اخبار اقتصادی قرقیزستان

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی قرقیزستان در هفته دوم دی ماه 1404 مندرج در رسانه‌های این کشور به شرح زیر ارائه می‌گردد:

صادیر جاپاروف رئیس جمهور قرقیزستان: دولت از راه‌ اندازی کارخانه‌های جدید و احیای کارخانه‌های غیرفعال حمایت خواهد کرد

در تاریخ ۲۷ دسامبر صادیر جاپاروف در مراسم افتتاحیه کارخانه اکو-فناوری برای پردازش زباله‌ های جامد شهری و تولید برق در محل دفن زباله بیشکک گفت: دولت برای ارائه پشتیبانی جامع برای افتتاح تأسیسات تولیدی جدید و احیای کارخانه‌های غیرفعال و همچنین جذب سرمایه‌ گذاران آماده است.

مشکل محل دفن زباله بیشکک سال‌ ها حل نشده بود. این محل دفن زباله در سال ۱۹۷۴ راه‌ اندازی شد و در این مدت تقریباً ۲۰ میلیون تن زباله در آنجا انباشته شد. روزانه بین ۱۲۰۰ تا ۱۵۰۰ تن زباله از شهر آورده می‌ شد که تأثیر منفی بر محیط زیست پایتخت داشت. برای پرداختن به این موضوع شیوه‌ های بین‌ المللی بازیافت و دفع زباله مورد مطالعه قرار گرفت. در سال ۲۰۲۳ هیئتی از شهرداری بیشکک از چانگشا چین بازدید کرد و در آنجا با تجربه شرکت هونان جونشینگ متخصص در پردازش یکپارچه زباله‌ های جامد و تصفیه فاضلاب آشنا شد. در نتیجه در سال ۲۰۲۴ کابینه وزیران قرقیزستان یک توافقنامه سرمایه ‌گذاری با شرکت جونشینگ هوانبائو کی ژی اینوست امضا کرد.

این کارخانه که در بیشکک افتتاح شد، در آسیای میانه بی‌ نظیر است و اولین شرکتی است که از بازیافت زباله برق تولید می‌ کند. اجرای این پروژه به طور قابل توجهی وضعیت زیست‌ محیطی پایتخت را بهبود می‌ بخشد و به تأمین برق برای مردم کمک می‌ کند.

کل سرمایه‌ گذاری در این پروژه بالغ بر ۹۵ میلیون دلار بود. ۱۲ هکتار زمین برای ساخت این کارخانه اختصاص داده شد و تمام هزینه‌ ها توسط سرمایه‌ گذار تأمین مالی شد. پس از تلاش ناموفق برای ساخت تأسیسات مشابه در سال‌ های گذشته با حمایت مالی اروپایی، پروژه فعلی به طور کامل از طریق سرمایه‌ گذاری خصوصی اجرا شد. این پروژه سالانه تا ۳۶۵ هزار تن زباله را فرآوری خواهد کرد و نیروگاه ژنراتور توربینی ظرفیت ۳۰ مگاوات خواهد داشت. این امر باعث صرفه‌ جویی تا ۸۰ هزار تن زغال سنگ در سال و کاهش تقریباً ۱۰۰ هزار تن دی اکسید کربن می‌ شود. در مرحله اول این کارخانه روزانه تا هزار تن زباله را فرآوری خواهد کرد و پتانسیل افزایش ظرفیت را نیز دارد. ساخت کارخانه‌ های مشابه در اوش، بالیکچی و کاراکول در آینده برنامه‌ ریزی شده است. در حال حاضر کار برای انعقاد قرارداد های سرمایه‌ گذاری مربوطه در حال انجام است.

https://kaktus.media/doc/537889_sadyr_japarov:_gosydarstvo_podderjit_zapysk_novyh_i_vozrojdenie_prostaivaushih_predpriiatiy.html

چهاردهمین نشست شورای تسهیل تجارت قرقیزستان در بیشکک برگزار شد.

 وزارت اقتصاد جمهوری قرقیزستان گزارش داد: چهاردهمین نشست شورای تسهیل تجارت در بیشکک برگزار شد.

