آمار شرکت‌های کوچک و متوسط (SME) ترکیه، ۲۰۲۴

آمار شرکت‌های کوچک و متوسط (SME) بر اساس مطالعات سالانه آمار صنعت و خدمات و مطالعات جمعیت‌شناسی کارآفرینی و کسب و کار است. در ترکیه، طبق قوانین مرتبط، شرکت‌هایی که سالانه کمتر از ۲۵۰ نفر را استخدام می‌کنند و درآمد خالص فروش سالانه یا ترازنامه مالی آن‌ها از ۵۰۰ میلیون لیر (11 میلیون و 904 هزار و 761 دلار) تجاوز نمی‌کند، به عنوان شرکت‌های کوچک و متوسط (SME) تعریف می‌شوند. این بولتن خبری شامل آمارهایی از بررسی سالانه آمار صنعت و خدمات انجام شده توسط موسسه آمار ترکیه، مانند تعداد شرکت‌ها، تعداد کارمندان، گردش مالی و استفاده از فناوری در شرکت‌های کوچک و متوسط، و همچنین آمار تجارت خارجی، آمار جمعیت‌شناسی کارآفرینی و کسب و کار، بررسی فعالیت‌های تحقیق و توسعه و آمار درخواست و ثبت اختراع از دفتر ثبت اختراع و علایم تجاری ترکیه است.

3 میلیون و 928 هزار شرکت فعال در بخش‌های صنعتی و خدماتی در دسته شرکت‌های کوچک و متوسط قرار می‌گیرند. در سال ۲۰۲۴، شرکت‌های کوچک و متوسط ۹۹.۶٪ از کل تعداد شرکت‌ها را تشکیل می‌دادند. در عوض، آن‌ها ۶۸.۵٪ از اشتغال، ۴۳.۵٪ از هزینه‌های پرسنلی، ۴۴.۱٪ از گردش مالی، ۳۹.۸٪ از ارزش تولید و ۴۱.۲٪ از ارزش افزوده در هزینه‌های عوامل تولید را به خود اختصاص دادند.

توزیع متناسب شاخص‌های کلیدی بر اساس گروه‌های اندازه (٪)، ۲۰۲۴

شرکت‌های کوچک و متوسط بیشترین فراوانی را در بخش تجارت داشتند. طبق طبقه‌بندی آماری فعالیت‌های اقتصادی (NACE Rev.2)، در سال ۲۰۲۴ به میزان ۳۵.۱٪ از شرکت‌های کوچک و متوسط در بخش عمده‌فروشی و خرده‌فروشی، تعمیر وسایل نقلیه موتوری و موتورسیکلت؛ ۱۵.۳٪ در بخش حمل و نقل و انبارداری؛ و ۱۲.۱٪ در بخش صنایع تولیدی فعالیت داشتند.

بیشترین نسبت اشتغال شرکت‌های کوچک و متوسط در بخش صنایع تولیدی بود. برای سال ۲۰۲۴، نسبت اشتغال در شرکت‌های کوچک و متوسط فعال در بخش صنعت تولید از کل اشتغال شرکت‌های کوچک و متوسط ۲۵.۴٪ بود، در حالی که این نسبت برای هزینه‌های پرسنلی ۳۳.۵٪، برای گردش مالی ۲۵.۵٪، برای ارزش افزوده در هزینه‌های عوامل تولید ۳۴.۹٪ و برای ارزش تولید شده ۴۱.۲٪ بود. 

تغییرات در ارزش افزوده به ازای هر کارمند در شرکت‌های کوچک و متوسط بر اساس مقیاس و سال (به هزار لیر)، 2024-2015

 

در شرکت‌های متوسط، ارزش افزوده به ازای هر کارمند در سال ۲۰۲۴ به میزان ۹۶۹ هزار لیر (23 هزار و 71 دلار) بود. برای شرکت‌های کوچک و متوسط، میانگین ارزش افزوده به ازای هر کارمند در سال ۲۰۱۵ به میزان ۲۶۰۰۰ لیر (619 دلار) بود، در حالی که این مقدار در سال ۲۰۲۴ به ۴۷۹۰۰۰ لیر (11 هزار و 404 دلار) افزایش یافت. در گروه شرکت‌های کوچک و متوسط، بالاترین ارزش افزوده به ازای هر کارمند در سال‌های ۲۰۱۵ و ۲۰۲۴ از سوی شرکت‌های متوسط، به ترتیب با ۴۶۰۰۰ لیر (یک هزار و 95 دلار) و ۹۶۹۰۰۰ لیر (23 هزار و 71 دلار)، به دست آمد.  

