اخبار اقتصادی سودان

گزیدۀ اخبار و تحولات اقتصادی کشور سودان در اردیبهشت ماه 1405مندرج در رسانه‌های این کشور به شرح ذیل ارائه می‌گردد.

سودان سهم عمده خود را از بازار جهانی کنجد از دست می‌دهد

یحیی المکی، کنسول افتخاری سابق سودان در بانکوک، فاش کرد که سودان در مدت کوتاهی حدود ۹۴ درصد از سهم خود را در بزرگترین بازار کنجد جهان از دست داده است، پس از آنکه تولید از ۱.۴۵ میلیون تن در سال ۲۰۲۴ به تنها بین ۳۵۰ تا ۳۸۰ هزار تن در سال ۲۰۲۵ کاهش یافت، که نتیجه جنگ و سیل‌هایی بود که این کشور را درنوردید.

گزارش سازمان ملل متحد از کاهش شدید تولید غلات در سودان خبر می‌دهد

گزارش اخیر هیئت ارزیابی محصولات کشاورزی و تأمین مواد غذایی سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد در سودان، کاهش شدید تولید غلات را در نتیجه درگیری‌های مداوم، افزایش هزینه‌های نهاده‌های کشاورزی و اختلالات معیشتی که ناامنی غذایی را در سراسر کشور تشدید می‌کند، آشکار کرد.

این گزارش تولید غلات را برای سال ۲۰۲۵ حدود ۵.۲ میلیون تن تخمین زده است که نشان دهنده کاهش ۲۲ درصدی نسبت به سال گذشته است. تولید سورگوم نیز کاهش ۲۵ درصدی را نسبت به سال ۲۰۲۴ ثبت کرده است، در حالی که تولید ارزن در مقایسه با میانگین پنج سال گذشته ۴۶ درصد کاهش یافته و تولید گندم به حدود ۴۳۳۵۰۰ تن رسیده است که کاهشی ۱۲ درصدی را نشان می‌دهد.

این ارزیابی هشدار می‌دهد که تعداد افرادی که از ناامنی غذایی حاد رنج می‌برند به ۲۸.۹ میلیون نفر رسیده است که معادل ۶۱.۷ درصد از جمعیت سودان است و به ویژه در مناطق دارفور و کردفان جنوبی که بیش از ۱۰ میلیون نفر با گرسنگی شدید مواجه هستند، به شدت به کمک‌های غذایی و معیشتی نیاز دارند.

هونگجی یانگ، نماینده سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) در سودان، با تأیید اینکه نتایج این ارزیابی نشان‌دهنده ابعاد نگران‌کننده بحران است، تأکید کرد که ارائه کمک‌های کشاورزی به موقع به کشاورزان و دامداران، ستونی کلیدی برای تقویت تاب‌آوری آنها و تأمین نیازهای بشردوستانه است.

داده‌ها نشان می‌دهد که این درگیری خسارات شدیدی به زیرساخت‌های آبیاری وارد کرده و منجر به کمبود بذر، کود و سوخت شده است که قیمت مواد غذایی را به سطوح بی‌سابقه‌ای افزایش داده و قدرت خرید خانواده‌های آسیب‌پذیر را کاهش داده است. با وجود این، فائو با توزیع هزاران تن بذر برای حمایت از ۸۲۷۰۰۰ خانواده کشاورز، در کاهش اثرات آن نقش داشته است.

در مورد بخش دام، این گزارش به وخامت خدمات دامپزشکی و توقف تولید واکسن ملی در نتیجه غارت و تخریب اشاره کرد که احتمال شیوع بیماری در آینده را افزایش می‌دهد.

این هیئت گزارش خود را با درخواست ترکیب کمک‌های بشردوستانه پایدار با مداخلات بهبودی به پایان رساند.