این رویداد نمایندگان سازمان‌ های دولتی، جامعه تجاری و شرکای توسعه بین‌ المللی را گرد هم می آورد. در این نشست اجرای طرح تسهیل تجارت برای سال‌ های ۲۰۲۵تا۲۰۲۷ در سال ۲۰۲۵ خلاصه شد و اولویت‌ های استراتژیک و زمینه‌ های کلیدی برای کار بیشتر جهت ساده‌ سازی رویه‌ های تجاری در جمهوری قرقیزستان شناسایی شد. توجه ویژه‌ ای به دیجیتال سازی، همکاری بین سازمانی و همکاری منطقه‌ ای شد.

شرکت‌ کنندگان جلسه دستاورد های کلیدی و چالش‌ های فعلی در حوزه تسهیل تجارت را بررسی کردند. به طور خاص گزارش‌ های زیر داده شد:

گزارش اداره گمرک دولتی تحت نظارت کابینه وزیران جمهوری قرقیزستان در مورد پیشرفت دیجیتال سازی و تسهیل تجارت؛

گزارش وزارت حمل و نقل و ارتباطات جمهوری قرقیزستان در مورد ایجاد شرایط مطلوب برای حمل و نقل جاده‌ ای بین‌ المللی؛

گزارش وزارت توسعه دیجیتال و فناوری‌ های نوآورانه جمهوری قرقیزستان در مورد اجرای طرح تسهیل تجارت برای سال‌ های ۲۰۲۵ تا۲۰۲۷؛

گزارش اداره شیمیایی، حفاظت از گیاهان و قرنطینه وزارت کشاورزی و مواد غذایی جمهوری قرقیزستان در مورد کنترل بهداشت گیاهی به عنوان بخشی جدایی‌ ناپذیر از طرح تسهیل تجارت برای سال ۲۰۲۵؛

گزارش اداره دولتی "مرکز پنجره واحد" تحت نظارت اداره گمرک دولتی تحت نظارت کابینه وزیران جمهوری قرقیزستان در مورد کارهای انجام شده در سال ۲۰۲۵ به عنوان بخشی از تسهیل تجارت. علاوه بر این، معاون مدیر پروژه همکاری قرقیزستان - آلمان ابتکارات تسهیل تجارت منطقه‌ ای از طریق توسعه همکاری بین کمیته‌ های ملی تسهیل تجارت در کشور های آسیای مرکزی و همچنین نحوه اجرای آنها در جمهوری قرقیزستان را ارائه کرد.

https://ru.kabar.kg/news/v-bishkeke-sostoyalos-14-e-zasedanie-soveta-po-uprosheniyu-procedur-torgovli/

قرقیزستان در رتبه ۲۲ توسعه مشارکت دولتی-خصوصی قرار گرفت

روشن‌بیک صابروف، رئیس آژانس ملی سرمایه‌گذاری تحت ریاست جمهوری قرقیزستان، در یک کنفرانس مطبوعاتی اعلام کرد، قرقیزستان در رتبه‌بندی توسعه مشارکت بخش های دولتی-خصوصی در رتبه ۲۲ قرار گرفت که نشان دهنده پیشرفت قابل توجه در جذب سرمایه‌گذاری است.

به گفته وی، کل سبد سرمایه‌گذاری پروژه‌های مشارکت دولتی-خصوصی در حال حاضر 5 میلیارد دلار است و شامل ۹۰ پروژه می‌شود. در مقایسه با مدت مشابه در سال ۲۰۲۴، حجم سرمایه‌گذاری ۲۱.۷ درصد افزایش یافته است که نشان‌دهنده افزایش علاقه سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی است.

