اخبار اقتصادی کشورهای سنگال، گامبیا و دماغۀ سبز

گزیدۀ اخبار و تحولات اقتصادی کشورهای سنگال، گامبیا و دماغۀ سبز در نیمه اول خرداد ماه 1405مندرج در رسانه‌های این کشورها به شرح زیر ارائه می‌گردد.

الف) سنگال:

• واگذاری مدیریت کشاورزی و دامپروری سنگال به دستان یک کارشناس پژوهش و آینده‌پژوهی؛

جامعه‌شناس و انسان‌شناس، شیخو عمر با، که به عنوان وزیر کشاورزی، حاکمیت غذایی و دامپروری منصوب شده است، هدایت بخشی را بر عهده خواهد گرفت که دست‌کم بیست ‌وپ نج سال از زندگی حرفه‌ای خود را وقف آن کرده است. آقای «با» پیش از این مدیر اجرایی ابتکار آینده‌پژوهی کشاورزی و روستایی (IPAR) بود؛ یک مرکز پژوهشی مستقل مستقر در داکار که به مسائل کشاورزی و جهان روستایی در غرب آفریقا اختصاص دارد. وی سپس به عنوان وزیر و مشاور رئیس‌جمهور، بسیرو جمای فای، فعالیت کرد. او به مدت شانزده سال مدیریت IPAR را بر عهده داشت؛ نهادی که در زمینه تحلیل و ارزیابی سیاست‌های توسعه روستایی در غرب آفریقا تخصص دارد. در این جایگاه، وی تیمی از پژوهشگران و کارشناسان را هدایت می‌کرد که دانش تخصصی تولید کرده و توصیه‌هایی را برای مقامات دولتی چندین کشور ارائه می‌دادند.

وزیر جدید دارای تجربه‌ای گسترده و مستحکم در حوزه‌های کشاورزی، زمین، توسعه روستایی و حاکمیت غذایی است. بنا بر اطلاعات منتشرشده در وب‌سایت  IPAR، او در تدوین مطالعات راهبردی متعددی درباره تحول کشاورزی سنگال، امنیت غذایی و حکمرانی زمین مشارکت داشته است. شیخو عمر با به پشتوانه تخصص خود در چارچوب‌های متعدد مشورتی ملی و بین‌المللی مرتبط با کشاورزی و نظام‌های غذایی حضور داشته است. وی از سال ۲۰۱۷ هدایت شبکه‌ای متشکل از حدود ۳۰ مرکز پژوهشی مستقل در هشت کشور عضو اتحادیه اقتصادی و پولی غرب آفریقا (UEMOA) را بر عهده داشته است.

او پیشتر مدیر دفتر تحلیل‌های اقتصاد کلان در مؤسسه تحقیقات کشاورزی سنگال (ISRA) در فاصله سال‌های ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۴ بوده و همچنین از بنیانگذاران مرکز پژوهش سیاست‌های اجتماعی در سنگال به شمار می‌رود. رئیس‌جمهور با انتصاب وی به عنوان وزیر کشاورزی، حاکمیت غذایی و دامپروری، این وزارتخانه راهبردی را به یکی از کارشناسان شناخته ‌شده در حوزه سیاست‌های کشاورزی و مسائل روستایی سپرده است. شیخو عمر با یک اقتصاددان متخصص در مسائل توسعه است. از این پس، سیاست‌های کشاورزی، حاکمیت غذایی و دامپروری سنگال در اختیار یک تکنوکرات قرار دارد که به تفکر، پژوهش و تحلیل متعهد است.

