روزنامه آیریش تایمز: غولهای فناوری سیلیکونولی همهچیز را روی ترامپ شرطبندی کردند؛ حالا چه خواهند کرد؟
تحلیلی به قلم جنیفر اوکانل (Jennifer O’Connell)
یکشنبه ۸ نوامبر ۲۰۲۶#160
وقتی شرکتی را اداره میکنید که با انسانها همچون یک کالا رفتار میکند، بهتدریج فراموش میکنید که آنها ذهن و اراده مستقل خود را دارند.
این هفته بد نیست لحظهای هم به حال #171الیگارشی برادران سیلیکونولی#187 دل بسوزانیم؛ همان غولهای فناوری که پس از انتخابات سال ۲۰۲۴ چنان در برابر دونالد ترامپ سر تعظیم فرود آوردند و تا آن اندازه خم شدند که احتمالاً تا سالها به خدمات متخصصان ستون فقرات نیاز خواهند داشت! در هفتههای آینده، هنگامیکه این افراد نومیدانه تلاش میکنند دموکراتِ درون خود را دوباره زنده کنند و سقوط شدید ارزش سهام شرکتهایشان را جبران کنند، بد نیست چند نکته را به خاطر بیاوریم.
در رأس این موارد، میلیونها دلاری قرار دارد که از سوی مارک زاکربرگ، مالک متا؛ جف بزوس از آمازون؛ سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI؛ تیم کوک، مدیرعامل اپل؛ و گوگل، به صندوق برگزاری مراسم تحلیف دونالد ترامپ در سال ۲۰۲۵ سرازیر شد.
تیم کوک حتی یک قدم فراتر رفت. او همچون یکی از مجوسیان عهد باستان که برای ادای احترام به نوزاد عیسی مسیح هدایایی با خود میآوردند، با هدیهای طلایی وارد دفتر بیضی کاخ سفید شد: صفحهای شیشهای که بر پایهای از طلای خالص ۲۴ عیار نصب شده و نام هر دو مرد روی آن حک شده بود. جف بزوس نیز هدیهای تقدیم کرد که ظاهراً آن را حتی ارزشمندتر از طلا، کندر و مُر میدانست: یک عکس سلفی از خودش و نامزد آن زمانش، لورن سانچز، برای ترامپ فرستاد! بزوس هنگام صرف شام با ترامپ، از روزنامه واشنگتنپست، که مالک آن است، چنان شکایت میکرد که گویی فرزند نوجوان سرکش و نافرمانش است. او گفت: «آدمهای آنجا افتضاحاند. اصلاً گوش نمیدهند.»
آمازون همچنین ۳۵ میلیون دلار، معادل حدود ۳۱ میلیون یورو، برای تبلیغ مستند بهطرز چشمگیری ضعیف «ملانیا» هزینه کرد.
از تهدید زندان تا تملقگویی؛ چرخش حیرتانگیز بزرگان فناوری
شاید در میان تمام این افراد، هیچکس به اندازه زاکربرگ چنین رفتاری همراه با چاپلوسی و حقارت از خود نشان نداد. ترامپ در سال ۲۰۲۰ تهدید کرده بود که اگر دوباره به ریاستجمهوری انتخاب شود، رئیس متا را «تا پایان عمر» به زندان خواهد انداخت. پس از انتخابات ۲۰۲۴، زاکربرگ که ظاهراً نمیخواست هیچ خطری را به جان بخرد، نامهای را برای ترامپ فرستاد که دخترش، در آن زمان حدوداً هشتساله، برای رئیسجمهور نوشته بود. در این نامه، کودکِ بهطرز شگفتآوری پیشرس و آگاه اظهار کرده بود که تا چه اندازه «مشتاق فرارسیدن عصر طلایی آمریکا» است. البته چنین رفتاری از زاکربرگ چندان تعجبآور نیست؛ کسی که به نظر میرسد جوهره اخلاقیاش از خمیرِ بازی ساخته شده و به هر شکلی درمیآید!