وی گفت: "امروز، در کشورمان تمام شرایط لازم برای سرمایه‌گذاران ایجاد شده است. در نتیجه، قرقیزستان از رتبه ۶۸ به رتبه ۲۲ در رتبه‌بندی بین‌المللی مربوطه ارتقا یافته است."

https://ru.kabar.kg/news/kyrgyzstan-zanyal-22-mesto-v-rejtinge-stran-po-urovnyu-razvitiya-gchp/

قرقیزستان در میان سه کشور برتر جهان از نظر نرخ رشد واقعی تولید ناخالص داخلی قرار گرفت

این  موضوع را باقیت سیدیکوف، وزیر اقتصاد و بازرگانی قرقیزستان، اعلام کرد. به گفته او، در سه سال گذشته میانگین سالانه رشد تولید ناخالص داخلی ۹٫۸ درصد بوده است. در سال ۲۰۲۵ نیز فعالیت اقتصادی در سطح بالایی حفظ شد: طی ۱۱ ماه، رشد واقعی تولید ناخالص داخلی به ۱۰٫۲ درصد رسید که یک رکورد محسوب می‌شود.

بر اساس داده ‌های صندوق بین‌المللی پول، قرقیزستان در سال ۲۰۲۴ در میان سه کشور پیشرو جهان از نظر نرخ رشد واقعی تولید ناخالص داخلی قرار گرفت. مراتب قدردانی ویژه خود را از همه کسانی ابراز می‌کنم که با تلاش، حرفه‌ای‌گری و پشتکار خود به توسعه و شکوفایی کشورمان و همچنین تقویت جایگاه وزارت اقتصاد و بازرگانی جمهوری قرقیزستان در عرصه‌های ملی و بین ‌المللی کمک می‌کنند.

باقیت سیدیکوف همچنین خاطرنشان کرد که بنا بر ارزیابی آژانسهای معتبر بین‌المللی رتبه‌بندی، در سال ۲۰۲۵ رتبه اعتباری حاکمیتی قرقیزستان تا سطح "B+" ارتقا یافت که گامی مهم در مسیر تقویت اعتبار بین‌المللی کشور و افزایش جذابیت سرمایه‌گذاری آن به شمار می‌رود.

https://vesti.kg/zxc/item/146869-kyrgyzstan-voshel-v-chislo-trekh-vedushchikh-stran-mira-po-tempam-realnogo-rosta-vvp.html

گسترش ابزارهای مالی و بازگشایی مرزقرقیزستان با تاجیکستان از کسب‌وکارهای کوچک حمایت کرده است

عسکر سیدیکوف، مدیر اجرایی شورای تجارت بین‌المللی قرقیزستان، در یک مصاحبه رادیویی تأکید کرد که گسترش ابزارهای مالی و احیای مرز با تاجیکستان تأثیر مثبتی بر فضای کسب‌وکار در قرقیزستان داشته است.

وی همچنین خاطرنشان کرد که دولت برنامه‌های وام‌دهی جدیدی را با هدف حمایت از کشاورزی و کسب‌وکارهای کوچک و متوسط آغاز کرده است. همچنین یک برنامه قرارداد اجتماعی راه‌اندازی شده است که شهروندان کم‌درآمد را قادر می‌سازد تا کسب‌وکار خود را راه‌اندازی کنند، از جمله در زمینه‌هایی مانند تولید پوشاک، خدمات فنی و دامداری.

علاوه بر این، تخفیف‌های مالیاتی برای کسب‌وکارهای کوچک در نظر گرفته شد که به آنها اجازه می‌داد با نرخ صفر فعالیت کنند.

همچنین مدیر اجرایی شورای تجارت بین‌المللی گفت: بازگشایی مرز با تاجیکستان، به ویژه برای بازرگانان استان باتکن، جایی که تجارت به شدت به عملکرد گذرگاه‌های مرزی وابسته است، یک رویداد مهم بود. سیدیکوف افزود: «گذرگاه‌های ثابت و مرزهای باز همیشه شرایط مساعدی را برای کارآفرینان ایجاد می‌کنند.»

https://topnews.kg/exclusive/90692-rasshirenie-finansovyh-instrumentov-i-otkrytie-granicy-s-tadzhikistanom-podderzhali-malyj-biznes-mds.html

آژانس ملی سرمایه‌ گذاری قرقیزستان برای راحتی سرمایه‌ گذاران ربات چت ایجاد کرده است.

