اخبار اقتصادی قرقیزستان
گزیده اخبار و تحولات اقتصادی قرقیزستان در هفته سوم آذرماه 1404 مندرج در رسانههای این کشور به شرح زیر ارائه میگردد:
قرقیزستان و پاکستان در مورد تبادل فصلی برق و جذب نیروی کار توافق کردند.
در تاریخ ۴ دسامبر وزارت انرژی قرقیزستان و وزارت انرژی پاکستان در اسلام آباد تفاهم نامه ای را امضا کردند که تأمین برق دوجانبه و جذب متخصصان پاکستانی در ساخت و ساز ها در قرقیزستان را فراهم می کند.
این سند توسط تالایبک ایبرایف وزیر انرژی قرقیزستان و سردار اویس احمد خان لغاری وزیر انرژی پاکستان در جریان سفر رسمی رئیس جمهور صادیر جاپاروف امضا شد.
یکی از نکات کلیدی این توافق نامه گسترش همکاری در پروژه کاسا-۱۰۰۰ بود. طرفین یک طرح تبادل فصلی را تصویب کردند: قرقیزستان در تابستان برق آبی مازاد خود را به پاکستان صادر می کند و در زمستان زمانی که کشور با کمبود برق مواجه است در عوض برق دریافت می کند.
علاوه بر تجارت انرژی، وزرا در مورد همکاری فنی و پرسنلی توافق کردند. قرقیزستان قصد دارد نیروی کار ماهر را از پاکستان برای اجرای پروژه های انرژی داخلی جذب کند. دو کشور همچنین تبادل تجربه در ساخت و بهره برداری از نیروگاه های برق آبی را با اجرای راه حل های مهندسی مدرن برقرار خواهند کرد.
مسائل مربوط به توسعه سبز نیز در دستور کار همکاری قرار گرفت. این وزارتخانهها قصد دارند به طور مشترک منابع انرژی تجدیدپذیر را توسعه دهند و پروژه های مشارکتی را در این زمینه برای تقویت تاب آوری انرژی منطقه ای آغاز کنند.
https://economist.kg/enierghietika/2025/12/05/kyrghyzstan-i-pakistan-doghovorilis-o-siezonnom-obmienie-eliektroenierghiiei-i-privliechienii-rabochikh/
وزیر اقتصاد و تجارت قرقیزستان تفاهم نامه هایی را در اسلام آباد امضا کرد.
روز پنجشنبه ۴ دسامبر در اسلام آباد در چارچوب سفر رسمی رئیس جمهور قرقیزستان صادیر جاپاروف به پاکستان، باکیت سیدیکوف وزیر اقتصاد و تجارت تعدادی تفاهم نامه همکاری بین قرقیزستان و پاکستان را امضا کرد.
این اسناد با هدف تقویت روابط تجاری و اقتصادی، توسعه لجستیک و استفاده از بنادر پاکستان برای دسترسی به بازار های خارجی امضا شده اند.
این بسته شامل موارد زیر است:
تفاهم نامه همکاری در مورد استفاده از بنادر پاکستان برای اتصال منطقه ای بین وزارت اقتصاد قرقیزستان و وزارت امور دریایی پاکستان،
سند گسترش تجارت دوجانبه بین قرقیزستان و پاکستان،
تفاهم نامه گردشگری بین کابینه وزیران جمهوری قرقیزستان و دولت پاکستان،
تفاهم نامه همکاری بین وزارت اقتصاد جمهوری قرقیزستان و وزارت بازرگانی پاکستان.
وزارت اقتصاد قرقیزستان اظهار داشت که به منظور تقویت مشارکت اقتصادی و گسترش همکاری های سودمند متقابل با جمهوری اسلامیپاکستان به تلاش خود برای اجرای عملی تفاهم نامه های امضا شده، از جمله از طریق گروه های کاری تخصصی و گفتگو با جوامع تجاری دو کشور ادامه خواهد داد.
https://economist.kg/ekonomika/2025/12/05/ekonomichieskoie-sblizhieniie-s-pakistanom-kakiie-miemorandumy-podpisal-sydykov-v-islamabadie/
رئیس جمهور ازبکستان از آغاز تامین مالی نیروگاه برق آبی قنبر-آتا-۱ در سال ۲۰۲۶ خبر داد.
