ماهنامه فناوری چین-مرداد1405

چین با عبور از مرحله تقلید، به فاز نوآوری پیشگام وارد شده است. دستاوردهای مهمی همچون چارچوب Kairos-HomeWorld در آموزش ربات‌ها، طرح انتقال مدیریت شبکه ریلی به فضا، و ابداع قانون مقیاس‌گذاری تاو توسط هوآوی برای تولید تراشه‌های 1.4 نانومتری، نشان‌دهنده شکست سیاست‌های تحریمی غرب و حرکت به سمت خوداتکایی کامل است. هم‌زمان، رقابت تنگاتنگ با ایالات متحده بر سر منابع حیاتی مانند مس و توسعه شبکه‌های یکپارچه مخابراتی، ابعاد جدیدی از جنگ سرد فناورانه را آشکار می‌سازد.

هوش تجسم‌یافته و انقلاب در رباتیک خانگی

چین گام‌های بلندی برای رفع گلوگاه داده‌های آموزشی در حوزه رباتیک برداشته است. تمرکز اصلی بر کاهش هزینه‌های آموزش در دنیای واقعی از طریق محیط‌های شبیه‌سازی شده است.چارچوب Kairos-HomeWorld: این سامانه که توسط شرکت Ace Robotics و دانشگاه چینی هنگ‌کنگ توسعه یافته، نخستین پلتفرم جهان است که با دستورات متنی ساده، محیط‌های خانگی سه‌بعدی و تعاملی تولید می‌کند.داده‌های پایه: استفاده از ۳۰۰ هزار نقشه واقعی ساختمان و ۵۰ هزار شیء تعاملی فیزیکی.ویژگی‌ها: پوشش انواع معماری‌های مسکونی (از ۳۰ تا ۲۰۰ متر مربع) با جزئیات دقیق مانند تهویه و تفکیک فضاهای خشک و مرطوب.

پلتفرم CloudRobo هوآوی: فراهم‌سازی زیرساخت ابری جامع برای تمامی مراحل توسعه ربات، از تولید داده تا آموزش و استقرار.رقابت در تولید ربات‌های انسان‌نما: شرکت‌هایی مانند بی‌وای‌دی و شپینگ با بهره‌گیری از زنجیره تأمین صنعت خودروهای برقی، در حال رقابت با پروژه Optimus تسلا هستند. پیش‌بینی می‌شود تحویل جهانی این ربات‌ها در سال ۲۰۲۶ با رشد ۵۸ درصدی به ۳۰ هزار دستگاه برسد.

زیرساخت‌های نوین: انتقال مدیریت ریلی به مدار زمین

پس از فاجعه قطار ونژو در سال ۲۰۱۱، چین راهبرد میان‌مدت خود را بر ایمن‌سازی شبکه ریلی در برابر بلایای طبیعی از طریق زیرساخت‌های فضایی استوار کرده است.

سامانه کنترل قطار مبتنی بر ماهواره‌های LEO

این طرح با حمایت «برنامه ملی کلیدی تحقیق و توسعه چین» به دنبال جایگزینی تجهیزات فیزیکی کنار خط (بالیزها و دکل‌ها) با ماهواره‌های مدار پایین است.

حوزه	جزئیات سامانه فضایی
مکانیسم عمل	ارسال مداوم موقعیت و سرعت قطار به ماهواره و دریافت مجوز حرکت از مرکز کنترل زمینی.
مزایا	مصونیت در برابر سیل، صاعقه و گسل‌های زمین؛ کاهش چشمگیر هزینه‌های نگهداری زیرساخت زمینی.
تهدیدات شناسایی شده	جعل سیگنال (Spoofing)، حملات DoS، اختلال (Jamming) و آسیب‌پذیری‌های نرم‌افزاری ماهواره.
راهکارهای دفاعی	رمزنگاری نظامی، دیواره‌های آتش فضایی، سامانه «رایانش مورد اعتماد» و تطبیق داده با حسگرهای اینرسی.

صنعت تراشه: شکست تحریم‌ها و دستیابی به خودکفایی

گزارش‌ها حاکی از آن است که فشارهای واشنگتن به عنوان کاتالیزوری برای نوآوری در شرکت‌هایی نظیر هوآوی عمل کرده است.

