اخبار اقتصادی ترکیه - استانبول

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی ترکیه - استانبول در هفته دوم مرداد ۱۴۰۵ مندرج در رسانه‌های این کشور به شرح زیر ارائه می‌گردد.

 صادرات گیاهان زینتی ترکیه در شش ماهه نخست سال 2026 :

ابراهیم ییلماز، رئیس اتحادیه صادرکنندگان گیاهان زینتی ترکیه در گفت‌وگو با خبرنگار آنادولو با اشاره به اینکه سال 2026 با روند افزایشی صادرات آغاز شده است، اظهار داشت: صادرات گیاهان زینتی در نیمه اول سال تقریبا به 100 میلیون دلار رسید. ییلماز با بیان اینکه صادرات این بخش در سال گذشته در مجموع 160 میلیون دلار بوده است، تصریح کرد: در دوره ژانویه تا ژوئن سال گذشته تقریبا 98 میلیون دلار صادرات داشتیم و این رقم در مدت مشابه امسال به حدود 100 میلیون دلار رسیده است که نشان‌دهنده افزایش 2 درصدی نسبت به سال قبل است.

وی با اشاره به صادرات گیاهان زینتی زنده به بیش از 80 کشور در شش ماهه نخست سال، گفت: این بخش در مقایسه با سال گذشته، هرچند اندک، رشد داشته است. پیش‌بینی می‌کنیم که صادرات در دوره باقی‌مانده افزایش یابد و قصد داریم سال 2026 را با افزایش صادرات نسبت به سال گذشته و در سطح مطلوبی به پایان برسانیم. رئیس اتحادیه صادرکنندگان گیاهان زینتی با بیان اینکه این افزایش 2 درصدی کمتر از انتظارات بوده است، افزود: گرمای شدید در اروپا بر میزان مصرف تاثیر منفی گذاشته است.

ییلماز مهم‌ترین بازارهای صادراتی را کشورهای اروپایی و در درجه اول هلند، انگلستان و آلمان برشمرد و خاطرنشان کرد: علاوه بر هلند، صادرات قابل توجهی از گلها نیز به جمهوری آذربایجان، گرجستان و جمهوری‌های ترک‌زبان انجام می‌شود.

 

گردشگران از خرید اجتناب کردند و در لوازم آرایشی سرمایه‌گذاری کردند:

طبق داده‌های موسسه آمار ترکیه (TÜİK) برای سه‌ماهه دوم، ترکیه میزبان ۱۵.۸ میلیون گردشگر بود و ۱۵.۶۶ میلیارد دلار درآمد گردشگری ایجاد کرد. از این درآمد، ۳.۲۹ میلیارد دلار از غذا و نوشیدنی، ۱.۲۲ میلیارد دلار از لباس و کفش، ۵۱۲ میلیون دلار از سوغاتی و ۸۳۴ میلیون دلار از هزینه‌های مراقبت‌های بهداشتی حاصل شد. تورم بالا، ترکیه را نسبت به بسیاری از کشورهای اروپایی گران‌تر کرده و ترجیحات هزینه‌ای گردشگران خارجی را تغییر داده است.   طبق داده‌های موسسه آمار ترکیه (TÜİK)، ترکیه در سه ‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ میزبان ۱۵.۸ میلیون گردشگر بود و ۱۵.۶۶ میلیارد دلار درآمد گردشگری ایجاد کرد. از این درآمد، ۳.۲۹ میلیارد دلار برای غذا و نوشیدنی، ۱.۲۲ میلیارد دلار برای لباس و کفش، ۵۱۲ میلیون دلار برای سوغاتی و ۸۳۴ میلیون دلار برای مراقبت‌های بهداشتی هزینه شد.

در سه ماهه دوم، هزینه‌های غذا و نوشیدنی از ۳.۱۳ میلیارد دلار در سال گذشته به ۳.۲۹ میلیارد دلار افزایش یافت. در مقابل، هزینه‌های پوشاک و کفش ۲۲ درصد کاهش یافت و به ۱.۲۲ میلیارد دلار رسید، در حالی که هزینه‌های سوغاتی ۱۴ درصد کاهش یافت و به ۵۱۲ میلیون دلار رسید. داده‌ها نشان داد که گردشگران همچنان به خریدهای ضروری ادامه دادند و به دلیل قیمت‌های بالا از خرید اجتناب کردند.

گردشگری سلامت عملکرد قوی خود را حفظ کرد. هزینه مراقبت‌های بهداشتی در سه‌ماهه دوم با ۱۱ درصد افزایش به ۸۳۴ میلیون دلار رسید. تقاضا برای کاشت مو، جراحی زیبایی و سایر اقدامات پزشکی عامل اصلی این افزایش بود. تصویر مشابهی در نیمه اول سال مشاهده شد. هزینه‌های غذا و نوشیدنی به بالاترین سطح خود در چهار سال گذشته با ۵.۹۰ میلیارد دلار رسید، در حالی که هزینه‌های پوشاک و کفش به پایین‌ترین سطح خود در نیمه اول از سال ۲۰۲۳ با ۲.۲۰ میلیارد دلار کاهش یافت. هزینه مراقبت‌های بهداشتی به ۱.۵۸ میلیارد دلار افزایش یافت. اگرچه تعداد بازدیدکنندگان خارجی که برای خرید می‌آیند ۸ درصد و تعداد بازدیدکنندگانی که به دلایل بهداشتی می‌آیند ۲۲ درصد کاهش یافت، اما افزایش هزینه‌های بهداشتی نشان داد که سرانه هزینه‌ها افزایش یافته است.

