اخبار اقتصادی ترکیه - آنکارا

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی ترکیه در هفته اول اردیبهشت ماه 1405مندرج در روزنامه‌ها و رسانه‌های این کشور به شرح زیر می‌باشد:

مراسم افتتاحیه دروازه گمرکی مدرن سازی شده گوربولاغ

عمر بولات، وزیر تجارت ترکیه در مراسم افتتاحیه دروازه گمرکی گوربولاغ که در منطقه دوغوبایزید بازسازی شده بود شرکت و طی سخنانی اظهار داشت که دروازه گمرکی گوربولاغ که به عنوان دروازه ترکیه به آسیا عمل می‌کند، بازسازی، بزرگ، توسعه یافته و مدرن شده است. بولات با یادآوری اینکه ۱۸ دروازه گمرک زمینی در ترکیه به لطف مدل BOT که در سال ۲۰۰۳ آغاز شد، بازسازی، گسترش و مدرن شده‌اند، اظهار داشت: گوربولاغ از این نظر نوزدهمین دروازه گمرکی شده است. این یک سرمایه‌گذاری قابل توجه بوده و از ۳ میلیارد لیر فراتر می‌ باشد. با این سرمایه‌گذاری، خوشحالیم که بگوییم این دروازه که از آغری و گوربولاغ به جهان، آسیا، به همسایه ما ایران و سایر کشورهای آسیایی باز می‌شود، بسیار خوب است و به تجارت خارجی کشورمان کمک شایانی خواهد کرد و تجارت ما را با کشورهای همسایه افزایش خواهد داد. بولات در ادامه با اشاره به اینکه گمرکات مرزهای اقتصادی کشورها هستند، گفت، ما ۱۶۵ اداره گمرک در ترکیه داریم. دروازه‌های گمرک زمینی ما تقریباً ۴۵٪ از کل تجارت ما را تشکیل می‌دهند. دروازه‌های گمرک دریایی ما ۵۵٪ را پوشش می‌دهند. البته دروازه گمرکی گوربولاغ اهمیت تاریخی دارد. از سال ۱۶۳۹، این منطقه مهمترین مسیر تجاری و نقطه ترانزیت ما با همسایه‌مان ایران بوده است که با آن مرزهای صلح‌آمیز داریم. از این نظر، این منطقه همچنین یک نقطه ترانزیت برای کریدور میانی، یکی از مهمترین کریدورهای حمل و نقل در جهان، از طریق ایران به تمام آسیا است. تجارت را نباید نادیده گرفت. صادرات ترکیه، در ۲۲ سال، تقریباً هشت برابر افزایش یافته است، از ۵۰ میلیارد دلار به ۳۹۶ میلیارد دلار افزایش یافته است. به همین ترتیب، با توجه به اینکه واردات کالاها و خدمات ما ۴۲۰ میلیارد دلار بوده است، ما تجارت خارجی ۸۲۰ میلیارد دلاری را مدیریت می‌کنیم. این تقریباً ۵۲ تا ۵۳ درصد از درآمد ملی ۱.۶ تریلیون دلاری ما را تشکیل می‌دهد. مکان‌هایی که این ۸۲۰ میلیارد دلار صادرات و واردات کالا و خدمات از آنها عبور می‌کند، ادارات گمرک ما هستند که مرزهای اقتصادی ما محسوب می‌شوند. بولات خاطرنشان کرد که درآمدهای مالیاتی حاصل از گمرک ۲۰ درصد از کل درآمدهای مالیاتی ترکیه را تشکیل می‌دهد و این منبع درآمد بسیار مهمی است که دولت را قادر می‌سازد به ۸۶ میلیون شهروند خدمت‌رسانی کند.

