اقدام برای سازگاری آفریقا با تغییرات اقلیمی

تغییرات آب و هوایی در مقایسه با سایر نقاط جهان در حال حاضر تأثیر فاجعه باری بر آفریقا دارد. شاخ آفریقا بدترین خشکسالی خود را در 40 سال گذشته تجربه می‌کند.

بر اساس برنامه جهانی غذا، بر اثر تغییرات آب و هوایی 22 میلیون نفر در معرض خطر گرسنگی قرار می‌گیرند و از 10 کشوری که در معرض بدترین آسیب تحت تأثیر تغییرات آب و هوایی قرار می‌گیرند، هفت کشور در آفریقا هستند، این در حالی است که تنها حدود چهار درصد از انتشار جهانی کربن از سوی کشورهای این قاره صورت می‌پذیرد.

بر اساس ششمین گزارش ارزیابی هیات بین دولتی تغییرات آب و هوایی (IPCC)، آفریقا سریع تر از سایر نقاط جهان گرم می‌شود، بنابراین بدون توجه به اهداف مورد توافق یا عدم توافق جهانی در مورد انتشار کربن، وضعیت بدتری در حوزه بزرگ‌ترین آلاینده‌ها در راه است. کشورهای آفریقایی بین سال‌های 2020 تا 2030 به 579 میلیارد دلار آمریکا برای اجرای مشارکت‌های تعیین‌شده ملی (NDCs) خود طبق توافق پاریس نیاز دارند که 52.7 میلیارد دلار از آن برای سازگاری با اثرات تغییرات آب و هوایی در سال مورد نیاز است. شکاف مالی در حال حاضر 41.3 میلیارد دلار در هر سال است.

اثرات تغییرات آب و هوایی مانع از امنیت غذایی در آفریقا می‌شود و معیشت 53 درصد از نیروی کار آفریقای جنوب صحرا که به کشاورزی متکی هستند، در معرض تهدید است. آسیب پذیری آفریقا در برابر خطرات آب و هوایی با سطوح بالای فقر، عدم دسترسی به خدمات اولیه، کاهش منابع طبیعی، درگیری‌ها و تاثیر بی سابقه همه گیر COVID-19 ترکیب شده است. طبق گزارش IPCC، به طور متوسط، کشورهای آفریقایی تولید ناخالص داخلی سرانه 13.6 درصدی کمتری نسبت به سال های 1990 تا 2010 داشتند که تغییرات آب و هوایی ناشی از انسان، فشار فزاینده ای بر رشد و توسعه اقتصادی وارد کرد. با بدتر شدن پس‌زمینه، تأمین مالی سازگاری برای کمک به کشورهای آفریقایی برای برنامه‌ریزی و اجرای طرح‌های سازگاری هرگز به این فوریت نبوده است.

در اجلاس آب و هوا در سال 2009 در کپنهاگ، کشورهای توسعه یافته موافقت کردند که تا سال 2020 سالانه 100 میلیارد دلار برای کشورهای در حال توسعه بسیج کنند که محقق نشد و اکنون به سال 2025 موکول می‌شود. صندوق انطباق، که در سال 2001 آغاز شد، سال گذشته در COP26 در گلاسکو تعهدات 348.9 میلیون دلاری دریافت کرد، اما 230 میلیون دلار از این تعهدات محقق نشده است. همه‌گیری COVID-19 هم چنین منجر به کاهش بودجه برای سازگاری شد که عمدتاً ناشی از کاهش شدید جریان‌های مالی بین‌المللی از کشورهای توسعه‌یافته بود. بودجه برای سازگاری در آفریقا هم از نظر کمی و هم از نظر کیفیت کم است. علیرغم تلاش‌های مداوم ملی و بین‌المللی برای برنامه‌ریزی و واکنش به تغییرات اقلیمی، بودجه برای سازگاری بسیار پایین‌تر از سطوح مورد نیاز بوده است. گزارش IPCC هم چنین نشان می دهد که چگونه اجرای سازگاری در سطح جهانی مورد توجه محدودی قرار گرفته است.

نیازهای مالی سالانه اقلیمی آفریقا برای برآورده کردن اهداف NDC (هم سازگاری و هم کاهش) بین سال‌های 2020 و 2030 سالانه 277 میلیارد دلار تخمین زده می‌شود که نسبت به 30 میلیارد دلار در سال 2020 نه برابر شده است. این تنها 11 درصد از نیاز مالی قاره برای مقابله با تغییرات آب و هوایی است و نشان می‌دهد که شکاف نگران کننده 89 درصدی تامین مالی مقابله با تغییرات آب و هوا در هر سال وجود دارد. بیش از نیمی از تعهدات مالی سازگاری با آب و هوا که در آفریقا از سال 2019 تا 2020 از کشورهای توسعه یافته پیگیری شده است نیز به صورت وام یا تامین مالی مبتنی بر بدهی بوده و تنها دو بخش را هدف قرار داده است: کشاورزی و تامین آب و فاضلاب، در حالی که سایر بخش‌های کلیدی مانند سلامت و زیرساخت ها بسیار کمتر از آنچه مورد نیاز است دریافت می‌کنند.