 روشنبک صابروف رئیس آژانس در کنفرانس مطبوعاتی در خبرگزاری خبر گفت: آژانس ملی سرمایه‌ گذاری تحت نظر رئیس جمهور قرقیزستان سرویس دیجیتال جدید(Invest Kyrgyz AI Bot) رونمایی کرده است که برای ساده‌ سازی تعاملات سرمایه‌ گذاران با منابع سرمایه‌ گذاری دولتی طراحی شده است. این ربات چت بخشی از یک طرح استراتژیک برای تحول دیجیتال محیط سرمایه‌ گذاری است و اطلاعات به‌ روز در مورد فرصت‌ های سرمایه‌ گذاری، رویه‌ ها و اقدامات حمایتی دولت در قرقیزستان را در اختیار سرمایه‌ گذاران قرار می‌ دهد. این ربات به صورت ۲۴ ساعته و ۷ روز هفته فعالیت می‌ کند و از طریق وب‌ سایت رسمی آژانس قابل دسترسی است.

ربات سرمایه گذاری قرقیزستان  به چندین زبان، از جمله قرقیزی، روسی و انگلیسی ارتباط برقرار می‌ کند و آن را به ابزاری مناسب برای سرمایه‌ گذاران داخلی و خارجی تبدیل می‌ کند. این ربات چت می‌ تواند به سؤالات مربوط به رویه‌ های ثبت پروژه سرمایه‌ گذاری، الزامات قانونی، مشوق‌ های موجود و فرصت‌ های شرکت در طرح‌ های سرمایه‌ گذاری پاسخ دهد.

https://ru.kabar.kg/news/nai-sozdal-chat-bot-invest-kyrgyz-ai-bot-dlya-udobstva-investorov/

افزایش ۱.۹ برابری خروج سرمایه‌گذاری خارجی از قرقیزستان در نه ماه اول سالجاری

بر اساس داده‌های کمیته ملی آمار قرقیزستان، از ژانویه تا سپتامبر ۲۰۲۵، خروج سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی از این کشور در مقایسه با مدت مشابه در سال ۲۰۲۴، ۱.۹ برابر افزایش یافت و به ۴۰۳.۲ میلیون دلار آمریکا رسید.

بدین ترتیب، در مقایسه با ژانویه تا سپتامبر ۲۰۲۴، خروج سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در قرقیزستان در تمام بخش‌ها افزایش یافته است. واسطه‌گری مالی و بیمه، معدن، تولید و تجارت عمده‌فروشی و خرده‌فروشی از بخش‌های اصلی خروج سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی از این کشور بودند که ۸۹.۹٪ افزایش داشته است.

مهم‌ترین افزایش خروج سرمایه در بخش های زیر مشاهده شد:

در واسطه‌گری مالی و بیمه - ۵.۷ برابر؛

در تولید - ۴.۱ برابر.

علاوه بر این، افزایش خروج سرمایه‌گذاری در بخش های در صنعت معدن (۱۷.۷ برابر) و تجارت عمده‌فروشی و خرده‌فروشی (۶ درصد) مشاهده گردید.

https://www.tazabek.kg/news:2390962/?from=portal&place=last

تصویب برنامه عملیاتی کابینه وزیران برای اجرای برنامه توسعه ملی تا سال ۲۰۳۰

عادل‌بیک قاسم‌علیف، رئیس کابینه وزیران قرقیزستان، برنامه عملیاتی کابینه وزیران تا سال ۲۰۳۰ را امضا کرد. این سند برای اجرای برنامه توسعه ملی جمهوری قرقیزستان تا سال ۲۰۳۰، که توسط فرمان ریاست جمهوری "درباره برنامه توسعه ملی جمهوری قرقیزستان تا سال ۲۰۳۰" تصویب شده است، تدوین گردیده است.