وزیر تجارت ترکیه با اشاره به این واقعیت که تجارت صلح می‌آورد، گفت: هرچه تجارت را بیشتر افزایش دهیم، ادغام اقتصادی و صلح ما با کشورهای همسایه و جهان بیشتر خواهد شد. بولات با توضیح اینکه گوربولاک یک دروازه گمرکی مهم است که در آن ۱ میلیارد دلار صادرات و واردات انجام می‌شود

در این مراسم، استاندار آغری، رئیس اتحادیه اتاق‌ها و بورس‌های کالای ترکیه (TOBBنماینده استان آغری در مجلس ملی ترکیه از حزب عدالت و توسعه، فرماندار شهرستان دوغوبایزید، رئیس هیئت مدیره شرکت‌های گمرک و گردشگری و هیئت ایرانی مرکب از استاندار آذربایجان غربی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در ترکیه و معاون وزیر و مدیر کل گمرک جمهوری اسلامی ایران حضور داشتند.

نقشه صادرات ترکیه: افزایش صادرات در ۴۰ استان

طبق داده‌های وزارت تجارت ترکیه، ۱۴ استان این کشور در سه‌ماهه اول سال 2026 به صادرات بیش از ۱ میلیارد دلار دست یافتند و صادرات ۴۰ استان نیز رشد قابل توجهی را تجربه کردند. برپایه این گزارش، بیشترین میزان صادرات در میان شهرهای ترکیه متعلق به استانبول با ۳.۸۱۶ میلیارد دلار بوده است. صادرات این شهر در مقایسه با ماه مشابه سال گذشته ۲۱.۷ درصد کاهش یافته است. پس از استانبول، کجاعلی با ۳.۱۵۹ میلیارد دلار و کاهش ۱.۶ درصدی و ازمیر با ۲.۰۰۸ میلیارد دلار و کاهش ۴.۵ درصدی قرار گرفتند.

بیشترین محصولات صادرانی استانبول را سنگ‌های قیمتی یا نیمه‌قیمتی با ۴۸۸.۴۹۳ میلیون دلار، دیگ‌های بخار و ماشین‌آلات با ۴۳۲.۳۴۱ میلیون دلار و پوشاک و منسوجات با ۳۷۷.۲۱۲ میلیون دلار تشکیل داده اند.

بیشترین محصولات صادرانی کجاعلی را وسایل نقلیه موتوری با یک میلیاد دلار، سوخت‌های معدنی و روغن‌های معدنی با 536 میلیون دلار و ماشین‌آلات و تجهیزات الکتریکی با 230 میلیون دلار تشکیل داده اند.

در ازمیر، وسایل نقلیه موتوری با 520 میلیون دلار در رتبه اول صادرات قرار گرفتند. پس از آن آهن و فولاد با 226 میلیون دلار و دیگ‌های بخار و ماشین‌آلات با 170 میلیون دلار قرار گرفتند.

کشورهای برتر صادراتی سه استان برتر

بیشترین صادرات استانبول به کشورهای آلمان با 324,596,000 دلار، آمریکا با 250,882,000 دلار و بریتانیا با 150,799,000 دلار صورت گرفته است.

بالاترین حجم صادرات کجاعلی نیز به کشورهای بریتانیا با 268,054,000 دلار، آلمان با ۲۵۹,۷۶۳,۰۰۰ دلار و ایتالیا با ۲۴۰,۱۱۷,۰۰۰ دلار انجام شده است.

کشوری که ازمیر بیشترین صادرات را به آن داشته، آلمان با ۱۸۲,۹۰۶,۰۰۰ دلار بوده است. پس از آن ایتالیا با ۱۴۹,۵۴۸,۰۰۰ دلار و مالت با ۱۴۸,۷۱۶,۰۰۰ دلار قرار گرفته‌اند.

کاهش واردات نفت ترکیه در فوریه 2026

براساس گزارش سازمان تنظیم بازار انرژی ترکیه، کل واردات نفت و فرآورده‌های نفتی این کشور در ماه فوریه 2026 نسبت به ماه مشابه سال گذشته ۱.۸۴ درصد کاهش یافت و به ۳,۵۱۲,۹۱۹ تن رسید. بیشترین واردات نفت خام و فرآورده‌های نفتی از کشورهای روسیه، عراق و قزاقستان بوده است.     

