گردش مالی تجارت خارجی ازبکستان در ژانویه تا مه ۲۰۲۶

گردش مالی تجارت خارجی ازبکستان (FTT) در ژانویه تا مه ۲۰۲۶ به ۳۲.۷۷ میلیارد دلار رسید که در مقایسه با مدت مشابه در سال ۲۰۲۵، ۱.۱۶ میلیارد دلار یا ۳.۷ درصد افزایش یافته است.

صادرات در طول دوره گزارش به ۱۲.۶ میلیارد دلار رسید که در مقایسه با ژانویه تا مه ۲۰۲۵، ۱۵.۵ درصد کاهش یافته است، در حالی که واردات با ۲۰.۸ درصد افزایش به ۲۰.۱ میلیارد دلار رسید. در نتیجه، تراز منفی تجارت خارجی به ۷.۵ میلیارد دلار رسید که تقریباً سه برابر بیشتر از سال قبل است که کسری آن ۱.۷ میلیارد دلار بود. در همین حال، صادرات کالاها به استثنای طلا ۲۹.۴ درصد افزایش یافت و به ۶.۵ میلیارد دلار رسید که نشان دهنده کاهش وابستگی صادرات غیرکالایی به طلا است.

شرکای تجاری کلیدی

ازبکستان در طول ژانویه تا مه ۲۰۲۶ روابط تجاری خود را با بیش از ۱۸۵ کشور حفظ کرد. چین، روسیه و قزاقستان همچنان شرکای تجاری اصلی این کشور بودند. گردش مالی تجارت با چین به 7.65 میلیارد دلار رسید که نسبت به 5.38 میلیارد دلار در سال 2025 و 5.06 میلیارد دلار در سال 2024 افزایش یافته و 23.4 درصد از کل تجارت خارجی را تشکیل می‌دهد. روسیه با 5.77 میلیارد دلار در رتبه بعدی قرار گرفت که در مقایسه با 4.83 میلیارد دلار در سال گذشته و 4.76 میلیارد دلار در سال 2024، 17.6 درصد از کل گردش مالی را تشکیل می‌دهد. تجارت با قزاقستان به 2.27 میلیارد دلار رسید که نسبت به 1.79 میلیارد دلار در سال 2025 و 1.58 میلیارد دلار در سال 2024 افزایش یافته و 6.9 درصد از کل تجارت خارجی را تشکیل می‌دهد. سایر شرکای اصلی شامل ترکیه (3.7 درصد) و افغانستان (2.8 درصد) بودند. در بخش صادرات، روسیه همچنان بزرگترین مقصد ازبکستان باقی ماند و ۱۴.۹ درصد از کل صادرات را به خود اختصاص داد و پس از آن چین (۹.۲ درصد)، افغانستان (۶.۵ درصد)، فرانسه (۵.۰ درصد)، قزاقستان (۴.۵ درصد)، ترکیه (۴.۰ درصد)، هنگ کنگ (۳.۰ درصد)، امارات متحده عربی (۲.۷ درصد) و جمهوری قرقیزستان (۲.۷ درصد) قرار داشتند. در مجموع، این بازارها بیش از ۵۰ درصد از کل صادرات را تشکیل می‌دادند.

 

صادارت

کاهش کل صادرات با افت شدید تحویل طلای غیرپولی از ۶.۵ میلیارد دلار به ۱.۵ میلیارد دلار آمریکا توضیح داده می‌شود که نشان‌دهنده کاهش ۷۶.۸ درصدی است. سهم طلا در کل صادرات از ۴۳.۴ درصد در سال گذشته به ۱۱.۹ درصد در سال جاری کاهش یافته است. در این زمینه، سایر دسته‌های کالا رشد قابل توجهی را نشان دادند. صادرات کالاهای تولیدی مختلف تقریباً دو برابر شد و با ۹۹.۷ درصد افزایش به ۱.۰۶ میلیارد دلار آمریکا رسید؛ صادرات مواد شیمیایی با ۳۷.۶ درصد افزایش به ۱.۰۵ میلیارد دلار آمریکا رسید؛ و صادرات کالاهای صنعتی با ۱۸ درصد افزایش به ۱.۹ میلیارد دلار آمریکا رسید که عمدتاً مربوط به محصولات نساجی (۷۴۷.۸ میلیون دلار آمریکا) و فلزات غیرآهنی (۷۲۱.۵ میلیون دلار آمریکا) بود. صادرات ماشین‌آلات و تجهیزات حمل و نقل با ۳۸.۲ درصد افزایش به ۵۳۶ میلیون دلار آمریکا رسید.

صادرات خدمات رشد پویای ویژه‌ای را نشان داد و با افزایش ۳۴.۹ درصدی به ۴.۶ میلیارد دلار آمریکا رسید که ۳۶.۳ درصد از کل صادرات را در مقایسه با ۲۲.۸ درصد سال گذشته تشکیل می‌دهد. در ساختار صادرات خدمات، بیشترین سهم به سفر (۴۸.۹ درصد، ۲.۲۴ میلیارد دلار آمریکا) و خدمات حمل و نقل (۳۶.۲ درصد، ۱.۶۶ میلیارد دلار آمریکا) و پس از آن خدمات مخابرات، کامپیوتر و اطلاعات (۹.۶ درصد، ۴۴۱.۸ میلیون دلار آمریکا) اختصاص داشت.

