اخبار اقتصادی ساحل عاج، کامرون و گابن

گزیدۀ اخبار و تحولات اقتصادی کشورهای ساحل عاج، کامرون و گابن در هفتۀ اول بهمن ماه ۱۴۰۴، مندرج در رسانه‌های این کشورها به شرح زیر ارائه می‌گردد.

ساحل عاج

توقف ده‌ها کامیون حامل کاکائو در بنادر ساحل عاج

ده‌ها کامیون حامل کاکائو در بنادر ابیجان و سان پدرو در ساحل عاج متوقف شده‌اند. این کشور که با تولیدی نزدیک به ۱.۴ میلیون تن، بزرگ‌ترین تولیدکننده کاکائو در جهان به‌شمار می‌رود، با مشکلاتی در روند صادرات این محصول راهبردی مواجه شده است. به گفته دو اتحادیه کشاورزی، علت اصلی این توقف، عدم صدور بارنامه از سوی شورای قهوه و کاکائو است، سندی اداری که برای صادرات کاکائو به خارج از کشور الزامی است. این مشکل موجب شده است که طی هفته‌های اخیر، کامیون‌های متعددی در اطراف بنادر مستقر بمانند و نتوانند محموله‌های خود را برای صادرات تخلیه کنند.

https://www.rfi.fr/fr/afrique/20260114-c%C3%B4te-d-ivoire-des-dizaines-de-camions-charg%C3%A9s-de-cacao-bloqu%C3%A9s-au-port-d-abidjan

بانک توسعه آفریقا به دنبال جبران کسری منابع مالی لازم برای توسعه آفریقا

در مواجهه با کاهش تدریجی کمک‌های توسعه‌ای کشورهای غربی، بانک آفریقایی توسعه یک گام راهبردی جدید برداشت و همکاری با تأمین‌کنندگان مالی عرب را برای جبران کسری سالانه ۴۰۲ میلیارد دلاری توسعه در آفریقا آغاز کرد. این نخستین نشست راهبردی بین بانک توسعه آفریقا و گروه هماهنگی عرب شامل بانک عرب برای توسعه اقتصادی در آفریقا، صندوق اوپک برای توسعه بین‌المللی و صندوق توسعه عربستان بود. هدف اصلی این همکاری، بسیج منابع مالی هماهنگ، بلندمدت و قابل پیش‌بینی برای حمایت از اولویت‌های توسعه‌ای قاره اعلام شده است. بانک توسعه آفریقا تأکید کرده است که این منابع می‌توانند به تسریع صنعتی‌سازی، ایجاد اشتغال و رشد اقتصادی فراگیر در آفریقا کمک کنند. کاهش منابع مالی سنتی از سوی کشورهای غربی، به ویژه آمریکا، باعث شده است که همکاری با شرکای عرب به یک جایگزین راهبردی تبدیل شود. این اقدام نه تنها در جهت تأمین منابع مالی، بلکه به‌عنوان گامی مهم در تقویت همکاری‌های عرب آفریقا و ایجاد شراکت‌های مقاوم در برابر بحران‌های اقتصادی جهانی تلقی می‌شود. بانک توسعه آفریقا امیدوار است این همکاری بتواند کسری تأمین مالی توسعه را به‌طور پایدار جبران کرده و روند تحول اقتصادی قاره آفریقا را تسریع کند.

https://www.linfodrome.com/economie/117449-recul-de-l-aide-occidental-la-bad-se-tourne-vers-les-pays-arabes-pour-mobiliser-402-milliards-us-pour-l-afrique

بندر خودمختار ابیجان در مسیر تبدیل شدن به قطب دریایی آفریقای غربی

از سال ۲۰۱۳ بندر خودمختار ابیجان وارد یک روند گسترده نوسازی و توسعه شده است که هدف آن افزایش ظرفیت، بهبود رقابت‌پذیری و تبدیل این بندر به یکی از قطب‌های اصلی دریایی در ساحل اقیانوس اطلس آفریقاست. این برنامه در چارچوب راهبرد توسعه اقتصادی دولت ساحل‌عاج اجرا می‌شود و پاسخی به رقابت شدید بنادر منطقه‌ای مانند لومه، اکرا و داکار است. در همین راستا، پروژه خاک‌ریزی وریدی–بیِتری با وسعت ۱۸۱ هکتار، به‌ویژه فاز نخست ۴۵ هکتاری آن، نقش مهمی در ایجاد فضاهای صنعتی و لجستیکی جدید ایفا کرده است. بر اساس آمار رسمی، ظرفیت بندر ابیجان در دهه گذشته بیش از دو برابر شده و به حدود ۳ میلیون کانتینر در سال رسیده و جایگاه آن را به‌عنوان یکی از بنادر کلیدی منطقه تثبیت کرده است.

