اخبار اقتصادی نروژ
گزیدۀ اخبار و تحولات اقتصادی نروژ در نیمه اول فروردین ماه 1405، مندرج در رسانهها و روزنامههای این کشور به شرح ذیل ارائه میگردد:
قیمت گاز مجددا سر به فلک کشید
۱۹ مارس ۲۰۲۶
قیمت گاز در اروپا پس از حملات به میدانهای مهم گازی و تأسیسات تولید گاز طبیعی مایع (LNG) در غرب آسیا، بیش از ۳۰ درصد افزایش یافت.
صبح روز پنجشنبه، قیمت گاز در اروپا (TTF هلند) بیش از ۳۰ درصد افزایش یافت و در بالاترین سطح به ۷۴ یورو به ازای هر مگاواتساعت رسید، طبق دادههای Infront.
این افزایش پس از رشد ۶ درصدی روز چهارشنبه تا سطح ۵۴٫۶۶۲ یورو به ازای هر مگاواتساعت رخ داد. پیش از جنگ رمضان، قیمت گاز حدود ۳۱ یورو بود.
همزمان، قیمت نفت نیز افزایش بیشتری داشته است. نفت برنت دریای شمال به ۱۱۵ دلار در هر بشکه رسید، در حالی که پیش از جنگ رمضان ۷۳ دلار و در آغاز سال ۶۰ دلار بود.
پس از حملات جدید در غرب آسیا، بازارهای سهام در آسیا نیز بهشدت سقوط کردند. شاخص نیکی در توکیو ۳٫۵ درصد کاهش یافت.
حملات جدید در غرب آسیا
افزایش قیمت انرژی پس از حملات روز چهارشنبه به تأسیسات بزرگ انرژی در غرب آسیا رخ داد. کارشناسان اشاره کردهاند که حملات و آسیب به تأسیسات تولیدی میتواند پیامدهایی طولانیتر از اثرات کنونی جنگ رمضان داشته باشد. بر اساس تحلیلها، حدود ۹۰ درصد گاز خاورمیانه به آسیا میرود و تنها ۱۰ درصد به اروپا صادر میشود.
«بدترین سناریوی ممکن»
اُولِ والبِیِه، تحلیلگر کالا در بانک SEB، به E24 میگوید: «این بدترین سناریوی ممکن است. اکنون ناگهان به واقعیت تبدیل شده است. بهطور هدفمند زیرساختها هدف قرار گرفتهاند.» او میافزاید: «دقیقاً از همین موضوع نگران بودیم.»
والبیه میگوید هنوز زود است که مشخص شود چه میزان ظرفیت پس از حملات به تأسیسات مهم راس لفان از دست رفته است: «کاملاً واضح است که این یک تشدید تنش است.»
بهگفتۀ او، در صورتی که همه چیز سالم مانده باشد، راهاندازی مجدد این تأسیسات ممکن است حدود ۲ تا ۴ هفته زمان ببرد. «اما اگر آسیبها گسترده باشد، در بدترین حالت ممکن است سالها طول بکشد تا این تأسیسات دوباره راهاندازی شود.» او میگوید: «همین موضوع است که اکنون باعث نگرانی شده و قیمت گاز را بالا میبرد.»
توقف تولید
چندین کشور در غرب آسیا تولید نفت و گاز خود را متوقف کردهاند. این امر میتواند دلایل متعددی داشته باشد. یکی از دلایل مهم این است که امکان انتقال نفت و گاز از طریق تنگۀ هرمز وجود ندارد. این موضوع باعث پر شدن مخازن ذخیرهسازی محلی شده و در نتیجه تولید باید متوقف شود. علاوه بر این، برخی تأسیسات نفتی و گازی نیز مستقیماً هدف حمله قرار گرفتهاند.
