برگزاری مجمع آینده آسه‌آن 2026

مجمع آینده آسه‌آن 2026 (ASEAN Future Forum 2026) در روزهای 19 و 20 خرداد 1405 (9 و 10 ژوئن 2026) در هانوی و با شعار شکل‌دهی مشترک به آینده: صلح، رفاه و مردم‌محوری برگزار شد. این رویداد که به ابتکار ویتنام از سال 2024 پایه‌گذاری شده، به یکی از مهم‌ترین بسترهای گفت‌وگوی راهبردی در جنوب شرق آسیا تبدیل شده است.دستاوردهای اصلی مجمع شامل تأکید بر تعمیق همگرایی اقتصادی منطقه، کاهش موانع غیرتعرفه‌ای، تقویت سازوکارهای دیپلماسی پیشگیرانه، توسعه همکاری‌های فناورانه و دیجیتال، ارتقای امنیت انرژی و تسریع گذار سبز بود. همچنین برگزاری نخستین گفت‌وگوی احزاب سیاسی آسه‌آن در چارچوب این مجمع، گامی جدید در جهت تقویت اعتماد سیاسی و همکاری‌های منطقه‌ای تلقی شد. از منظر راهبردی، این رویداد نشان‌دهنده تلاش آسه‌آن برای حرکت به سوی رویکردی آینده‌نگر، مبتنی بر نوآوری و مشارکت همه ذی‌نفعان در تحقق چشم‌انداز جامعه 2045 است. در عین حال، میزبانی موفق این مجمع، جایگاه ویتنام را به‌عنوان یکی از بازیگران فعال و تأثیرگذار در شکل‌دهی به دستورکارهای منطقه‌ای و یکی از مراکز مهم دیپلماسی چندجانبه و اندیشه‌ورزی راهبردی در جنوب شرق آسیا بیش از پیش تثبیت خواهد کرد.

مجمع آینده آسه‌آن (ASEAN Future Forum)  ابتکاری دیپلماتیک از سوی ویتنام است که نخستین بار در سال 2023 توسط «فام مین چین»، نخست‌وزیر سابق ویتنام، در چهل‌وسومین اجلاس آسه‌آن مطرح شد. هدف از ایجاد این مجمع، فراهم‌کردن فضایی فراتر از نشست‌های رسمی و بین‌دولتی آسه‌آن برای مشارکت نخبگان، دانشگاهیان، فعالان اقتصادی، سازمان‌های مدنی و جوانان در بحث‌های راهبردی درباره آینده منطقه است. این چارچوب در ادبیات روابط بین‌الملل در زمره «دیپلماسی مسیر 1.5» (Track 1.5 Diplomacy) قرار می‌گیرد که در آن گفت‌وگوهای رسمی و غیررسمی در کنار یکدیگر به پیشبرد همکاری‌های منطقه‌ای کمک می‌کنند.

نخستین دوره این مجمع در سال 2024 در هانوی برگزار شد و از آن زمان، ویتنام به‌عنوان میزبان اصلی این ابتکار شناخته می‌شود. اگرچه سابقه این مجمع هنوز طولانی نیست، اما در مدت کوتاهی توانسته است جایگاه خود را به‌عنوان یکی از مهم‌ترین تریبون‌های فکری و راهبردی در شرق آسیا تثبیت کند و به بستری برای طرح ایده‌های نوآورانه درباره آینده آسه‌آن تبدیل شود.

سومین دوره مجمع آینده آسه‌آن در تاریخ‌های 9 و 10 ژوئن 2026 (برابر با 19 و 20 خرداد 1405) در هانوی برگزار شد. این رویداد با شعار «شکل‌دهی مشترک به آینده: صلح، رفاه و مردم‌محوری» به یکی از مهم‌ترین نشست‌های راهبردی منطقه جنوب شرق آسیا تبدیل شد و فرصتی را برای تبادل دیدگاه میان رهبران، سیاست‌گذاران، پژوهشگران، فعالان اقتصادی و نمایندگان نسل جوان فراهم آورد.

این مجمع در شرایطی برگزار شد که محیط بین‌المللی و منطقه‌ای با تحولات سریع، پیچیده و غیرقابل پیش‌بینی مواجه است و کشورهای عضو آسه‌آن بیش از گذشته با چالش‌های ژئوپلیتیکی، اقتصادی، فناورانه و زیست‌محیطی روبه‌رو هستند. اهمیت این دوره از مجمع از آن جهت دوچندان بود که با پنجاهمین سالگرد امضای «پیمان دوستی و همکاری در جنوب شرق آسیا (TAC) و نخستین سال اجرای «چشم‌انداز جامعه آسه‌آن 2045» هم‌زمان شد.از منظر سیاسی نیز مجمع آینده آسه‌آن 2026 نمادی از تلاش ویتنام برای ایفای نقشی فراتر از یک عضو فعال در آسه‌آن و حرکت به سوی جایگاه یک بازیگر تأثیرگذار در شکل‌دهی به دستورکارهای راهبردی منطقه محسوب می‌شود.

