اخبار اقتصادی اقلیم کردستان عراق- سلیمانیه

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی حوزه اقلیم کردستان عراق- سلیمانیه، در هفته اول مرداد ماه 1405 (قسمت دوم)مندرج در روزنامه‌ها و رسانه‌های این حوزه به شرح زیر ارائه می‌گردد.

توافق عراق و اقلیم کردستان بر همسان سازی درآمدهای گمرکی

در اول اکتبر، سیستم الکترونیکی در تمام گذرگاه‌های اقلیم کردستان اجرا خواهد شد.طبق توافق جدید، ۵۰٪ از درآمد گمرکی به خزانه فدرال واریز می‌شود. اقلیم کردستان و عراق تفاهم‌نامه مشترکی برای یکپارچه‌سازی سیستم گمرکی امضا کرده‌اند که عوارض گمرکی را در سراسر کشور همسان سازی کرده و به اختلاف قیمت بین دروازه‌های مرزی پایان می‌دهد. رئیس هیئت عمومی‌گمرک عراق، گفت که گمرک حکومت اقلیم کردستان از ماه اکتبر به بغداد متصل خواهد شد. هدف اصلی این اقدام، اجرای سیستم ASICOD است تا نیمی از درآمدها به بغداد برسد و بازرگانان دیگر به گذرگاهها با مالیات کمتر مراجعه نکنند. بغداد قول داده است که ایست‌های بازرسی گمرکی مانند دارامان، چیمان و باوا محمود را حذف کند.شش دروازه و فرودگاه بین‌المللی در اقلیم کوردستان وجود دارد که توسط هر دو طرف به رسمیت شناخته شده‌اند (ابراهیم خلیل، باشماخ، حاجی عمران، پرویزخان و فرودگاه‌های اربیل و سلیمانیه). با این حال، شش دروازه دیگر مانند شوشمی، پشتە، سیرانبند، کیله، سرزیری و پیشخابور رسماً فقط توسط اقلیم کوردستان اداره خواهند شد و سرنوشت آنها به تصمیم کمیته‌های مشترک بستگی دارد.

https://channel8.com/persian/news/54819

درآمد گذرگاه‌های مرزی اقلیم کردستان کاهش یافته است

درآمد گمرکی در گذرگاه‌های مرزی اقلیم کوردستان  به دلیل تنش‌های نظامی در منطقه و جنگ بین ایالات متحده و ایران کاهش یافته است. این وضعیت با تصمیم بانک مرکزی مبنی بر عدم صدور دلار با نرخ رسمی‌برای بازرگانان در منطقه همزمان شده است که باعث کاهش تحرکات تجاری در دروازه ابراهیم خلیل شده است. مقامات گمرک می‌گویند که برای جلوگیری از این کسری، سازوکار جدیدی برای تقسیم درآمد با بغداد اجرا خواهد شد. صورتجلسه اجرای سیستم آسیکودا در اربیل آماده شده و پس از تصویب نهایی در شورای وزیران، به‌طور کامل عملیاتی خواهد شد (عراق کار روی این سیستم را از اوایل سال جاری آغاز کرده بود).آسیکودا یک «عصای جادویی» نیست، بلکه یک پایگاه داده پیشرفته برای ثبت، ردیابی و سازماندهی شناسه گمرکی کالاهاست. تغییر و به‌روزرسانی ۱۴,۰۰۰ کارت شناسایی گمرکی موجود در اقلیم کردستان به منظور تطبیق شماره‌های شناسایی کالا با استانداردهای بین‌المللی.