شوکت میرضیایف، رئیس جمهور ازبکستان، با تالایبیک ایبرایف، وزیر انرژی قرقیزستان ملاقات کرد. طرفین در مورد تقویت بیشتر روابط دوستی، حسن همجواری و مشارکت استراتژیک ازبکستان و قرقیزستان، از جمله در بخش انرژی، گفتگو کردند. خاطرنشان شد که روابط دوجانبه به صورت پویا در حال توسعه و نشان دادن نتایج مثبت است.
میرضیایف بر اهمیت گسترش همکاری در زمینه برق آبی و ترویج موثر پروژه های مشترک منطقه ای، در درجه اول نیروگاه برق آبی قنبر-آتا-۱ تاکید کرد.
رهبر ازبکستان اظهار داشت: "برای استفاده موثر و مدیریت مشترک پتانسیل برق آبی منطقه، سال آینده تأمین مالی پروژه ساخت نیروگاه برق آبی قنبر-آتا-۱ را به طور مشترک با قرقیزستان و قزاقستان آغاز خواهیم کرد." او همچنین از وزیر انرژی قرقیزستان، تالایبیک ایبرایف، و همچنین روسای شرکتهای انرژی از امارات متحده عربی، ترکیه و آذربایجان، به خاطر حمایتشان در جذب سرمایهگذاریهای کلان و معرفی فناوریهای مدرن به بخش انرژی ازبکستان تشکر کرد.
تالایبیک ایبرایف نیز به نوبه خود از شوکت میرضیایف به خاطر استقبال گرم تشکر کرد و از حمایت او از همکاری دوجانبه در حوزه انرژی و اجرای پروژه های مشترک قدردانی نمود.
https://kaktus.media/doc/536565_mirzieev_zaiavil_o_nachale_finansirovaniia_kambar_atinskoy_ges_1_v_2026_gody.html
بانک توسعه اوراسیا رشد اقتصادی بی سابقه ای را برای قرقیزستان پیش بینی می کند.
پیش بینی بانک توسعه اوراسیا: سرمایه گذاری ثابت در قرقیزستان در ده ماه اول سال ۲۰۲۵ - ۱۸.۹ درصد افزایش یافته است که زمینه ساز نرخ رشد اقتصادی بی سابقه در این سال بوده است.
سه بخش محرک اصلی بودند: تامین آب و فاضلاب - سرمایه گذاری در مقایسه با سال گذشته ۱۱۰ درصد افزایش یافته است؛ معدن - سرمایه گذاری ۶۰ درصد افزایش یافته است؛ تولید - نیز ۶۰ درصد افزایش داشته است.
تأمین مالی این پروژه ها عمدتاً توسط منابع داخلی تأمین می شود. بودجه ملی ۳۱ درصد از کل سرمایه گذاری را به خود اختصاص داده است، در حالی که شرکت ها ۲۳ درصد از آن را به خود اختصاص داده اند. این سطح از فعالیت عملکرد اقتصادی قوی کشور را در سال ۲۰۲۵ تضمین می کند.
https://economist.kg/ekonomika/2025/12/08/ieabr-proghnoziruiet-riekordnyi-rost-ekonomiki-kyrghyzstana/
اهداف بلند پروازانه قرقیزستان: افزایش تجارت با پاکستان و دسترسی به دریا
قرقیزستان همچنان به تعیین اهداف بلند پروازانه در سیاست خارجی و اقتصادی ادامه می دهد، نتایج سفر اخیر به پاکستان آن را تایید میکند. پس از مذاکرات توافقی برای افزایش بیش از ده برابری گردش مالی تجارت دوجانبه حاصل شد.
یکی از اولویت های اصلی بیشکک دسترسی به بنادر دریایی کراچی و گوادر پاکستان است. دستیابی به این هدف یک کریدور حیاتی به بازار های جهانی را برای قرقیزستان محصور در خشکی فراهم می کند.
یکی دیگر از زمینه های مهم همکاری پروژه کاسا-۱۰۰۰ است. این پروژه انتقال برق مازاد تولید شده در قرقیزستان و تاجیکستان را به مناطق کم انرژی پاکستان و افغانستان پیش بینی می کند. اجرای موفق این پروژه مستقیماً با ساخت نیروگاه برق آبی کامبراتا-۲ مرتبط است که مازاد انرژی لازم را ایجاد خواهد کرد.
