعالیت خود ثبت کرد. در مجموع 43600 معامله املاک مسکونی در ماه مارس ثبت شد که نشان دهنده افزایش 47 درصدی نسبت به ماه قبل است. فعالیت بازار نسبت به مارس سال قبل، بیش از دو برابر شده است.

کارشناسان این رشد را به گذار به سمت سیستم تسویه حساب مبتنی بر سپرده نسبت می‌دهند که در ماه آوریل به اجرا درآمد. اعتقاد بر این است که پیش‌بینی مکانیسم پرداخت جدید، فعالیت معاملات را پیش از تغییر مقررات تسریع کرده است. همچنین داده‌های منطقه‌ای در ازبکستان، پویایی مثبتی را در تمام مناطق کشور نشان می‌دهد.

بالاترین نرخ رشد در منطقه جیزخ ثبت شد، جایی که معاملات ۷۳.۲ درصد افزایش یافت و پس از آن منطقه سیردریا با ۶۴.۶ درصد و منطقه نمنگان با ۶۳ درصد قرار گرفتند. سایر مناطق، از جمله سمرقند، بخارا، اندیجان، سرخان دریا، منطقه تاشکند و قره قلپاقستان، رشد تقریباً ۴۰ تا ۵۰ درصدی را گزارش کردند.

پایتخت حدود یک سوم از کل معاملات را به خود اختصاص داده است. در تاشکند، فروش املاک ۴۴ درصد افزایش یافت و به تقریباً ۱۲۸۰۰ معامله رسید. در بازار مسکن ثانویه، قیمت‌ها در سراسر کشور در طول ماه به طور متوسط ۰.۴ درصد افزایش یافت. به طور سالانه، قیمت مسکن ثانویه حدود ۱۰ درصد افزایش یافت. قابل توجه‌ترین رشد قیمت سالانه در منطقه سیردریا (۲۲ درصد)، سمرقند (۱۸.۷ درصد) و اندیجان (۱۷.۶ درصد) مشاهده شد.

در تاشکند، پویایی قیمت‌ها همچنان معتدل‌تر است و قیمت‌های بازار ثانویه نسبت به سال گذشته حدود ۵ درصد افزایش یافته است. بالاترین سطح قیمت در مناطق میرآباد، میرزااولوگبک و چیلانزار ثبت شده است. بخش مسکن اولیه رشد قوی‌تری را نشان داد، به طوری که میانگین قیمت هر متر مربع در مقایسه با مارس سال قبل 8.8 درصد افزایش یافت. سریع‌ترین رشد در مناطق میرزااولوگبک، میرآباد و یونس‌آباد مشاهده شد.

بازار اجاره نیز به طور پیوسته در حال گسترش بود. در ماه مارس، میانگین نرخ اجاره در تاشکند به حدود 8.9 دلار آمریکا در هر متر مربع رسید که نسبت به ماه قبل 2.7 درصد و نسبت به سال قبل 10.8 درصد افزایش یافته است. بالاترین نرخ اجاره همچنان در مناطق مرکزی پایتخت متمرکز است و به حدود 11 دلار آمریکا در هر متر مربع می‌رسد. تحلیلگران خاطرنشان می‌کنند که بازار املاک و مستغلات همچنان در هر دو بخش فروش و اجاره، روند مثبت و پایداری را نشان می‌دهد، در حالی که نابرابری‌های قابل توجهی در سطح منطقه‌ای و بخش‌ها همچنان ادامه دارد.

تاثیر وام مسکن در بخش رونق ساختمان

طبق اعلام بانک مرکزی ازبکستان، ازبکستان در سال ۲۰۲۵، ۲۱.۲ تریلیون صوم ازبکستان (۱.۷ میلیارد دلار) وام مسکن اختصاص داد که نسبت به سال قبل ۴.۱ تریلیون صوم ازبکستان (۳۲۰ میلیون دلار) افزایش نشان می‌دهد. در نتیجه، کل بدهی وام مسکن خانوار به ۷۹.۴ تریلیون صوم ازبکستان (۶.۲ میلیارد دلار) رسید که نشان دهنده گسترش مداوم تامین مالی مسکن و افزایش تقاضا برای مالکیت خانه است.

وام مسکن همچنان در بازار اولیه مسکن متمرکز بود که ۷۲ درصد از کل وام‌های صادر شده در سال ۲۰۲۵ را تشکیل می‌داد و این نشان دهنده تقاضای قوی برای مسکن نوساز است. تامین مالی دولتی همچنان بر این بخش تسلط داشت و ۸۱ درصد از وام‌های مسکن معوق توسط برنامه‌های دولتی تامین مالی می‌شد، در حالی که سهم باقی مانده توسط منابع خود بانک‌های تجاری تامین مالی می‌شد.

نرخ بهره بسته به منبع تامین مالی متفاوت بود. وام‌های دولتی با نرخ سالانه تا ۱۸ درصد صادر می‌شدند، در حالی که وام‌های مسکن با تامین مالی بانکی به ۲۳.۴ درصد می‌رسیدند که منجر به نرخ متوسط بازار حدود ۲۱ درصد می‌شد. از نظر منطقه‌ای، وام‌های رهنی در تاشکند متمرکز بود که ۳۲درصد از کل وام‌ها را تشکیل می‌داد و پس از آن منطقه اندیجان و منطقه فرغانه هر کدام با ۷درصد قرار داشتند. کمترین سهم در منطقه سیردریا با ۲درصد و منطقه جیزخ با ۳درصد ثبت شد.