https://channel8.com/persian/news/54662

 کاهش تولید روزانه نفت اقلیم کردستان در سه ماهه دوم سال 2026

شرکت نفت و گاز نروژی (DNO) در گزارش مالی سه ماهه دوم سال 2026 خود ، آخرین تحولات مربوط به عملیات خود در اقلیم کردستان را اعلام کرد. شرکت DNO در پایان فوریه ۲۰۲۶، به دلیل حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به ایران و با استناد به اقدامات احتیاطی برای حفظ امنیت، تمام عملیات تولید و حفاری در منطقه تاوکه را که ۷۵ درصد سهام آن را در اختیار دارد ، به حالت تعلیق درآورد .در 9 آوریل ، این شرکت بخشی از فعالیت‌های میدانی خود ، از جمله تعمیرات چاه‌های قدیمی‌تر و شروع مجدد عملیات حفاری هشت چاه جدید را از سر گرفت. تولید در میدان تاوکه در ۲۸ ژوئن و در میدان پشخابور در ۱۱ ژوئیه از سر گرفته شد. این شرکت اعلام کرد که هدفش بازگرداندن و تثبیت سطح تولید به نرخ‌های قبل از تعلیق است ، مشروط بر اینکه هیچ مانع امنیتی منفی جدیدی ایجاد نشود . بر اساس این گزارش ، میانگین سهم تولید شرکت DNO در اقلیم کردستان در سه ماهه دوم سال 2026 به 273 بشکه نفت در روز کاهش رسیده که نسبت به تولید 39600 بشکه نفت در روز در سه ماهه اول، کاهش داشته است و دلیل آن توقف تولید در بیشتر ماه‌های آوریل ، مه و ژوئن 2026 بوده است .شرکت DNO اعلام کرد که در حال حاضر نفت خود را به صورت شفاف در بازار محلی با قیمت‌هایی بین ۳۵ تا ۳۹ دلار در هر بشکه می‌فروشد .

https://www.rudaw.net/english/categories/economic/1078807

نفت اقلیم کردستان به نصف کاهش یافت

صادرات نفت عراق از طریق میادین کرکوک و اقلیم کردستان به بندر جیحان به نصف کاهش یافته است (از ۳۰۰۰۰۰ به ۱۲۰۰۰۰ تا ۱۳۵۰۰۰ بشکه در روز). این امر به دلیل توقف انتقال ۹۰۰۰۰ بشکه در روز از جنوب به شمال و همچنین توقف عملیات شرکت‌های خارجی در اقلیم کردستان است که منجر به از دست رفتن ۶۰۰۰۰ بشکه در روز شده است. مقامات مربوطه در حال نظارت بر اوضاع هستند و انتظار می‌رود پس از تثبیت اوضاع امنیتی و از سرگیری پمپاژ نفت بصره، سطح صادرات به حالت قبلی خود بازگردد.

https://www.kurdiu.org/en/b/605783

روغن زیتون کردستان به یک برند بین‌المللی تبدیل خواهد شد

وزارت کشاورزی و منابع آب اقلیم کردستان عراق (KRG) در حال کار بر روی پروژه‌ای برای تبدیل روغن زیتون اقلیم کردستان عراق (KRG) به یک برند بین‌المللی است. سخنگوی وزارت کشاورزی به آوا گفت که این پروژه با نام هسته‌ها توسط موسسه ایتالیایی سیهام بار و با هماهنگی وزارتخانه ما اجرا می‌شود. وی گفت هدف از پروژه Cores تقویت و حمایت از روستاییان منطقه کردستان در زنجیره ارزش روغن زیتون و ایجاد برند کردستان است. بخشی از دیدگاه نخست وزیر مسرور بارزانی در کابینه نهم، توسعه محصولات کشاورزان داخلی و صادرات آنها به کشورهای خارجی بود که هدف آن ایجاد بازارهای سطح بالا و توسعه حوزه کشاورزی بود.  تولید روغن زیتون در اقلیم کردستان با حمایت دولت اقلیم کردستان وارد مرحله جدیدی شده است. سالانه حدود ۸۰۰ تن روغن زیتون از طریق چندین کارخانه تولید می‌شود.

