همکاری استارتاپی میان امارات متحده عربی و اقلیم کردستان عراق

با امضای تفاهم نامه همکاری‌های مشترک میان مرکز DIFC دبی و بنیاد The Foundation Hub سلیمانیه عراق، استارتاپ‌های این منطقه در مسیر بازارهای بین‌المللی قرار می‌گیرند.

استارتاپ‌های اقلیم کردستان عراق با امضای توافق همکاری میان مرکز DIFC دبی و بنیاد فاندیشن سلیمانیه(The Foundation Hub) وارد مسیر تازه‌ای برای توسعه فعالیت‌های خود و دستیابی به بازارهای منطقه‌ای و بین‌المللی می‌شوند. توافق‌نامه‌ همکاری مشترک میان مرکز نوآوری DIFC دبی و بنیاد فاوندیشن در امارات با حضور قباد طالبانی (معاون نخست‌وزیر اقلیم کردستان) به امضا رسید. براساس این توافق‌نامه مسیر نوآوری دبی - سلیمانیه ایجاد خواهد شد؛ مسیری که استارتاپ‌های نوپای اقلیم کردستان را به دبی متصل می‌کند و زمینه ارتباط و همکاری مستقیم میان نوآوران و فعالان اقتصادی کردستان و امارات را فراهم می‌سازد. بنیاد فاوندیشن به‌عنوان پلتفرم خدمت‌رسانی به کردستان و عراق از طریق این همکاری در پی آن است که به استارتاپ‌ها و کارآفرینان نوآور کمک کند تا نوآوری‌ها و کسب‌وکارهای خود را به‌گونه‌ای توسعه دهند که توان رقابت در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی را داشته باشند و سلیمانیه هم به‌عنوان یکی از مراکز مهم نوآوری در منطقه شناخته شود. همچنین به اطلاع می رساند که، بنیاد فاندیشن در سلیمانیه عراق واقع شده است. این بنیاد دارای یک مرکز بزرگ به مساحت ۱۵۰۰ متر مربع به نام The Foundation Hub  است که در فضای کار اشتراکی رایگان، خدمات متنوعی را به استارتاپ‌ها و کارآفرینان اقلیم ارائه می‌دهد. در ضمن این بنیاد، در کارخانه فرهنگ (Culture Factory) سلیمانیه واقع شده و میزبان رویدادهای کسب ‌وکار، نوآوری و رشد پایدار در این منطقه است.

اکوسیستم استارتاپی اقلیم کردستان عراق در سال‌های اخیر از یک بازار نوپا و متکی به اقتصاد سنتی، به سمتی حرکت کرده که بتواند به عنوان یک هاب نوآوری منطقه‌ای ایفای نقش کند. شهرهای اصلی اقلیم به ‌ویژه اربیل و سلیمانیه، اکنون در تلاش‌اند تا علاوه بر پوشش بازار داخلی عراق، به بازارهای خاورمیانه و فراتر از آن نیز متصل شوند.

کریدور نوآوری دبی – سلیمانیه: در 4 سپتامبر ۲۰۲۶، توافق‌نامه مهمی میان مرکز نوآوری دبی (DIFC Innovation Hub) و نهادهای اقلیم کردستان به امضا رسید. این توافق‌نامه با تمرکز بر فناوری‌های مالی (FinTech) و هوش مصنوعی  (AI)یک پل ارتباطی مستقیم برای حضور استارتاپ‌های اقلیم کردستان در بازارهای امارات و دسترسی آن‌ها به صندوق‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر (VC)  بین‌المللی ایجاد کرده است. دولت اقلیم کردستان تا کنون موفق شده در برخی زمینه‌ها پیشرفت هایی ایجاد کند که از نمونه آنها می‌توان به ایجاد و بازگشایی یک مرکز داده و دیجیتالی شدن فرآیند تمدید گواهینامه‌های رانندگی اشاره کرد.

شتاب‌دهنده‌های بین‌المللی: مراکزی مانند Orange Corners Erbil (تحت حمایت وزارت امور خارجه هلند) و شتاب‌دهنده Takween (در دانشگاه آمریکایی سلیمانیه - AUIS) نقشی کلیدی در آموزش، منتورشیپ و آماده ‌سازی بنیان ‌گذاران محلی برای بازارهای بین‌المللی ایفا می‌کنند.

پروژه پارک علم و فناوری کردستان (Science Park)، با همکاری شرکت‌های معماری و فناوری سوئدی، سنگ بنای یک پارک علم و فناوری مدرن در اقلیم کردستان گذاشته شده تا پیوندی میان استعدادهای محلی و تخصص جهانی ایجاد کند.

چالش‌های پیش‌رو این فرآیند: با وجود رشد سریع، استارتاپ‌های اقلیم کردستان در مسیر جهانی‌شدن با موانع ساختاری روبرو هستند: از جمله؛

الف: کمبود زیرساخت پرداخت بین‌المللی: اگرچه پلتفرم‌های محلی رشد کرده‌اند، اما محدودیت در اتصال کامل بانک‌های عراق به شبکه مالی جهانی، انتقال پول و جذب سرمایه خارجی را با چالش مواجه می‌کند. در واقع، اقلیم کردستان به راه حل های پرداخت دیجیتالی پایدار، نیاز مبرمی دارد.

ب: مقررات و قوانین سنتی: نیاز مبرم به اصلاح قوانین مالیاتی، حمایت از مالکیت معنوی و معافیت‌های مالیاتی برای استارتاپ‌های نوپا در سال‌های اولیه فعالیت وجود دارد.

ج: کمبود سرمایه خطرپذیر (VC): بیشتر سرمایه‌گذاران سنتی در اقلیم کردستان همچنان تمایل دارند روی بخش‌های املاک، نفت و گاز یا بازرگانی سنتی سرمایه‌گذاری کنند و فرهنگ سرمایه‌گذاری روی فناوری (Tech) در این منطقه هنوز به بلوغ کامل نرسیده است.