برنامه‌های جدید شرکت توتال انرژی در آفریقا

گروه توتال، اکنون خود را به عنوان یک تأمین‌کننده انرژی جهانی و نه صرفاً توزیع‌کننده فرآورده‌های نفتی معرفی می‌کند. در آفریقا، ظرفیت تولید نیروگاه‌های در حال توسعه خود را به ۷۰۰ مگاوات افزایش داده است که هفت برابر بیشتر از پیش‌بینی برای سال ۲۰۲۴ است. این شرکت همچنین در حال سرمایه‌گذاری در حوزه انرژی خورشیدی است.

پس از یک سال کاهش در سال ۲۰۲۴، شرکت توتال انرژی[۱] شاهد بهبود فروش محصولات پالایشگاهی خود در قاره آفریقا است. این بهبود، اگرچه هنوز هم اندک است، اما در محیطی ناپایدار رخ می‌دهد که در آن رقابت، نوسانات بازار و تقاضای شکننده بر چشم‌انداز تأثیر می‌گذارند. این شرکت فرانسوی، نه ماه اول سال ۲۰۲۵ را با افزایش ۴ درصدی فروش در آفریقا در مقایسه با مدت مشابه در سال ۲۰۲۴ به پایان رساند، که در طول سال ۲۰۲۳ شاهد کاهش ۸ درصدی بود. در مجموع، توتال انرژی به طور متوسط ۶۰۰ هزار بشکه محصولات پالایش‌شده در روز در این قاره به فروش رسانده است، در حالی که این رقم در پایان سپتامبر ۲۰۲۴، حدود ۵۷۸ هزار بشکه بود. این بهبود به ظاهر قابل توجه، واقعیت ظریف‌تری را پنهان می‌کند: میانگین فروش روزانه در مقایسه با سه‌ماهه منتهی به ژوئن ۲۰۲۵، حدود ۸ درصد کاهش یافته است. به گفته چندین ناظر، این نشان می‌دهد که روند در قاره‌ای که تعادل انرژی به سرعت در حال تغییر است، همچنان شکننده است.

بازار آفریقا در حال تغییر

در حالی که شرکت توتال انرژی به طور گسترده در مورد وضعیت بخش آفریقایی خود اظهار نظر نکرده است، داده‌های موجود مسیرهای ملی متفاوتی را نشان می‌دهد. در نیجریه (بزرگترین بازار این قاره از نظر اندازه و تقاضای بالقوه)، درآمد توتال در نه ماه اول سال ۲۰۲۵ با ۲۶ درصد کاهش به ۵۸۷.۵۷ میلیارد نایرا رسید. این کاهش، علیرغم قیمت بالای فرآورده‌های نفتی، نشان دهنده کاهش حجم فروش است. شروع تولید در پالایشگاه عظیم دانگوت، که قادر به تحویل تا ۶۰۰ هزار بشکه در روز است، در واقع چشم‌انداز رقابتی را مختل کرده و فرصت‌ها را برای توزیع‌کنندگان سنتی، در شرایطی که مصرف داخلی کاهش یافته است، کاهش می‌دهد.

در مراکش، آمار سه ماهه سوم هنوز در دسترس نیست. با این حال، آمارِ نیمه اول نشان دهنده کاهش ۱۰.۴ درصدی فروش و رسیدن آن به ۳۶۰ میلیون درهم مراکشی است. در یک بیانیه مطبوعاتی به تاریخ ۳ سپتامبر ۲۰۲۵، شرکت توتال انرژی مراکش[۲] اعلام نمود که این نتایج مطابق با پیش‌بینی‌ها این وضعیت در شرایط مطلوب است و نسبت به نیمه اول سال ۲۰۲۴ امید کمتری وجود دارد.

در ساحل عاج، جایی که شرکت توتال انرژی ۷۲.۹۹ درصد سهام شرکت محلی خود را در اختیار دارد، ارزش فروش در نه ماه اول سال ۲۰۲۵، حدود ۵.۶ درصد کاهش یافت و به ۴۳۸.۲۴ میلیارد فرانک سیفا رسید. این گروه این عملکرد ضعیف را به عدم تکرار معاملات استثنایی انجام شده در سال ۲۰۲۴ و دو کاهش قیمت در سال جاری، در مجموع ۴۵ فرانک سیفا در هر لیتر می‌داند.  

