اخبار اقتصادی فنلاند و استونی
گزیدۀ اخبار و تحولات اقتصادی فنلاند و استونی در نیمه اول دی ماه 1404 مندرج در رسانههای این کشورها به شرح زیر ارائه میگردد:
اخبار فنلاند:
رکوردشکنی سپردههای خانوار در پایان نوامبر ۲۰۲۵
براساس بیانیه مطبوعاتی بانک فنلاند، حجم سپردههای خانوارهای این کشور در نوامبر ۲۰۲۵ به رقم بیسابقه ۱۱۵.۷ میلیارد یورو رسید که یک حد نصاب تاریخی جدید در نظام بانکی این کشور محسوب میشود. بررسی ترکیب این داراییها نشاندهنده اولویتبندی دقیق خانوارها میان دسترسی سریع به پول و کسب بازدهی است؛ بهطوری که ۶۱ درصد از این مبلغ (معادل ۷۰.۷ میلیارد یورو) در حسابهای جاری با قابلیت برداشت آنی نگهداری میشود. سهم سپردههای سرمایهگذاری و مدتدار نیز به ترتیب ۲۵ و ۱۴ درصد گزارش شده است که نشاندهنده تمایل کمتر شهروندان به بلوکه کردن بلندمدت داراییها در شرایط فعلی است.
اگرچه مجموع حجم سپردهها نسبت به سال گذشته رشد ۴.۳ درصدی را تجربه کرده، اما بازدهی این داراییها برای صاحبان حساب روند کاهشی داشته است. میانگین نرخ بهره سپردههای خانوار در پایان نوامبر ۲۰۲۵ به ۰.۸۰ درصد رسید که در مقایسه با نوامبر ۲۰۲۴، شاهد کاهش ۰.۴۹ واحد درصدی بوده است. این تضاد میان افزایش حجم سپردهگذاری و کاهش نرخ بهره، نشاندهنده تداوم اعتماد به سیستم بانکی و ترجیح امنیت سرمایه بر بازدهیهای ریسکی در میان خانوارهای فنلاندی است.
تورم منطقه یورو به دو درصد کاهش یافت
تورم منطقه یورو در ماه دسامبر اندکی کاهش یافت و طبق دادههای اولیه، طبق گزارش یوروستات، مرجع آماری اتحادیه اروپا، دقیقاً دو درصد بود. در ماه نوامبر، قیمت مصرفکننده نسبت به سال گذشته 2.1 درصد افزایش یافت. بیشترین افزایش قیمت در بخش خدمات مشاهده شد که قیمت آنها در ماه دسامبر 3.4 درصد بیشتر از زمان مشابه در سال قبل بود. قیمت مواد غذایی، الکل و دخانیات نیز به نوبه خود 2.6 درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافت. از بین کشورهای مورد بررسی، بیشترین افزایش قیمت در استونی و اسلواکی بود که نرخ تورم آنها در ماه دسامبر 4.1 درصد بود.
تعدیل نیرو و بازنگری ساختاری در شرکت تلیا فنلاند؛ تمرکز بر امنیت ملی و توسعه شبکه
شرکت ارتباطاتی تلیا (Telia) فرآیند مذاکرات تغییر را در واحدهای عملیاتی خود در فنلاند آغاز کرده است که بر اساس برآوردهای اولیه، احتمال حذف حدود ۲۰۰ موقعیت شغلی را به همراه خواهد داشت. هولگر هالجاند، مدیرعامل تلیا فنلاند، هدف از این اقدامات را سادهسازی ساختار سازمانی برای کاهش هزینههای جاری و ایجاد سازمانی کارآمدتر عنوان کرده است. به گفته مدیریت، این تغییرات با هدف تمرکز بر رشد کسبوکارهای محوری، ارتقای کیفیت خدمات و تقویت امنیت در عملیاتهای حیاتی شرکت انجام میشود.
