اقدامات اضطراری دولت ایرلند برای مقابله با افزایش قیمت انرژی

همزمان با آغاز حملات در غرب آسیا، نگرانی‌ها از افزایش قیمت انرژی در سراسر جهان شدت گرفته است. در این میان، فشار فزاینده‌ای بر دولت ایرلند وجود دارد تا در بحبوحه افزایش قیمت‌ها ناشی از جنگ در غرب آسیا، برای کاهش هزینه‌های انرژی خانوارها و مشاغل اقدام کند.

به دنبال افزایش فشار احزاب مخالف و سندیکاهای مختلف، دولت ایرلند روز سه شنبه 24 مارس 2026، رسماً از بسته اقدامات اضطراری ۲۵۰ میلیون یورویی با هدف کاهش فشار بر خانوارها و مشاغل در پی افزایش قیمت سوخت در بحبوحه جنگ در غرب آسیا رونمایی کرد. این بسته شامل کاهش مالیات سوخت، حمایت از شرکت‌های حمل و نقل و تمدید سهمیه سوخت است و به صورت موقت و هدفمند طراحی شده‌اند.

در همین راستا، مایکل مارتین، نخست وزیر ایرلند ضمن رونمایی از این طرح، وضعیت فعلی را لحظه‌ای از بی‌ثباتی بزرگ در جهان توصیف کرد و گفت که این مداخله دولت با هدف کاهش بدترین تأثیرات شوک قیمت انرژی انجام می‌شود. مارتین گفت: این یک مداخله هدفمند، موقت و مقرون‌به‌صرفه است که با هدف حفاظت از استانداردهای زندگی و حفظ ثبات و رقابت اقتصادی از طریق کاهش موقت عوارض غیرمستقیم، بهبود طرح تخفیف گازوئیل و کمک به بخش حمل‌ونقل که برای عملکرد روان کل اقتصاد ما بسیار مهم است، انجام می‌شود. وی همچنین اعلام کرد که اقداماتی مانند اجباری کردن کار از راه دور و کاهش محدودیت سرعت در جاده‌ها در دست بررسی هستند.

بر اساس بسته حمایتی دولت، عوارض غیرمستقیم گازوئیل ۲۰ سنت در هر لیتر و بنزین ۱۵ سنت کاهش می‌یابد. مالیات ۲ سنت در هر لیتر آژانس ملی ذخایر نفت (NORA) نیز به حالت تعلیق در می‌آید و مجموع کاهش را به ۲۲ سنت برای گازوئیل و ۱۷ سنت برای بنزین می‌رساند. در مورد گرمایش خانه، پرداخت کمک هزینه سوخت برای سرپرستان، مستمری‌بگیران و افراد دارای معلولیت به مدت یک ماه تا پایان آوریل 2026 تمدید می‌شود که معادل ۱۵۲ یورو اضافی برای هر دریافت‌کننده است. برای شرکت‌های حمل و نقل و اپراتورهای اتوبوس، یک طرح تخفیف گازوئیل نیز مورد توافق قرار گرفته است. اجرای این طرح تا پایان ژوئن 2026 ادامه خواهد داشت.

مارتین در پاسخ به انتقادات قبلی مبنی بر اینکه این بسته به کسانی که به نفت گرمایشی خانه یا گرمایش خانه‌های خود با گاز دسترسی دارند، کمکی نمی‌کند، گفت که کاهش مالیات غیرمستقیم به نفع همه خواهد بود، اما محدودیت‌هایی نیز برای اقدامات دولت وجود دارد. وی گفت: ما از نوسانات پیرامون این موضوع بسیار آگاه هستیم و افزود که دولت با توجه به چشم‌انداز نامشخص، در حال حفظ درجه‌ای از انعطاف‌پذیری است. مارتین همچنین گفت که پایان دادن به جنگ مهمترین راه مؤثر برای بازگرداندن اقتصاد جهانی به تعادل است.