خبرگزاری سنگال (APS) 1 ژوئن2026

• امی مارا دیه؛ متخصص مدیریت مالی در رأس وزارت اقتصاد دریایی؛

امی مارا دیه، وزیر تازه منصوب ‌شده شیلات و اقتصاد دریایی، اهل شهر کائولاک (مرکز سنگال) و منطقه‌ی منشا دلتای سالوم است. وی یک اقتصاددان برجسته با تخصص در حسابداری، مالی شرکتی، حسابرسی، کنترل مدیریت و همچنین مدیریت قراردادها و تدارکات عمومی‌به شمار می‌رود. او با برخورداری از پیشینه علمی قوی و تجربه حرفه‌ای گسترده، به یکی از چهره‌های مهم عرصه سیاسی ملی تبدیل شده است. نام وی در فهرست ملی جنبش ریاست‌جمهوری وابسته به حزب «میهن‌پرستان آفریقایی سنگال برای کار، اخلاق و برادری(PASTEF) » قرار داشت. امی مارا دیه که اهل محله «مدینه امبابا» است و در نزدیکی مرکز مذهبی «مدینه بای»، پایگاه اصلی جریان «فیضه تیجانیه»، زندگی کرده است، مسیر درخشان تحصیلی خود را در دبیرستان فنی و بازرگانی «الحاج عبدالله نیاس» در کائولاک آغاز کرد. وی در سال ۲۰۰۳ موفق به اخذ دیپلم متوسطه در شاخه G شد و سپس تحصیلات خود را در دانشگاه شیخ آنتا دیوپ داکار (UCAD) ادامه داد و مدارک دانشگاهی متعددی را کسب کرد. هرچند این سوابق مستقیماً با مسئولیت جدید او در وزارت شیلات و اقتصاد دریایی مرتبط نیست، اما توانایی‌های مدیریتی و تخصصی وی می‌تواند او را در پاسخگویی به انتظارات یکی از مهم‌ترین بخش‌های اقتصاد ملی یاری کند. امی مارا دیه همچنین در شهر مدینه بای به دلیل فعالیت‌های اجتماعی و مدنی گسترده خود شناخته شده است. او به ‌ویژه در پایتخت معنوی «فیضه» در مدینه بای، روابط نزدیکی با مقامات و رهبران مذهبی دارد و از احترام ویژه‌ای در میان آنان برخوردار است

خبرگزاری سنگال (APS) 2 ژوئن 2026

• کلنگ‌زنی پروژه «شهر سبز» در منطقه لک رز؛

هیئت کل امور توسعه مراکز شهری جیمنیاجو و لک رز (DGPU) در سنگال مراسم کلنگ‌زنی پروژه «شهر سبز» (Green City) را در منطقه دریاچه رتبا (لک رز) برگزار کرد. در این مراسم، بارا دیوف به ساکنان روستاهای اطراف اطمینان داد که این پروژه ماهیتی فراگیر داشته و منافع اقتصادی و اجتماعی آن شامل جوامع محلی نیز خواهد شد. در این مراسم، شماری از شخصیت‌های برجسته از جمله خالد عارف و دیگر مقامات دولتی و محلی حضور داشتند. بارا دیوف در سخنرانی خود اعلام کرد که این روز نقطه عطفی تاریخی برای منطقه لک رز محسوب می‌شود. به گفته وی، پروژه «شهر سبز» که توسعه شهری، حفاظت محیط زیست و عدالت سرزمینی را در بر می‌گیرد، چشم ‌انداز جدیدی برای توسعه این منطقه ترسیم خواهد کرد. وی تأکید کرد که این پروژه صرفاً یک طرح توسعه شهری نیست، بلکه پاسخی راهبردی به روند شهرنشینی کنترل‌نشده‌ای است که طی سال‌های گذشته این اکوسیستم حساس را تهدید کرده است.

این پروژه در قالب همکاری میان DGPU و شرکت مصری Casa Orascom اجرا می‌شود. به گفته بارا دیوف، این طرح بنیانگذار «شیوه‌ای جدید از زندگی» و الگویی تازه برای آینده شهرسازی در سنگال خواهد بود. مدیرکل DGPU با اشاره به کمبودهای تاریخی در زمینه زیرساخت‌های بهداشتی، آموزشی و خدمات عمومی در روستاهای اطراف، تأکید کرد که موفقیت این پروژه مستقیماً به بهبود شرایط زندگی ساکنان محلی وابسته است. وی اظهار داشت: «بازسازی و ساماندهی روستاها یکی از اولویت‌های اصلی ماست. این روند به معنای حذف یا طرد ساکنان نیست، بلکه به معنای ارتقای کرامت انسانی و نوسازی محیط زندگی آنان است». براساس این طرح، روستاهای اطراف به محله‌هایی یکپارچه و مجهز به امکانات مدرن ورزشی، فرهنگی و خدماتی تبدیل خواهند شد تا توسعه شهری به عامل همبستگی اجتماعی بدل شود، نه عامل شکاف و نابرابری. به گفته بارا دیوف، دریاچه رتبا (لک رز) که یکی از مهمترین جاذبه‌های طبیعی سنگال محسوب می‌شود، طی سال‌های اخیر تحت فشار فزاینده زمین‌خواری و ساخت‌وسازهای بی‌رویه قرار داشته است.