پیشتازی آفریقا

در مواجهه با بی‌تفاوتی آشکار جهان بین‌الملل، آفریقا در تامین مالی سازگاری با اقلیم پیشرو است. کشورهای آفریقایی در حال حاضر تقریباً 10٪ از تولید ناخالص داخلی خود را برای سازگاری هزینه می‌کنند، که در سال 2017 معادل 20٪ از هزینه‌های عمومی دولت های آفریقایی بود. این اتفاق در هیچ جای دیگر دنیا نمی افتد.

سودان جنوبی تا سال 2030 هر سال 3.1 درصد از تولید ناخالص داخلی خود (معادل 376.3 میلیون دلار) را برای سازگاری هزینه می‌کند. سیرالئون قرار است 2.3 درصد از تولید ناخالص داخلی فعلی خود معادل 90 میلیون دلار را صرف سازگاری با آب و هوا کند. این فهرست هم چنان ادامه دارد و اتیوپی، لیبریا، آفریقای جنوبی و توگو در حال حاضر بیش از 2.8 درصد از تولید ناخالص داخلی خود را هر سال صرف سازگاری با آب و هوا می‌کنند.

سرمایه گذاری در سازگاری دارای مزایای اجتماعی-اقتصادی و تاب آوری است و به ازای هر دلار سرمایه گذاری در سازگاری، تا 10 دلار بازده خالص اقتصادی وجود دارد. اما سازگاری چیزی بیش از افزایش مقدار بودجه موجود و بازگشایی وجوه تعهد شده موجود است: آماده شدن برای اثرات تغییرات آب و هوایی که هنوز در راه است و اطمینان از ایجاد ظرفیت کافی و انتقال فناوری.

برنامه‌ریزی سازگاری آفریقا هنوز راه زیادی در پیش دارد. تا اکتبر 2022، تنها 13 کشور آفریقایی برنامه‌های انطباق ملی خود را به UNFCCC ارسال کرده بودند. حتی زمانی که کشورها برنامه‌هایی در دست اجرا دارند، شکاف بین برنامه‌ها و میزان اجرای آن‌ها زیاد است، همانطور که گزارش وضعیت انطباق در آفریقا توسط خلاصه اجرایی ابتکار انطباق آفریقا (AAI) مشخص شده است. باید فرآیندهای برنامه‌ریزی مداوم را برای انتقال کشورهای آفریقایی از «برنامه‌ریزی» سازگاری به اجرای واقعی تسریع کرد تا آسیب‌پذیری خود را در برابر تغییرات آب و هوایی و خطر کاهش دهند. نیاز فوری به انتقال به دلیل فوریت تغییرات آب و هوا انجام می‌شود، بنابراین نه تنها باید بودجه را تسریع کنند، بلکه باید بر بستن شکاف اجرای سیاست ها نیز تمرکز نمایند.

آفریقا به میلیاردها دلار سالانه نیاز دارد تا خود را با تأثیرات بسیار واقعی و ویرانگر تغییرات آب و هوایی که در حال حاضر با آن مواجه است، سازگار کند. کشورهای سرتاسر آفریقا پیشتاز هستند و نسبت به بسیاری از کشورهای توسعه یافته نسبت به تولید ناخالص داخلی خود برای مقابله با اثرات تغییرات آب و هوایی بیشتر هزینه می‌کنند، اما این کافی نیست.

آفریقا برای برنامه ریزی و انطباق با آسیب های تغییرات آب و هوایی که هنوز در راه است به حمایت جهانی نیاز دارد. در حال حاضر، آفریقا بهای بسیار بالایی را برای افزایش دمای جهانی می‌پردازد و زمان آن فرا رسیده است که جامعه بین المللی وارد عمل شود و کمک کند تا بیشتر از این صورتحساب این کشورها انباشته نشود.

 

https://allafrica.com/stories/202212130273.html

https://www.ipcc.ch/assessment-report/ar6/

https://www.adaptation-fund.org/

https://africaadaptationinitiative.org/wp-content/uploads/2022/11/SA-%E2%80%94-Report-2021-Executive-Summary-52-pages-web.pdf