هفت برنامه در قلب اولویت‌های جدید آفریقا

اجلاس «آفریقا به جلو» که در تاریخ ۱۱ و ۱۲ ماه مه در نایروبی، کنیا برگزار می‌شود، پتانسیل عظیم این قاره را برجسته خواهد کرد. با این حال، این خطر وجود دارد که آفریقا به دلیل چالش‌های مداوم متعدد مانند زیرساخت‌های ضعیف، تهدیدات امنیتی و شوک‌های اقلیمی، در حاشیه این تحولات باقی بماند. یکی از کلیدهای این امر، سرمایه‌گذاری‌های عظیم است.

در حال حاضر هفت برنامه در قلب اولویت‌های جدید این قاره قرار دارد که عبارتند از: 

گذار انرژی و صنعتی‌سازی سبز

مراکز تحقیقاتی بین‌المللی پیشرو معتقدند که آفریقا به لطف منابع معدنی حیاتی، پتانسیل خورشیدی و ظرفیت انرژی تجدیدپذیر خود می‌تواند به یک بازیگر استراتژیک در گذار انرژی جهانی تبدیل شود. با این حال، مطالعات مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی (CSIS)، چتم هاوس و شورای آتلانتیک تأکید می‌کنند که این قاره بدون سرمایه‌گذاری‌های عظیم در فرآوری محلی، زیرساخت‌های انرژی و آموزش فنی، در معرض این خطر است که صرفاً به عنوان تأمین‌کننده مواد اولیه باقی بماند. این اندیشکده‌ها همچنین بر لزوم تأمین مالی پروژه‌های «قابل سرمایه‌گذاری» که قادر به جذب سرمایه خصوصی هستند و همزمان اشتغال صنعتی آفریقا را ارتقا می‌دهند، تأکید می‌کنند.

اصلاح معماری مالی بین‌المللی

تحقیقات اخیر به یک نتیجه رسیده‌اند که آفریقا علی‌رغم نیازهای عظیم زیرساختی و توسعه‌ای خود، همچنان از نظر مالی در مضیقه است. بروکینگز، چتم هاوس و چندین موسسه مالی بین‌المللی از اصلاح سازوکارهای بدهی، آژانس‌های رتبه‌بندی و موسسات چندجانبه برای بسیج بهتر سرمایه خصوصی حمایت می‌کنند. کارشناسان معتقدند که هزینه‌های استقراض برای اقتصادهای آفریقایی، با وجود سطوح ریسکی که گاهی اوقات با سایر مناطق قابل مقایسه است، همچنان بیش از حد بالا است. بحث‌ها همچنین بر نقش بانک‌های توسعه آفریقا و لزوم جذب بیشتر منابع مالی اقلیمی و سرمایه‌گذاری‌های مستقل متمرکز است.

اقتصاد آبی

طبق گفته ISS آفریقا و شورای آتلانتیک، اقتصاد آبی در حال تبدیل شدن به یک مسئله استراتژیک مهم برای قاره آفریقا است. تحقیقات پتانسیل اقتصادی منابع دریایی، ماهیگیری، بنادر و کریدورهای تجاری را برجسته می‌کند. اما اندیشکده‌ها همچنین در مورد افزایش ناامنی دریایی، ماهیگیری غیرقانونی، قاچاق مواد مخدر و تنش‌های ژئوپلیتیکی در اقیانوس هند و خلیج گینه هشدار می‌دهند. کربن‌زدایی از حمل و نقل دریایی و حفاظت از اکوسیستم‌های ساحلی نیز از جمله اولویت‌های مشخص شده برای تقویت حاکمیت اقتصادی و زیست‌محیطی کشورهای آفریقایی است.

کشاورزی پایدار

مطالعات اخیر سازمان غذا و کشاورزی، CSIS و چتم هاوس استدلال می‌کنند که آفریقا به ویژه در برابر شوک‌های اقلیمی، ناامنی غذایی و وابستگی به واردات کشاورزی آسیب‌پذیر است. محققان از گذار به سیستم‌های کشاورزی مقاوم‌تر، ادغام آبیاری مدرن، نوآوری‌های تکنولوژیکی و مشارکت بیشتر کشاورزان خرده‌پا حمایت می‌کنند. این اندیشکده‌ها همچنین بر اهمیت مشارکت‌های دولتی-خصوصی و منطقه‌ای برای تأمین زنجیره‌های تأمین مواد غذایی تأکید دارند. امنیت غذایی اکنون به همان اندازه که یک چالش اقتصادی است، یک موضوع ثبات سیاسی و اجتماعی نیز محسوب می‌شود.

هوش مصنوعی و فناوری‌های دیجیتال

تحقیقات مؤسسه بروکینگز، CSIS و شورای آتلانتیک نشان می‌دهد که آفریقا در حال تجربه رشد سریع در اقتصاد دیجیتال خود است که توسط فین‌تک، استارت‌آپ‌ها و نوآوری‌های موبایل هدایت می‌شود. با این حال، کارشناسان معتقدند که این قاره بدون سرمایه‌گذاری‌های گسترده در زیرساخت‌های دیجیتال، مراکز داده، برق و توسعه استعدادها، در معرض خطر عقب‌ماندگی بیشتر قرار می‌گیرد. این مباحث همچنین بر حاکمیت دیجیتال آفریقا، حاکمیت هوش مصنوعی و خطرات امنیت سایبری متمرکز است. اندیشکده‌ها از مشارکت‌های بین‌المللی که قادر به پشتیبانی از هوش مصنوعی بازِ سازگار با واقعیت‌های آفریقا هستند، حمایت می‌کنند.

سیستم‌های سلامت تاب‌آور

از زمان همه‌گیری کووید۱۹، مراکز تحقیقاتی بین‌المللی بر لزوم تقویت حاکمیت سلامت آفریقا تأکید کرده‌اند. کار تحقیقاتی چتم هاوس و مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری آفریقا، نقاط ضعف مداوم در زیرساخت‌های بیمارستانی، تولید دارو و زنجیره‌های تأمین پزشکی را برجسته می‌کند. کارشناسان از توسعه ظرفیت تولید واکسن و دارو در سطح محلی برای کاهش وابستگی خارجی حمایت می‌کنند. همکاری منطقه‌ای، اشتراک‌گذاری داده‌های بهداشتی و آموزش پرسنل پزشکی نیز از اولویت‌های شناسایی شده هستند.

صلح و امنیت

تحقیقات مؤسسه مطالعات امنیتی آفریقا، CSIS و مؤسسه بین‌المللی مطالعات استراتژیک، در کنار سایر تحقیقات، نشان می‌دهد که تهدیدات امنیتی آفریقا به طور فزاینده‌ای فراملی و پیچیده می‌شوند. تروریسم، قاچاق جنایی، کودتا، درگیری‌های فرقه‌ای و رقابت‌های ژئوپلیتیکی به طور فزاینده‌ای در هم تنیده شده‌اند. اندیشکده‌ها معتقدند که واکنش‌های صرفاً نظامی در مواجهه با بحران‌هایی که توسط کشورهای ضعیف، فقر، بیکاری جوانان و اثرات تغییرات اقلیمی دامن زده می‌شوند، به محدودیت‌های خود رسیده‌اند. کارشناسان از تقویت ظرفیت میانجی‌گری اتحادیه آفریقا، سیستم‌های هشدار اولیه و مکانیسم‌های پیشگیری از درگیری منطقه‌ای حمایت می‌کنند.

https://lexpress.mu/s/sept-themes-au-coeur-des-nouvelles-priorites-africaines-557768