گزارش آغاز عملیات اجرایی پروژه توسعه میدان گازی North Hub اندونزی

عملیات اجرایی پروژه توسعه میدان گازی‌هاب شمالی (North Hub) به عنوان یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های حوزه بالادستی نفت و گاز اندونزی در تاریخ 23 ژوئیه 2026 به صورت رسمی آغاز گردید. این پروژه در فهرست پروژه‌های راهبردی ملی اندونزی قرار گرفته و در آب‌های تنگه ماکاسار در شرق کالیمانتان واقع شده است. بر اساس پیش بینی انجام شده، پروژه North Hub در دوره اوج بهره‌برداری، روزانه 1 میلیارد فوت مکعب استاندارد گاز طبیعی و حدود 80,000 تا 90,000 بشکه میعانات گازی تولید خواهد کرد. هدف اصلی این طرح کلان، استخراج، فرآوری و انتقال ذخایر گاز طبیعی و میعانات گازی کشف‌شده در آب‌های بسیار عمیق به منظور تامین نیازهای انرژی در داخل اندونزی و صادرات به کشورهای منطقه است. استخراج گاز و بهره‌برداری تجاری از این پروژه برای سه ماهه چهارم سال 2028 هدف گذاری شده است.

سابقه پروژه North Hub به کشف میدان گازی گنگ شمالی (Geng North-1) در اکتبر 2023 توسط شرکت انی (Eni ) ایتالیا باز می‌گردد. یک سال بعد، برنامه رسمی‌توسعه‌هاب شمالی توسط وزارت انرژی اندونزی در ماه آگوست 2024 تصویب و تصمیم نهایی سرمایه‌گذاری و مجوز مالی اجرای پروژه در مارس 2026 اتخاذ شد. بررسی‌های زمین‌شناسی نشان می‌دهد که این میدان دارای ذخیره‌ای بیش از 5 تریلیون کیوبیک فوت گاز و حدود 400 میلیون بشکه میعانات گازی است. کشف‌ میدان‌های مجاور مانند میدان گهم (Gehem)، هاب شمالی را به یکی از غنی‌ترین پهنه‌های گازی شناسایی‌شده در منطقه آسیای جنوب شرقی تبدیل کرده است.

سرمایه لازم برای پروژه North Hub حدود 15 میلیارد دلار برآورد شده که از این میزان، حدود 12 میلیارد دلار به هزینه‌های سرمایه‌ای (CapEx) توسعه میدان، حفر چاه‌های عمیق و ساخت خطوط لوله انتقال اختصاص یافته و نزدیک به 3 میلیارد دلار دیگر صرف ساخت و تجهیز ساختار پالایشی شناور پروژه می‌گردد.

نحوه اجرای پروژه

مدیریت عملیاتی این پروژه عظیم بر عهده شرکت ایتالیاییEni  است که 100 درصد سهم بلوک شمالی را در اختیار دارد. با این حال، اجرای این پروژه در چارچوب یک مدل مشارکتی با هماهنگی سازمان تنظیم مقررات بالادستی نفت و گاز اندونزی و وزارت انرژی و منابع معدنی پیش می‌رود. همچنین همکاری با شرکت‌های منطقه‌ای نظیر پتروناس مالزی در بلوک‌های مجاور در حال انجام است.

با توجه به شرایط پیچیده آب‌های عمیق منطقه، چاه‌ها در عمق 1,700 تا 2,000 متری از سطح آب حفاری می‌شوند که نیازمند دکل‌های حفاری پیشرفته نسل جدید است. طرح توسعه شامل حفاری و تکمیل 16 چاه زیردریایی ایت که با استفاده از منیفولدهای فشار بالا، جریان گاز و میعانات را به سطح منتقل می‌کنند. قلب تپنده و مرکز فرآوری این پروژه، یک شناور پالایش، ذخیره‌سازی و تخلیه (FPSO) با نام Bahtera Haluan Lestari است. این شناور غول‌پیکر با ظرفیت فرآوری 1 میلیارد فوت مکعب گاز در روز و ظرفیت ذخیره‌سازی 1.4 میلیون بشکه میعانات گازی، یکی از بزرگ‌ترین واحدهای شناور پالایشی در جهان خواهد بود.

بر اساس پیش بینی انجام شده، پروژه North Hub در دوره اوج بهره‌برداری، روزانه 1 میلیارد فوت مکعب استاندارد گاز طبیعی و 80,000 تا 90,000 بشکه میعانات گازی تولید خواهد کرد. این حجم از تولید، افت طبیعی در میدان‌های قدیمی‌شرق اندونزی را جبران می‌کند و میعانات گازی تولیدی می‌تواند به عنوان خوراک برای پالایشگاه‌های داخلی و صادرات مستقیم استفاده شود. گاز فرآوری‌شده از FPSO به وسیله خطوط لوله فشار قوی فراساحلی به طول ده‌ها کیلومتر به ساحل کالیمانتان شرقی منتقل می‌شود. نقطه پایانی این شبکه، پایگاه صنعتی و پالایشگاه گاز مایع‌ بونتانگ (Bontang LNG Plant) است.

پروژه North Hub با رعایت استانداردهای مدرن زیست‌محیطی و زیرساخت‌های کاهش انتشار کربن طراحی شده است. استفاده از سیستم‌های تزریق مجدد گازهای آلاینده، بهینه‌سازی توربین‌های تولید برق و بازدهی بالای تجهیزات برای حداقل‌سازی مشعل‌سوزی در دستور کار قرار دارد. علاوه بر این، سیستم‌های ایمنی خودکار زیردریا و مراقبت‌های هوشمند از خطوط لوله، خطرهای زیست‌محیطی ناشی از نشت گاز در آب‌های عمیق را به حداقل ممکن می‌رساند.