بنابراین قرقیزستان در حال تدوین یک استراتژی بلند مدت با هدف تبدیل خود از یک وارد کننده به یک صادر کننده بزرگ برق است، در حالی که بازار های فروش آینده را آماده می کند.
https://stanradar.com/news/full/58830-ambitsioznye-tseli-kyrgyzstana-uvelichenie-tovarooborota-s-pakistanom-i-vyhod-k-morju.html
کمیسیون اقتصادی اوراسیا یارانه هایی را برای اولین پروژه همکاری در اتحادیه اقتصادی اوراسیا تصویب کرد.
شورای کمیسیون اقتصادی اوراسیا یارانه هایی را از بودجه اتحادیه اقتصادی اوراسیا برای اجرای دو پروژه تحت ساز و کار تأمین مالی همکاری صنعتی تصویب کرد.
یکی از پروژه ها توسط شرکت روسی بشتائو الکترونیکس با همکاری شرکت بلاروسی نرو الکترونیکس و شرکت قرقیزستانی قرقیزالکترونیکس اجرا خواهد شد. هدف این پروژه ایجاد یک مرکز تولید برای واحد های سیستم رایانه است.
پروژه دوم راه اندازی تولید پیشرفته قطعات حمل و نقل ریلی، از جمله قطار های پر سرعت، در فدراسیون روسیه را پیش بینی می کند. این پروژه توسط انجمن علمی و تولیدی وویاژ به طور مشترک با شرکت متالاستروی از ارمنستان و شرکت روخسرووموتور از بلاروس اجرا می شود.
گوهر بارسقیان وزیر کمیسیون اقتصادی اوراسیا گفت: این نتیجه تجمعی کار ما در اجرای ابزار جدید تأمین مالی فراملی است. دو پروژه دیگر به سه پروژه ای که در سال ۲۰۲۵ تصویب شده بود اضافه شده است. نکته مهم این است که همه کشور های عضو در این پروژه ها شرکت می کنند. من مطمئن هستم که اجرای طرح های تصویب شده به دستیابی به هدف اصلی - توسعه روابط اقتصادی پایدار بین کشور های ما کمک خواهد کرد.
پیش از این وزارت اقتصاد قرقیزستان گزارش داده بود که کشور سالانه تقریباً ۱۷۰ هزار کیس کامپیوتر سفارش خواهد داد. هزینه کل این پروژه تقریباً ۶۰۰ میلیون روبل خواهد بود.
https://ru.sputnik.kg/20251208/subsidirovaniye-kooperatsiya-proyekt-eaes-1098414123.html
سرمایهگذاریهای صندوق توسعه روسیه-قرقیزستان در اقتصاد قرقیزستان از مرز ۱ میلیارد دلار گذشت
حجم کل پروژههای تامین مالی شده توسط صندوق توسعه روسیه-قرقیزستان تا اول نوامبر ۲۰۲۵، از ۱ میلیارد دلار فراتر رفت. این صندوق در طول فعالیت خود، از حمایت از ۳۶۵۸ طرح تجاری در مناطق مختلف کشور خبر داد.
سیاست سرمایهگذاری صندوق توسعه روسیه-قرقیزستان بر اساس اصول حمایت هدفمند از صنایعی است که قادر به تضمین رشد پایدار و ایجاد ارزش افزوده در داخل کشور هستند.
منابع در حوزه های مهم استراتژیک متمرکز شدهاند: مجتمع کشاورزی-صنعتی، فرآوری، تولید، زیرساخت، انرژی، لجستیک، گردشگری، فناوری اطلاعات و نوآوری.
مهمترین سرمایهگذاریها تا اول نوامبر در بخشهای زیر بوده است:
مجتمع کشاورزی-صنعتی - ۱۹۸.۶ میلیون دلار؛
تولید - ۱۴۰.۴ میلیون دلار؛
برق آبی - ۱۲۷.۶ میلیون دلار؛
تولید مصالح ساختمانی - ۱۸۷.۶ میلیون دلار. پیش از این، صندوق توسعهی قزاقستان خاطرنشان کرده بود که طی پنج سال آینده، این صندوق قصد دارد پروژههایی به ارزش تقریبی ۱ میلیارد دلار را به اقتصاد کشور جذب کند. به گفتهی این موسسهی مالی، این صندوق آمادهی حمایت از کارآفرینان مشتاق است. برای مقابله با این چالش، صندوق توسعهی قزاقستان یک سازوکار جدید تأمین مالی استارتاپها را توسعه داده است.