sudquotidien.sn 27 می 2026

• درخواست بانک توسعه آفریقا برای فرآوری محلی مواد معدنی به منظور توسعه‌ی قاره؛

نشست‌های سالانه بانک توسعه آفریقا (AfDB) در شهر برازاویل به پایان رسید و سیدی ولد تاه، رئیس بانک توسعه آفریقا، در این نشست‌ها خواستار تسریع روند صنعتی‌سازی و توسعه فرآوری محلی مواد معدنی در قاره آفریقا شد. این نشست‌ها که نخستین رویداد رسمی مهم تحت ریاست سیدی ولد تاه به شمار می‌رفت، شاهد راه‌اندازی ابتکار «معماری مالی جدید آفریقا برای توسعه» (NAFAD) بود؛ طرحی که هدف آن هدایت 4 تریلیون دلار از پس‌اندازهای داخلی آفریقا به سمت سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های توسعه‌ای قاره است.

سیدی ولد تاه بر ضرورت پایان دادن به صادرات مواد خام طبیعی تأکید کرد. وی خاطرنشان ساخت که آفریقا با وجود برخورداری از منابع طبیعی فراوان، باید بر فرآوری این منابع در داخل قاره تمرکز کند تا ارزش افزوده بیشتری ایجاد شود. او در تشریح این موضوع گفت که آفریقا هر تن بوکسیت خام را به قیمت 63 دلار صادر می‌کند، اما همان بوکسیت پس از فرآوری به آلومینیوم تبدیل شده و با قیمت 3500 دلار برای هر تن وارد کشورهای آفریقایی می‌شود.

لودوویک نگاتسه، وزیر برنامه‌ریزی جمهوری کنگو، نیز خواستار تبدیل سخنان و برنامه‌ها به اقدامات عملی شد. وی تأکید کرد که آفریقا از رشد جمعیتی چشمگیر، منابع معدنی فراوان و زمین‌های کشاورزی حاصلخیز برخوردار است، اما اکنون زمان آن فرا رسیده است که این ظرفیت‌ها برای توسعه و رفاه مردم قاره به‌ کار گرفته شوند. براساس برآوردهای بانک توسعه آفریقا، جمعیت آفریقا تا سال 2050 از دو میلیارد نفر فراتر خواهد رفت. این رشد جمعیتی، ضرورت بهره‌برداری مؤثر از منابع طبیعی و توسعه صنایع فرآوری و تولیدی در داخل قاره را بیش از پیش آشکار می‌سازد.

Senego.com 30 می 2026

• هدررفت پوست گوسفندان و زیان یک میلیارد فرانک سیفایی اقتصاد سنگال؛

در صبح روز عید قربان (تبسکی)، مراکز شهری سنگال با هزاران پوست گوسفند رها شده و مقادیر زیادی ضایعات و احشای در حال فساد اشباع می‌شوند. این وضعیت نه تنها نشان ‌دهنده ضعف‌های ساختاری در توسعه صنعتی کشور است، بلکه از یک زیان اقتصادی هنگفت نیز حکایت دارد. سنگال حدود 19 میلیون نفر جمعیت دارد که نزدیک به 96 درصد آنان مسلمان هستند. هر ساله تقاضای ملی برای گوسفند در عید قربان بین 800 هزار تا یک میلیون رأس در نوسان است. در کمتر از 24 ساعت، حجم عظیمی از مواد آلی تولید و سپس دور ریخته می‌شود؛ از جمله بیش از 4 هزار تن پوست حیوانات و مقادیر بسیار زیادی از محتویات شکمبه و سایر ضایعات دامی.

