توافقات پاکستان و ازبکستان برای توسعه همکاری‌های اقتصادی

شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، و شوکت میرضیایف، رئیس‌جمهور ازبکستان در حاشیه اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای (SCO) در بیشکک، قرقیزستان دیدار کردند و درباره توسعه روابط دوجانبه، به‌ویژه در حوزه‌های تجارت، سرمایه‌گذاری، حمل‌ونقل و همکاری اقتصادی گفت‌وگو کردند. دو طرف با اشاره به افزایش تعاملات سطح بالا در ماه‌های اخیر، بر ضرورت تبدیل روابط سیاسی و راهبردی به نتایج اقتصادی ملموس تأکید کردند.

یکی از مهم‌ترین نتایج این دیدار، توافق دو کشور برای تهیه یک نقشه راه مشترک (Joint Roadmap) به‌منظور تسریع در اجرای پروژه‌های همکاری اقتصادی بود. این نقشه راه قرار است پروژه‌ها و همکاری‌های مشخص در بخش‌های نساجی، پزشکی، داروسازی، کشاورزی و سایر حوزه‌های دارای اولویت را دربرگیرد. این توافق از آن جهت اهمیت دارد که همکاری‌های اقتصادی دو کشور را از سطح تفاهمات کلی به سمت اجرای پروژه‌های مشخص هدایت می‌کند.

در این دیدار همچنین بر گسترش تجارت، سرمایه‌گذاری و همکاری‌های حمل‌ونقل و لجستیک تأکید شد. رهبران دو کشور بر استفاده از ظرفیت‌های موجود برای افزایش مبادلات تجاری و تقویت ارتباط میان بخش‌های خصوصی تأکید کردند. پاکستان همچنین بر آمادگی خود برای فراهم کردن دسترسی ازبکستان به بنادر و زیرساخت‌های حمل‌ونقل خود تأکید کرد؛ موضوعی که می‌تواند در تبدیل پاکستان به مسیر دسترسی ازبکستان و سایر کشورهای آسیای مرکزی به آب‌های آزاد اهمیت راهبردی داشته باشد.

در همین چارچوب، هدف افزایش تجارت دوجانبه به ۲ میلیارد دلار طی پنج سال آینده و تا سال ۲۰۲۹ مورد تأکید قرار گرفت. برای تحقق این هدف، دو کشور بر افزایش ارتباط مستقیم میان جوامع تجاری، حمایت از پروژه‌های سرمایه‌گذاری مشترک، توسعه خانه‌های تجاری، تقویت روابط بانکی و تسهیل جابه‌جایی کالا تمرکز کرده‌اند.

اتصال منطقه‌ای یکی دیگر از محورهای مهم مذاکرات بود. شهباز شریف و میرضیایف بر اهمیت پروژه راه‌آهن ازبکستان–افغانستان–پاکستان تأکید کردند. پاکستان این پروژه را عاملی مهم برای اتصال آسیای مرکزی به آسیای جنوبی و فراهم کردن دسترسی ازبکستان به بنادر دریایی پاکستان می‌داند. طرف پاکستانی همچنین بر پیشرفت مطالعه امکان‌سنجی مشترک و استفاده بیشتر از کریدورهای حمل‌ونقل چندوجهی موجود تأکید کرد.

در حمل‌ونقل زمینی، ارتباطات هوایی نیز در حال گسترش است. حمل‌ونقل هوایی یکی از حوزه‌هایی است که در مدت کوتاهی شاهد پیشرفت بوده است. در حالی که حدود دو سال پیش هیچ پرواز مستقیم میان دو کشور وجود نداشت، اکنون پروازهای مسافری منظم تاشکند–اسلام‌آباد و تاشکند–لاهور برقرار شده و پروازهای مستقیم باری نیز راه‌اندازی شده است. همچنین با اضافه شدن مسیرهای جدید، از جمله مسیر تاشکند–کراچی، انتظار می‌رود تعداد پروازهای هفتگی میان دو کشور تا اکتبر ۲۰۲۶ به ۹ پرواز برسد. این روند می‌تواند ارتباط میان فعالان اقتصادی و گردشگران دو کشور را تسهیل کرده و هزینه و زمان مبادلات را کاهش دهد.

دو کشور همچنین بر گسترش همکاری در بخش‌های صنعت، کشاورزی، داروسازی، نساجی، معدن و فناوری‌های دیجیتال تأکید کرده‌اند. این حوزه‌ها می‌توانند زمینه اصلی افزایش صادرات، سرمایه‌گذاری مشترک و ایجاد زنجیره‌های تولید میان دو کشور باشند.

تحولات اخیر در مجموع نشان می‌دهد که روابط اقتصادی پاکستان و ازبکستان وارد مرحله فعال‌تری شده است. هدف ۲ میلیارد دلاری تجارت، تدوین نقشه راه مشترک برای پروژه‌های اقتصادی، توسعه مسیرهای هوایی و پیگیری راه‌آهن ترانس‌افغان چهار محور اصلی این مرحله جدید هستند. با این حال، تحقق هدف ۲ میلیارد دلاری به اجرای عملی توافقات، رفع موانع بانکی و تجاری، افزایش مشارکت بخش خصوصی و پیشرفت زیرساخت‌های حمل‌ونقل، به‌ویژه مسیر افغانستان، وابسته خواهد بود.

اعلام این هدف همچنین در مراسم سی‌وپنجمین سالگرد استقلال ازبکستان در اسلام‌آباد مورد تأکید سفیر ازبکستان قرار گرفت.