گزارش شده است که عربستان سعودی، عراق، قطر، کویت و امارات تولید نفت یا گاز خود را متوقف کردهاند. تولید آلومینیوم و کودهای شیمیایی نیز تحت تأثیر قرار گرفته است. برخی از تأسیسات انرژی که تاکنون هدف حمله قرار گرفتهاند:
پالایشگاه نفت رأس تنوره در عربستان سعودی
تأسیسات تولید LNG راس لفان در قطر
میدان گازی مهم ساوث پارس (که با قطر مشترک است و قطر آن را نورث دوم مینامد)
پالایشگاه الرویس در امارات
پالایشگاه سیترا در بحرین
بندر جبل علی در امارات
بندر فجیره در امارات
چندین نفتکش، کشتی کانتینری، کشتی باری و سایر کشتیها
https://e24.no/energi-og-klima/i/9p3w7M/gassprisen-til-himmels-igjen
قیمت گاز پس از اخبار دراماتیک سر به فلک کشید
۱۹ مارس ۲۰۲۶ - تحلیل
درام در قطر: شب گذشته تأسیسات گازی راس لفان مورد هدف گرفت. قطر از خسارات گسترده خبر میدهد.
«این به معنای افزایش قیمت انرژی و بهویژه افزایش قیمت گازوئیل خواهد بود.» اخبار دراماتیکی درباره حملات به زیرساختهای گازی در خلیج فارس منتشر شده و اکنون بازارهای گاز واکنش نشان دادهاند.
صبح پنجشنبه، قیمت گاز (TTF) با افزایش ۳۰ درصدی، به بالای ۷۰ یورو در هر مگاواتساعت رسید. این نخستین بار از ژانویۀ ۲۰۲۳ است و به معنای افزایشی حدود ۱۴۰ درصد از ابتدای سال است.
همچنین قیمت نفت نیز همچنان در حال افزایش است و در زمان نگارش این گزارش به ۱۱۴٫۳ دلار در هر بشکه رسیده است؛ یعنی افزایشی نزدیک به ۹۰ درصد از ابتدای سال.
«بیشتر افزایش خواهد یافت»
سارا میدگارد، اقتصاددان ارشد کلان در بانک نوردئا، میگوید بازار ممکن است ریسک این درگیری را دستکم گرفته باشد. او به Nettavisen میگوید: «به نظر میرسید بازار تصور میکرد این وضعیت کوتاهمدت خواهد بود. به همین دلیل افزایش قیمت نسبت به آنچه در سال ۲۰۲۲ دیدیم، نسبتاً محدود بوده است.»
اکنون ممکن است شرایط در حال تغییر باشد: «وقتی درگیری ادامه پیدا میکند و آرام نمیگیرد، و علاوه بر آن حملاتی به تأسیسات انرژی صورت میگیرد، زمان بیشتری طول میکشد تا عرضه به حالت عادی بازگردد. در نتیجه قیمتها بیشتر افزایش خواهند یافت.»
بهگفتۀ میدگارد، آنچه اکنون بازار را هدایت میکند، ترس از حملات جدید است: «ریسک اینکه سایر تأسیسات انرژی در خاورمیانه نیز هدف قرار گیرند—برای مثال در عربستان سعودی—هنوز بهطور کامل در قیمتها لحاظ نشده است.»
بازار همچنان امیدوار است که این درگیری کوتاهمدت باشد، اما عدمقطعیت بسیار بالاست: «اگر این وضعیت طولانیتر شود و تأسیسات بیشتری هدف قرار گیرند، قیمتها میتوانند بسیار بیشتر از امروز افزایش یابند. ظرفیت افزایش قیمت—بهویژه برای نفت—قابل توجه است.»
سوخت و برق گرانتر
برای مصرفکنندگان عادی، این وضعیت میتواند در هزینههای روزمره محسوس باشد: «این به معنای افزایش قیمت انرژی و بهویژه افزایش قیمت گازوئیل خواهد بود.»
او همچنین میگوید در صورتی که قیمت گاز همچنان افزایش یابد، قیمت برق نیز میتواند بالا برود. نروژ ممکن است هم سود ببرد و هم زیان: «نروژ صادرکنندۀ نفت و گاز است، بنابراین این وضعیت میتواند به افزایش سرمایهگذاری و تأثیر مثبت بر اقتصاد منجر شود.»
در عین حال، قیمتهای بالاتر میتواند به افزایش تورم منجر شود: «برای شرکتها، طرحهای حمایتی برق وجود ندارد. بنابراین هزینهها افزایش مییابد و این میتواند به نرخهای بهره بالاتر منجر شود.»