به طور خاص، این صندوق قصد دارد به پروژههای کوچک از ۲۰،۰۰۰ تا ۱۰۰،۰۰۰ دلار بودجه اختصاص دهد. این صندوق نه تنها بودجه اختصاص می دهد، بلکه در مراحل اولیه از استارتاپها نیز حمایت میکند و به آنها در سازماندهی کار و اجرای پروژه هایشان کمک میکند.
https://economist.kg/ekonomika/2025/12/08/inviestitsii-rkfr-v-ekonomiku-kyrghyzstana-prievysili-1-mlrd/
کابینه وزرای قرقیزستان پیشنویس موافقتنامه های وام و کمک بلاعوض با بانک توسعه آسیا را در چارچوب برنامه مسکن در دسترس و کممصرف تایید کرد
کابینه وزیران قرقیزستان با صدور فرمان شماره 944-ت مورخ ۵ نوامبر ۲۰۲۵، پیشنویس موافقتنامههای وام و کمک بلاعوض بین قرقیزستان و بانک توسعه آسیا را درباره پروژه "گسترش دسترسی به مسکن مقرونبهصرفه و کممصرف انرژی" تایید کرد.
براساس این سند، وزیر دارایی قرقیزستان مجاز است این موافقتنامهها را از طرف جمهوری قرقیزستان امضا کند و اجازه دارد تغییرات و اصلاحات غیر اساسی را در آن اعمال کند.
پروژه پیشبینی میکند که اجرای آن از طریق شرکت سهامی "شرکت دولتی رهن" با مشارکت مؤسسات مالی انجام شود. منابع وامی و کمک بلاعوض برای تأمین مالی زیرویامهای رهنی برای زیرویامگیرندگان واجد شرایط تخصیص داده خواهد شد.
در چارچوب پروژه، یک وام ترجیحی از بانک توسعه آسیا به مبلغ ۴۵ میلیون دلار برای مدت ۲۴ سال در نظر گرفته شده است. نرخ بهره در دوره ترجیحی سالانه ۱٪ و پس از آن ۱.۵٪ خواهد بود. پرداخت بهره و سایر هزینهها دو بار در سال — در ۱۵ آوریل و ۱۵ اکتبر — تعیین شده است. تاریخ بستهشدن وام، ۳۱ مارس ۲۰۳۲ عنوان شده است.
همچنین کمک بلاعوضی از سوی بانک توسعه آسیا به مبلغ ۲۰ میلیون دلار پیشبینی شده است که برای تامین مالی زیرویامهای رهنی در چارچوب پروژه و بر اساس شرایط تعیینشده در اسناد پروژه اختصاص خواهد یافت.
https://www.tazabek.kg/news:2378904/?from=portal&place=last
وزارت کشاورزی قرقیزستان: تولید ناخالص داخلی و دستمزد ها افزایش یافته اند، بنابراین قیمت ها نیز افزایش یافته اند.
اوران چکیرباف رئیس بخش امنیت غذایی وزارت منابع آب، کشاورزی و صنایع فرآوری قرقیزستان در رادیو بیرینچی گفت: افزایش قیمت مواد غذایی در قرقیزستان ناشی از عوامل خارجی و داخلی، از جمله افزایش تولید ناخالص داخلی و دستمزد های در کشور است. قیمت ها هنوز از روسیه و قزاقستان پایین تر است.
سازمان های دولتی و خصوصی شروع به افزایش دستمزدها کرده اند، اقتصاد به صورت پویا در حال رشد است و بر این اساس مصرف نیز در حال افزایش است. در عین حال باید توجه داشت که قیمت مواد غذایی و تورم در قرقیزستان کمتر از شرکای تجاری اصلی ما - روسیه، ازبکستان و قزاقستان است. از جمله عوامل خارجی، تورم بالا در بین شرکای تجاری ما است. وضعیت ژئوپلیتیک جهانی و جنگ های تعرفه ای بین کشور های بزرگ زنجیره های تأمین به ویژه مواد غذایی را تحت تأثیر قرار داده است. طبق گزارش کمیته ملی آمار این افزایش بیشترین تأثیر را بر میوه داشته است، اما واردات مرکبات، موز و سایر اقلام نیز باید در نظر گرفته شود.