قانون مقیاس‌گذاری تاو (Tau Scaling Law): روشی نوین که امکان تولید تراشه‌هایی با چگالی ۱.۴ نانومتر را تا سال ۲۰۳۱ فراهم می‌کند. این فناوری نیاز چین به دستگاه‌های پیشرفته EUV شرکت ASML (که تحت تحریم هستند) را مرتفع می‌سازد.

پایان وابستگی: عرضه گوشی‌های مجهز به پردازنده‌های بومی ۷ نانومتری (Kirin 9000s) نشان‌دهنده توانمندی چین در ساخت اکوسیستم فناوری مستقل است.

انرژی و هاب‌های نوآوری پیشرفته

چین سرمایه‌گذاری سنگینی بر «نیروهای مولد جدید» انجام داده است تا تحقیقات دانشگاهی را به سرعت به محصولات صنعتی تبدیل کند.بزرگ‌ترین آهنربای ابررسانای جهان: دانشمندان در شهر هفئی موفق به ساخت آهنربایی با وزن ۵۸۲ تن برای راکتورهای همجوشی هسته‌ای شدند که ظرفیت ذخیره انرژی آن ۳ برابر نمونه‌های بین‌المللی (مانند ITER)است.

هاب «سی۸ دره آینده» در شانگهای: این مرکز با همکاری دانشگاه فودان بر رایانش کوانتومی، واسط‌های مغز و رایانه و هوش الهام‌گرفته از مغز تمرکز دارد تا شکاف میان مقالات علمی و کاربرد صنعتی را پر کند.

نبرد ژئوپلیتیک مس: زنجیره تأمین در کانون تنش

مس به عنوان «عنصر راهبردی جدید» در کانون رقابت چین و آمریکا قرار گرفته است. این فلز برای هوش مصنوعی (مراکز داده) و خودروهای برقی حیاتی است.سلطه چین: چین بیش از ۵۲ درصد ظرفیت پالایش و ذوب مس جهان را در اختیار دارد و مالک چهار مورد از پنج پالایشگاه بزرگ جهان است.راهبرد آمریکا: دولت ترامپ با اعمال تعرفه‌های سنگین (تا ۳۰ درصد برای مس تصفیه شده) و تلاش برای احیای معادن داخ لی (مانند پروژه‌های آریزونا) به دنبال کاهش وابستگی است.چالش‌های پیش رو: روند صدور مجوز در آمریکا ۱۹ سال طول می‌کشد (در مقابل میانگین جهانی ۱۶ سال). همچنین پیش‌بینی می‌شود قیمت مس به دلیل کمبود عرضه و رشد تقاضای مراکز داده، به بیش از ۱۴ هزار دلار در هر تن برسد.

شبکه‌های یکپارچه و گسترش زیرساخت به اعماق اقیانوس

غول‌های مخابراتی چین (مانند China Mobile و China Tower) در حال گذار از شبکه‌های زمینی به شبکه‌های چهارگانه «هوا-فضا-زمین-دریا» هستند.پوشش ۱۰۰ درصدی: هدف، رساندن پوشش اینترنت به تمام سطح زمین (از جمله اقیانوس‌ها و بیابان‌ها) برای پشتیبانی از یک تریلیون عامل هوش مصنوعی تا سال ۲۰۳۰ است.

مراکز داده زیردریایی: چین برای حل چالش انرژی و سرمایش، مراکز داده‌ای در سواحل هاینان و شانگهای راه‌اندازی کرده که از آب دریا برای خنک‌سازی و از مزارع بادی فراساحلی برای تأمین برق استفاده می‌کنند.

همکاری‌های مالی بین‌المللی و دلارزدایی

در راستای بین‌المللی‌سازی یوان و کاهش وابستگی به نظام مالی غرب (سوئیفت)، چین همکاری‌های نزدیکی را با امارات متحده عربی آغاز کرده است.سامانه پرداخت QR مشترک: اتصال شبکه‌های پرداخت خُرد دو کشور که به کاربران اجازه می‌دهد با اپلیکیشن‌های بومی خود در کشور مقابل خرید کنند.بانک تسویه یوان: «بانک چین» به عنوان بانک تسویه انحصاری کارت ملی امارات (جایوان) عمل خواهد کرد که گامی راهبردی در جهت ایجاد زیرساخت‌های مالی جایگزین دلار محسوب می‌شود.