در سال 2024 بیش از 885 هزار رأس گوسفند برای عید قربان عرضه شد که این امر وابستگی روزافزون کشور به واردات دام از مالی، نیجر و موریتانی را آشکار می‌کند. مهندس «جیبریل با» پیشنهاد می‌کند که برای کاهش این وابستگی، زنجیره ارزش دامداری بازسازی شده و حداقل مساحت مشخصی برای مزارع و دامداری‌های یکپارچه تعیین شود. این ضایعات، در صورت مدیریت نامناسب، به یک منبع بزرگ تولید گازهای گلخانه‌ای تبدیل می‌شوند. هر لاشه یا بقایای رهاشده گوسفند می‌تواند بین 2 تا 4 متر مکعب بیوگاز تولید کند که حدود 60 درصد آن متان خالص است. قدرت گرمایش جهانی متان حدود 25 برابر بیشتر از دی‌ اکسید کربن است.

براساس گزارش SenegalDirect، این وضعیت بحرانی می‌تواند در عین حال فرصتی برای آغاز یک انقلاب در اقتصاد چرخشی و انرژی‌های تجدید پذیر باشد. استفاده از فناوری‌هایی مانند متان‌سازی (Methanization) و پیرگازی‌سازی (Pyrogasification) می‌تواند ضایعات دامی را به انرژی و محصولات با ارزش افزوده تبدیل کند و همزمان مشکلات زیست‌محیطی و اقتصادی ناشی از آن را کاهش دهد. زیان اقتصادی برآوردشده حدود یک میلیارد فرانک سیفا می‌باشد. این گزارش بار دیگر ضرورت ایجاد صنایع فرآوری پوست، چرم، کود آلی و انرژی زیستی در سنگال را برجسته می‌کند؛ حوزه‌ای که می‌تواند علاوه بر کاهش آلودگی محیط زیست، فرصت‌های شغلی و درآمد ارزی قابل توجهی برای کشور ایجاد کند.

Senego.com 30 می 2026

• درگذشت پروفسور مصطفی کاسه، نخستین رئیس دانشکده علوم اقتصادی و مدیریت و روشنفکر متعهد سنگالی؛

پروفسور مصطفی کاسه، اقتصاددان برجسته سنگالی و رئیس افتخاری دانشکده علوم اقتصادی و مدیریت (FASEG) در دانشگاه شیخ آنتا دیوپ داکار، روز دوشنبه در شهر داکار و در سن ۸۵ سالگی درگذشت. با درگذشت او، سنگال و آفریقا یکی از بزرگترین متفکران و دانشگاهیان خود را که نقش مهمی در توسعه آموزش عالی و اندیشه اقتصادی قاره ایفا کرده بود، از دست دادند. پروفسور مصطفی کاسه که نخستین رئیس دانشکده علوم اقتصادی و مدیریت (FASEG) بود، میراثی ارزشمند در حوزه‌های علمی، دانشگاهی و فکری از خود به جا گذاشته است. دانشگاه شیخ آنتا دیوپ داکار در پیامی‌که در شبکه‌های اجتماعی منتشر کرد، از او به عنوان «یکی از برجسته‌ترین چهره‌های آموزش عالی و اندیشه اقتصادی آفریقا» یاد کرد.

او از نخستین استادان دارای رتبه «اَگرِژه» (Agrégé) در علوم اقتصادی در چارچوب نظام دانشگاهی CAMES بود و نزدیک به نیم قرن از عمر خود را صرف آموزش، پژوهش و ارتقای جایگاه دانشگاه‌های آفریقایی کرد. وی پژوهشگری پرکار و روشنفکری متعهد بود که آثارش تأثیر عمیقی بر مباحث توسعه اقتصادی آفریقا گذاشت؛ به ‌ویژه در موضوعاتی همچون بسیج منابع داخلی، فرانک CFA، صنعتی‌سازی، کشاورزی و سیاست‌های پولی آفریقا.