اما معماگونهترین تغییر موضع در میان این الیگارشهای فناوری، متعلق به الکس کارپ، مدیرعامل شرکت پالانتیر (Palantir)، بود. کارپ که زمانی سوسیالیست بود، رساله دکترای خود را درباره ادبیات و گفتمان فاشیسم نوشته بود؛ پدیدهای که بارها گفته بود او را «به وحشت میاندازد». او در انتخابات سال ۲۰۲۴ ابتدا از جو بایدن و سپس از کامالا هریس حمایت کرده بود. بااینحال، در مقطعی نامعلوم از سال بعد، دچار چرخشی مرموز شد؛ چرخشی که در نتیجه آن، شرکت پالانتیر یک میلیون دلار به جنبش «آمریکا را دوباره عظیم کنیم» (MAGA) کمک کرد و خود کارپ نیز شخصاً یک میلیون دلار به کمیته برگزاری مراسم تحلیف ترامپ پرداخت. پالانتیر همچنین با سازمان مهاجرت و اجرای گمرک آمریکا (ICE) برای شناسایی و هدفقراردادن افراد در چارچوب کارزار اخراج گسترده مهاجران همکاری کرد.
این شرکت به ترامپ کمک کرد برنامهای برای نظارت و پایش گسترده شهروندان آمریکایی به اجرا بگذارد؛ برنامهای که یک فرد بدبین ممکن است بگوید آشکارا رنگوبویی فاشیستی داشت.
«چاپلوسی درجهیک»؛ وقتی ترامپ از تحقیر میلیاردرها لذت میبرد
بر اساس کتاب «تغییر رژیم» (Regime Change)، نوشته مگیهابرمن و جاناتان سوان، هیچکس به اندازه خود ترامپ از تماشای «پاچهخواری» زاکربرگ و بزوس لذت نمیبرد. در این کتاب آمده است که ترامپ در گفتوگویی با ایلان ماسک، با لحنی تمسخرآمیز درباره این دو میلیاردر گفته بود:
«ببین این آدمها سال ۲۰۱۶ کجا بودند. از من متنفر بودند. هر کاری از دستشان برمیآمد میکردند تا مرا زمین بزنند. حالا نگاهشان کن!»
ماسک، که خودش هم چیزهایی درباره این نوع رفتار میداند، پاسخ داده بود: «چاپلوسی درجهیک!»
خود ماسک در انتخابات میاندورهای ۴۴۶ میلیون دلار برای کمک به پیروزی جمهوریخواهان هزینه کرد. این مبلغ معادل تنها ۰٫۰۴ درصد از ثروت خالص او بود؛ رقمیکه برای من و شما تقریباً معادل دورریختن ۱۰۰ یورو است، اما بههرحال پول هنگفتی برای هدردادن محسوب میشود. ماسک ۱۵۰ میلیون دلار از این مبلغ را صرف حمایت از کن پکستون کرد؛ سیاستمداری که میخواست تگزاس، محل اقامت جدید ماسک، به قطب مراکز داده تبدیل شود. اما در رویدادی که بعدها به یکی از الگوهای تکرارشونده انتخابات میاندورهای تبدیل شد، پکستون از جیمز تالاریکو شکست خورد؛ نامزدی که وعده وضع مقررات بسیار سختگیرانهتر برای مراکز داده را داده است. تالاریکو همچنین خواستار وضع مالیاتهای چنان سنگینی بر ثروتهای نجومی است که عملاً امکان شکلگیری طبقهای از ابرثروتمندانِ تریلیوندلاری از میان برود.
کنگره دموکرات در تعقیب غولهای فناوری
اما این الیگارشهای فناوری در ازای تمام تلاشهای خود چه چیزی به دست آوردند؟
اکنون که دموکراتها بار دیگر کنترل کنگره را در اختیار گرفتهاند، باید انتظار داشت یافتن پاسخ این پرسش به یکی از اولویتهای اصلی آنان تبدیل شود. اد مارکی، سناتور دموکرات ایالت ماساچوست، هشدار داده است:
«برای تمام احضاریههایی که قرار است چاپ کنیم، باید جنگلهای تازهای بکارند!» بخشی از پاسخ این پرسش از هماکنون روشن است. دولت ترامپ در زمینه تنظیم مقررات هوش مصنوعی رویکردی مبتنی بر حداقل مداخله در پیش گرفت و رئیسجمهور فرمانهای اجرایی متعددی برای تسریع صدور مجوز احداث مراکز داده امضا کرد. دموکراتها تقریباً بهطور قطع خواهان بررسی دقیقتر قراردادهایی خواهند شد که به شرکتهای فناوری دفاعی، شرکتهای تولیدی و معدنی و همچنین بنگاههای مرتبط با دونالد ترامپ جونیور، ایلان ماسک و نهاد موسوم به «وزارت کارآمدی دولت» (DOGE) واگذار شده است.