طبق بیانیه رسمی این شرکت، حوزههای مرتبط با خدمات مستقیم به مراجعین، از جمله خدمات مشتریان بخش مصرفکننده و فروشگاههای زنجیرهای تلیا، مشمول این تعدیل نیرو نخواهند بود. تلیا در نظر دارد منابع مالی حاصل از این صرفهجویی ساختاری را در حوزههای راهبردی بازتوزیع کند؛ این حوزهها شامل توسعه مستمر شبکههای تلفن همراه، ارتقای فناوریهای امنیت اطلاعات و پدافند سایبری و همچنین تقویت فناوریهای دو منظوره (Dual-use) برای پشتیبانی از زیرساختهای حیاتی و امنیت ملی است.
تلیا در حال حاضر ۳۰۰۰ کارمند در فنلاند دارد و مذاکرات تغییر که در واحدهای مختلف آغاز شده است، احتمالاً تا پایان فوریه ۲۰۲۶ به نتیجه نهایی خواهد رسید. این اقدام تلیا نشاندهنده تغییر استراتژی شرکتهای مخابراتی بزرگ به سمت بهینهسازی فرآیندهای عملیاتی و تمرکز بر امنیت سایبری در پاسخ به چالشهای جدید زیرساختی در منطقه است.
گزارش شاخص قیمت مصرفکننده در فنلاند (دسامبر ۲۰۲۵)
طبق دادههای اولیه «شاخص هماهنگ قیمت مصرفکننده» (HICP) که توسط مرکز آمار فنلاند منتشر شده است، نرخ تورم سالانه این کشور در دسامبر ۲۰۲۵ به ۱.۸ درصد رسید. این آمار نشاندهنده رشد ملایم قیمتها در سطح عمومی است، هرچند در مقیاس ماهانه، مصرفکنندگان فنلاندی شاهد افزایش ۰.۴ درصدی هزینهها نسبت به ماه نوامبر بودهاند. این شاخص که بر اساس استانداردهای اتحادیه اروپا تنظیم شده، ابزاری کلیدی برای مقایسه وضعیت اقتصادی فنلاند با سایر کشورهای حوزه یورو محسوب میشود.
بررسی جزئیات سبد تورمی نشان میدهد که بخش مراقبتهای بهداشتی و سلامت با رشد ۵.۹ درصدی نسبت به سال گذشته، بیشترین فشار مالی را به خانوادهها تحمیل کرده است. در جایگاههای بعدی، گروه مواد غذایی و نوشیدنیهای غیرالکلی با ۲.۷ درصد و الکل و دخانیات با ۲.۳ درصد افزایش سالانه قرار دارند. نکته قابل توجه در این گزارش، ثبات قیمت دخانیات نسبت به ماه نوامبر و همچنین کاهش اندک قیمت مواد غذایی در مقیاس ماهانه است که میتواند نشاندهنده فروکش کردن مقطعی نوسانات در بازار اقلام مصرفی باشد.
در تحلیل این دادهها باید به این نکته توجه داشت که شاخص HICP مواردی نظیر هزینههای مسکن تحت مالکیت، قمار و نرخ بهره وامهای بانکی را شامل نمیشود؛ بنابراین لزوماً تمام هزینههای زندگی خانوارها را پوشش نمیدهد. با این حال، حفظ تورم سالانه در سطح ۱.۸ درصد، فنلاند را در محدوده هدفگذاری شده بانک مرکزی اروپا قرار میدهد و نشاندهنده ثبات نسبی قیمتها در آستانه سال ۲۰۲۶ است.
تحول در خردهفروشی فنلاند: ورود کدهای دوبعدی به قفسه فروشگاهها
نوآوری بزرگی در صنعت خردهفروشی فنلاند در حال شکلگیری است و کدهای دوبعدی (2D) به تدریج در کنار بارکدهای سنتی روی محصولات ظاهر میشوند. این فناوری جدید که آزمایشهای اولیه آن آغاز شده، وعده داده است که مزایای متعددی را برای تولیدکنندگان، فروشگاهها و مصرفکنندگان به ارمغان آورد.
برخلاف بارکدهای سنتی که قدمتی بیش از ۵۰ سال دارند، کدهای دوبعدی قادرند حجم گستردهای از اطلاعات را در فضای بسیار کوچکتری ذخیره کنند. این کدها امکان ثبت جزئیاتی نظیر تاریخ انقضا و شماره سری ساخت (Batch Number) را فراهم میکنند. به گفته «کاتیا سانتالا»، مدیر توسعه بستهبندی در شرکت Fazer، این نوآوری نه تنها ایمنی محصول را افزایش میدهد، بلکه فرآیند فراخوان احتمالی کالاهای معیوب از سطح بازار را بسیار سریعتر و مؤثرتر میکند.