اهداف اصلی مجمع

مجمع آینده آسه‌آن 2026 با هدف گسترش گفت‌وگوهای راهبردی، تقویت همگرایی منطقه‌ای و ارائه راهکارهای عملی برای تحقق شعار «صلح، رفاه و مردم‌محوری» برگزار شد. مهم‌ترین اهداف این رویداد عبارت بودند از:

• ارائه ایده‌ها و ابتکارات راهبردی برای طراحی آینده بلندمدت منطقه و تحقق چشم‌انداز جامعه آسه‌آن تا سال 2045
• تقویت تاب‌آوری و خوداتکایی کشورهای عضو در برابر چالش‌های نوظهور جهانی؛
• ترویج صلح، ثبات و توسعه پایدار به‌عنوان پیش‌شرط رفاه منطقه‌ای؛
• حرکت از رویکردهای واکنشی به سمت سیاست‌های پیشگیرانه در حوزه‌های امنیتی، اقتصادی و زیست‌محیطی؛
• تقویت رویکرد مردم‌محور و کاهش شکاف‌های توسعه‌ای میان کشورهای عضو؛
• ایجاد بستری فراگیر برای گفت‌وگو میان دولت‌ها، دانشگاهیان، فعالان اقتصادی، سازمان‌های مدنی و نسل جوان.

محورهای اصلی مجمع

• پیش از آغاز رسمی مجمع، در روز 8 ژوئن (18 خرداد) مجموعه‌ای از نشست‌ها و میزگردهای تخصصی برگزار شد که از جمله مهم‌ترین آنها می‌توان به گفت‌وگوی احزاب سیاسی جنوب شرق آسیا، نشست رهبران شهرهای آسه‌آن، میزگرد منطقه فرعی مکونگ، گفت‌وگوی جوانان آسه‌آن و میزگرد تخصصی هوش مصنوعی اشاره کرد.
• مراسم افتتاحیه مجمع در 9 ژوئن با حضور رهبران ارشد حزب و دولت ویتنام، مقامات بلندپایه کشورهای عضو آسه‌آن و بیش از 1200 نماینده از کشورهای مختلف برگزار شد. مباحث روز نخست عمدتاً بر موضوعات «تاب‌آوری و همبستگی آسه‌آن»، «تحولات ژئوپلیتیکی منطقه»، «پیشگیری از منازعات» و «کاربردهای هوش مصنوعی» متمرکز بود.
• در روز دوم، موضوعاتی همچون امنیت انرژی، گذار سبز، توسعه پایدار، اقتصاد دیجیتال، شهرهای هوشمند، نوآوری فناورانه و همکاری‌های آسه‌آن با شرکای خارجی، به‌ویژه ایالات متحده، مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

رویدادهای جانبی و نشست‌های تخصصی:

• در چارچوب مجمع، مجموعه‌ای از نشست‌های تخصصی برگزار شد که هر یک به یکی از ابعاد مهم همکاری‌های منطقه‌ای اختصاص داشت.
• نشست «نقش احزاب سیاسی جنوب شرق آسیا در ساخت جامعه آسه‌آن» با حضور نمایندگان احزاب سیاسی، پژوهشگران و کارشناسان منطقه برگزار شد. شرکت‌کنندگان بر ضرورت تقویت اعتماد متقابل، گفت‌وگوهای بین‌حزبی، ارتقای همکاری‌های منطقه‌ای و مشارکت فعال احزاب سیاسی در تحقق چشم‌انداز جامعه آسه‌آن 2045 تأکید کردند.
• همچنین سمینار «مکونگ در معماری همکاری‌های زیرمنطقه‌ای آسه‌آن» بر اهمیت منطقه مکونگ به‌عنوان یکی از موتورهای اصلی رشد اقتصادی، امنیت غذایی، امنیت انرژی و توسعه پایدار منطقه تأکید داشت. شرکت‌کنندگان خواستار هماهنگی بیشتر میان سازوکارهای همکاری موجود و اجرای پروژه‌های مشترک در حوزه‌های انرژی، کشاورزی، گردشگری، مدیریت منابع آب و مقابله با تغییرات اقلیمی‌شدند.
• میزگرد «گفت‌وگوی جوانان آسه‌آن؛ آرمان‌های 2030» نیز بر نقش فزاینده جوانان در شکل‌دهی آینده منطقه، توسعه اقتصاد دیجیتال، بهره‌گیری از هوش مصنوعی، نوآوری و مقابله با چالش‌های زیست‌محیطی متمرکز بود. سخنرانان تأکید کردند که جوانان باید نه‌تنها به‌عنوان ذی‌نفعان، بلکه به‌عنوان شرکای فعال در فرایند تصمیم‌سازی و سیاست‌گذاری منطقه‌ای شناخته شوند.
• از دیگر برنامه‌های مهم این رویداد، کنفرانس رهبران شهرهای آسه‌آن با موضوع «هدایت آینده از طریق شهرهای هوشمند، پایدار و متصل» بود. در این نشست، بر نقش شهرها به‌عنوان موتورهای رشد اقتصادی، مراکز نوآوری و حلقه‌های اتصال همکاری‌های منطقه‌ای تأکید شد و شرکت‌کنندگان بر توسعه همکاری‌های شهری در زمینه تحول دیجیتال، رشد سبز و افزایش تاب‌آوری در برابر چالش‌های نوظهور توافق کردند.