در حالی که چندین بازار نشانه‌هایی از کندی رشد را نشان می‌دهند، برخی دیگر، انعطاف‌پذیری مدل آفریقایی توتال انرژی را تأیید می‌کنند. به عنوان مثال، غنا، فروش تقریباً کاملاً پایداری را با ۳.۶ میلیارد سدی در پایان ژوئن ۲۰۲۵ ثبت کرد. این عملکرد نشان دهنده قدرت شبکه‌های توزیع و وجود مشتریان قوی در برخی از بازارهای بزرگ است. با این حال، وضعیت کلی همچنان بی‌ثبات است. بین رکود اقتصادی، افزایش فشار رقابتی و گذار انرژی مداوم، این گروه باید بین ادغام و گسترش محتاطانه تصمیم بگیرد.

تثبیت موقعیت‌های پیشرو

در مواجهه با این چالش‌ها، مدیریت این گروه رویکردی گزینشی اتخاذ می‌کند: تمرکز بر مناطق جغرافیایی که در حال حاضر بر بازار تسلط دارد. با توجه به این موضوع، آفریقا همچنان یک اولویت استراتژیک برای توتال انرژی است که آن را بازار آینده می‌داند، حتی اگر رشد در آنجا کم و بیشتر وابسته به توازن‌های سیاسی و لجستیکی محلی باشد.

ورود بازیگران جدید، مانند پالایشگاه دانگوت، نشان‌دهنده تغییر چشم‌انداز انرژی آفریقا است. سایر کشورها، از سنگال تا آنگولا، نیز بر احیای پالایشگاه‌های ملی خود برای کاهش واردات و تقویت حاکمیت انرژی خود تمرکز دارند. این پویایی، در حالی که تولیدات محلی را افزایش می‌دهد، می‌تواند فضای مانور گروه‌های بزرگ بین‌المللی را کاهش دهد. بنابراین توتال انرژی باید مدل خود را تنظیم و بیشتر بر کیفیت شبکه، لجستیک یکپارچه و توانایی خود در تنوع‌بخشی به برق و انرژی‌های تجدیدپذیر تمرکز نماید.

از نفت به انرژی: یک تغییر آگاهانه

این گروه استراتژی انرژی خود را دنبال می‌کند و اکنون خود را به عنوان یک تأمین‌کننده انرژی جهانی و نه صرفاً توزیع‌کننده فرآورده‌های نفتی معرفی می‌کند. در آفریقا، ظرفیت تولید نیروگاه‌های در حال توسعه خود را به ۷۰۰ مگاوات افزایش داده است که هفت برابر بیشتر از پیش‌بینی برای سال ۲۰۲۴ است. این شرکت همچنین در حال سرمایه‌گذاری در حوزه انرژی خورشیدی است، بخشی که در آن تخصص شناخته‌شده‌ای کسب کرده است. طبق داده‌های ردیاب انرژی آفریقا، پروژه‌های خورشیدی اعلام شده در این قاره ظرفیت نصب‌شده بالقوه ۱۵۰ هزار گیگاوات دارند و توتال انرژی قصد دارد نقش خود را در این امر ایفا کند و از اهداف انرژی آفریقا حمایت نماید.

بین بهبود و شکنندگی، توتال انرژی در حال پیمایش یک محیط آفریقایی به سرعت در حال تغییر است. این گروه یک هدف مشخص دارد: حفظ ریشه‌های تاریخی خود در عین تطبیق مدل خود با تقاضای در حال تحول و الزامات گذار انرژی.در حالی که رشد فروش در نه ماه اول سال ۲۰۲۵ سیگنال مثبتی را ارائه می‌دهد، اختلافات بین بازارها به عنوان یادآوری این است که روند بهبود همچنان شکننده است. با این وجود، طبق گفته مدیریت گروه، آفریقا همچنان یک ستون استراتژیک و محرک ایجاد ارزش پایدار است.

[1] TotalEnergies

[2] TotalEnergies Marketing Maroc

منبع:

https://www.latribune.fr/article/afrique/57023912484583/totalenergies-les-ventes-de-produits-progressent-en-afrique-dans-un-contexte-volatil-et-fragile