در همین حال، سایمون هریس، معاون نخست وزیر و وزیر دارایی ایرلند می‌گوید: در بهترین حالت، شاهد حل سریع و عادی‌سازی عرضه انرژی در سال ۲۰۲۶ خواهیم بود، اما در بدترین حالت، این درگیری به یک درگیری بسیار طولانی‌تر با پیامدهای اقتصادی جهانی قابل توجه تبدیل می‌شود. هریس گفت که دولت در حال آماده شدن برای طیف وسیعی از سناریوها، از حل و فصل نسبتاً سریع درگیری گرفته تا یک دوره طولانی‌تر اختلال با پیامدهای اقتصادی جهانی قابل توجه است. این اقدامات در بحبوحه اختلال مداوم در عرضه نفت جهانی انجام می‌شود، به طوری که کشتیرانی از طریق تنگه هرمز، مسیر کلیدی برای حدود ۲۰ درصد از مصرف نفت جهانی، از زمان وقوع درگیری به طور قابل توجهی کاهش یافته است.

طرح دولت روز سه شنبه در پارلمان مورد بررسی قرار گرفت. احزاب مخالف، به طرح دولت برای مقابله با افزایش قیمت انرژی واکنش نشان داده و در نشست پارلمان، به طرح پرسش هایی در این زمینه پرداخته اند. رهبران احزاب شین فین، حزب کارگر و سوسیال دموکرات‌ها همگی از این اقدامات به دلیل ناکافی بودن انتقاد کردند. مری لو مک‌دونالد، رهبر شین فین، گفت که زیان اصلی و عمده متوجه خانوارهایی است که برای گرمایش خانه به نفت متکی هستند. او گفت: شما به معنای واقعی کلمه ۷۵۰ هزار خانوار را که به نفت گرمایشی خانه متکی هستند، رها کرده‌اید. قیمت هر بشکه نفت گرمایشی خانه در عرض چند هفته دو برابر شده است، بنابراین کاهش ناچیز دو سنت در هر لیتر توهین است. این تنها معادل ۲۰ یورو کاهش در هزینه سوختی است که اکنون حدود ۱۷۰۰ یورو برای هر مخزن خانگی نفت هزینه دارد.

همچنین ایوانا باچیک، رهبر حزب کارگر از نخست‌وزیر خواست تا اقتصاد ایرلند را کربن‌زدایی کند و از این فرصت برای دادن حق کار از راه دور به مردم استفاده کند. او همچنین از میزان این بسته حمایتی که ۲۵۰ میلیون یورو است و سه برابر کمتر از مبلغی است که از طریق کاهش مالیات در بودجه امسال به رستوران‌ها و کافه‌ها ارائه شده است، انتقاد کرد. در همین حال، اوکالاهان، نماینده سوسیال دموکرات نیز گفت که تقریباً هیچ چیزی در این بسته برای خانوارهای کم‌درآمد که به نفت گرمایشی خانه متکی هستند، وجود ندارد.

وی گفت: به نظر می‌رسد دولت فکر می‌کند که لازم نیست به این افراد کمک کند زیرا اکنون در ماه مارس هستیم، اما مردم هنوز باید خانه‌های خود را در بهار گرم کنند و افراد آسیب‌پذیر در سراسر کشور وجود دارند که اکنون توانایی مالی روشن کردن وسایل گرمایشی را ندارند. در حالی که کاهش مالیات غیرمستقیم برای ارائه کمک به پمپ بنزین‌ها مورد استقبال است، اما دولت باید کارهای بسیار بیشتری برای حمایت از کسانی که بیشترین مشکل را دارند، انجام دهد.

• اجرایی شدن طرح پیشنهادی دولت منوط به تصویب در پارلمان است. با توجه به رأی منفی شین فین به آغاز اجرایی شدن این طرح از بامداد چهارشنبه 25 مارس، اجرای آن به تعویق افتاده است. سخنگوی دولت از رأی منفی شین فین به شدت انتقاد کرده است. با این حال، اصلاحیه شین فین برای کاهش عوارض مالیات غیر مستقیم به حداکثر میزان ممکن نیز با 88 رای مخالف در برابر 69 رای موافق، رد شد.