بر پایه این گزارش در فوریه 2026، واردات تنها نفت خام که بیشترین میزان واردات را در گروه کالایی نفت خام و فرآورده‌های نفتی تشکیل می دهد،  ۱۴.۰۸ درصد افزایش یافت و به ۲,۵۵۹,۹۱۶ تن رسید.

در این مدت، واردات سوخت دیزل با ۳۰.۹۳ درصد کاهش به ۷۰۲,۱۸۹ تن رسید. واردات باقیمانده شامل بنزین و نفت کوره، سوخت‌های هوایی و دریایی و سایر محصولات بوده است.

در این گزارش آمده است، بیشترین میزان واردات نفت خام و فرآورده‌های نفتی از روسیه با ۱,۵۰۸,۲۸۲ تن، پس از آن عراق با ۶۴۵,۳۴۶ تن و قزاقستان با ۵۵۰,۱۸۴ تن بوده است.

فروش بنزین داخلی در ماه فوریه نسبت به ماه مشابه سال گذشته ۱۷.۷۳ درصد افزایش یافت و به ۴۱۷,۸۰۳ تن رسید. فروش فرآورده‌های نفتی با ۳.۷۱ درصد افزایش به ۲,۳۷۸,۵۲۶ تن رسید، در حالی که فروش گازوئیل با ۱.۱۱ درصد افزایش به ۱,۸۳۴,۴۹۰ تن رسید.

همچنین در بحث صادرات نیز، کل صادرات بازار نفت  ترکیه در همین مدت (فوریه 2026) با ۱۸.۶۲ درصد کاهش به ۹۱۰,۵۵۹ تن رسید.

صادرات سوخت هوایی ترکیه با 30.07 درصد افزایش به 401,899 تن و صادرات سوخت دیزل با 83.43 درصد کاهش به 86,439 تن، صادرات سوخت دریایی با 29.96 درصد کاهش به 52,538 تن و صادرات بنزین با 36.90 درصد افزایش به 7,224 تن رسید.

تولید فرآورده‌های نفتی پالایشگاهی 2.80 درصد افزایش یافت

کل تولید فرآورده‌های نفتی پالایشگاهی در همین مدت با 2.80 درصد افزایش به 2,972,124 تن رسید. تولید سوخت هوایی در ماه فوریه نسبت به ماه مشابه سال گذشته 17.55 درصد افزایش یافت و به 488,028 تن رسید و تولید بنزین نیز با 9.57 درصد افزایش به 398,990 تن رسید. با این حال، تولید سوخت دیزل با 9.72 درصد کاهش به 1,203,133 تن رسید.

سهم 62 درصدی انرژیهای تجدید پذیر در تولید برق ترکیه در سه ماهه نخست 2026

طبق داده‌های شرکت انتقال برق ترکیه (TEİAŞ)، کل ظرفیت نصب شده برق ترکیه در پایان ماه مارس 2026 به  ۱۲۴,۸۹۱ مگاوات رسیده است. در راستای اهداف افزایش جمعیت، افزایش تقاضای انرژی و کاهش کسری حساب جاری ناشی از واردات سوخت‌های فسیلی، سرمایه‌گذاری‌ها به ویژه در انرژی بادی و خورشیدی توسط دولت ترکیه تسریع شده است. در حالی که ظرفیت نصب شده انرژی خورشیدی ترکیه در پایان ماه مارس سال گذشته ۲۲,۴۶۲ مگاوات بود، در مدت مشابه امسال با ۱۷.۳ درصد افزایش به ۲۶۳۳۹ مگاوات رسید. از سوی دیگر، ظرفیت انرژی بادی نصب‌شده با ۱۴ درصد افزایش از ۱۳۲۱۴ مگاوات در پایان مارس سال گذشته به ۱۵۰۶۶ مگاوات در مدت مشابه امسال رسید. با این پیشرفت، سهم انرژی بادی و خورشیدی در کل ظرفیت نصب‌شده برق از ۳۰ درصد در پایان مارس سال گذشته به ۳۳ درصد در سال جاری افزایش یافت.