تغییرات در هزینه پرسنلی به ازای هر کارمند در شرکت‌های کوچک و متوسط بر اساس اندازه و سال (به هزار لیر)، از 2015 تا 2024

 

میانگین هزینه پرسنلی به ازای هر کارمند در شرکت‌های کوچک و متوسط در سال ۲۰۲۴، ۲۵۳۰۰۰ لیر (6 هزار و 23 دلار) بود. در سال ۲۰۱۵، میانگین هزینه پرسنلی به ازای هر کارمند برای شرکت‌های کوچک و متوسط ۱۷۰۰۰ لیر (404 دلار) بود، در حالی که در سال ۲۰۲۴ این مقدار به ۲۵۳۰۰۰ لیر (6 هزار و 23 دلار) افزایش یافت. در گروه‌های شرکت‌های کوچک و متوسط، بالاترین هزینه پرسنلی به ازای هر کارمند در سال‌های ۲۰۱۵ و ۲۰۲۴ در شرکت‌های متوسط، به ترتیب با ۲۷۰۰۰ لیر (642 دلار) و ۴۳۹۰۰۰ لیر (10 هزار و 452 دلار) مشاهده شد، 

 ۳۷۹۰ شرکت کوچک و متوسط در صنعت تولید، در کلاس فناوری پیشرفته تولید می‌کنند

 

درصد شرکت‌های کوچک و متوسط و بزرگ در صنعت تولید بر اساس سطح فناوری آن‌ها (%) در سال 2024 نشان می‌دهد که وقتی شرکت‌های کوچک و متوسط فعال در بخش صنعت تولید بر اساس سطح فناوری خود طبقه‌بندی می‌شوند، 54.8٪ در طبقه فناوری پایین تولید می‌کنند، در حالی که این نرخ برای شرکت‌های بزرگ 41.5٪ است.

هنگامی‌که بر اساس گروه‌های اندازه شرکت‌های کوچک و متوسط بررسی می‌شود؛ از شرکت‌های خرد، 56.2٪ در دسته فناوری پایین، 32.1٪ در دسته فناوری متوسط - پایین، 11.0٪ در دسته فناوری متوسط-بالا و 0.7٪ در دسته فناوری بالا تولید می‌کنند. در مقابل، این نرخ‌ها برای شرکت‌های کوچک به ترتیب 48.3٪، 32.7٪، 17.9٪ و 1.1٪ و برای شرکت‌های متوسط 47.7٪، 31.0٪، 19.8٪ و 1.5٪ بود.

 نرخ ایجاد شرکت‌های کوچک و متوسط در سال ۲۰۲۴ به میزان ۱۵.۹ درصد بود. نسبت تعداد شرکت‌های کوچک و متوسط ایجاد شده در سال ۲۰۲۳ به تعداد شرکت‌های کوچک و متوسط فعال در سال ۲۰۲۳ (نرخ تولد شرکت‌ها) ۱۵.۳ درصد و سهم اشتغال در شرکت‌های کوچک و متوسط ایجاد شده در سال ۲۰۲۳ از کل اشتغال شرکت‌های کوچک و متوسط فعال در سال ۲۰۲۳ به میزان ۶.۹ درصد بود، در حالی که در سال ۲۰۲۴ این نسبت‌ها برای نرخ ایجاد شرکت‌ها ۱۵.۹ درصد و برای سهم اشتغال ۷ درصد بود. 

در سال ۲۰۲۴، بالاترین نرخ ایجاد در میان شرکت‌های کوچک و متوسط در شرکت‌های خرد با ۱۷.۳ درصد، و پس از آن شرکت‌های کوچک با ۴.۷ درصد و شرکت‌های متوسط با ۴.۲ درصد مشاهده شد. به طور مشابه، بالاترین درصد شرکت‌های تازه تأسیس از نظر اشتغال نیز در شرکت‌های خرد با ۱۲.۴ درصد و پس از آن شرکت‌های کوچک با ۲.۷ درصد و شرکت‌های متوسط با ۱.۹ درصد بود.

 شرکت‌های کوچک و متوسط در سال ۲۰۲۴ به میزان ۲۹.۶ درصد از کل صادرات و ۱۵.۹ درصد از کل واردات را به خود اختصاص دادند. 

توزیع متناسب صادرات و واردات بر اساس بنگاه‌های کوچک و متوسط و بنگاه‌های بزرگ (%) در سال 2024 نشان می‌دهد که در کل صادرات، بنگاه‌های خرد 2.4%، بنگاه‌های کوچک 10.7%، بنگاه‌های متوسط 16.5% و بنگاه‌های بزرگ 70.4% سهم داشته‌اند. 59.4% از صادرات بنگاه‌های کوچک و متوسط در بخش تجارت و 34.3% در بخش تولید بوده است. 