برخی از اهداف کلیدی این سند  عبارتند از:

- تضمین نرخ رشد متوسط سالانه تولید ناخالص داخلی واقعی ۸٪؛

- دستیابی به تولید ناخالص داخلی حداقل ۳۰ میلیارد دلار؛

- دستیابی به تولید ناخالص داخلی سرانه ۴۵۰۰ دلار؛

- ورود به جمع ۳۰ کشور برتر در دستیابی به اهداف توسعه پایدار؛

- بهبود رتبه جمهوری قرقیزستان در شاخص توسعه انسانی.

https://www.tazabek.kg/news:2391152/?from=portal&place=last

سرمایه‌گذاری‌های چین، ترکیه و هلند به چه بخش‌هایی هدایت شده‌اند؟

حجم ورود سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی  از کشورهای خارج از کشورهای مستقل مشترک‌المنافع  در دوره ژانویه تا سپتامبر ۲۰۲۵ نسبت به مدت مشابه سال ۲۰۲۴، ۳۱٫۹ درصد افزایش یافته است. این موضوع در گزارش‌های کمیته ملی آمار ذکر شده است.

این رشد عمدتاً به دلیل افزایش سرمایه‌گذاری از سوی چین (استخراج منابع معدنی، ساخت‌وساز)، ترکیه (استخراج، صنایع تولیدی، واسطه‌گری مالی و بیمه)، هلند (اطلاعات و ارتباطات) و قبرس (صنایع تولیدی) بوده است.

کشورهای اصلی سرمایه‌گذار در دوره گزارش‌شده عبارت‌اند از:

چین — ۳۱٫۹٪ از کل حجم سرمایه‌گذاری‌های واردشده

ترکیه — ۱۵٫۸٪

هلند — ۸٫۰٪

قبرس — ۳٫۸٪

جهت‌گیری سرمایه‌گذاری‌ها:

چین: عمدتاً در استخراج منابع معدنی، صنعت تولیدی (به‌ویژه تولید فلزات اساسی و محصولات فلزی ساخته‌شده، محصولات لاستیکی و پلاستیکی) و همچنین اکتشافات زمین‌شناسی سرمایه‌گذاری کرده است.

ترکیه: در بخش استخراج، صنایع تولیدی (در درجه اول تولید محصولات غذایی از جمله نوشیدنی‌ها، محصولات لاستیکی و پلاستیکی) و همچنین در واسطه‌گری مالی و بیمه سرمایه‌گذاری کرده است.

هلند: در حوزه اطلاعات و ارتباطات، و نیز در صنعت تولیدی (عمدتاً تولید محصولات غذایی از جمله نوشیدنی‌ها) سرمایه‌گذاری انجام داده است.

قبرس: در صنایع تولیدی، به‌ویژه در تولید محصولات لاستیکی و پلاستیکی، سرمایه‌گذاری کرده است.

در عین حال، حجم ورود سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی از کشورهای کشورهای مستقل مشترک‌المنافع   در دوره ژانویه تا سپتامبر ۲۰۲۵ نسبت به مدت مشابه سال ۲۰۲۴، ۲٫۷ درصد کاهش یافته است که عمدتاً ناشی از کاهش سرمایه‌گذاری از سوی جمهوری آذربایجان، ازبکستان و روسیه بوده است.

https://www.tazabek.kg/news:2390914/?from=portal&place=last

 ۳۸۴ معدن فلزات خاکی کمیاب در کشور های آسیای مرکزی شناسایی شده است که ۷۵ مورد از آنها در قرقیزستان قرار دارند.

 در تاریخ ۱۳ جون شرزاد فیضیف معاون مدیر موسسه بین‌ المللی آسیای مرکزی در دومین مجمع مراکز تحلیلی جمهوری کره و آسیای مرکزی گفت: طبق گزارش سازمان زمین‌ شناسی ایالات متحده ۳۸۴ معدن فلزات خاکی کمیاب در کشور های آسیای مرکزی شناسایی شده است.

علاقه به فلزات خاکی کمیاب توجه ویژه ایالات متحده و کشور های اروپایی را برانگیخته است و این ارزیابی اقتصادی در سال ۲۰۱۲ انجام شد، زمانی که سازمان زمین‌ شناسی ایالات متحده ارزیابی منابع معدنی خاکی کمیاب در آسیای مرکزی را آغاز کرد. این پروژه در سال ۲۰۱۶ تکمیل شد و داده‌ های به‌ روز شده در نوامبر ۲۰۲۵ منتشر شد و ۳۸۴ معدن در منطقه: ۱۶۰ معدن در قزاقستان، ۷۵ معدن در قرقیزستان، ۶۰ معدن در تاجیکستان، ۲ معدن در ترکمنستان و ۸۷ معدن در ازبکستان شناسایی شد.