او همچنین اشاره میکند که ضعف اقتصادی در اروپا میتواند به نروژ نیز سرایت کند: «ما یک اقتصاد کوچک و باز هستیم، بنابراین آنچه در خارج رخ میدهد، بر ما تأثیر خواهد گذاشت.»
پیامدهای جدی برای اروپا
تأمین گاز برای بسیاری از کشورها—بهویژه اروپا—حیاتی است؛ قارهای که در این زمستان ذخایر گازی آن بسیار بیشتر از حد معمول کاهش یافته است. اروپا برای پر کردن این ذخایر پیش از زمستان به مقادیر زیادی LNG نیاز دارد. بخش نسبتاً کمی از این مقدار انتظار میرود از خلیج فارس تأمین شود، اما پیشبینی میشود کشورهای دیگر، از جمله آمریکا، قیمتهای بالاتری برای عرضه پیشنهاد دهند.
آخرین باری که اروپا واقعاً با کمبود شدید گاز مواجه شد، بحران قیمت برق در سال ۲۰۲۲ بود، زمانی که گاز روسیه قطع شد. شباهت دیگر با آن زمان این است که نروژ نیز این بار برق چندانی برای صادرات ندارد. ادارۀ منابع آب و انرژی نروژ (NVE) روز چهارشنبه اعلام کرد که جنوب نروژ برای هفتمین هفته متوالی دارای «تعادل هیدرولوژیک» بسیار ضعیفی است—اصطلاحی که به معنای «ذخیرۀ برق» است.
تقویت کرون نروژ
روز چهارشنبه، نرخ کرون نروژ در پی افزایش شدید قیمت نفت و گاز بهطور قابلتوجهی تقویت شد. این امر باعث شد قیمت یورو برای نخستین بار در سه سال گذشته به زیر ۱۱ کرون برسد. روز پنجشنبه، قیمت یورو در سطح ۱۰٫۹۹ کرون باقی مانده است، در حالی که دلار با نرخ ۹٫۵۸ کرون معامله میشود. پوند بریتانیا نیز در حال حاضر با قیمت ۱۲٫۷۱ کرون معامله میشود—تقریباً یک کرون کمتر از ابتدای سال.
https://www.nettavisen.no/nyheter/gassprisen-til-himmels-etter-dramatiske-nyheter/s/5-95-2939555
ریستاد: «ممکن است قیمت نفت به ۱۵۰ دلار – یا حتی بالاتر – برسد»
۱۹ مارس ۲۰۲۶ - تحلیل
«یک تهدید بسیار معتبر.»
اخبار منتشرشده در ۲۴ ساعت گذشته، شوک بزرگی به بازارهای انرژی وارد کرده است. قیمت گاز صبح پنجشنبه ۳۰ درصد دیگر افزایش یافت، در حالی که قیمت نفت از ۱۱۳ دلار عبور کرده است.
آدیتیا ساراسوات، معاون ارشد شرکت Rystad Energy، میگوید: « هشدار دادهاند که پنج تأسیسات در عربستان سعودی، امارات متحدۀ عربی و قطر «در ساعات آینده هدف حمله قرار خواهند گرفت»، در حالی که قیمت نفت از ۱۱۰ دلار عبور کرده است.»
برای گاز، وضعیت حتی دراماتیکتر است: «قطر بهویژه آسیبپذیر است، زیرا زیرساخت LNG آن در راس لفان متمرکز شده است؛ منطقهای که به میدان عظیم North Field- امتداد میدان گازی ساوث پارس ایران- متصل است. هرگونه اختلال در اینجا نهتنها عرضه منطقهای را تحت تأثیر قرار میدهد، بلکه اثرات زنجیرهای در بازارهای جهانی LNG ایجاد خواهد کرد، جایی که آسیا بهدلیل وابستگی به گاز قطر بیشترین فشار را تحمل خواهد کرد.»