در طول فعالیت حرفه‌ای خود، پروفسور کاسه مسئولیت‌های مهمی را بر عهده داشت، از جمله: ریاست Conférence des Institutions d’Enseignement et de Recherche en Afrique؛ عضویت در هیئت مؤسس و سپس ریاست شورای اداری برنامه تحصیلات تکمیلی بین‌دانشگاهی (PTCI)؛ مشاور ویژه رئیس‌جمهور سنگال در امور مربوط بهNEPAD. دانشگاه شیخ آنتا دیوپ همچنین یادآور شد که وی ریاست هماهنگ‌کننده هیئت‌های داوری آزمون ارتقای علمی CAMES در رشته‌های حقوق، علوم سیاسی، اقتصاد و مدیریت را بر عهده داشت و از این طریق در تربیت و ارزیابی نسل‌های متعددی از استادان و پژوهشگران آفریقایی نقش‌آفرینی کرد.

Rts.sn  2 ژوئن 2026

 ب) گامبیا:

• نگرانی صندوق بین‌المللی پول از افزایش هزینه‌های دولت گامبیا؛

صندوق بین‌المللی پول IMF هشدار داده است که هزینه‌های دولت گامبیا در سال 2025 بیش از برنامه بوده و باعث افزایش کسری بودجه شده است. طبق گزارش IMF کسری بودجه به حدود 5درصد از تولید ناخالص داخلی رسیده است، پرداخت یارانه اضطراری به شرکت آب و برق و حمایت از امنیت غذایی، فشار زیادی بر بودجه گامبیا وارد کرده است، و بدهی عمومی همچنان یکی از مهمترین ریسک‌های اقتصاد گامبیا محسوب می‌شود.

Imf.org  28 می 2026

   ج) دماغه سبز:

• افزایش قیمت سوخت در ماه ژوئن؛

قیمت سوخت در ماه ژوئن افزایش یافته است و میانگین رشد 4.36 درصدی در سقف قیمت‌های خرده‌فروشی ثبت شده است. بر این اساس، قیمت هر لیتر بنزین به 163.20اسکودو و قیمت هر لیتر گازوئیل معمولی به 137.10اسکودو رسیده است. در مقابل، قیمت گاز بوتان بدون تغییر باقی مانده و همچنان 144.30 اسکودو به ازای هر لیتر به‌صورت فله عرضه می‌شود. به گفته  ARME، این بازنگری قیمتی در نتیجه اجرای دستور مشترک شماره 05/2026 مورخ 30 میانجام شده است؛ دستوری که سقف مجاز تعدیل قیمت سوخت و سازوکارهای جبرانی مربوط به ماه ژوئن را تعیین می‌کند. این نهاد تنظیم‌گر توضیح داده است که قیمت‌های جدید در چارچوب تعلیق موقت سازوکار تعیین قیمت فرآورده‌های نفتی تحت نظارت دولت تعیین شده‌اند. این تعلیق بر اساس قطعنامه شماره 63/2026 مورخ 30 مارس دولت و اصلاحیه منتشرشده در روز بعد به اجرا درآمده است. ARME اعلام کرده است که اگر سازوکار معمول تعیین قیمت‌ها به حالت تعلیق درنیامده بود، در ماه ژوئن قیمت چندین فرآورده نفتی کاهش می‌یافت و میانگین افت قیمت‌ها به 3.30 درصد می‌رسید. با این حال، این نهاد تأکید می‌کند که در صورت اجرای کامل سازوکار عادی از ماه مارس تاکنون، قیمت سوخت‌ها به‌طور تجمعی به‌طور متوسط 40.45 درصد افزایش می‌یافت. قیمت‌های حداکثری جدید خرده‌فروشی از 1 ژوئن تا 30 ژوئن 2026 معتبر و قابل اجرا خواهند بود.

expressodasilhas.cv 1 ژوئن 2026

• «دماغه سبز اکسپرس 3»: برقراری ارتباط دریایی هفتگی میان دماغه سبز و پرتغال

شرکت Transinsular، از زیرمجموعه‌های گروه ETE، اعلام کرد که با راه‌اندازی سرویس جدید «Cabo Verde Expresso 3.0»، ارتباط دریایی میان دماغه سبز و پرتغال از این پس به ‌صورت هفتگی انجام خواهد شد. براساس اعلام این شرکت، اکنون سه کشتی در مسیر دماغه سبز فعالیت می‌کنند که به‌صورت هفتگی تردد داشته و ظرفیت حمل‌ونقل را به 660 TEU (واحد معادل کانتینر بیست فوتی) افزایش می‌دهند. این سرویس جدید از همین هفته آغاز شده و کشتی‌ها هر هفت روز یک ‌بار از بنادر لیسبون و لیشویش (Leixões) در پرتغال حرکت کرده و به جزایر سائو ویسنته (بندر میندلو)، سال، بوآویستا و سانتیاگو (بندر پرایا) در دماغه سبز می‌رسند.