https://lejourpile.com/port-dabidjan-comment-le-poumon-economique-ivoirien-resiste-aux-attaques-et-gagne-la-bataille-de-la-competitivite/

جذب ۲۰ میلیارد فرانک سیفا برای بهبود درآمد تولیدکنندگان کاکائو در ساحل‌عاج

در راستای حمایت از تولیدکنندگان کاکائو در ساحل‌عاج، ابتکار تجارت پایدار (IDH) با همکاری شورای قهوه و کاکائو و شماری از بازیگران خصوصی این بخش، مبلغ ۲۰ میلیارد فرانک سیفا را برای بهبود پایدار درآمد کشاورزان جذب کرده است. به گفته استفانی کادیو، مدیر ابتکار تجارت پایدار در ساحل عاج، این برنامه که از سال ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ اجرا شده، بیش از ۶۵ هزار تولیدکننده کاکائو، ۱۲۰ تعاونی و ۴۵۰ انجمن پس‌انداز و اعتبار روستایی را تحت پوشش قرار داده و هدف آن کاهش فاصله درآمد و تقویت دسترسی تولیدکنندگان به خدمات مالی بوده است. نمایندگان شورای قهوه و کاکائو نیز با تأکید بر نقش محوری تعاونی‌ها، این برنامه را گامی مهم در جهت ایجاد زنجیره‌ای پایدارتر، فراگیرتر و مقاوم‌تر در بخش راهبردی کاکائوی ساحل‌عاج ارزیابی کردند.

https://abidjantv.net/economie/cote-divoire-idh-et-le-conseil-cafe-cacao-mobilisent-20-milliards-fcfa-pour-soutenir-les-revenus-des-producteurs/

جذب بیش از ۴۲۰۰ میلیارد فرانک سیفا در بازار مالی اتحادیه اقتصادی و پولی غرب آفریقا طی سال ۲۰۲۵

بازار مالی منطقه‌ای اتحادیه اقتصادی و پولی غرب آفریقا در سال ۲۰۲۵ موفق به جذب بیش از ۴۲۰۰ میلیارد فرانک سیفا منابع مالی شد. این خبر را مدیرکل بورس منطقه‌ای اوراق بهادار، روز سه‌شنبه ۲۰ ژانویه ۲۰۲۶، در جریان ارائه گزارش عملکرد بورس برای سال ۲۰۲۵ و چشم‌اندازهای سال ۲۰۲۶ اعلام کرد. به گفته وی، این رقم بالاترین میزان جذب منابع از زمان آغاز فعالیت بازار مالی منطقه‌ای به شمار می‌رود. عمده این منابع از طریق انتشار اوراق قرضه دولتی تأمین شده است که ۸۷.۶ درصد از کل منابع، معادل ۳۶۸۵ میلیارد فرانک سیفا را شامل می‌شود. سهم پس‌انداز جمعی ۱۰ درصد و معاملات سهام ۲.۴ درصد اعلام شده است.