قیمت ها در آسیای مرکزی در مقایسه با سایر کشور ها کاملاً مقرون به صرفه است.
قیمت های بالا برای کشاورزان و تولید کنندگان کشاورزی ما یک مزیت است. دسته های خاصی از شهروندان وجود دارند که به غذا وابسته هستند. قرقیزستان از جمله کشور هایی است که هزینه های غذایی بالایی دارد. کشور های توسعه یافته ای وجود دارند که تنها ۵ تا ۱۰ درصد از حقوق یک فرد را صرف غذا می کنند، اما در اینجا این میزان به طور قابل توجهی بالاتر است. بنابراین تغییرات در قیمت مواد غذایی برای برخی از مردم قابل توجه است. ما این را درک می کنیم، اما فقط برای کشاورزان این چیز خوبی است.
https://vesti.kg/zxc/item/146355-minselkhoz-vvp-i-zarplaty-rastut-poetomu-rastut-i-tseny.html
مرکز پردازش بین بانکی الکارت و هوما خرید متقابل بین قرقیزستان و ازبکستان را آغاز کردند
مرکز پردازش بین بانکی (اپراتور سیستم پرداخت ملی الکارت) و هوما سیستم پرداخت ملی ازبکستان از راه اندازی پروژه خرید متقابل مشترک خبر دادند.
به عنوان بخشی از این ادغام دارندگان کارت هوما می توانند در منطقه تحت پوشش الکارت در قرقیزستان خرید های خود را پرداخت کرده و پول نقد برداشت کنند. دارندگان کارت الکارت هنگام سفر به ازبکستان نیز گزینه های مشابهی خواهند داشت.
هدف این پروژه ساده سازی پرداخت های بدون پول نقد برای شهروندان هر دو کشور، بهبود راحتی سفر و توسعه تعاملات مالی فرامرزی است.
راحتی برای مسافران و کارگران مهاجر: پرداخت ها و برداشت های نقدی بدون تبدیل ارز یا استفاده از کارت های بین المللی در دسترس هستند.
پشتیبانی از کسب و کار: فروشگاه های خرده فروشی قادر خواهند بود بدون هزینه های اضافی اتصال به سیستم های پرداخت بین المللی، پرداخت ها را با کارت های کشور های همسایه بپذیرند.
هزینه ها کاهش یافته و تراکنش های سریع تر: تراکنش ها مستقیماً از طریق سیستم های ملی الکارت و هوما پردازش می شوند.
در حال حاضر کارت های الکارت توسط دارندگان کارت بانک آییل پذیرفته می شوند و کارت های هوما در پایانه های همان بانک سرویس دهی می شوند. شرکت مرکز پردازش بین بانکی به طور فعال در تلاش است تا سایر بانک ها را برای گسترش شبکه پذیرش کارت هوما در قرقیزستان و شبکه پذیرش کارت الکارت در ازبکستان متصل کند.
این تفاهم نامه امضا شده پایه و اساس یک زیرساخت بین سیستمی یکپارچه بین دو سیستم پرداخت ملی را بنا می نهد. این پروژه پیاده سازی فناوری های دیجیتال مدرن، تضمین پرداخت های راحت، ایمن و مدرن و همچنین بهبود سواد مالی شهروندان را پیش بینی می کند.
https://kaktus.media/doc/536863_zao_mpc_elkart_i_humo_zapyskaut_vzaimnyy_ekvayring_mejdy_kyrgyzstanom_i_yzbekistanom.html
هولدینگ قطری ال منصور( Al Mansour) سرمایهگذاری در "آسمان سیتی" و بخش معدن قرقیزستان را بررسی میکند
راوشانبیک صابیروف، رئیس آژانس ملی سرمایهگذاری قرقیزستان، در تاریخ ۱۱ دسامبر با هئیت هولدینگ قطری ال منصور درباره چشمانداز سرمایهگذاری در بخش مالی، توسعه معادن و ساخت پروژههای بزرگ زیرساختی در قرقیزستان گفتوگو کرد.