قرقیزستان پتانسیل قابل توجهی برای توسعه صنعت معدن خود دارد. در ماه ژانویه ۲۰۲۴ رئیس جمهور صادیر جاپاروف فرمانی را با عنوان "اجرای پروژه ملی برای استخراج پلی متال‌ ها و فلزات خاکی کمیاب برای توسعه پویای اقتصاد جمهوری قرقیزستان" امضا کرد. طبق این سند به دولت دستور داده شد تا یک سازمان تخصصی مبتنی بر زمین شناسی قرقیزستان ایجاد کند و با استفاده از روش‌ های مدرن، مطالعه جامعی از ذخایر امیدوار کننده انجام دهد.

روسلان کلیلف معاون مدیر سازمان زمین‌ شناسی قرقیزستان از برنامه‌ هایی برای جذب سرمایه‌ گذاری در مواد معدنی حیاتی و تدوین استراتژی توسعه برای این بخش خبر داد.

قرقیزستان دارای فلزات خاکی کمیاب زیر است:

سریم (Ce)؛

لانتانیم (La)؛

نئودیمیم (Nd)؛

ایتریم (Y)؛

ساماریوم (Sm)؛

گادولینیوم (Gd).

امیدوارکننده‌ ترین ذخایر - ذخایر کوتسای ۲، کالسای، کیزیل-اومپول و آکتاش شمالی و همچنین ذخایر آلومینای زردالک و کاترانباشی در نظر گرفته می‌ شوند.

کیزیل-اومپول نه تنها برای مواد معدنی حیاتی، بلکه برای فلزات خاکی کمیاب نیز در حال اکتشاف است. زمین‌ شناسی قرقیزستان به طور فعال در حال محاسبه مجدد ذخایر آن است.

اکتشافات زمین‌ شناسی در آکتاش شمالی ادامه دارد و ذخایر آنتیموان ۱۶۷۰۰ تن و ذخایر فلورسپار ۶۵۵۰۰۰ تن تخمین زده می‌ شود.

زردلک و کاترانباشی دو منطقه امیدوارکننده با ذخایر آلومینا هستند که می‌ توانند برای تأمین کارخانه‌ های ذوب آلومینیوم در تاجیکستان مورد استفاده قرار گیرند.

دویشنبک کامچیبیکوف می‌گوید: مواد معدنی حیاتی منابع ضروری برای فناوری مدرن و اقتصاد هستند. آنها در فناوری‌ های کم‌کربن مانند پنل‌ های خورشیدی و وسایل نقلیه الکتریکی استفاده می‌ شوند. با این حال خطری مرتبط با ذخایر محدود و مشکلات زنجیره تأمین وجود دارد. در دوران شوروی ما به طور فعال ذخایر کوتسای ۱ واقع در منطقه کمین را توسعه دادیم. ما تنها تأمین‌ کننده عناصری مانند ایتریوم و ساماریوم بودیم. با این حال پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی این معادن با مشکلاتی مواجه و تعطیل شد. این معدن به صورت روباز استخراج می‌ شد و در زمان تعطیلی عمق معدن به ۲۵۰ متر رسید. این امر از نظر اقتصادی مقرون به صرفه نبود. تلاش‌ ها برای احیای معدن سرمایه‌ گذاری خارجی را جذب کرد، اما ناموفق بود. در حال حاضر ذخایر این معدن تقریباً ۵۰ هزار تن است و زمین‌ شناسی قرقیزستان به دنبال یک سرمایه‌ گذار بالقوه است. علاقه‌ ای به استخراج وجود دارد، اما نتیجه هنوز مشخص نیست. با این حال، در حال حاضر هیچ ذخایر کاملاً اکتشاف‌ شده دیگری در کشور وجود ندارد. نشانه‌ هایی در مناطق مختلف وجود دارد، اما تعیین ذخایر واقعی نیاز به بودجه و اکتشاف دارد.

https://www.tazabek.kg/news:2282809/?from=portal&place=last