واردات ۳۰۰ میلیون دلاری واردات نمک خوراکی سودان

یکی از مسئولان بخش معدن سودان گفت هزینه واردات نمک یددار سالانه به حدود ۳۰۰ میلیون دلار می‌رسد، با وجود اینکه منابع طبیعی لازم برای تولید داخلی آن در کشور موجود است. مدیر سازمان تحقیقات زمین‌شناسی «احمد هارون التوم» توضیح داد که سودان نمک یددار را از ۷ کشور از جمله مصر وارد می‌کند و اشاره کرد که ادامه وابستگی به واردات نشان‌دهنده نیاز به توسعه صنعت نمک در داخل کشور است. التوم افزود که این سازمان اجرای پروژه‌ای برای بومی‌سازی تولید نمک را آغاز کرده که شامل جذب یک کارخانه از اسپانیا با هزینه تخمینی ۱.۸۵ میلیون یورو و ظرفیت تولید ۱۰ تن در ساعت است. وی گفت این پروژه از سال ۲۰۲۳ به عنوان یک مطالعه تحقیقاتی آغاز و در سال ۲۰۲۴ وارد مرحله اجرا شد. وی اشاره کرد که پیش‌بینی‌های اولیه حاکی از امکان دستیابی به سودی بیش از ۲ میلیون یورو در سال اول بهره‌برداری است که تا سال هفتم به حدود ۷ میلیون یورو افزایش می‌یابد. التوم توضیح داد که این پروژه به دنبال بهره‌برداری از حدود ۸۵۰ کیلومتر از سواحل دریای سرخ غنی از نمک، از طریق مطالعه ویژگی‌های نمک و به حداکثر رساندن استفاده از آن برای تأمین نیازهای بازار داخلی است. وی از تفاهم‌هایی با سازمان ملل برای خرید بخشی از تولید و هدایت آن به سمت حمایت از برنامه‌های وزارت بهداشت خبر داد، اقدامی‌ که به گفته وی باعث تقویت توجیه اقتصادی و بهداشتی پروژه می‌شود. مسئولان سازمان معتقدند که این پروژه در صورت تکمیل می‌تواند تحولی در صنایع معدنی سبک ایجاد کند و به کاهش وابستگی به واردات و بهره‌برداری از منابع طبیعی بکر کشور کمک کند.

بروزرسانی ضوابط مبارزه با پولشویی از سوی بانک مرکزی سودان

بانک مرکزی سودان به‌روزرسانی جدیدی در ضوابط مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم صادر کرد؛ اقدامی‌ که نشان‌دهنده تعهد آن به جهت‌گیری‌های راهبردی کشور برای اصلاح نظام مالی و ارتقای شفافیت است. این به‌روزرسانی بر اساس قوانین داخلی مرتبط و همچنین توصیه‌های گروه ویژه اقدام مالی و جدیدترین استانداردهای آن انجام شده است.

برخورداری استان نیل سفید سودان از بیش از ۲۱ میلیون رأس دام

مقامات استان نیل سفید آمادگی کامل خود را برای تأمین دام قربانی در این فصل اعلام کرده و تأکید کردند که قادر به پر کردن خلأ ناشی از خروج استان‌های کردفان و دارفور از چرخه تأمین هستند. دبیرکل شورای عالی دام، «عبدالسمیع موسی»، توضیح داد که این استان بیش از ۲۱ میلیون رأس دام، همراه با نژادهای اصلاح‌شده و مراتع طبیعی گسترده دارد که به آن مزیت رقابتی در پاسخ به تقاضای داخلی و خارجی می‌بخشد. وی اشاره کرد که بازارهای اصلی مانند الراوات، کوستی و تندلتی برای تبدیل شدن به سکوهای اصلی صادرات دام فعال شده‌اند و تأکید کرد که دام‌ها عاری از بیماری هستند و تیم‌های دامپزشکی تخصصی سلامت آن را پایش می‌کنند تا کیفیت صادرات و جریان مستمر آن به بازارهای هدف تضمین شود. 

