وضعیت برنامه احیای اقتصادی و اجتماعی (PRES) در لایحه بودجه ۲۰۲۶ سنگال

برنامه احیای اقتصادی و اجتماعی (PRES) در سنگال، تنها یک چارچوب بودجه‌ای نیست؛ بلکه نقشه‌راه عملیاتی برای تسریع تحول این کشور است.

دولت سنگال در لایحه بودجه اولیه سال ۲۰۲۶ که در حال مذاکره بین دولت و مجلس است، مجموعه‌ای از ۴۴ پروژه اولویت‌دار به ارزش مجموعاً ۶۳۳.۷ میلیارد فرانک سیفا (حدود ۹۶۰ میلیون یورو) را در چارچوب برنامه احیای اقتصادی و اجتماعی (PRES) گنجانده است. این برنامه یکی از موتورهای اصلی چشم‌انداز سنگال ۲۰۵۰ است که بر سه ستون حاکمیت، تاب‌آوری و شکوفایی مشترک استوار است. پروژه‌های انتخاب‌شده مجموعه گسترده‌ای از بخش‌ها (زیرساخت، انرژی، کشاورزی، آموزش، بهداشت، آب، صنعت، دفاع و فرهنگ) را پوشش می‌دهند و بیانگر تعهدی روشن برای تحول ساختاری اقتصاد سنگال همراه با پاسخگویی به نیازهای فوری اجتماعی هستند.

۱)     زیرساخت‌ها؛ ستون فقرات احیای اقتصادی

وزارت زیرساخت‌ها بیشترین سهم را از PRES دریافت کرده است؛ ۱۳۳.۷ میلیارد فرانک سیفا (حدود ۲۰۰ میلیون یورو) برای نوسازی جاده‌ها، دانشگاه‌ها و زیرساخت‌های محلی. پروژه‌های کلیدی شامل موارد زیر است:

o       تکمیل جاده‌های مخه – پکِس – تیلماخا و ساندیارا – اندیافات با مجموع بودجه بیش از ۱۲ میلیارد فرانک سیفا (حدود ۱۸ میلیون یورو) برای تقویت اتصال بین‌منطقه‌ای.

o       بازسازی خط ریلی داکار – کیدیرا (فاز ۱) که برای احیای حمل‌ونقل کالا به مالی و مناطق داخلی حیاتی است.

o       بازسازی فرودگاه زیگینشور، در راستای راهبرد بازگشایی جنوب کشور.

o       برنامه ساخت و بازسازی دانشگاه‌ها، از جمله دانشگاه‌های سینه سالوم (۱۱.۷ میلیارد سیفا – حدود ۱۷.۵ میلیون یورو)، ماتام (۴۰۰ میلیون فرانک- حدود۶۰۵ هزار یورو) و شرق سنگال (۴۰۰ میلیون فرانک سیفا).

o       ساخت ۳۵ مرکز بهداشت که نماد تلاش برای عدالت سرزمینی در دسترسی به خدمات اجتماعی است.

۲)     تمرکز بر دسترسی همگانی و امنیت تأمین انرژی

وزارت انرژی، نفت و معادن با ۴۳۲ میلیارد فرانک سیفا (معادل حدود ۶۵۵ میلیون یورو) به مسیر دستیابی به حاکمیت انرژی وارد می‌شود. دو هدف اصلی این وزارتخانه عبارت است از دسترسی همگانی به برق تا سال ۲۰۲۹ و تضمین امنیت تأمین فرآورده‌های نفتی. پروژه‌های مهم شامل موارد زیر است:

o       کنسیون برق‌رسانی روستایی لوگا–لینگیر–کبمر با تأمین مالی ۶۰ میلیارد فرانک سیفا (حدود ۹۱ میلیون یورو).

o       برنامه اضطراری برق‌رسانی روستایی (PNUER) با بودجه ۲۵۲ میلیارد فرانک سیفا (حدود ۳۸۳ میلیون یورو).

o       پروژه‌های هدفمند در مناطق کائولاک، کافرین، گوساس، پودور و سن لوئی؛

که تمامی این اقدامات در راستای راهبرد ملی انتقال انرژی و توسعه برق‌رسانی روستایی است.

۳)      احیای تولیدات کشاورزی و حاکمیت غذایی

وزارت کشاورزی، حاکمیت غذایی و دامپروری ۲۲.۶ میلیارد فرانک سیفا (معادل با حدود ۳۴ میلیون یورو) با تمرکز بر مکانیزاسیون کشاورزی، تقویت تعاونی‌های جامعه‌محور و نوسازی مناطق روستایی دریافت می‌کند. دو پروژه کلیدی حوزه کشاورزی عبارتند از:

o       برنامه مکانیزاسیون کشاورزی و تجهیزات روستایی (CAC) با ۱۳ میلیارد فرانک برای بهبود بهره‌وری.

o       پروژه تعاونی‌های کشاورزی جامعه‌محور با ۹.۶ میلیارد فرانک برای توانمندسازی تولیدکنندگان.