 

صادرات محصولات نساجی برای ژانویه تا مه در مجموع ۱.۳ میلیارد دلار آمریکا بود که ۲۰.۱ درصد افزایش یافت و به ۱۰ درصد از کل صادرات رسید. در ساختار صادرات نساجی، سهم اصلی شامل محصولات نساجی نهایی (۵۰.۸ درصد) و نخ (۳۲.۳ درصد) بود.

صادرات میوه و سبزیجات با ۲.۷ درصد افزایش به ۶۳۵.۸ میلیون دلار آمریکا رسید، اگرچه حجم فیزیکی تحویل‌ها ۰.۸ درصد کاهش یافت و به ۷۳۶۰۰۰ تن رسید. صادرات زردآلوی خشک به طور قابل توجهی افزایش یافت و ارزش آن بیش از دو برابر شد و به ۲۲.۷ میلیون دلار آمریکا رسید، در حالی که صادرات انگور تقریباً دو برابر شد و به ۱۱.۴ میلیون دلار آمریکا رسید. در میان سبزیجات، کلم (۱۳۳۹۰۰ تن، ۵۱.۵ میلیون دلار آمریکا) و پیاز (۱۶۷۵۰۰ تن، ۴۸.۹ میلیون دلار آمریکا) در صدر قرار داشتند، اگرچه حجم فیزیکی صادرات پیاز کاهش یافته است.

 

 

ساختار واردات

در ساختار واردات، سهم اصلی به ماشین‌آلات و تجهیزات حمل و نقل اختصاص داشت که 33.1 درصد از کل حجم یا 6.66 میلیارد دلار آمریکا را با رشد 20.5 درصد تشکیل می‌داد. در این دسته، قابل توجه‌ترین افزایش‌ها در واردات خودرو (1.55 میلیارد دلار آمریکا، افزایش 25 درصدی، که از این میزان خودروهای سواری 599.8 میلیون دلار آمریکا با رشد 84.4 درصدی را به خود اختصاص دادند) و ماشین‌آلات و تجهیزات الکتریکی (1.16 میلیارد دلار آمریکا، افزایش 46.1 درصدی) مشاهده شد. واردات کالاهای صنعتی به ۳.۰۸ میلیارد دلار آمریکا (۱۵.۳ درصد از کل حجم) رسید، و واردات فلزات غیرآهنی به شدت افزایش یافت و به ۴۵۳.۶ میلیون دلار آمریکا رسید. واردات محصولات شیمیایی به ۲.۴۷ میلیارد دلار آمریکا (۱۲.۳ درصد) رسید که از این میزان، محصولات پزشکی و دارویی ۷۹۴.۹ میلیون دلار آمریکا را تشکیل می‌دادند.

 

واردات مواد غذایی و حیوانات زنده با ۴۲.۳ درصد افزایش به ۲.۳۱ میلیارد دلار آمریکا رسید که ۱۱.۵ درصد از کل واردات را تشکیل می‌دهد (افزایشی قابل توجه در مقایسه با ۹.۸ درصد در سال قبل) قابل توجه‌ترین افزایش در واردات غلات (۶۳۲.۵ میلیون دلار آمریکا، افزایش ۶۳.۵ درصد) و گوشت (۳۹۳.۶ میلیون دلار آمریکا، افزایش ۴۶.۹ درصد) رخ داد. واردات سوخت‌های معدنی با رشد ۳۱.۷ درصد به ۱.۸۶ میلیارد دلار آمریکا رسید، از جمله واردات گاز طبیعی که با ۸۴.۱ درصد افزایش به ۷۲۴.۷ میلیون دلار آمریکا رسید.

واردات خدمات با ۱۴.۷ درصد افزایش به ۲.۱ میلیارد دلار آمریکا رسید که ۱۰.۲ درصد از کل واردات را تشکیل می‌دهد. بیشترین سهم در این دسته به ترتیب مربوط به سفر (۴۴.۸ درصد، ۹۱۹.۴ میلیون دلار آمریکا) و خدمات حمل و نقل (۲۳.۹ درصد، ۴۹۰ میلیون دلار آمریکا) بود.

بزرگترین تأمین‌کنندگان واردات به ازبکستان، چین (۳۲.۳ درصد از کل حجم، ۶.۴۹ میلیارد دلار آمریکا)، روسیه (۱۹.۳ درصد، ۳.۸۹ میلیارد دلار آمریکا)، قزاقستان (۸.۴ درصد، ۱.۶۹ دلار آمریکا) بودند. ازبکستان در این دوره از بیش از 155 کشور کالا و خدمات وارد کرد. تأمین‌کنندگان اصلی چین (32.3 درصد)، روسیه (19.3 درصد)، قزاقستان (8.4 درصد)، جمهوری کره (3.6 درصد)، ترکیه (3.4 درصد)، آلمان (2.2 درصد) و هند (2.1 درصد) بودند. این کشورها در مجموع بیش از 70 درصد از کل واردات را به خود اختصاص دادند. واردات خدمات 10.2 درصد از کل واردات را تشکیل می‌داد. خدمات مسافرتی 44.8 درصد ، و پس از آن خدمات حمل و نقل (23.9 درصد)، خدمات مخابراتی، کامپیوتری و اطلاعاتی (10.9 درصد) و سایر خدمات تجاری (10.2 درصد) قرار داشتند.