وضعیت بازار کار در صربستان

مجله Diplomacy and Commerce طی مصاحبه ای با آقای زوران مارتینوویچ، رئیس سازمان ملی کاریابی صربستان، به بررسی وضعیت بازار کار این کشور پرداخته است که برگردان این مصاحبه در پی خواهد آمد.

مجله Diplomacy and Commerce طی  مصاحبه ای با آقای زوران مارتینوویچ، رئیس سازمان ملی کاریابی صربستان، به بررسی وضعیت بازار کار این کشور پرداخته است:

عواقب شیوع ویروس کرونا برای بازار کار صربستان چیست؟ آیا تعداد افراد بیکار و در نتیجه تعداد دریافت کنندگان کمک هزینه بیکاری افزایش یافته است؟

 با وجود شرایط پاندمی و دشوار برای انجام تجارت، همه شاخص های بازار کار در جمهوری صربستان نشان می دهد که هیچ تغییر قابل توجهی رخ نداده است. براساس تحقیقات انجام شده بر روی نیروی کار، نرخ بیکاری در پایان سال ۲۰۲۰ تنها در ارقام تک‌رقمی‌بود (9 %)، در حالی که تعداد افراد بیکار ثبت‌شده در دسامبر ۲۰۲۰ در مقایسه با دسامبر ۲۰۱۹، حدود ۳ درصد کاهش یافته است. از زمان اعلام وضعیت اضطراری در اواسط ماه مارس تا پایان سال 2020، سازمان ملی کاریابی  51.277 درخواست دریافت مزایای بیکاری دریافت کرده است که حدود 8٪ کمتر از مدت مشابه در سال 2019 است. در پایان سال 2020، ما کمترین تعداد دریافت کننده کمک هزینه بیکاری در چند سال گذشته، یعنی کمتر از 30،000 نفر را داشتیم. از آنجا که ثبت NES شامل افرادی است که به دلایل مختلفی کار آنها خاتمه یافته است (انقضاء قرارداد کار با مدت معین، عدم انجام نتایج کار که توسط قانون مقرر شده است، و غیره)، سازمان ملی کاریابی نمی‌تواند دقیقاً مشخص کند که کدام افراد شغل خود را مستقیماً به عنوان پیامد این بحران از دست داده‌اند.

پاندمی‌کرونا چگونه بر کارفرمایان تأثیر گذاشته است؟

این یک واقعیت است که بخش‌های خاصی به دلیل عدم امکان انجام کسب‌وکار، به ویژه گردشگری، بخش‌هایی از خرده‌فروشی، صنعت گردشگری، هتل‌ها و حمل و نقل مسافر، متحمل پیامدهای جدی شده‌اند. بر این اساس، بیشترین تعداد اخراج ها در این بخش های اقتصادی ثبت شده است. از طرف دیگر، برخی از زمینه‌های فعالیت اقتصادی مانند صنعت داروسازی، تجارت مواد غذایی و تولید تجهیزات محافظتی و ضد عفونی کننده‌ها، رشد پویا و افزایش تقاضا برای نیروی کار را تجربه کرده اند. در طول وضعیت اضطراری، بیشترین افراد جدیدی که پس از پایان آن، خود را به عنوان بیکار در NES ثبت نام کرده اند، از تجارت‌های عمده فروشی و خرده فروشی و صنعت پذیرایی (رستوران‌ها و امکانات پذیرایی سیار) حاصل شده اند. در سال ۲۰۲۰، در مقایسه با سال ۲۰۱۹، تقاضای کار بالاتر در بخش‌های زیر به ثبت رسیده است: مراقبت‌های بهداشتی و رفاه اجتماعی (افزایش ۳۵ درصد)، معدن‌کاری (+13 درصد)، و املاک و مستغلات (+6 درصد)، در حالی که بخش ساخت‌وساز در سطح سال ۲۰۱۹ باقی ماند. علاوه بر این، کسب و کارها در زمینه فن‌آوری اطلاعات و ارتباطات، فعالیت‌های خود را افزایش داده و عملیات خود را در درجه اول از لحاظ تامین خدمات آنلاین، تحویل / توزیع محصولات و خرید آنلاین و فروش کالا و خدمات افزایش داده ‌است.