این اقدامات در جهت دستیابی به حاکمیت غذایی در شرایط نوسان بازارهای جهانی و چالش‌های اقلیمی است.

۴)     نقش محوری صنایع غذایی در صنعت و تجارت

وزارت صنعت و تجارت با ۱۱۹.۳ میلیارد فرانک سیفا (معادل با حدود ۱۸۰ میلیون یورو)، صنعتی‌سازی پایدار را در مرکز PRES قرار می‌دهد. اولویت‌ها فرآوری محلی، توسعه زنجیره‌های کشاورزی و ایجاد پارک‌های آگروصنعتی می‌باشد. پروژه‌های کلیدی بخش صنعت و تجارت به شرح ذیل می‌باشد:

o       ایجاد اگروپل جنوب (۴۰.۹ میلیارد) و اگروپل مرکز در سینه‌سالوم (۵۰.۴ میلیارد).

o       توسعه صنعتی زنجیره بادام‌زمینی، دانه‌های روغنی، میوه، سبزی، ارزن، فونیُو و سورگوم (هر کدام یک میلیارد فرانک).

o       نوسازی تجهیزات سوناکوس برای تقویت رقابت‌پذیری روغن‌های محلی.

۵)     توسعه و حفاظت از قلمروها در شهرسازی، آب و فاضلاب

وزارت شهرسازی و حکومت‌های محلی ۲۰.۸ میلیارد فرانک (معادل با حدود ۳۲ میلیون یورو) برای حمایت از تمرکززدایی اختصاص می‌دهد. پروژه‌های مهم حوزه شهرسازی شامل این موارد است:

o       برنامه ۳۰ هزار واحد مسکونی به‌عنوان نماد تعهد اجتماعی دولت.

o       حمایت از شهرداری‌ها و مناطق شهری برای تقویت حکمرانی محلی.

o       در بخش آب، با هدف دسترسی همگانی به آب و جلوگیری از بحران‌های آبی، مبلغ ۱۴۸ میلیارد فرانک سیفا برای وزارت آب و فاضلاب در نظر گرفته شده است که ۱۳۷ میلیارد برای پروژه عظیم انتقال آب DIAL-GTE و ۱۰ میلیارد برای پروژه اضطراری توزیع آب آشامیدنی است.

۶)      سرمایه‌گذاری بر روی سرمایه انسانی در بهداشت و آموزش

بخش بهداشت در قالب پروژه ساخت ۹ مرکز بهداشت جدید، تجهیز مراکز تخصصی و اورژانس‌ها و حمایت از مؤسسات درمانی از طریق قرارداد چندساله اهداف و منابع (CPOM) مبلغ ۱۲.۲ میلیارد فرانک دریافت می‌کند. در حوزه آموزش، ۹.۶ میلیارد فرانک به توسعه دانشگاه مجازی سنگال (UVS) و فضاهای دیجیتال آن اختصاص یافته است.

۷)   نیروهای مسلح و پروژه‌های ویژه

وزارت نیروهای مسلح ۱۰.۵ میلیارد فرانک (معادل با حدود ۱۶ میلیون یورو) برای ساخت و تجهیز پلی‌کلینیک بیمارستان اصلی داکار دریافت می‌کند. همچنین ۸۹.۸ میلیارد فرانک (معادل با حدود ۱۳۶میلیون یورو) برای پروژه‌های بزرگ زیربنایی مربوط به بازی‌های المپیک جوانان و جام ملت‌های آفریقا دریافت خواهد نمود.

در مجموع می‌توان گفت برنامه احیای اقتصادی و اجتماعی (PRES) در سنگال، تنها یک چارچوب بودجه‌ای نیست؛ بلکه نقشه‌راه عملیاتی برای تسریع تحول این کشور است. هسته راهبرد مالی PRES بر افزایش منابع داخلی از طرق اصلاح پایه مالیاتی، مبارزه با فرار مالیاتی، بهینه‌سازی هزینه‌های عمومی و کاهش یارانه‌های ناکارآمد استوار است. همزمان PRES از ابزارهای تأمین مالی غیرسنتی از جمله بازیافت دارایی‌های عمومی، مشارکت‌های دولتی–خصوصی (PPP) و ارزش‌افزایی منابع ملی نیز بهره می‌گیرد. البته اکنون چالش اصلی، اجرای دقیق و منظم است تا این تعهدات به پروژه‌های قابل‌مشاهده، اشتغال پایدار و تأثیر ملموس بر زندگی روزمره مردم سنگال تبدیل شود.

منابع:

Losoleil.sn

Lequotidien.sn

Aps.sn