ساختارهای پرداخت پیش‌پرداخت، وضعیت مالی متفاوتی را نشان می‌دهند. حدود ۲۲درصد از مانده وام‌های رهنی با پرداخت اولیه بیش از ۵۰درصد صادر شده‌اند، در حالی که ۲۹درصد با پرداخت اولیه ۲۰درصد یا کمتر صادر شده‌اند که نشان دهنده سطوح مختلف ظرفیت مالی وام‌گیرنده است. برنامه‌های یارانه‌ای نیز نقش کلیدی ایفا کردند. در سال ۲۰۲۵، ۲۰۵۰۰ نفر وام مسکن یارانه‌ای به ارزش ۶.۲ تریلیون صوم ازبکستان (۴۸۰ میلیون دلار) دریافت کردند که وام‌های یارانه‌ای ۲۹درصد از کل بدهی‌های مسکن را تشکیل می‌دادند. بیشترین سهم وام‌های یارانه‌ای در منطقه اندیجان (۱۳درصد)، منطقه سمرقند (۱۲درصد) و منطقه فرغانه (۱۲درصد) ثبت شده است که نشان‌دهنده تقاضای منطقه‌ای برای تأمین مالی مسکن با حمایت دولت است.

بانک‌های تجاری که با بودجه خود فعالیت می‌کنند، ۵.۴ تریلیون صوم ازبکستان (۴۲۰ میلیون دلار) وام رهنی صادر کرده‌اند که در مقایسه با سال ۲۰۲۴، ۶۱۶ میلیارد صوم ازبکستان (۴۸ میلیون دلار) کاهش داشته است. از این میزان، ۶۸درصد (۳.۶۵ تریلیون صوم ازبکستان / ۲۸۵ میلیون دلار) به سمت خرید مسکن ثانویه هدایت شده است، در حالی که ۳۲درصد (۱.۷ تریلیون صوم ازبکستان / ۱۳۰ میلیون دلار) مسکن اولیه را تأمین مالی کرده‌اند.

ساختارهای سررسید وام، تمرکز بر وام‌های میان‌مدت را نشان می‌دهد. حدود ۴۶.۶ درصد از وام‌های مسکن صادر شده توسط بانک‌ها برای مدت ۶ تا ۱۰ سال تمدید شدند، پس از آن ۲۹.۵ درصد برای مدت ۱۶ تا ۲۰ سال، ۱۸.۷ درصد برای مدت ۱۱ تا ۱۵ سال و ۵.۲ درصد برای مدت حداکثر ۵ سال.

افتتاح مرکز مصالح ساختمانی پاولیون

همچنین ازبکستان مجتمع مصالح ساختمانی «پاویلیون» با ارزش ۲۵ میلیون دلار را در تاشکند برای مدرن‌سازی خرده‌فروشی و تجارت افتتاح کرد. در سال‌های اخیر، صنعت مصالح ساختمانی ازبکستان به سرعت در حال گسترش بوده است، در کنار سرمایه‌گذاری رو به رشد در تأسیسات تجاری و خدماتی مدرن. این روند به طور فزاینده‌ای زیرساخت‌های خرده‌فروشی این کشور را با تمرکز بیشتر بر کارایی، شفافیت و راحتی مشتری شکل می‌دهد.

در این زمینه، شوکت میرضیایف، رئیس‌جمهور ازبکستان، از مجتمع خرید تازه ساخته شده «پاویلیون» در منطقه میرزا اولوگبک تاشکند بازدید کرد و در آنجا در مورد عملیات و مفهوم توسعه آن توضیحاتی ارائه داد. این پروژه ۲۵ میلیون دلاری در زمینی به مساحت ۴.۶ هکتار با مساحت کل ساخت ۴۲۰۰۰ متر مربع و ظرفیت پارکینگ برای ۱۰۰۰ وسیله نقلیه ساخته شده است. این مرکز سه طبقه به عنوان یک مرکز تجاری مدرن برای مصالح ساختمانی و نوسازی طراحی شده است و قالب خرده‌فروشی ساختار یافته‌تر و راحت‌تری را معرفی می‌کند.

این مجتمع دارای ۵۰۰ فروشگاه خرده‌فروشی است که طیف گسترده‌ای از کالاها را ارائه می‌دهند. این مرکز خرید دارای راهروهای جادار، فضاهای عمومی‌باز و شرایط خدمات بهبود یافته با هدف بهبود تجربه خرید برای مشتریان و مشاغل است. یک نوآوری کلیدی، یک پلتفرم الکترونیکی یکپارچه است که اطلاعاتی در مورد موجودی و قیمت محصولات ارائه می‌دهد، شفافیت را افزایش می‌دهد و دسترسی به داده‌های بازار را برای خریداران و کارآفرینان ساده می‌کند.

مقامات ازبکستان اعلام کردند که این پروژه حدود ۲۰۰۰ شغل ایجاد کرده است و انتظار می‌رود سالانه به ۳ میلیون بازدیدکننده خدمات ارائه دهد. این مجموعه همچنین به یک سیستم امنیتی جامع، از جمله ۵۰۰ دوربین نظارتی که کل منطقه را پوشش می‌دهند، مجهز شده است.

شوکت میرضیایف تأکید کرد که این مرکز باید بیش از یک سایت تجاری باشد، بلکه به معیاری برای استانداردهای مدرن در خدمات، فرهنگ تجارت و سازماندهی بازار در بخش مصالح ساختمانی تبدیل شود. رئیس جمهور با یادآوری اینکه تاشکند از نظر تاریخی دوازده دروازه داشته است، بر لزوم توسعه مراکز تجاری تخصصی مشابه در سراسر پایتخت تأکید کرد.  او بر اهمیت ترویج محصولات داخلی، مشارکت فعال‌تر تولیدکنندگان محلی و بهبود لجستیک برای برآورده کردن انتظارات رو به افزایش مصرف‌کنندگان تأکید کرد.