اهداف راهبردی پروژه

به گفته مقامات اندونزیایی اجرای این پروژه باعث ایجاد بیش از 8,000 شغل مستقیم و غیرمستقیم در فازهای ساخت‌وساز، پشتیبانی دریایی و نگهداری تاسیسات شده و کارخانه‌های تولید سازه‌های فلزی و شناورها در مناطقی مانند جزایر ریائو در باتام نیز از این پروژه بهره می‌برند. در این زمینه دوی سوئِتجیپتو رئیس سازمان تنظیم مقررات بالادستی نفت و گاز اندونزی (SKK Migas) اظهار داشت: "کشف میدان گنگ شمالی و تصویب سریع طرح توسعه‌هاب شمالی، یک نقطه‌عطف برای صنایع بالادستی اندونزی است. تصویب برنامه توسعه تنها 10 ماه پس از اکتشاف، رکورد جدیدی در تاریخ کشور ثبت کرد. این پروژه نماد تعهد اندونزی برای کوتاه کردن بوروکراسی، جذب سرمایه‌گذاری خارجی و تضمین دستیابی به هدف تولید 12 میلیارد فوت مکعب گاز در روز تا سال 2030 است."

باهلیل لاهادالیا وزیر انرژی و منابع معدنی اندونزی نیز در این خصوص اظهار داشت :"سرمایه‌گذاری 15 میلیارد دلاری شرکت Eni و شرکای آن در شرایط نوسانات اقتصادی جهان، بزرگ‌ترین گواه بر اعتماد کامل سرمایه‌گذاران فراملی به پایداری اقتصادی و امنیت سرمایه‌گذاری در اندونزی است. دولت، تمهیدات ویژه‌ای اندیشیده تا این سرمایه‌ها مستقیماً به انتقال فناوری، بومی‌سازی تجهیزات و ایجاد هزاران شغل برای جوانان اندونزی منجر شود."

در راهبرد ملی انرژی اندونزی، گاز طبیعی به عنوان اصلی‌ترین سوخت برای گذار از نیروگاه‌های زغال‌سنگی به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر شناخته می‌شود. دولت اندونزی هدف‌گذاری برای رسیدن به تولید 1 میلیون بشکه نفت در روز و 12 میلیارد فوت مکعب گاز در روز تا سال 2030 انجام داده است که در شرایط فعلی با توجه به افت تولید در میدان‌های قدیمی، دستیابی به این هدف بدون اجرای پروژه‌های عظیم غیرممکن است. در این راستا راه‌اندازی پروژه North Hub نزدیک به 8 تا 10 درصد از هدف کلی تولید گاز کشور در سال 2030 را محقق می‌سازد و نقش مهمی‌برای صنعت بالادستی نفت و گاز اندونزی ایفا می‌کند. بخشی از گاز تولیدی پروژه North Hub از طریق خطوط لوله داخلی برای تامین خوراک نیروگاه‌های برق و صنایع پتروشیمی در کالیمانتان و جزیره جاوه تخصیص خواهد یافت. این اقدام ضمن تامین برق پایدار برای توسعه صنعتی، حجم انتشار گازهای گلخانه‌ای در بخش نیروگاهی کشور را به شدت کاهش می‌دهد.

ANTARA News. (2026, July 24). RI launches US$15 bln North Hub gas project to boost energy security. ANTARA News. https://en.antaranews.com/news/423907/ri-launches-us15-bln-north-hub-gas-project-to-boost-energy-security

Ashari, F. (2026, 24 Juli). RI launches US$15 bln North Hub gas project to boost energy security. ANTARA News. https://en.antaranews.com/news/423907/ri-launches-us15-bln-north-hub-gas-project-to-boost-energy-security

Bloomberg Technoz. (2026, 23 Juli). SKK Migas: 72% gas Blok Kutei North Hub untuk pasar domestik. Bloomberg Technoz. https://www.bloombergtechnoz.com/detail-news/116074/skk-migas-72-gas-blok-kutei-north-hub-untuk-pasar-domestik

IDX Channel. (2026, 26 Juli). Proyek gas North Hub masuk tahap konstruksi, produksi perdana ditargetkan pada 2028. Indo Premier News. https://www.indopremier.com/module/newsDetail.php?jdl=Proyek_Gas_North_Hub_Masuk_Tahap_Konstruksi__Produksi_Perdana_Ditargetkan_pada_2028&news_id=227899

KabarBursa.com. (2026, 24 Juli). SKK Migas mulai bangun FPSO North Hub, investasi USD11,8 miliar siap dongkrak produksi gas. KabarBursa. https://www.kabarbursa.com/makro/skk-migas-mulai-bangun-fpso-north-hub-investasi-usd118-miliar-siap-dongkrak-produksi-gas

Kompas.com. (2026, 23 Juli). SKK Migas: Proyek North Hub rampung akhir 2028, serap 8.000 pekerja. Kompas Money. https://money.kompas.com/read/2026/07/23/185445626/skk-migas-proyek-north-hub-rampung-akhir-2028-serap-8000-pekerja

Kompas.com. (2026, 24 Juli). Potongan baja pertama penanda dimulainya proyek gas raksasa Indonesia. Kompas Money. http://money.kompas.com/read/2026/07/24/092044626/potongan-baja-pertama-penanda-dimulainya-proyek-gas-raksasa-indonesia