یکی از برجستهترین مزایای این فناوری برای مصرفکنندگان، جلوگیری سیستمی از فروش محصولات تاریخگذشته است؛ به طوری که در هنگام اسکن در صندوق، سیستم به صورت خودکار مانع از ثبت کالای منقضی میشود. «کای نارینن»، مدیر فروشگاههای پریسمای جامبو و کراوا، با ابراز امیدواری نسبت به این طرحهای آزمایشی، معتقد است که کدهای جدید گردش کالا در انبارها را بهبود بخشیده و کار فروشگاهها را در مدیریت تاریخ مصرف، بهویژه در کالاهای با ماندگاری طولانی، تسهیل میکند.
طبق اعلام مسئولان شرکت Fazer، این کدها در محصولات غذایی نظیر کیسههای شیرینی، صرفاً شامل اطلاعات محصول بوده و امکان شناسایی مشتری یا ردیابی الگوهای خرید فردی را ندارند. «کیمو کراووری»، مدیر استانداردهای GS1 در فنلاند، تأکید میکند که این گذار بخشی از یک حرکت جهانی است. با توجه به ظرفیت بالای این کدها در ذخیرهسازی داده، تولیدکنندگان صنایع مختلف از جمله لوازم آرایشی نیز در حال مهاجرت به این سیستم هستند تا از طولانی شدن بیش از حد بارکدهای خطی جلوگیری کنند.
تهدید سودآوری و خطر تعطیلی دهها داروخانه در پی اصلاحات جدید
طبق ارزیابیهای فنی آژانس دارویی فنلاند (Fimea)، اصلاحات جامع در اقتصاد داروخانهها که در اواخر سال ۲۰۲۵ به تصویب پارلمان رسید، ثبات مالی بخش بزرگی از شبکه دارویی کشور را با چالش جدی مواجه کرده است.
گزارش فیمئا نشاندهنده یک ناترازی مالی گسترده در میان واحدهای کوچک و متوسط است:
- : برآورد میشود حدود ۳۸ داروخانه بلافاصله پس از اجرای اصلاحات، وارد حاشیه ضرر شوند و توانایی تأمین هزینههای خود را از دست بدهند. علاوه بر گروه اول، ۷۹ داروخانه دیگر که در حال حاضر سودی کمتر از ۱۰۰هزار یورو در سال دارند، در معرض خطر جدی قرار گرفتهاند.
کارشناسان فیمئا تأکید میکنند که از نظر عملیاتی، داروخانههایی با درآمد سالانه کمتر از ۱۰۰هزار یورو، «بدون سود» تلقی میشوند؛ زیرا این مبلغ برای نوسازی تجهیزات، پرداخت حقوق کارکنان متخصص و حفظ ذخایر دارویی در بلندمدت کافی نیست. این اصلاحات که با هدف کاهش هزینههای دولت در بخش دارو تدوین شده است، اکنون به طور غیرمستقیم دسترسی شهروندان به خدمات دارویی، بهویژه در مناطق کمجمعیت را تهدید میکند.
اتحاد ایرباس و نِسته برای توسعه سوختهای تجدیدپذیر
صنعت هوانوردی جهانی تحت فشار مقررات سختگیرانه زیستمحیطی، به سمت استفاده از سوختهای پایدار (SAF) حرکت میکند. در همین راستا، شرکت ایرباس و شرکت فنلاندی نِسته همکاریهای راهبردی خود را برای پاسخگویی به الزامات قانونی اتحادیه اروپا تمدید کردهاند. بر اساس قوانین جدید، سهم سوختهای تجدیدپذیر در فرودگاههای اروپا که سال گذشته تنها ۲ درصد بود، باید تا سال ۲۰۵۰ به ۷۰ درصد افزایش یابد. نِسته با تکیه بر پالایشگاه سنگاپور و توسعه واحد روتردام در سال ۲۰۲۶، قصد دارد ظرفیت تولید خود را به ۲.۲ میلیون تن در سال برساند تا به عنوان بزرگترین تولیدکننده این حوزه، پاسخگوی بازار تضمینشده اروپا باشد.