اقدامات دولت چقدر به ثبات بازار کار کمک کرده است؟

من مطمئن هستم که این دقیقاً همان اقدامات دولت جمهوری صربستان بوده ‌است که ثبات اقتصادی را تضمین کرده و مشاغل موجود را حفظ کرده ‌است زیرا واکنش آن به موقع و هدفمند بوده ‌است. با توجه به کمک‌هایی که به کارفرمایان ارائه شد، در چند ماه اول همه‌گیری، پرداخت دستمزد بیش از یک میلیون کارگر در جمهوری صربستان تضمین شد، که از اخراج گسترده جلوگیری نمود. در ژانویه سال جاری، مشاهده شد که در مقایسه با ماه مشابه سال گذشته، تعداد افرادی که پس از خاتمه کار؛ خود را در NES ثبت نام کرده اند، افزایش اندکی داشته است و ما بر این باوریم که دلیل این کار، ناتوانی کارفرمایان برای تولید سود کافی برای پرداخت دست‌مزد است. در نیمه دوم سال 2020، با همکاری سازمان ملی کاریابی، دولت جمهوری صربستان اقدام ضد بحران دیگری را با عنوان "اولین حقوق من"، برنامه تقویت اشتغال جوانان را اجرا نمود. تعداد زیادی از کارفرمایان و همچنین تعداد قابل توجهی از جوانان بیکار برای این برنامه اقدام کردند. تا پایان سال، ما موفق به یافتن شغل برای حدود 8500 نفر شدیم، از این تعداد حدود 7200 نفر در بخش خصوصی اشتغال دارند. نظرات همه ذی نفعان، اعم از کارفرمایان و جوانان بسیار مثبت بوده است، که بهترین گواه موفقیت این برنامه است.

کدام مشاغل بیش‌ترین تقاضا را دارند و در کوتاه‌مدت عرضه می‌شوند، یعنی چه نوع مشاغل کارگری باید تحت آموزش مجدد قرار بگیرند؟

مشخصات کارگری که بیشترین شانس را در بازار کار دارند (بر اساس تعداد نیازهای گزارش شده برای استخدام پروفایل های کارگری خاص و تعداد افراد بیکار با مشخصات خاص تحصیلی) و به احتمال زیاد به سرعت به کار مشغول می‌شوند عبارتند از: فارغ التحصیلان دانشگاه در IT، مهندسین برق و نرم افزار، مهندسین عمران با مجوزهای مناسب، ریاضیات، فیزیک، زبان خارجی، معلمان انفورماتیک و علوم کامپیوتر، پزشکان با تخصص های مربوطه (متخصص بیهوشی، قلب، چشم، متخصص زنان)، داروسازان، بیوشیمی‌ها و کارشناسان مالی - حسابداران. در مورد پروفایل های آموزش متوسطه، مشخصات کارگران زیر بیشترین تقاضا را دارند: اپراتورهای دستگاه CNC، جوشکار، حسابدار، دفتردار، مراقب، پرستا ، آشپز، تکنسین برق و الکترونیک، کامپیوتر، شبکه رایانه و تکنسین‌های مخابرات، تکنسین‌های امنیت، نجار، آجرچینی و غیره.سازمان ملی کاریابی، با ارائه برنامه‌های آموزشی بیشتر به افراد بیکار با هدف ارتقاء کیفیت نیروی کار، یعنی بالا بردن سطح رقابت آنها و قابلیت اشتغال، با مشکل کمبود کارگران با دانش فنی، مقابله کرده است. این اقدامات برای افراد سخت اشتغال، که مشاغل مورد نیاز آنها در بازار کار وجود ندارد، یا اشخاصی که دانش و مهارت منسوخ شده، تحصیلات ناقص یا فاقد صلاحیت های لازم برای مشاغل خاص دارند، در نظر گرفته شده است. آموزش بیشتر و برنامه‌های آموزشی براساس یافته‌های تحلیل بازار کار و نیازهای شناسایی شغلی مشخص ‌شده، با نگاهی به بالا بردن دانش و مهارت‌های خود و ارائه تجارب آموزشی و شغلی برای مشاغل خاص سازماندهی شده ‌است. در طی شیوع بیماری همه‌گیر، ما تقاضای قابل توجهی برای کادر پزشکی (پرستار - تکنسین، پرستار - مربی، پزشک متخصص اطفال، مراقبت، کارکنان نظافت در بیمارستان‌ها، راننده آمبولانس) و همچنین متخصصان آموزش (معلمان، استادان، مدرسین)، کارگران ساختمانی (عمدتا متصدیان ماشین‌های ساختمانی)، کارکنان خرده فروشی، کارگران بسته‌بندی محصولات، خیاطان، کارکنان نظافت و مراقبان بهداشتی داشتیم.