ظرفیت انرژی تجدیدپذیر ترکیه در کل ظرفیت نصب‌شده برق در پایان مارس به ۷۷۶۰۱ مگاوات افزایش یافت.در این دوره، ظرفیت نصب‌شده نیروگاه‌های برق آبی ۳۲۳۰۴ مگاوات، انرژی زمین‌گرمایی ۱۷۷۲ مگاوات و انرژی زیستی ۲۱۲۰ مگاوات ثبت شد.

سهم منابع انرژی تجدیدپذیر، که شامل انرژی خورشیدی و بادی و همچنین منابع برق آبی، زمین گرمایی و زیست‌توده می‌شود، در کل ظرفیت نصب‌شده برق از ۶۰ درصد در پایان مارس سال گذشته به ۶۲.۱ درصد در سال جاری افزایش یافته است. از نظر تعداد نیروگاه‌ها، انرژی خورشیدی با ۳۹۷۶۰ تأسیسات در رتبه اول قرار دارد و پس از آن نیروگاه‌های برق آبی با ۷۷۵، نیروگاه‌های بادی با ۴۰۷، نیروگاه‌های زیست‌توده با ۳۶۷ و نیروگاه‌های زمین گرمایی با ۶۸ قرار دارند. با افزایش سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر در ترکیه، انتظار می‌رود سهم این منابع در تولید برق افزایش یابد و رکوردهای جدیدی ثبت شود.

آغاز تولید موتور سیکلت مدل هوندا در ترکیه درآینده نزدیک

غول خودروسازی ژاپن، هوندا، تولید محصولات را در کارخانه جدید خود در شهر ازمیر آغاز خواهد نمود. این کارخانه که در ابتدا بر مدل محبوب موتورسیکلت PCX125 تمرکز دارد، ظرفیت اولیه سالانه یکصد هزار دستگاه را در میان‌مدت به دویست هزار دستگاه افزایش خواهد داد. انتظار می‌رود این سرمایه‌گذاری عظیم که فرصت‌های شغلی مستقیم برای بیش از ۳۰۰ نفر فراهم می‌کند، از طریق صنایع پشتیبان و شبکه‌های لجستیکی تأثیر مثبت قابل توجهی بر اقتصاد منطقه‌ای داشته باشد. غول خودروسازی ژاپن، هوندا، فصل جدیدی را در مسیر تولید خود در ترکیه آغاز می‌کند. تولید از این ماه آغاز می‌شود: مقدمات کارخانه در علی‌آقا، ازمیر، تحت پوشش شرکت هوندا موتور، در حال اتمام است. این شرکت، با هدف تقویت جایگاه خود در بازار رو به رشد موتورسیکلت ترکیه، تولید رسمی را تا پایان ماه هدف قرار داده است. فقط یک مدل تولید خواهد شد: مدل افتتاحیه کارخانه جدید، مدل اسکوتر PCX125 خواهد بود که رکورد فروش را در ترکیه شکسته و برای حمل و نقل شهری محبوب است. در ابتدا با تمرکز بر یک مدل، خط تولید قرار است در آینده با توجه به نیازهای بازار، مدل‌های مختلف اسکوتر و ماکسی-اسکوتر را نیز شامل شود. با این حال، اعتماد هوندا به بازار ترکیه و پتانسیل صادرات منطقه‌ای، انتظارات را در اهداف میان‌مدت بسیار بالاتر می‌برد. پس از تلاش‌های بهینه‌سازی در خط تولید، این شرکت قصد دارد این حجم را به 200 هزار دستگاه در سال افزایش دهد و این منطقه را به یک پایگاه تولید قابل توجه تبدیل کند. با آغاز فعالیت این کارخانه، ابعاد اجتماعی این سرمایه‌گذاری با آمار اشتغال مشخص خواهد شد. در فاز اول تولید، بیش از ۳۰۰ نفر به طور مستقیم در این کارخانه مشغول به کار خواهند شد و انتظار می‌رود مشاغل اضافی که به لطف پیمانکاران فرعی تأمین قطعات، شبکه‌های توزیع و عملیات لجستیک ایجاد می‌شوند، تأثیر مثبت بسیار قوی‌تری بر آمار بیکاری در اقتصاد منطقه داشته باشند.