با وجود این تلاشها، چالشهای اقتصادی جدی در مسیر جایگزینی سوختهای فسیلی وجود دارد. قیمت سوختهای تجدیدپذیر در حال حاضر بیش از سه برابر سوختهای سنتی است که ریشه در کمبود منابع اولیه (مانند روغنها و چربیهای ضایعاتی) و حجم پایین تولید جهانی دارد؛ بهطوری که تولید فعلی هنوز کمتر از ۱ درصد نیاز صنعت را پوشش میدهد. از آنجا که سوخت حدود ۲۵ درصد از هزینههای عملیاتی خطوط هوایی را شامل میشود، این گرانی میتواند به افزایش اجباری قیمت بلیط، کاهش تقاضای سفر و در نهایت افت سفارش خرید هواپیماهای جدید منجر شود که تهدیدی مستقیم برای مدل کسبوکارهای غولهایی نظیر ایرباس است.
در این میان، تکنولوژیهای جایگزین مانند نیروی برق و هیدروژن هنوز راه زیادی تا تجاریسازی در ابعاد بزرگ دارند. به گفته معاون ایرباس، برق برای هواپیماهای پهنپیکر در مسیرهای طولانی کارایی لازم را ندارد و استفاده از هیدروژن نیز به دلیل نبود زیرساختهای توزیع و قوانین جهانی، احتمالاً تا پیش از دهه ۲۰۴۰ ممکن نخواهد بود؛ بنابراین، سوختهای پایدار (SAF) تنها گزینه عملیاتی در کوتاهمدت و میانمدت باقی میمانند، مشروط بر اینکه زنجیره تأمین و هزینههای تولید آن برای مصرفکنندگان نهایی توجیهپذیر شود.
یارانه به افراد کمدرآمد برای خرید خودروی نو یا دست دوم
دولت فنلاند با هدف کاهش انتشار گازهای گلخانهای و نوسازی ناوگان فرسوده، چهارمین دور از طرح «پاداش اسقاط خودرو» را با بودجه بیسابقه ۲۰ میلیون یورویی آغاز کرده است. در این طرح که از ابتدای ژانویه ۲۰۲۶ اجرایی شده، شهروندان میتوانند با اسقاط خودروهای قدیمی خود (با قدمت حداقل ۱۰ سال)، یارانهای بین ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ یورو برای خرید خودروهای برقی یا کمآلاینده نو دریافت کنند. پیشبینی میشود این بودجه که نسبت به دورههای قبل افزایش چشمگیری داشته تا سال ۲۰۲۷ برای خرید حدود ۹۰۰۰ خودروی جدید کفایت کند؛ با این حال، با توجه به میانگین سن بالای اسقاط خودرو در فنلاند (۲۲.۸ سال) و محبوبیت برندهایی نظیر فولکسواگن، اشکودا و ولوو، انتظار میرود استقبال در ماههای اولیه بسیار بالا باشد.
علاوه بر این طرح ملی، یک برنامه حمایتی گستردهتر توسط «صندوق آبوهوای اجتماعی اتحادیه اروپا» برای سال ۲۰۲۷ در حال تدوین است که به طور اختصاصی افراد کمدرآمد با سقف درآمد سالانه ۲۵ هزار یورو را هدف قرار میدهد. طبق جزئیات اولیه، این پاداش میتواند تا سقف ۶۰۰۰ یورو افزایش یابد و برخلاف طرح فعلی، برای خرید خودروهای «دستدوم» برقی یا هیدروژنی نیز قابل استفاده خواهد بود. این رویکرد دوگانه، از یک سو بازار خودروهای نو را تحریک کرده و از سوی دیگر، امکان دسترسی دهکهای پایین جامعه به حملونقل پاک و بدون آلایندگی را فراهم میسازد تا گذار به اقتصاد سبز با عدالت اجتماعی همراه شود.