نگرانی از نفت ۱۵۰ دلاری
ریستاد هشدار میدهد که اگر تهدیدها عملی شود، پیامدها بسیار گسترده خواهد بود: «اگر تأسیسات در عربستان سعودی، امارات و قطر هدف قرار گیرند، دستکم ۷۰۰٬۰۰۰ بشکه در روز از ظرفیت تولید فرآوردههای پالایششده بهطور ناگهانی از بازار جهانی حذف خواهد شد. این امر بهطور همزمان بر عرضه دیزل، سوخت هواپیما و نفتا در سه کشور تأثیر خواهد گذاشت.»
این وضعیت پیامدهای شدیدی خواهد داشت
قیمت نفت: بازاری که هماکنون در سطح ۱۱۰ دلار قرار دارد، احتمالاً فوراً از ۱۲۰ دلار عبور خواهد کرد و بسته به میزان خسارت، ظرفیت افزایش بیشتری نیز دارد.
زیرساخت حیاتی: عربستان سعودی پیشتر نیز هدف حملات قرار گرفته، اما صادرات آن دستنخورده باقی مانده است. این یک عامل حیاتی است، زیرا هرگونه اختلال در زیرساختهای کلیدی مانند بندر ینبع میتواند ۵ تا ۶ میلیون بشکه در روز را از بازار حذف کرده و قیمت نفت را به ۱۵۰ دلار یا بیشتر برساند.
فراتر از انرژی
ریستاد تأکید میکند که این مسئله تنها به انرژی محدود نمیشود. این شرکت بهطور خاص به دو تأسیسات اشاره میکند:
الجبیل (عربستان سعودی): محل تنها واحد تولید ایزوسیانات در خاورمیانه، که مادۀ اولیهای حیاتی برای پلییورتان است. منابع جایگزین تنها در اروپا، چین و سواحل خلیج آمریکا وجود دارد و زمان تحویل آنها به هفتهها میرسد.
الحصن (امارات): سالانه حدود ۳ میلیون تن گوگرد برای زنجیرههای تأمین کود تولید میکند. اختلال در اینجا در بازۀ زمانی ماهها، نه روزها، احساس خواهد شد. الحصن یک تأسیسات قدیمی نیست، بلکه مرکز راهبرد ADNOC برای توسعۀ گاز ترش است و افزایش ظرفیت آن تا سال ۲۰۳۰ برنامهریزی شده است. حمله به این تأسیسات میتواند هم تولید فعلی و هم نقشه راه بلندمدت گذار انرژی این کشور را به عقب بیندازد.
https://www.nettavisen.no/okonomi/rystad-kan-presse-oljeprisen-til-150-dollar-eller-hoyere/s/5-95-2939701
جنگ باعث ایجاد وحشت انرژی در آسیا شده است. یک تغییر میتواند پیامدهایی حتی در اینجا نیز داشته باشد
۱۹ مارس ۲۰۲۶ - تحلیل
حملات به تولید نفت و گاز در خاورمیانه باعث اقدامات اضطراری در شماری از کشورها شده است. اکنون کارشناسان نگراناند که افزایش قیمتها برای مدت طولانی ادامه یابد. در ۲۴ ساعت گذشته، چندین تأسیسات مهم تولید گاز طبیعی در منطقه هدف قرار گرفتهاند. این موضوع صبح پنجشنبه قیمت گاز را بهشدت افزایش داد.
پیامدهای آن چه زمانی در داخل کشور احساس خواهد شد؟
نروژیها - فعلاً - در امان هستند
تینا سالتودت، تحلیلگر ارشد در نوردئا، میگوید: «گاز یکی از عوامل تعیینکنندۀ قیمت برق در اروپا است. وقتی قیمت گاز افزایش مییابد، به افزایش قیمت برق کمک میکند.»
با این حال، برای مصرفکنندگان نروژی، اثر آن بیشتر غیرمستقیم خواهد بود—حداقل برای کسانی که قرارداد «قیمت نروژی» (Norgespris) دارند.
در بلندمدتتر، افزایش قیمت گاز میتواند بر قیمت کالاهایی که از آسیا و اروپا وارد میکنیم تأثیر بگذارد. گاز گرانتر به معنای تولید گرانتر مواد غذایی و کودهای شیمیایی است. اما این فرآیندها زمانبر هستند. آنچه بلافاصله تأثیر میگذارد، افزایش قیمت نفت است. قیمت نفت نیز روز پنجشنبه در پی حملات اخیر جهش یافت.