سهم شرکت‌های کوچک و متوسط در واردات ۱۵.۹٪ بوده است. در سال ۲۰۲۴، شرکت‌های خرد ۰.۹٪ از کل واردات، شرکت‌های کوچک ۵.۲٪ و شرکت‌های متوسط ۹.۸٪ را تشکیل می‌دادند. شرکت‌های بزرگ ۸۴.۱٪ را تشکیل می‌دادند.

۶۵.۶ درصد از واردات شرکت‌های کوچک و متوسط در بخش تجارت و ۲۵.۸٪ در بخش صنعت بوده است.

 ارزش صادرات و واردات شرکت‌های کوچک و متوسط (به میلیارد دلار)، 2024-2015

 

صادرات شرکت‌های کوچک و متوسط از ۴۹ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۵ به ۷۶ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۴ افزایش یافت. واردات از ۳۶ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۵ به ۵۱ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۴ افزایش یافت. 

۴۸ درصد از صادرات شرکت‌های کوچک و متوسط به کشورهای اروپایی بوده است. در سال ۲۰۲۴ به میزان ۴۸.۰٪ از صادرات شرکت‌های کوچک و متوسط به کشورهای اروپایی و ۳۴.۳٪ به کشورهای آسیایی بوده است. شرکت‌های کوچک و متوسط ۴۸.۱٪ از کالاهای خود را از کشورهای اروپایی و ۴۲.۹٪ را از کشورهای آسیایی وارد کرده‌اند.

 توزیع ارزش صادرات و واردات شرکت‌های کوچک و متوسط بر اساس گروه کشوری (میلیون دلار) در زیر نشان داده شده است:

 

در سال ۲۰۲۴، کالاهای تولیدی ۹۱.۱٪ از صادرات شرکت‌های کوچک و متوسط را تشکیل می‌دادند. در صادرات شرکت‌های کوچک و متوسط در سال ۲۰۲۴، ماشین‌آلات و تجهیزات طبقه‌بندی نشده در جای دیگر ۱۲.۶٪، پوشاک ۱۰.۸٪ و محصولات نساجی ۷.۵٪ را تشکیل می‌دادند. در واردات شرکت‌های کوچک و متوسط در سال ۲۰۲۴، محصولات پیشرو ماشین‌آلات و تجهیزات طبقه‌بندی نشده در جای دیگر (۱۶.۰٪)، فلزات اساسی (۱۴.۹٪) و مواد شیمیایی و محصولات شیمیایی (۱۲.۵٪) بودند.

 شرکت‌های کوچک و متوسط ۲۸.۸٪ از هزینه‌های تحقیق و توسعه (R&D) را به خود اختصاص دادند. شرکت‌های کوچک و متوسط در سال ۲۰۲۴ به میزان ۱۱۹ میلیارد و ۱۵۱ میلیون لیر (2 میلیارد و 836 میلیون و 928 هزار و 571 دلار) از کل هزینه‌های تحقیق و توسعه ناخالص داخلی شرکت‌های مالی و غیرمالی را به خود اختصاص دادند. این هزینه ۲۸.۸٪ از هزینه‌های تحقیق و توسعه از سوی شرکت‌های مالی و غیرمالی را تشکیل می‌دهد. در مجموع ۲۰۳۵۱۸ نفر به عنوان پرسنل تحقیق و توسعه در شرکت‌های مالی و غیرمالی بر اساس معادل تمام وقت (FTE) کار می‌کردند. ۴۳.۷٪ از این پرسنل، بر اساس معادل تمام وقت (FTE)، در شرکت‌های کوچک و متوسط شاغل بودند.

توزیع درخواست‌ها و شماره‌های ثبت اختراع بر اساس گروه‌های اندازه به شرح زیر است:

۶۱۵ اختراع از سوی شرکت‌های کوچک و متوسط ثبت شده است. در سال ۲۰۲۴، تعداد کل درخواست‌های ثبت اختراع توسط شرکت‌های کوچک و متوسط ۱۴۱۷ مورد بود، در حالی که ۶۱۵ اختراع در همان سال ثبت شده بود. از نظر اندازه شرکت‌های کوچک و متوسط، شرکت‌های کوچک با ۴۹۴ درخواست ثبت اختراع در رتبه اول قرار گرفتند، در حالی که شرکت‌های متوسط با ۲۳۷ ثبت اختراع در رتبه اول ثبت اختراع قرار گرفتند.

 

منبع : موسسه آمار ترکیه (توئیک) Tuik