اخبار استونی:
تورم در استونی؛ سرعت افزایش قیمتها رو به کاهش است
براساس دادههای اولیه مرکز آمار استونی، شاخص قیمت مصرفکننده در دسامبر ۲۰۲۵ نسبت به ماه مشابه سال قبل ۴.۱ درصد افزایش یافته است. با این حال، بررسیهای ماهانه نشان میدهد که قیمتها در فاصله بین نوامبر و دسامبر با ۰.۴ درصد کاهش همراه بوده که این امر نشاندهنده فروکش کردن موجهای تورمی اخیر است. اداره آمار قرار است دادههای نهایی و دقیقتر را در روز پنجشنبه 8 ژانویه منتشر کند تا تصویر روشنتری از وضعیت اقتصادی پایان سال ارائه دهد.
لنو اوسکولا، اقتصاددان ارشد بانک لومینور، با تأیید روند کاهشی سرعت رشد قیمتها، معتقد است که بازارهای جهانی نقش مهمی در این آرامش نسبی ایفا کردهاند. کاهش قیمت جهانی نفت و گاز در کنار تقویت ارزش یورو در برابر دلار، باعث شده است که قیمت کالاهای وارداتی کاهش یابد و فشار تورمیبر مصرفکنندگان استونیایی تعدیل شود. به گفته وی، اگرچه عوارض مالیاتی بر برخی اقلام مانند الکل و دخانیات در ژانویه افزایش یافته، اما به دلیل سهم اندک آنها در سبد کل مصرف، تأثیر چشمگیری بر تورم عمومی نخواهند داشت.
در چشمانداز آینده، انتظار میرود روند رشد قیمتها همچنان کند باقی بماند. اوسکولا اشاره میکند که با وجود افزایش قیمتها در بخش خدمات، پایین ماندن قیمت نهادههای تولید و ارزان شدن کالاهای وارداتی باعث میشود که شاخص کلی قیمتها در سطح متوسطی تثبیت شود. این روند نشاندهنده ثبات تدریجی در اقتصاد استونی پس از یک دوره تورم پرشتاب است.
پیشبینی بانک مرکزی استونی: کاهش فشار مالیاتی و کُند شدن روند تورم در سال ۲۰۲۶
کسپر اوجا، اقتصاددان بانک مرکزی استونی، اعلام کرد که اگرچه نیمه دوم سال گذشته با افزایش سریع قیمتها به دلیل تغییرات مالیاتی همراه بود، اما پیشبینی میشود نرخ تورم در سال ۲۰۲۶ به زیر ۳ درصد سقوط کند. دادههای اخیر نشان میدهد که تورم سالانه در دسامبر ۲۰۲۵ به ۴.۱ درصد رسیده است، اما تحلیلگران معتقدند با تخلیه اثرات مالیاتی سال گذشته، از جمله مالیات خودرو (با اثر ۱ درصدی) و افزایش مالیات بر ارزش افزوده (با اثر ۰.۷ درصدی)، فشار بر شاخص قیمتها به شکل محسوسی کاهش خواهد یافت. در واقع، مجموع اثر مالیاتها که در سال ۲۰۲۵ بیش از ۲ درصد بود، در سال جاری به حدود ۱ درصد محدود خواهد شد.
یکی دیگر از عوامل کلیدی در کاهش تورم، از بین رفتن اثر افزایش هزینههای مراقبتهای بهداشتی است که پیشبینی میشود تا بهار امسال کاملاً محو شود. اوجا تأکید کرد که تورم در نیمه دوم سال ۲۰۲۵ عمدتاً ناشی از سیاستهای مالیاتی بود و با کمرنگ شدن این محرکها در سال ۲۰۲۶، روند رشد قیمتها کُندتر میشود. همچنین، حذف آستانه درآمد مشمول مالیات (اصلاحات مربوط به قله مالیاتی) که باعث ورود پول بیشتر به جیب مردم میشود، علیرغم پتانسیل تحریک تقاضا، به دلیل وضعیت فعلی اقتصاد اثر تورمی محدودی (کمتر از ۰.۵ درصد) خواهد داشت؛ چرا که برخلاف دوران اصلاحات بازنشستگی در سال ۲۰۲۱، اقتصاد اکنون در وضعیت «گرم شدن» بیش از حد قرار ندارد.