 همه گیری چگونه بر شرایط کار تأثیر گذاشته است؟ آیا در هنگام برنامه ریزی برای سال 2021 و ارائه خدمات مشاوره ای به بیکاران، این امر مورد توجه قرار خواهد گرفت؟

 به منظور مبارزه با گسترش بیماری مسری کووید 19، سازمان ملی کاریابی، به مشتریان خود اجازه می‌دهد تا به خدمات خود به صورت آنلاین دسترسی داشته باشند و از مزایای بیکاری، گواهی صلاحیت کار، گواهی وضعیت بیکاری و نیز درخواست برای یارانه‌های مربوط به اشتغال بهره‌مند شوند. کلیه اطلاعات و فرم های لازم در وب سایت رسمی سازمان ملی کاریابی موجود است. از آنجا که سازمان ملی کاریابی تلاش می‌کند تا از روند و گرایش‌های موجود در بازار کار در هنگام استفاده از فناوری‌های اطلاعات مدرن مطلع شود، با همکاری آژانس همکاری بین‌المللی آلمان (GIZ)، ما در حال آماده سازی بستری برای اجرای آنلاین اقدامات و برنامه‌های متعدد بازار کار هستیم. به این ترتیب، از طریق یک برنامه وب، می‌توانیم نمایشگاه‌های شغلی و جلسات مختلف آموزشی را سازماندهی نمائیم. در دوره پیش رو، همه اقدامات را طبق اقدامات اپیدمیولوژیک توصیه شده انجام خواهیم داد.

برنامه‌های سازمان ملی کاریابی برای سال 2021 چیست و از استراتژی جدید اشتغال که تصویب می‌شود چه انتظاری دارید؟

 به منظور دستیابی به تداوم اجرای سیاست اشتغال که باید متناسب با نیازهای بازار کار ملی تدوین شود، وزارت کار، اشتغال، معلولان و امور اجتماعی تهیه پیش نویس استراتژی جدید اشتغال جمهوری صربستان را آغاز کرده است. صربستان برای دوره 2021 الی2026، مطابق با قانون سیستم برنامه ریزی جمهوری صربستان، ضمن تحقق کلیه الزامات توسعه و اجرای تجزیه و تحلیل های پس از استراتژی ملی اشتغال 2011-2020، و همچنین سایر مطالب تحلیلی، و اطمینان از روند مشاوره ای در طول تدوین استراتژی، برنامه اقدام همراه را آغاز کرده ‌است. مطمئناً، در استراتژی جدید باید شرایط کاملاً متفاوت در بازار کار در مقایسه با وضعیت ده سال پیش لحاظ شود. اتخاذ این اسناد مهم در زمینه سیاست اشتغال، قطعاً به عنوان راهنما برای اجرای فعالیت‌های آینده سازمان ملی کاریابی به کار گرفته خواهد شد. برنامه مالی سازمان ملی کاریابی، بودجه قابل توجهی را برای اجرای سیاست‌های فعال بازار کار در نظر گرفته است که هم به کارفرمایان و هم به بیکاران اختصاص خواهد یافت و به طور مشخص‌تر در برنامه جدید اقدام‌ ملی اشتغال، تعریف خواهد شد.