سالتودت میگوید: «اثر آن بر قیمت بنزین همان روز احساس میشود. کسانی که هنوز خودروی برقی نخریدهاند، آن را حس خواهند کرد. و سفرهای تعطیلاتی گرانتر خواهد شد.»
تأسیسات عظیم گازی راس لفان در قطر چهارشنبه شب هدف حمله قرار گرفت—رخدادی که بهعنوان یک کابوس برای این صنعت توصیف شده است.
یک تغییر نگرانکننده
در مجموع، افزایش قیمت انرژی میتواند فشار تورمی را در نروژ افزایش دهد. همین موضوع باعث شده برخی اقتصاددانان اکنون پیشبینی کنند که کاهش نرخ بهره در سال جاری رخ نخواهد داد. برعکس، اقتصاددانان نوردئا معتقدند که احتمال افزایش نرخ بهره در ماه ژوئن وجود دارد.
سالتودت میگوید: «ما هنوز با تورم ناشی از کووید و بحران اوکراین دستوپنجه نرم میکنیم.»
او میافزاید: «اگر افزایش قیمت نفت و گاز بسیار کوتاهمدت بود، اهمیت زیادی نداشت.»
اما اکنون تغییری در جنگ در حال رخ دادن است که نگرانی بیشتری ایجاد میکند: «طرفها شروع کردهاند به نگاه کردن به زیرساختهای انرژی بهعنوان یک هدف در خود.»
او توضیح میدهد که بستن تنگۀ هرمز یک مسئله است—زیرا بهمحض باز شدن آن، کشتیهای نفت و گاز دوباره به حرکت درمیآیند: «اما اگر تأسیسات دچار تخریبهای گسترده شوند که بازسازی آنها زمان طولانی ببرد، قیمتها میتوانند برای مدت طولانی بالا بمانند. این موضوع فشار تورمی را افزایش میدهد.»
برخی تحلیلگران برآورد میکنند که ممکن است ماهها طول بکشد تا قطر بهطور کامل به بازار گاز بازگردد. صفهای طولانی برای بنزین در بسیاری از کشورهای آسیایی شکل گرفته است، در پی افزایش قیمت نفت ناشی از جنگ رمضان.
اقدامات اضطراری در جهان
اینکه هنوز در نروژ وضعیت اضطراری اعلام نشده، به این معنا نیست که سایر نقاط جهان آرام هستند. در آسیا، به نوشتۀ چندین رسانه، اکنون «وحشت کامل انرژی» حاکم است. حدود ۹۰ درصد از گاز خاورمیانه به آسیا میرود، در حالی که تنها ۱۰ درصد به اروپا میرسد.
در آسیا، چندین کشور از هماکنون اقدامات اضطراری را اجرا کردهاند:
پاکستان و فیلیپین هفتۀ کاری چهارروزه برای کارمندان دولتی اجرا کردهاند تا مصرف سوخت کاهش یابد. مدارس نیز بهطور موقت تعطیل شدهاند.
سریلانکا روز چهارشنبه را تعطیل اعلام کرده و قیمت سوخت را ۸ درصد افزایش داده است.
در ویتنام و تایلند، مردم تشویق میشوند از خانه کار کنند و از پلهها استفاده کنند. در هند، کورههای سوزاندن اجساد از گاز به سوختهای دیگر مانند چوب روی آوردهاند. رستورانهای هندی نیز ساعات کاری خود را کاهش داده و استفاده از گاز را محدود کردهاند.
افزایش قیمتها از هماکنون مردم را در شهرهای هند به خیابانها کشانده است. کارشناسان هشدار میدهند که در بدترین حالت، ممکن است در کشورهای آسیایی در صورت محدودیت بیشتر در تأمین انرژی، وحشت و حتی خشونت ایجاد شود.
https://www.aftenposten.no/verden/i/y5EBmE/krigen-skaper-energipanikk-i-asia-en-endring-kan-faa-konsekvenser-ogsaa-her-hjemme