در نهایت، بالا بودن سطح فعلی قیمتها در استونی خود به عنوان یک ترمز برای تورم بیشتر عمل میکند. اقتصاددان بانک مرکزی معتقد است دسترسی مصرفکنندگان به بازارهای آنلاین و امکان خرید کالا از خارج از کشور، رقابت را در بازار داخلی تقویت کرده و توانایی شرکتها برای افزایش مجدد قیمتها را سلب میکند. این محرکهای اقتصادی جدید به جای جهش تورمی، به صورت تدریجی در طول سال ۲۰۲۶ و اوایل سال آینده میلادی بر اقتصاد اثر خواهند گذاشت.
پیروزی شرکت استونیایی در مناقصه بانکی اوکراین؛ تولد «آیوتبانک» در فضای دیجیتال
گروه بانکی Iute که مقر اصلی آن در استونی است، رسماً برنده مناقصه دولتی اوکراین برای ایجاد یک بانک دیجیتال جدید شد. این موفقیت از طریق تصاحب داراییها و بدهیهای منتخب RWS Bank (بانکی با ۳۰ سال سابقه و تحت مالکیت سابق سوئدبانک) به دست آمده است. قرار است این نهاد مالی جدید با نام IuteBank و تحت نظارت مستقیم بانک ملی اوکراین فعالیت خود را آغاز کند و در گام نخست، ۱۳ هزار مشتری از بانک قبلی به این پلتفرم منتقل شوند.
استراتژی سرمایهگذاری و مدیریت
گروه آیوت برای این ورود استراتژیک به بازار اوکراین، سقف سرمایهگذاری ۱۵ میلیون یورویی را در نظر گرفته است. با وجود چالشهای اقتصادی، پیشبینی میشود زیان خالص این بانک در سال ۲۰۲۶ از مرز ۳ میلیون یورو فراتر نرود. هدایت این بانک بر عهده آرتور موراویتسکی خواهد بود؛ مدیر اجرایی باسابقه اوکراینی که بیش از ۲۲ سال تجربه در بخش مالی این کشور دارد.
گزارش عملکرد بخش تولید استونی در پایان سال ۲۰۲۵
دادههای آماری نشان میدهد که بخش تولید استونی در نوامبر ۲۰۲۵ با رشد ۳.۴ درصدی مواجه شده است که این تغییر میتواند شاخص تولید ناخالص داخلی (GDP) را در سهماهه چهارم سال از وضعیت انقباضی خارج کند. بر اساس گزارش اداره آمار استونی، تولید در بخش معدن ۱۰ درصد و در بخش ساخت و تولید ۴.۵ درصد افزایش یافته، اما تولید انرژی با افت ۸.۷ درصدی روبرو بوده است. هله باندر، تحلیلگر این نهاد، عامل اصلی رشد را افزایش تولید در صنایع وسایل نقلیه موتوری و تجهیزات حملونقل عنوان کرد که به دلیل سفارشهای حوزه صنایع دفاعی و ساخت قایقهای تفریحی، رشدی بیش از ۵۰ درصدی را ثبت کردهاند.
رائول ایمتس، اقتصاددان ارشد بیگبانک، با اشاره به جایگاه محوری بخش تولید در اقتصاد استونی، اعلام کرد که این آمارها احتمالاً منجر به ثبت ارقام مثبت در تولید ناخالص داخلی سهماهه پایانی سال خواهد شد. با این حال، وی نسبت به وضعیت صنایع غذایی ابراز نگرانی کرد؛ چرا که تولید محصولات غذایی ۴.۱ درصد، محصولات فلزی ۰.۷ درصد و صنایع مبلمان ۴.۳ درصد کاهش یافته است. بیشترین میزان افت در شاخص فروش و تولید مربوط به صنعت لبنیات بوده است که نشاندهنده تداوم مشکلات در این بخش از اقتصاد است.