https://ava.news/news/54780

افزایش ظرفیت کل تولید برق در اقلیم کردستان

ظرفیت کل تولید برق در اقلیم کردستان با افزایش ۱۹۷۴ مگاواتی به ۴۳۳۴ مگاوات رسیده است و پروژه روناکی برق ۲۴ ساعته را برای بیش از ۵.۴۶ میلیون شهروند تأمین می‌کند. محور اصلی برنامه برق، پروژه روناکی (نور) است که برای تأمین برق 24 ساعته بدون وقفه در سراسر منطقه کردستان و کاهش وابستگی به ژنراتورهای دیزلی خصوصی طراحی شده است. طبق آخرین گزارش، بیش از ۵.۴۶ میلیون شهروند اکنون از طریق این برنامه برق ۲۴ ساعته دریافت می‌کنند، در کنار بیش از ۵۴۰۰۰ مشترک صنعتی و کشاورزی و بیش از ۱۵۳۰۰۰ کسب و کار. بیش از ۱.۲۴ میلیون خانوار شامل این طرح می‌شوند، در حالی که دولت می‌گوید بیش از ۶۰۰۰ ژنراتور خصوصی در مناطق تحت پوشش روناکی خاموش شده‌اند. گزارش شده است که این پروژه ۹۰ درصد تکمیل شده است و اجرای کامل آن برای پایان سال ۲۰۲۶ برنامه‌ریزی شده است. دولت اقلیم کردستان پیش از این، روناکی را به عنوان یکی از پروژه‌های استراتژیک اصلی کابینه نهم توصیف کرده و گفته بود که هدف از آن کاهش هزینه‌ها، بهبود قابلیت اطمینان و حفاظت از محیط زیست است.

https://www.basnews.com/en/babat/917416

رونق پاییزی بازار ماهی و نیاز اقلیم کردستان به واردات

هرچند در فصل تابستان به دلیل کاهش تقاضا و افزایش تولید داخلی، قیمت ماهی در بازارهای اقلیم کردستان به زیر چهار هزار دینار کاهش یافته است، اما آمار و ارقام پایه از فرصت‌های بسیار بزرگ سرمایه‌گذاری برای بازرگانان و سرمایه‌گذاران خارجی خبر می‌دهند. در اقلیم کردستان هزاران استخر پرورش ماهی در مساحتی حدود ۱۶ هزار دونم (معادل ۴,۰۰۰ هکتار) وجود دارد و میزان تولید سالانه به ۳۸ هزار تن می‌رسد. این در حالی است که نیاز سالانه اقلیم کردستان به ماهی ۶۵ هزار تن است و با این حساب، ۲۷ هزار تن کسری عرضه وجود دارد. کارشناسان اقتصادی بر این باورند که این کسری ۲۷ هزار تنی، اقلیم کردستان را به محیطی مناسب برای سرمایه‌گذاران خارجی تبدیل کرده است تا به صورت مستقیم وارد منطقه شده و پروژه‌های مدرن پرورش ماهی تاسیس کنند. این اقدام از یک سو هزینه‌های عوارض گمرکی را برای آنان کاهش می‌دهد و از سوی دیگر، امکان بهره‌مندی از حمایت‌های وزارت کشاورزی که در تلاش برای حمایت از تولید داخلی است را، فراهم می‌سازد. در اقلیم کردستان، به‌ویژه در فصل تابستان، تقاضا برای مصرف ماهی کاهش می‌یابد و به همین دلیل قیمت‌ها تنزل پیدا می‌کنند. هم‌زمان، واردات ماهی نیز موجب شده تا پرورش‌دهندگان داخلی در این فصل متضرر شوند.با افت دما و فرارسیدن پاییز و زمستان، بازار ماهی در اقلیم کردستان دوباره رونق می‌گیرد. پرورش‌دهندگان ماهی در این فصول نمی‌توانند تمام نیاز داخلی را تامین کنند؛ به همین دلیل میزان واردات ماهی در این ایام افزایش می‌یابد. علاوه بر گرمای هوا و واردات ماهی، بالا بودن هزینه تولید در داخل اقلیم (بین ۲,۵۰۰ تا ۳,۷۵۰ دینار برای هر کیلو) یکی دیگر از چالش‌های پیش‌روی استخرداران است.کارشناسان اقتصادی معتقدند استفاده از فناوری‌های نوین در پرورش ماهی و تامین خوراک با قیمت ارزان‌تر، دو راهکار کلیدی برای حمایت از استخرداران در اقلیم کردستان خواهد بود.

https://www.kurdistan24.net/fa/story/933629