در بخش بازار اوراق قرضه، بیش از ۳۵ خط جدید اوراق به ثبت رسیده و همچنان ناشران دولتی با ۷۷ درصد پذیرش‌ها، نقش غالب را ایفا کرده‌اند. در این میان، سنگال با انتشار ۱۲ اوراق قرضه، بیشترین حضور را داشته است. همچنین سه اوراق موضوعی نیز در این دوره ثبت شده که جایگاه بورس منطقه‌ای اوراق بهادار را به‌عنوان دومین بورس آفریقا در زمینه پذیرش اوراق اجتماعی تثبیت کرده است. در همین حال، شاخص ترکیبی بورس منطقه‌ای اوراق بهادار در بازه زمانی ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ روندی صعودی را تجربه کرده و در پایان سال ۲۰۲۵ با رسیدن به ۳۴۵.۷۵ واحد، رشد ۲۵.۲۶ درصدی را به ثبت رسانده است. بر اساس آمارهای ارائه‌شده، ارزش کل بازار بورس به ۲۴٬۷۸۱ میلیارد فرانک سیفا رسیده که معادل ۱۸.۳۷ درصد تولید ناخالص داخلی اتحادیه اقتصادی و پولی غرب آفریقا است. این عملکرد، بورس منطقه‌ای اوراق بهادار را در سال ۲۰۲۵ در جمع پنج بورس برتر قاره آفریقا قرار داده است.

https://www.aip.ci/308601/cote-divoire-aip-le-marche-financier-regional-de-luemoa-mobilise-plus-de-4-200-milliards-fcfa-en-2025-dg-de-la-brvm/

اجرای نرخ کاهش‌یافته مالیات بر ارزش افزوده در ساحل عاج از ۱۷ ژانویه

مدیریت کل مالیات‌ها  اعلام کرد که نرخ کاهش‌یافته مالیات بر ارزش افزوده برای برخی محصولات و عملیات‌ها از شنبه ۱۷ ژانویه ۲۰۲۶ اجرایی می‌شود. این تصمیم در پی حذف چندین معافیت مالیاتی طبق قانون بودجه سال ۲۰۲۶ اتخاذ شده بود که محصولات مشمول مالیات را در ابتدا با نرخ ۱۸ درصد مواجه می‌کرد. محصولات تحت تأثیر شامل الیاف جوت، خوراک دام و طیور، مواد اولیه و بسته‌بندی‌های مرتبط، و ورودی‌های تولید کود هستند. برای کاهش اثر فوری این اصلاحات، دولت نرخ مالیات بر ارزش افزوده این محصولات را ۹ درصد تعیین کرده است. مدیرکل مالیات‌ها، تأکید کرد که عملیات انجام‌شده بین ۵ تا ۱۶ ژانویه مشمول بررسی مالیات نخواهد بود، اما مالیات‌های دریافت‌شده در این بازه باید به خزانه دولت واریز شود. مدیریت کل مالیات‌ها همچنین از تمامی مودیان خواست با رعایت مسئولیت‌های مالیاتی، اجرای صحیح مقررات جدید را تضمین کنند.

https://news.abidjan.net/articles/746291/cote-divoire-la-tva-reduite-a-9-sur-certains-produits-agricoles-et-intrants

کامرون

برگزاری نشست‌های B2B میان فعالان اقتصادی کامرون و صادرکنندگان ترک در دوالا

وزیر بازرگانی کامرون، اعلام کرد که روز ۴ فوریه ۲۰۲۶ در شهر دوالا نشست‌های B2B میان فعالان اقتصادی کامرونی و اعضای انجمن ترک صادرکنندگان بخش الکتروتکنولوژی  برگزار خواهد شد. این رویداد توسط شورای بازرگانی کامرون–ترکیه سازمان‌دهی شده است. وزیر بازرگانی هدف از این نشست‌ها را تقویت روابط تجاری دوجانبه و شناسایی فرصت‌های سرمایه‌گذاری در کامرون عنوان کرده است. همچنین انتظار می‌رود در جریان این دیدارها توافق‌نامه‌های همکاری میان طرفین امضا شود که به تحکیم روابط اقتصادی میان دو کشور کمک کند. ترکیه در سال‌های اخیر به بازاری پررونق برای واردات کامرون تبدیل شده و کالاها و خدمات کامرونی نیز با استقبال رو به رشد در این کشور مواجه بوده است. با این حال، روابط تجاری دو کشور در فاصله سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۴ نوسان داشته است؛ ترکیه در سال ۲۰۲۳ از جمع ۱۰ تأمین‌کننده اصلی کامرون خارج شد، اما در سال ۲۰۲۴ به‌عنوان دهمین مقصد صادراتی محصولات کامرونی بازگشت.

https://www.investiraucameroun.com/cooperation/1501-22970-electronique-technologie-des-investisseurs-turcs-en-quete-d-opportunites-au-cameroun