از منظر بازرگانی، فروش تولیدات صنعتی در بازار داخلی ۸.۲ درصد و در بازارهای صادراتی ۱.۷ درصد رشد داشته است. ایمتس معتقد است تکیه بر صادرات مواد خام مانند شیر خام به جای تولید فرآوردههایی با ارزش افزوده بالاتر، از نقاط ضعف ساختاری در صنعت غذای استونی محسوب میشود. در مجموع، اگرچه رشد ماهانه ۶ درصدی در کل تولیدات صنعتی نسبت به اکتبر ثبت شده است، اما تضاد میان رشد صنایع دفاعی و افت صنایع مصرفی مانند مواد غذایی و مبلمان، نشاندهنده توزیع نامتوازن رونق در زیربخشهای مختلف صنعتی است.
گزارش وضعیت بازار خودروی استونی در پایان سال ۲۰۲۵
آمار فروش خودروهای سواری نو در استونی حاکی از آن است که حجم معاملات در سال ۲۰۲۵ تقریباً به نصف کاهش یافته و با افت ۴۸.۶ درصدی نسبت به سال گذشته، به ۱۳, ۰۵۵ دستگاه رسیده است. در آخرین ماه سال (دسامبر)، ۱۱۸۳ خودروی نو به فروش رسید که در مقایسه با دسامبر ۲۰۲۴، کاهش شدیدی معادل ۶۶.۹ درصد را نشان میدهد؛ هرچند کارشناسان معتقدند این مقایسه به دلیل جهش غیرعادی فروش در پایان سال ۲۰۲۴ (پیش از وضع هزینههای ثبت خودرو) چندان دقیق نیست.
میلیس تلیسکیوی، مدیرعامل انجمن فروشندگان خودرو (AMTEL)، سال ۲۰۲۵ را دورهای با کاهش بیسابقه در بازار توصیف کرد و دلیل اصلی این وضعیت را وضع قوانین جدید مربوط به هزینه ثبت نام خودرو و افت کلی اعتماد مصرفکنندگان دانست. در این میان، بخش خودروهای تجاری نیز با فروش ۳۱۱۱ دستگاه، کاهش ۳۶.۶ درصدی را تجربه کرد که اگرچه نسبت به خودروهای سواری وضعیت بهتری داشت، اما همچنان تحت تأثیر رکود حاکم بر بازار قرار گرفته است.
در حوزه تکنولوژی سوخت، خودروهای هیبریدی با کسب سهم دوسومی از کل فروش سالانه، پیشتاز بازار بودند و سهم خود را نسبت به سال قبل ۱۲ درصد افزایش دادند؛ همچنین سهم خودروهای برقی با رشد اندکی به ۶.۶ درصد رسید. از نظر برندهای محبوب، اگرچه فولکسواگن در ماه دسامبر صدرنشین بود، اما در مجموعِ سال ۲۰۲۵، تویوتا رتبه اول بازار را به دست آورد و پس از آن اشکودا و رنو در جایگاههای بعدی قرار گرفتند. مدلهای تویوتا کرولا، اشکودا اکتاویا و تویوتا RAV4 به عنوان پرفروشترین خودروهای سال شناخته شدند.
ثبت رکورد جدید در جابهجایی مسافران هوایی استونی در سال ۲۰۲۵
با وجود چالشهای اقتصادی حاکم بر استونی، صنعت هوانوردی این کشور در سال ۲۰۲۵ عملکرد موفقی را پشت سر گذاشت و با جابهجایی مجموع3.581.620 مسافر از طریق تمامی فرودگاههای کشور، رکورد جدیدی را ثبت کرد. از این میان، فرودگاه تالین به تنهایی به3.488.104 مسافر خدمات ارائه داد که تنها ۰.۱ درصد نسبت به سال قبل کاهش داشت. ریوو توویک، رئیس هیئت مدیره فرودگاه تالین، ضمن موفق توصیف کردن این سال، اعلام کرد که رشد سریع مسافران در فرودگاههای منطقهای، بهویژه فرودگاه تارتو، نقش مهمی در دستیابی به این حد نصاب جدید داشته است.