معافیت گمرگی کالاهای صادراتی سودان به چین 

چین اعلام کرد که صادرات سودانی را به عنوان بخشی از ابتکاری جامع شامل ۵۳ کشور آفریقایی، از اول مه ۲۰۲۶ به مدت دو سال از پرداخت حقوق گمرکی معاف می‌کند. هدف این تصمیم تقویت مبادلات تجاری و گشودن بازارهای چین به روی محصولات سودانی (به ویژه کشاورزی و دامی) بدون عوارض گمرکی است که به نوبه خود صادرات سودان را تقویت کرده و همکاری اقتصادی را عمیق‌تر می‌سازد. این معافیت شامل صادرات متنوع سودانی با تمرکز بر محصولات پرتقاضا در بازار چین است. این اقدام در چارچوب رویکرد چین برای حمایت دیپلماتیک و اقتصادی از کشورهای آفریقایی صورت می‌گیرد.

انتقاد بازرگانان سودانی از افزایش هزینه صدور پیش فاکتور واردات کالا

رئیس اتحادیه کارفرمایان سودانی نسبت به افزایش‌های پی‌درپی هزینه‌ی تأیید پیش‌فاکتور که منجر به افزایش مستقیم قیمت کالاها و تشدید بحران معیشتی در این کشور خواهد شد، هشدار داد. وی در اظهاراتی گفت این هزینه‌ها از حالت رایگان به ۲۵ هزار جنیه (واحد پول سودان) و سپس به ۵۰ هزار جنیه افزایش یافته است. از نظر او، این افزایش‌ها بار اضافی بر واردات تحمیل کرده و مستقیماً روی قیمت تمام‌شده‌ی کالا برای مصرف‌کنندگان تأثیر می‌گذارد. وی افزود که افزایش هزینه‌های واردات، همراه با افزایش بی‌برنامه‌ی قیمت سوخت، به گسترش فروش اموال غارت‌شده و رونق بازارهای آن در ایالت خرطوم دامن زده است. وی تأکید کرد که توقف حمل‌ونقل از امارات، افزایش هزینه‌های سفر و بالا رفتن عوارض گمرکی، به چند برابر شدن قیمت‌ها و موج بی‌سابقه گرانی منجر خواهد شد. او وزارت بازرگانی را به دلیل بوروکراسی، مقصر تضعیف و شکست برنامه‌ی «امید اقتصادی» دانست.

بازار سودان تحت فشار مالیات‌ها و افزایش هزینه‌ها

در بحبوحه بحران اقتصادی که کشور را فرا گرفته، شماری از بازرگانان در پورت‌سودان از اظهارات نخست‌وزیر در مورد معافیت‌های مالیاتی انتقاد کرده و آن را کاملاً دور از واقعیتی که هر روز با آن دست و پنجه نرم می‌کنند، دانستند. آنها تأکید کردند که ادامه فعالیت تجاری‌شان با افزایش هزینه‌های جاری، نوسان نرخ ارز و گرانی سوخت تقریباً غیرممکن شده و این امر آنها را در برابر فشارهای طاقت‌فرسایی قرار داده است.

شرکت برق سودان جزئیات افزایش تعرفه و حمایت دولتی از شهروندان را اعلام کرد

تحت فشارهای فزاینده بر بخش انرژی، شرکت برق سودان جزئیات افزایش جدید تعرفه برق را که از اول مه ۲۰۲۶ پس از بررسی‌های فنی و مطالعات اقتصادی طولانی با مشارکت کمیته‌های دولتی و نهادهای ذی‌صلاح اجرایی شده است، اعلام نمود. به گفته این شرکت، هدف از این اقدام، بازسازی ساختار قیمت‌ها به گونه‌ای است که با هزینه‌های روزافزون عملیاتی و چالش‌های تأمین مالی و نگهداری هماهنگ باشد.

حضور سودان در نشست‌های سالانه مؤسسات مالی در امارات

سودان از طریق ویدئوکنفرانس در نشست‌های سالانه مشترک مؤسسات مالی عربی برای سال ۲۰۲۶ که با نظارت صندوق پول عرب در امارات متحده عربی برگزار شد، شرکت کرد. به گزارش سودان هورایزن، ریاست هیئت سودانی بر عهده وزیر دارایی و برنامه‌ریزی اقتصادی، جبرئیل ابراهیم بود و رئیس کل بانک مرکزی سودان، مدیرکل امور مالی خارجی و شماری از کارشناسان فنی وزارت دارایی و بانک مرکزی نیز حضور داشتند. این مشارکت در چارچوب علاقه سودان به تقویت همکاری با مؤسسات مالی عربی و پیگیری تحولات اقتصادی منطقه‌ای است که به حمایت از سیاست‌های مالی و اقتصادی کشور کمک می‌کند.