رئیس این نهاد، ابتکارات کلیدی راهبردی کشور را به شرکای خارجی معرفی کرد. از جمله:
ساخت اکوشهر "آسمانسیتی"،
پروژه راهآهن چین — قرقیزستان — ازبکستان،
مجموعه گردشگری چهار فصل "آلا-تو ریزورت"،
و منطقه اقتصادی آزاد "تمچی"
همچنین صابیروف بر وجود پایگاه های صنعتی در دسترس و اقدامات حمایتی دولت که شرایط مساعدی برای سرمایهگذاری کلان ایجاد میکنند، تاکید کرد.
نمایندگان هلدینگ ال منصور علاقه جدی خود را به اجرای پروژه های بلندمدت در جمهوری ابراز کردند. این شرکت دیدگاه راهبردی خود برای حضور در آسیای مرکزی را ارائه داده و آمادگی خود را برای اعزام گروه های کارشناسی به قرقیزستان اعلام نمود. کارشناسان هولدینگ ابتکارات پیشنهادی را بهطور جزئی بررسی خواهند کرد تا به مرحله اجرای عملی برسند.
طرفین توافق کردند که کار را در قالب فوری ادامه دهند: به زودی تبادل اسناد پروژه ای و انجام مشاوره های تکمیلی سازماندهی خواهد شد. مذاکرات طیف گستردهای از حوزه ها را در بر گرفت، از جمله بخش بانکی، مجتمع کشاورزی-صنعتی، لجستیک و توسعه زیرساختهای گردشگری.
https://economist.kg/vlast/2025/12/11/katarskii-kholdingh-al-mansour-rassmatrivaiet-inviestitsii-v-asman-siti-i-ghornorudnyi-siektor-kyrghyzstana/
در بیشکک یک مرکز پزشکی پیشرفته با حمایت صندوق توسعه روسیه–قرقیزستان افتتاح شد
در بیشکک بهطور رسمی یک مرکز درمانی– تشخیصی چندرشتهای افتتاح شد که ساخت و تجهیز آن با سرمایهگذاری صندوق توسعه روسیه– قرقیزستان تامین شده است.
این مرکز به یکی از پیشرفته ترین کلینیکهای کشور تبدیل شده است. مساحت کلی آن ۲۳۰۴ متر مربع بوده و شامل ۷۲ تخت بیمارستانی، یک بلوک جراحی با دو اتاق عمل، بخش سرپایی و واحدهای تخصصی است. این مجموعه طیف کامل خدمات پزشکی را ارائه میدهد: تشخیص، درمان بستری و درمان سرپایی. همچنین دارای بخشهای جراحی مغز و اعصاب، جراحی شکمی، جراحی قلب و عروق و کاردیولوژی است.
کلینیک به تجهیزات مدرن از جمله سیستم آنژیوگرافی، دستگاه ام آر آی، سیتی اسکن، دستگاه های سونوگرافی و اکوکاردیوگرافی، و مجموعه رادیولوژی با سیستم C-Arm مجهز شده است.
آرتم نویکوف، رئیس هئیت مدیره صندوق، گفت:"صندوق توسعه روسیه–قرقیزستان بیش از ۱۳۰ میلیون صوم برای افتتاح و تجهیز مرکز پزشکی Medartis با تجهیزات پیشرفته سرمایهگذاری کرده است. این امر امکان انجام پیچیده ترین جراحیها در حوزه ارتوپدی، جراحی مغز و اعصاب و کاردیولوژی را در داخل قرقیزستان فراهم میکند و نیاز بیماران به درمان خارج از کشور را کاهش می دهد."
خدمات پزشکی این مرکز برای ساکنان بیشکک و همچنین شهروندان سایر مناطق قابل دسترسی است. برای شهروندان کم درآمد قرقیزستان اتاقهای در نظر گرفته شده است که درمان در آنها با هزینه اسمی و بر اساس مخارج واقعی داروها ارائه میشود.
فعالیت مرکز تاکنون ۸۰ فرصت شغلی دائمی ایجاد کرده است.
https://ru.sputnik.kg/20251211/bishkek-otkrytiye-medtsentr-rkfr-1098507485.html