دیدار وزیر آب و انرژی کامرون با سرمایه‌گذاران اماراتی برای توسعه بخش برق

وزیر آب و انرژی کامرون، روز جمعه ۱۶ ژانویه ۲۰۲۶، میزبان هیأتی از سرمایه‌گذاران امارات متحده عربی بود. این دیدار در راستای تلاش‌های دولت کامرون برای تقویت همکاری‌های بین‌المللی و جذب سرمایه‌گذاری‌های راهبردی در بخش انرژی کشور برگزار شد. در این نشست، فرصت‌های سرمایه‌گذاری در بخش برق، به‌ویژه فرصت‌های ناشی از ملی‌سازی مجدد بخش توزیع برق، مورد بررسی قرار گرفت. طرفین همچنین درباره توسعه کلی بخش انرژی گفتگو کردند و افزایش تقاضای برق را نتیجه رشد اقتصادی کامرون و اجرای پروژه‌های جدید صنعتی و زیرساختی در نقاط مختلف کشور دانستند. در این چارچوب، سرمایه‌گذاران اماراتی تمایل خود را برای مشارکت در پروژه‌هایی همسو با اولویت‌های ملی کامرون اعلام کردند. در پایان این دیدار، دو طرف بر ضرورت همکاری نزدیک میان دولت و سرمایه‌گذاران خارجی به‌منظور پیشبرد اصلاحات جامع در بخش انرژی تأکید کردند. این همکاری با هدف تسهیل سرمایه‌گذاری در تمام زنجیره ارزش انرژی، از تولید و انتقال برق گرفته تا ارائه خدمات، و همچنین بهبود کیفیت خدمات و گسترش دسترسی شهروندان به برق دنبال خواهد شد.

https://actucameroun.com/2026/01/16/renationalisation-de-lelectricite-les-emirats-arabes-unis-a-laffut-dopportunites-au-cameroun/

صدور مجوز دریافت وام‌های داخلی و خارجی

رئیس‌جمهور کامرون، پل بیا، روز چهارشنبه ۲۱ ژانویه ۲۰۲۶، حکمی را امضا کرد که به وزیر دارایی اجازه می‌دهد تا در داخل و خارج از کشور وام بگیرد. این وام‌ها به ترتیب ۴۰۰ میلیارد فرانک سیفا، ۲۵۰ میلیارد فرانک سیفا و ۱۰۰۰ میلیارد فرانک سیفا می‌باشند. این وام‌ها به تأمین مالی پروژه‌های توسعه‌ای و تسویه بدهی‌های باقی‌مانده اختصاص خواهند یافت.

https://actucameroun.com/2026/01/21/le-president-biya-signe-un-decret-habilitant-le-ministre-des-finances-a-recourir-a-des-emprunts/

گابن

ملاقات نمایندگان بانک بین‌المللی گابن و فرانسه بارئیس‌جمهور گابن

نمایندگان بانک بین‌المللی گابن و فرانسه، روز جمعه ۱۶ ژانویه ۲۰۲۶ با رئیس‌جمهور گابن بریس کلوتیر الیگی انگما، دیدار و درباره چشم‌انداز اقتصادی کشور در سال ۲۰۲۶ گفتگو کرد. در این دیدار، رئیس جمهوری «طرح سریع» را معرفی کرد که هدف آن تأمین مالی پروژه‌های دولتی، حمایت از سیاست‌های عمومی و تحول اقتصاد گابن است. وی بر اعتماد خود به نظام بانکی ملی برای همراهی در اجرای این طرح و بهبود شرایط زندگی مردم از طریق پروژه‌های ساختاری تأکید کرد و از تسریع به پرداخت بدهی‌های داخلی خبر داد. نمایندگان بخش بانکی نیز تمایل خود را برای حمایت از دولت در اجرای برنامه‌های ریاست جمهوری، به ویژه در حوزه مسکن، دسترسی به آب و برق، ابراز کردند و سیاست دیجیتالی‌سازی دولت ابراز کردند.

https://gaboninfoslive.com/2026/01/17/plan-fast-le-president-oligui-nguema-et-le-secteur-bancaire-unis-pour-leconomie-gabonaise/