اشتباه بزرگ میلیاردرهای فناوری؛ فراموشکردن اراده مردم
اما نکته حیرتانگیز صرفاً این نیست که غولهای فناوری ظاهراً نتوانستند پایان دوران ترامپیسم را پیشبینی کنند. موضوع شگفتآورتر آن است که این شرکتها، با وجود تمام تلاشهایی که برای استخراج دادههای ما و پیشبینی تکتک رفتارهایمان انجام میدهند، از درک یک احتمال ساده غافل ماندند:
اینکه رأیدهندگان ممکن است تصمیم بگیرند خودِ هوش مصنوعی را رد کنند.
همان فناوریای که سازندگانش مرتب هشدار میدهند مقادیر عظیمیبرق و آب مصرف خواهد کرد، ممکن است از کنترل خارج شود و به دادههای خصوصی ما نفوذ کند، میلیونها شغل و منبع درآمد را از بین ببرد و حتی، همانطور که خودشان مدام میگویند، به نابودی تمام بشریت منجر شود. شاید این همان اتفاقی باشد که وقتی شرکتی را اداره میکنید که با انسانها همچون یک کالا رفتار میکند، رخ میدهد:
بهتدریج فراموش میکنید که انسانها ذهن و اراده مستقل خودشان را دارند.
و اکنون میلیاردرهای فناوری این واقعیت را با صدایی بلند و رسا به یاد میآورند.
روز پنجشنبه، بسیاری از آنان شاهد کاهش ناگهانی ثروت شخصی خود بودند؛ زیرا سرمایهگذاران شروع به فروش سهام شرکتهای هوش مصنوعی و تولیدکنندگان تراشه کردند و شاخص نزدک[1] بیش از ۵٫۵ درصد سقوط کرد. بر اساس نظرسنجی خروج از حوزههای رأیگیری شبکه NBC، حدود ۵۶ درصد رأیدهندگان اعلام کردند که مراکز داده و هوش مصنوعی، عاملی «بسیار مهم یا تعیینکننده» در تصمیم انتخاباتی آنان بوده است.
همچنین بیش از سهچهارم پاسخدهندگان گفتند با احداث مراکز داده در محل زندگی خود مخالفاند. تالاریکو این انتخابات را نوعی همهپرسی درباره کسانی توصیف کرد که: «میلیاردرهایی هستند که الگوریتمهای شبکههای اجتماعی، شبکههای خبری کابلی و سیاستمداران را در مالکیت خود دارند.»
ایدئولوژی در سیلیکونولی؛ همیشه در خدمت منافع شخصی
در هفتههای آینده، هرچه شدت نارضایتی رأیدهندگان از این موضوع روشنتر شود، باید انتظار داشت تعداد زیادی از دموکراتها به عضویت هیئتمدیره شرکتهای فناوری منصوب شوند.
همچنین احتمالاً سمت «مدیر ارشد تنوع و شمول» بار دیگر به سریعترین حوزه شغلی در حال رشد در شبکه لینکدین تبدیل خواهد شد. به نظر میرسد تنها ارزش تغییرناپذیر در سیلیکونولی این است که:
ایدئولوژی همیشه در مرتبهای پایینتر از منفعت شخصی قرار دارد.
https://www.irishtimes.com/opinion/2026/11/08/jennifer-oconnell-silicon-valleys-tech-bros-bet-everything-on-trump-what-will-they-do-now/
[1] شاخص نزدک (Nasdaq) یکی از مهمترین شاخصهای بازار سهام آمریکاست که بهویژه برای ارزیابی عملکرد شرکتهای فناوری اهمیت دارد.