روند برگزاری مجمع

مجمع آینده آسه‌آن 2026 طی دو روز در هانوی برگزار شد و بر موضوع محوری «شکل‌دهی به آینده‌ای مشترک: صلح، رفاه و مردم‌محوری» تمرکز داشت. این رویداد با حضور رهبران ارشد ویتنام، نخست‌وزیران و مقامات بلندپایه کشورهای عضو آسه‌آن، نمایندگان سازمان‌های بین‌المللی، پژوهشگران، فعالان اقتصادی و نمایندگان نسل جوان برگزار شد و به بستری برای بررسی مهم‌ترین چالش‌ها و فرصت‌های پیش روی منطقه تبدیل گردید.

روز نخست مجمع عمدتاً به بررسی ابعاد سیاسی و امنیتی آینده آسه‌آن اختصاص داشت. در این روز، شرکت‌کنندگان درباره ضرورت تقویت همبستگی درون‌منطقه‌ای، افزایش تاب‌آوری کشورهای عضو در برابر تحولات ژئوپلیتیکی و حفظ نقش محوری آسه‌آن در معماری منطقه‌ای آسیا ـ اقیانوسیه بحث و تبادل نظر کردند. در نشست‌های تخصصی نیز پیامدهای تحولات راهبردی جدید، ضرورت توسعه سازوکارهای پیشگیری از منازعات و بهره‌گیری از فناوری‌های نوظهور، به‌ویژه هوش مصنوعی، برای ارتقای حکمرانی و توسعه منطقه‌ای مورد توجه قرار گرفت.

روز دوم مجمع بر ابعاد اقتصادی، فناورانه و توسعه‌ای متمرکز بود. مباحث این روز شامل امنیت انرژی، گذار سبز، توسعه پایدار، اقتصاد دیجیتال، نوآوری فناورانه و مدل‌های جدید رشد اقتصادی بود. شرکت‌کنندگان بر ضرورت تضمین زنجیره‌های تأمین پایدار، توسعه زیرساخت‌های انرژی پاک و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین برای افزایش رقابت‌پذیری اقتصادی منطقه تأکید کردند.

یکی از محورهای مهم روز دوم، بررسی روابط آسه‌آن با شرکای خارجی، به‌ویژه ایالات متحده، بود. در این چارچوب، بر اهمیت گسترش همکاری‌ها در حوزه‌های اقتصاد دیجیتال، امنیت انرژی، نوآوری و هوش مصنوعی تأکید شد. همچنین شرکت‌کنندگان بر این باور بودند که همکاری‌های پایدار و بلندمدت میان آسه‌آن و شرکای بین‌المللی می‌تواند به تقویت رشد اقتصادی، افزایش تاب‌آوری کشورهای عضو و مدیریت مؤثرتر چالش‌های جهانی کمک کند.