 

هزینه‌های تحقیق و توسعه در سال گذشته میلادی به 253.5 میلیارد لیر ترکیه رسید :

طبق داده‌های موسسه آمار ترکیه (TÜİK) برای سال 2025، 253 میلیارد و 544 میلیون لیر ترکیه از بودجه دولت مرکزی در ترکیه برای فعالیت‌های تحقیق و توسعه هزینه شده است. موسسه آمار ترکیه (TÜİK) بولتن خود را با عنوان «تخصیص‌ها و هزینه‌های فعالیت‌های تحقیق و توسعه از بودجه دولت مرکزی - 2026» منتشر کرده است. بر این اساس، 253 میلیارد و 544 میلیون لیر ترکیه در سال 2025 از بودجه دولت مرکزی برای تحقیق و توسعه (R&D) هزینه شده است.

هزینه‌های تحقیق و توسعه 1.58 درصد از بودجه دولت مرکزی را تشکیل می‌دهد. این هزینه، در تولید ناخالص داخلی 63 تریلیون و 20 میلیارد و 906 میلیون لیر، 0.4 درصد را تشکیل می‌دهد. طبق نتایج تخمینی مبتنی بر تخصیص‌های اولیه بودجه، امسال 308 میلیارد و 568 میلیون لیر ترکیه از بودجه دولت مرکزی به تحقیق و توسعه اختصاص داده شده است. بیشتر این بودجه به دانشگاه‌ها اختصاص داده شده است. هنگامی‌که هزینه‌های بودجه دولت مرکزی برای تحقیق و توسعه بر اساس اهداف اجتماعی-اقتصادی طبقه‌بندی می‌شوند، در سال 2025 بالاترین هزینه، با 64.9 درصد، برای توسعه دانش عمومی‌به دانشگاه‌ها اختصاص داده شده است. پس از آن تولید صنعتی و فناوری قرار دارد با 11.5 درصد، توسعه دانش عمومی (تأمین مالی از منابع دیگر) با 5 درصد، و کشاورزی و آموزش هر کدام با 4.4 درصد.

طبق برآوردهای مبتنی بر تخصیص بودجه اولیه، پیش‌بینی می‌شود دانشگاه‌ها امسال بیشترین سهم بودجه را با 69.5 درصد برای توسعه دانش عمومی دریافت کنند. تولید صنعتی و فناوری با 8.9 درصد در رتبه دوم اهداف اجتماعی-اقتصادی، پس از آن توسعه دانش عمومی (تأمین مالی از منابع دیگر) با 5.5 درصد، کشاورزی با 4.7 درصد و دفاع با 4 درصد قرار دارند.

 

هدف استانبول جذب یک میلیون گردشگر کشتی کروز :

تولگا تونجای، مدیر بندر گالاتاپورت استانبول، در گفتگو با خبرنگار آناتولی، با بیان اینکه پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال جاری 200 سفر دریایی و تقریباً 520 هزار مسافر از طریق گالاتاپورت از استانبول بازدید کنند، افزود: هدف جدید ما ابتدا رسیدن به 750 هزار مسافر و سپس با افزایش تدریجی به یک میلیون گردشگر است. طبق داده‌های مربوط به کشتی‌های کروز ماه ژوئن اداره کل امور دریایی وزارت حمل و نقل ترکیه، 164 کشتی در ماه ژوئن 24 هزار و 793 مسافر را به ترکیه آورده‌اند و تعداد کشتی‌های کروز پهلو گرفته در بنادر در نیمه اول سال به 488 و تعداد مسافران به 59 هزار و 372 نفر رسیده است.

تونجای  اظهار داشت با وجود همه شرایط منفی به خاطر جنگ های پیرامونی، ما موفق شدیم نسبت مسافران بندر اصلی را در کل مسافران دریایی که در سال 2025 به دست آوردیم، برای سال 2026 حفظ کنیم. این واقعیت که شرکت‌های کشتیرانی همچنان گالاتاپورت استانبول را به بندر اصلی خود تبدیل می‌کنند، شاخص مهمی از اعتماد بلندمدت آنها به ما و کشورمان است.

او با اشاره به روند میانگین هزینه‌های مسافران کشتی‌های کروز در استانبول و بخش‌هایی که تحت تأثیر این فعالیت قرار می‌گیرند، اظهار داشت: در حالی که ترجیحات مربوط به غذا، نوشیدنی و خرده‌فروشی در بین مسافرانی با میانگین سنی پایین‌تر رایج‌تر است، سنگ‌های قیمتی، فرش و قالیچه‌های ترکی از جمله مواردی هستند که بیشترین میزان هزینه را به خود اختصاص می‌دهند، به ویژه برای گردشگران آمریکایی با میانگین سنی بالاتر. تونجای خاطرنشان کرد که شهروندان آمریکایی بیشترین سهم از مسافرانی را که با کشتی کروز به استانبول می‌رسند، تشکیل می‌دهند و پس از آنها مسافرانی از ایتالیا، انگلستان، آلمان و اسپانیا قرار دارند.