در سال ۲۰۲۵، فرودگاه تالین با اتصال به ۵۱ مقصد منظم و میزبانی از ۱۶ شرکت هواپیمایی، شبکه پروازی گستردهای را مدیریت کرد. شهرهای استکهلم، ریگا، هلسینکی و فرانکفورت محبوبترین مقاصد پرواز مستقیم بودند و خطوط هوایی ایربالتیک با ۳۰ درصد و رایانایر با ۱۳ درصد، بیشترین سهم را در جابهجایی مسافران داشتند. علاوه بر این، حجم محمولههای هوایی نیز با رشد چشمگیر ۲۴ درصدی همراه بود که نشاندهنده پتانسیل بالای این بخش برای توسعه در سالهای آینده است.
برنامههای توسعهای فرودگاه تالین برای سال ۲۰۲۶ شامل گسترش قابلتوجه مقاصد پروازی توسط شرکتهایی نظیر ویز ایر، ایربالتیک و یورووینگز است. همچنین، پروژه بزرگ توسعه و بازسازی ترمینال فرودگاه از سال ۲۰۲۶ آغاز شده و تا سال ۲۰۳۰ ادامه خواهد داشت. مدیریت فرودگاه اعلام کرده است که هدف اصلی این پروژه، مدرنسازی زیرساختها و افزایش رفاه مسافران است و تلاش میشود تا در طول دوره بازسازی، خللی در ارائه خدمات روان به مراجعین ایجاد نشود.
در بخش فرودگاههای منطقهای نیز، رشد ۶ درصدی در مجموع93.516 مسافر به ثبت رسید که تحت تأثیر عملکرد درخشان فرودگاه تارتو بود. همچنین تحولات جدیدی برای سایر مناطق در نظر گرفته شده است، از جمله برقراری مسیر فصلی بین کورساره و هلسینکی توسط شرکت فینایر که اتصال جزیره سارما به فنلاند را بهبود میبخشد.
تداوم تضاد قیمتی و چالشهای زیرساختی در بازار انرژی استونی (۲۰۲۵)
تحلیل گزارش انرژی استونی در سال ۲۰۲۵ نشاندهنده تضاد ساختاری عمیق میان زیرساختهای تأمین و هزینههای نهایی مصرفکننده است. استونی در حالی نیمی از برق مورد نیاز خود را از فنلاند وارد کرده که قیمت میانگین در بازار داخلی آن، دقیقاً دو برابر همسایه شمالی (۸۰.۳۹ یورو در برابر ۴۰.۴۹ یورو) ثبت شده است. این شکاف قیمتی ریشه در محدودیتهای فنی کابل انتقال Estlink 2 دارد که نیمی از سال را به دلیل نقص فنی از دست داد و باعث شد پتانسیل واردات برق ارزانِ هستهای فنلاند به شدت محدود شود.
چالش دیگر، مدل تجاری «خرید گران و فروش ارزان» است که مدیرعامل «استی انرژیا» به آن اشاره کرده است؛ استونی بخش عمدهای از انرژی خود را در زمانهای اوج تقاضا با قیمت بالا (۹۰ یورو) وارد کرده و در زمان مازاد تولید، آن را با قیمت بسیار نازل (۲۹.۶ یورو) صادر کرده است. در همین حال، جدایی تاریخی از شبکه برق روسیه (BRELL) و همگامسازی با شبکه قاره اروپا در فوریه ۲۰۲۵، اگرچه امنیت انرژی را تقویت کرد، اما فشار فنی و هزینهای مضاعفی بر سیستم تحمیل نمود که در نوسانات شدید قیمت ماهانه (از ۱۵.۲ سنت تا ۳.۷ سنت) کاملاً مشهود بود.
در سبد تولید داخلی، اگرچه سهم نفت شیل به ۱۴ درصد کاهش یافته، اما به دلیل گران بودن استخراج و هزینههای زیستمحیطی، همچنان مانع از کاهش کلی قیمتها میشود. از سوی دیگر، رشد سریع خودروهای برقی که حجم شارژ آنها بیش از دو برابر شده، باعث شد حتی زمستان معتدل نیز نتواند مصرف کل برق را کاهش دهد. با توجه به هدفگذاری برای سال ۲۰۳۵، استونی برای خروج از این وضعیت غیرسودآور، نیازمند توسعه سریعتر انرژیهای بادی و خورشیدی و افزایش ظرفیتهای انتقال پایدار است تا وابستگی به سوختهای فسیلی گرانقیمت داخلی را به حداقل برساند.