صنعت فولاد نیجریه یکی از بخشهای کلیدی بنیادی برای توسعه زیرساخت کشور تلقی میشود، اما تا حد زیادی نتوانسته است به ظرفیت واقعی خود برسد.
وضعیت تاریخی و ساختار صنعت
- صنعت فولاد نیجریه یکی از بخشهای کلیدی بنیادی برای توسعه زیرساخت کشور تلقی میشود، اما تا حد زیادی نتوانسته است به ظرفیت واقعی خود برسد.[1]
- پروژه بزرگ Ajaokuta Steel Complex، که قرار بود بزرگترین کارخانه فولاد کشور باشد، بیش از 40 سال پس از آغاز ساخت، بخش اعظم آن ناکام مانده و تنها بخشهای محدودی فعال هستند[2].
اهداف دولت نیجریه و چشمانداز سیاستگذاری
- وزارت توسعه فولاد نیجریه استراتژی رشد بلندمدت تدوین کرده است و اهدافی مانند تولید 10 میلیون تن فولاد در سال و افزایش ظرفیت صادراتی در برنامه دهساله دارد. [3]
- توجه به قوانین جدید، استانداردسازی محصولات فولادی و خصوصیسازی شرکتهای نیمهفعال، از محورهای کلیدی سیاستها است.[4]
سیاست و چشمانداز دولت
- دولت نیجریه با تدوین نقشه راه 10 ساله فولاد در تلاش است تولید فولاد خام را تا 10 میلیون تن در سال تا 2030 افزایش دهد تا وابستگی به واردات بهطور چشمگیری کاهش یابد. [5]
وضعیت تولید و تقاضا
- تولید فولاد خام در نیجریه بسیار پایینتر از تقاضای ملی است. در سالهای اخیر تولید فولاد خام حدود 1.19 میلیون تن گزارش شده که در مقایسه با تقاضای بیش از 10 میلیون تن در سال کمتر از 15٪ نیاز بازار را تأمین میکند[6].
- بخش عمده تقاضا در ساختوساز، زیرساخت و پروژههای عمرانی است که محرک اصلی مصرف میلگرد و محصولات بلند فولادی به شمار میرود. [7]
2. وضعیت تولید شمش و میلگرد
تولید شمش فولادی (Billets)
- بخش عمده تولید شمش فولادی (billets) در نیجریه هنوز به شدت وابسته به واردات است. اگرچه شرکتهایی در تلاش برای تولید داخلی آن هستند.[8]
- شرکتهای نورد مانند Standard Metallurgical Company (SMC) در تلاشند تولید شمش داخلی را افزایش دهند، اما بیشتر شمش مورد نیاز برای میلگرد از چین وارد میشود[9]. این شرکت در حال توسعه خطوط تولید شمش استاندارد برای کاهش وابستگی به واردات است و ظرفیت تولید بر اساس برنامه فاز دوم میتواند تا حدود 260,000 تن شمش در سال برسد[10].
تولید میلگرد (IronRod)
- میلگرد، محصول اصلی مصرفی در بخش ساختوساز، در نیجریه تولید میشود و مهمترین محصول فولادی در بخش ساختوساز است اما بسیاری از کارخانهها ورودی خود را از شمش وارداتی بهعنوان ماده اولیه تأمین میکنند.[11]
- شرکت Stallion Group یکی از بزرگترین تولیدکنندگان میلگرد با استانداردهای بین المللی است که حجم قابلتوجهی از نیاز داخلی را تأمین میکنند.[12] این شرکت بزرگترین تولیدکننده میلگرد با ظرفیت حدود 1.3 میلیون تن در سال است و محصولاتش مطابق استانداردهای بینالمللی BS4449 و ASTM عرضه میشود[13].
- دیگر تولیدکنندگان داخلی شامل African Foundries Limited، Sunflag Steel Nigeria Limited و Universal Steel Limited هستند که در مجموع نقش مهمی در تأمین بازار دارند، هرچند ظرفیت تولید اینگونه شرکت ها نسبت به تقاضای بازار بسیار محدود است. [14]
3. شرکتهای کلیدی و نقش شرکتهای خارجی
نیجریه دارای 36 ایالت است که در چهار ایالت آن شرکت های فولادی فعالیت دارند:
شرکت های بزرگ داخلی :
سرمایهگذاریهای مهم خارجی
- سرمایه گذاری شرکتهای چینی: شرکتهای چینی مانند Yongxing Steel و Hongxing Zhongyuan، در تولید شمش و محصولات فولادی مشارکت دارند یا در حال توسعه ظرفیت هستند؛ این مشارکتها تولید محلی را افزایش داده و واردات را کاهش داده است[15].
- سرمایهگذاریهای هندی: گروههای سرمایهگذاری هندی تعهد به سرمایهگذاریهای بزرگ (مثلاً یک طرح 5 میلیارد دلاری برای احداث کارخانه با ظرفیت چند میلیون تن) کردهاند تا تقاضای فولاد نیجریه و منطقه ECOWAS (جامعه اقتصادی کشورهای غرب آفریقا) را تأمین کنند[16].