دستاوردها و نتایج کلیدی

• مجمع آینده آسه‌آن 2026 مجموعه‌ای از پیام‌ها، توصیه‌ها و ابتکارات مهم را برای آینده همکاری‌های منطقه‌ای مطرح کرد که می‌تواند در روند تحقق چشم‌انداز جامعه آسه‌آن تا سال 2045 تأثیرگذار باشد.
• نخست، شرکت‌کنندگان بر ضرورت تعمیق همگرایی اقتصادی منطقه و کاهش موانع غیرتعرفه‌ای تأکید کردند. از دیدگاه مطرح‌شده در مجمع، تقویت یکپارچگی اقتصادی درون آسه‌آن یکی از مهم‌ترین ابزارهای افزایش تاب‌آوری منطقه در برابر شوک‌های اقتصادی و تجاری جهانی محسوب می‌شود.
• دوم، بر توسعه رویکرد «دیپلماسی پیشگیرانه» تأکید ویژه‌ای صورت گرفت. در شرایطی که منطقه و جهان با تنش‌های ژئوپلیتیکی، بحران‌های امنیتی و تهدیدهای فراملی فزاینده مواجه هستند، شرکت‌کنندگان خواستار تقویت سازوکارهای هشدار زودهنگام، گفت‌وگوهای راهبردی و مکانیسم‌های مدیریت بحران شدند تا از بروز یا تشدید منازعات جلوگیری شود.
• سوم، مجمع بر اهمیت تحول دیجیتال و اقتصاد آینده تأکید کرد. موضوعاتی نظیر هوش مصنوعی، اقتصاد دیجیتال، شهرهای هوشمند، امنیت سایبری و نوآوری فناورانه در کانون مباحث قرار داشت و شرکت‌کنندگان خواستار تدوین چارچوب‌های همکاری منطقه‌ای برای بهره‌گیری مؤثر و ایمن از فناوری‌های نوین شدند.
• چهارم، توجه ویژه‌ای به توسعه پایدار و گذار سبز معطوف شد. مباحث مربوط به امنیت انرژی، مقابله با تغییرات اقلیمی، اقتصاد چرخشی و توسعه زیرساخت‌های پایدار نشان داد که آسه‌آن در تلاش است مسیر رشد اقتصادی خود را با الزامات زیست‌محیطی و اهداف توسعه پایدار هماهنگ سازد.
• پنجم، یکی از ابتکارات قابل توجه این دوره، برگزاری گفت‌وگوی احزاب سیاسی آسه‌آن بود که برای نخستین بار در چارچوب مجمع برگزار شد. این ابتکار زمینه‌ای جدید برای تقویت اعتماد سیاسی، تبادل تجربیات حکمرانی و گسترش همکاری‌های چندجانبه میان جریان‌های سیاسی منطقه فراهم کرد.
• در نهایت، این مجمع بار دیگر جایگاه ویتنام را به‌عنوان یکی از بازیگران فعال و اثرگذار در آسه‌آن برجسته ساخت. میزبانی موفق این رویداد و حضور گسترده رهبران و مقامات منطقه‌ای و بین‌المللی نشان داد که‌هانوی به‌تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از مراکز مهم گفت‌وگوهای راهبردی و چندجانبه در جنوب شرق آسیا است.

https://quochoi.vn/tintuc/Pages/goc-nhin.aspx?ItemID=100068

https://baotintuc.vn/the-gioi/dien-dan-tuong-lai-asean-2026-doi-thoai-chinh-dang-bo-sung-cho-cac-co-che-chinh-thuc-cua-khu-vuc-20260613171513732.htm

https://gialai.dcs.vn/chinh-tri/-/view-content/552593/dien-dan-tuong-lai-asean-2026-nang-cao-nang-luc-tu-cuong-truoc-cac-bien-dong

https://dantri.com.vn/thoi-su/nhung-dieu-dac-biet-cua-dien-dan-tuong-lai-asean-2026-20260605211335197.htm

https://baotintuc.vn/the-gioi/dien-dan-tuong-lai-asean-2026-doi-thoai-chinh-dang-bo-sung-cho-cac-co-che-chinh-thuc-cua-khu-vuc-20260613171513732.htm

https://baochinhphu.vn/dien-dan-tuong-lai-asean-2026-cung-dinh-hinh-tuong-lai-chung-102260526171042772.htm

https://tapchicongthuong.vn/dien-dan-tuong-lai-asean-2026--cac-chinh-dang-dong-nam-a-chia-se-trach-nhiem-doi-voi-tuong-lai-hoa-binh--on-dinh-va-vung-manh-cua-asean-524307.htm

https://dav.edu.vn/toa-dam-ban-tron-tieu-vung-me-cong-trong-kien-truc-hop-tac-tieu-vung-asean-huong-toi-tam-nhin-2045/

https://nhandan.vn/asean-khuyen-khich-thanh-nien-chu-dong-tham-gia-dinh-hinh-tuong-lai-khu-vuc-post967868.html

https://nhandan.vn/nang-luc-tu-cuong-cua-cac-do-thi-la-nen-tang-cua-nang-luc-tu-cuong-quoc-gia-va-cua-ca-asean-post967768.html

https://dav.edu.vn/dien-dan-tuong-lai-asean-2026-aff-2026-ngay-lam-viec-dau-tien/

https://dav.edu.vn/asean-future-forum-dinh-hinh-tuong-lai-cua-asean/

https://dav.edu.vn/dien-dan-tuong-lai-asean-aff-2026-ngay-lam-viec-thu-hai-va-phien-be-mac/