در بیانیه ترانسینسولار آمده است که «دماغه سبز اکسپرس 3» بیانگر تعهد این شرکت به مردم دماغه سبز و مشتریان آن است و امکان ارائه خدمات منظم‌تر و نزدیک‌تر را فراهم می‌کند. این سرویس توسط سه کشتی Lagoa، Ponta do Sol ، و BMI Express انجام خواهد شد. دو کشتی نخست تحت پرچم دماغه سبز فعالیت می‌کنند و دارای خدمه دماغه سبزی هستند. ترانسینسولار تأکید کرده است که ساختار جدید خدمات دریایی پاسخی به افزایش تقاضای تجاری میان اروپا و آفریقا است و توانایی این شرکت را برای پشتیبانی از صادرکنندگان، واردکنندگان و فعالان اقتصادی محلی از طریق راهکارهای دریایی منظم و رقابتی تقویت می‌کند.

expressodasilhas.cv 1 ژوئن 2026

• بسیج بیش از 12 میلیارد اسکودو توسط «پرو اِمپرزا» طی ۹ سال بیش از ۱۲ میلیارد اسکودو برای تأمین مالی شرکت‌های کوچک و متوسط؛

مؤسسه Pró Empresa  در طول ۹ سال فعالیت خود بیش از ۱۲ میلیارد اسکودوی دماغه سبز (۱۲میلیون کونتو) منابع مالی را برای بیش از پنج هزار شرکت بسیج کرده است. با این حال، دسترسی به منابع مالی همچنان یکی از چالش‌های اصلی بنگاه‌های اقتصادی این کشور محسوب می‌شود. این مطلب را ادنِی کابرال، رئیس مؤسسه Pró Empresa، در مراسم افتتاحیه دوره آموزشی تخصصی «مدیریت مالی و دسترسی به تأمین مالی» که برای مدیران و مالکان شرکت‌های خرد، کوچک و متوسط (MSMEs) در شهر پرایا برگزار شد، اعلام کرد. وی گفت: «ما بیش از ۱۲ میلیون کونتو منابع مالی برای شرکت‌های خود بسیج کرده‌ایم؛ منابعی که با حمایت اکوسیستم مالی کشور فراهم شده است. هزاران شرکت توانسته‌اند به تسهیلات مالی با شرایط رقابتی دسترسی پیدا کنند؛ شرایطی که پیش از این امکان بهره‌مندی از آن را نداشتند. برای ما بسیار مهم است که شرکت‌ها توانایی مدیریت بهتر فعالیت‌های خود را داشته باشند تا بتوانند به پایداری بیشتری در کسب‌ و کارشان دست یابند».

رئیس Pró Empresa اذعان کرد که با وجود پیشرفت‌های حاصل‌شده، هنوز موانعی در زمینه دسترسی به تأمین مالی در دماغه سبز وجود دارد. او اظهار داشت: «ما همچنان با چالش‌هایی در زمینه دسترسی به منابع مالی مواجه هستیم، اما پیشرفت‌های صورت‌گرفته غیرقابل انکار است. فراتر از مسئله تأمین مالی، توانمندسازی و ارتقای ظرفیت شرکت‌ها همچنان یکی از بزرگ‌ترین چالش‌هاست. Pró Empresa همواره تأکید کرده است که توسعه کسب ‌و کار تنها به تأمین مالی محدود نمی‌شود، بلکه مستلزم تقویت ظرفیت‌های مدیریتی نیز هست. از این رو توصیه می‌کنیم شرکت‌ها ابتدا توانمندی‌های خود را ارتقا دهند، کسب‌ و کارشان را رسمی‌کنند و سپس به سراغ تأمین مالی بروند».

expressodasilhas.cv 2 ژوئن 2026