- استانداردسازی تولید: شرکتهای بینالمللی گواهی تولید مطابق استانداردهای جهانی مثلاًASTM) ،BS) را توسعه دادهاند که کمک به تقویت کیفیت محصولات داخلی میکند و پتانسیل صادرات به بازارهای منطقهای را افزایش میدهد.[17]
نقش واردات
- بخش زیادی از مواد اولیه فولاد (قراضه و شمش) هنوز وارد میشود که برای تولیدکنندگان فولاد داخلی هزینه بیشتری ایجاد میکند، ضمن اینکه وابستگی به منابع خارجی را تشدید میکند. [18]
وابستگی به واردات
- نیجریه به شدت به واردات فولاد (بهویژه شمش و محصولات آماده) وابسته است؛ این کشور سالانه بیش از 1.5 میلیون تن فولاد وارد میکند که ارز زیادی را از کشور خارج میسازد.[19]
- واردات عمدتاً از کشورهایی مانند چین، ترکیه و هند انجام میشود و شمش وارداتی بهعنوان ماده اولیه بسیاری از کارخانههای نورد مصرف میشود[20].
نمونه شرکتهای فعال
- Standard Metallurgical Company (SMC): در حال توسعه واحد تولید شمش و میلگرد برای کاهش وابستگی به واردات.[21]
- Stallion Group: بزرگترین تولیدکننده فولاد کشور با تکنولوژی مدرن تولید میلگرد.[22]
- Sunflag Steel & African Foundries: با مشارکت تکنولوژی تا حدی وارداتی، نقش مهمی در تأمین بازار دارند[23].
4 . چالشها و موانع رشد
موانع ساختاری
- زیرساخت ناکافی: شبکه برق و حملونقل ناکافی باعث افزایش هزینه تولید و کاهش بهرهوری میشود[24].
- وابستگی به واردات شمش: بسیاری از شرکتهای تولید میلگرد وابسته به واردات شمش هستند که هزینه تولید را افزایش میدهد.[25]
- تغییرات سیاستی: عدم ثبات در سیاستهای صنعتی و تعرفهای، بخصوص برای سرمایهگذاران خارجی، ریسک سرمایهگذاری را افزایش میدهد[26].
چالش کیفیت و استاندارد
- با وجود ظرفیتهای تولید، برخی محصولات داخلی ممکن است با مشکلات کیفیت مواجه باشند که استانداردسازی و کنترل کیفیت را برای حضور در بازارهای صادراتی ضروری میسازد.[27]
5. فرصتها و ریسکهای کسبوکار برای شرکتهای خارجی
فرصتها
بازار بزرگ داخلی: با رشد ساختوساز و پروژههای زیرساختی، تقاضا برای میلگرد و محصولات فولادی بالاست.[28]
امکان صادرات منطقهای: با توسعه ظرفیت، نیجریه میتواند صادرکننده فولاد به کشورهای عضو ECOWAS (جامعه اقتصادی کشورهای غرب آفریقا) باشد.[29]
پشتیبانی دولتی از سرمایهگذاریها: پروژههای مشارکتی در دستورکار دولت برای توسعه صنعت فولاد است.[30]
ریسکها
بهرهوری پایین پروژههای دولتی بزرگ مانند Ajaokuta Steel، که نشان میدهد مشارکت با بخش خصوصی و تضمین مدیریت فنی برای موفقیت حیاتی است[31].
هزینه انرژی و زیرساخت: عدم ثبات در تأمین برق و زیرساختهای لجستیکی یکی از هزینههای مهم تولید فولاد محسوب میشود.[32]
رقابت با واردات: فولاد وارداتی همچنان سهم قابل توجهی در بازار نیجریه دارد و میتواند بر قیمتگذاری و رقابت اثرگذار باشد.[33]
6 . فرصتها و چشمانداز آینده
فرصتهای رشد
- تقاضای بالا در بخش ساختوساز: روند سریع شهریشدن و پروژههای زیرساختی باعث تقاضای قابلتوجه فولاد و میلگرد میشود. [34]
- پتانسیل صادرات به منطقهECOWAS : با افزایش ظرفیت تولید و استانداردسازی محصولات، نیجریه میتواند به صادرکننده فولاد در منطقه غرب آفریقا تبدیل شود.[35]
- حمایت سیاستی برای افزایش تولید داخلی: دولت در نقشه راه صنعت فولاد به مشارکت بخش خصوصی و جذب سرمایهگذاری خارجی تأکید دارد که میتواند زمینه مناسبی برای شرکتهای خارجی ایجاد کند.[36]
چشمانداز 2030
دولت نیجریه هدف دارد تا تولید فولاد خام را به حدود 10 میلیون تن در سال برساند، که مستلزم سرمایهگذاری گسترده در فناوری، بهرهوری انرژی، زنجیره تأمین آهنسنگ و توسعه ظرفیت تولید شمش و نورد فولاد است. [37]
[1] . The Guardian Nigeria
[2] . Wikipedia
[3]. Federal Ministry of Steel Development
[4] . Federal Ministry of Steel Development
[5] . Federal Ministry of Steel Development
[6] . Market Press Release+1
[7] . foramfera.com
[8]. Businessday NG
[9]. Businessday NG
[10] . Businessday NG
[11].Businessday NG
[12]. stalliongroup.com
[13] . stalliongroup.com
[14]. Data and Intelligence Company
[15]. Market Press Release
[16] . Federal Ministry of Steel Development
[17] . stalliongroup.com
[18] . Businessday NG
[19] . theomnibuzz.com
[20]. Businessday NG
[21]. Businessday NG
[22]. stalliongroup.com
[23] . Data and Intelligence Company
[24] . foramfera.com
[25]. Businessday NG
[26] . foramfera.com
[27]. HRPUB
[28]. The Guardian Nigeria
[29].Businessday NG
[30]. Federal Ministry of Steel Development
[31]. Wikipedia
[32] . Federal Ministry of Steel Development
[33] . Businessday NG
[34]. foramfera.com
[35] . Businessday NG
[36]. Federal Ministry of Steel Development
[37] . Federal Ministry of Steel Development