جهش قیمت روغن بادام زمینی با افزایش استفاده از آن به عنوان جایگزین گازوئیل در غرب سودان

بازارهای دارفور شاهد افزایش چشمگیر قیمت روغن بادام زمینی مورد استفاده در پخت و پز بوده است؛ چرا که به گفته بازرگانان و مصرف‌کنندگان، استفاده از آن به عنوان جایگزین گازوئیل در راه‌اندازی ژنراتورها و برخی خودروها بیشتر شده است. بازرگانان گفتند قیمت هر بشکه ۳۶ رطلی (واحد وزن) این روغن به ۷۸ تا ۸۰ هزار جنیه رسیده که در طی حدود ۱۰ روز افزایش پیاپی داشته است. آنها توضیح دادند که تقاضا به دلیل استفاده از روغن به عنوان سوخت و همچنین خروج مقادیر زیادی از آن به چاد، به طور قابل توجهی افزایش یافته است. ساکنان دارفور و کردفان اشاره کردند که کمبود گازوئیل و هزینه بالای آن، تعدادی از صاحبان کارگاه‌ها و مغازه‌ها را به استفاده از روغن‌های خوراکی برای راه‌اندازی ژنراتورها واداشته است. صاحبان کارگاه‌ها در نیالا گفتند این روغن ساعات کاری بیشتری نسبت به گازوئیل با هزینه کمتری فراهم می‌کند. 

فرودگاه بین‌المللی خارطوم برای ازسرگیری پروازها پس از توقف اضطراری آماده می‌شود

در اقدامی‌ برای اطمینان‌بخشی به افکار عمومی درباره بازگشت فعالیت حیاتی فرودگاه بین‌المللی خارطوم، نخست‌وزیر کامل ادریس به همراه وزیر فرهنگ و رسانه، خالد الاعیسر و والی خارطوم، احمد عثمان حمزه، از این فرودگاه بازدید میدانی به عمل آورد. این بازدید برای پیگیری آخرین ترتیبات مربوط به ازسرگیری پروازها پس از اتمام اصلاحات فنی انجام شد. ادریس تأکید کرد که دولت مصمم به بازگشایی مجدد این مرکز و رفع آثار حملات اخیری است که به زیرساخت‌های آن آسیب رساند.

سودان طرح نوسازی راه‌آهن را با مشارکت کانادا آغاز می‌کند

وزارت حمل و نقل و زیرساخت‌های سودان با اجرای یک پروژه مشترک با یک شرکت کانادایی که هدف آن نوسازی خطوط استراتژیک راه‌آهن متصل‌کننده بنادر دریایی به مراکز اقتصادی و اداری کشور است، وارد مرحله جدیدی از برنامه‌های خود برای احیای شبکه راه‌آهن شده است. در صدر این خطوط، مسیر رابط بین پورت‌سودان، عطبره و خارطوم قرار دارد که به عنوان یک شریان اصلی برای حمل کالاها و اجناس محسوب می‌شود.

آغاز اجرای صدور صورت‌حساب‌های الکترونیکی بخش مالیاتی

در اقدامی‌ که به عنوان آغازی تازه برای مسیر تحول دیجیتال در سودان توصیف شده، اداره دارایی از اجرای مصوبه شماره ۲۶ سال ۲۰۲۶ خبر داد که پس از توقفی طولانی، سیستم صورت‌حساب الکترونیکی را دوباره فعال می‌کند. این مصوبه صرفاً یک به‌روزرسانی اداری نیست، بلکه تلاشی جدی برای بازسازی اعتماد بین دولت و مؤدیان از طریق برنامه‌ای است که هدف آن، اتصال دو هزار مؤدی مالیاتی در سال جاری با استفاده از راهکارهای نرم‌افزاری پیشرفته است و بدین ترتیب راه را برای مرحله‌ای شفاف‌تر در مدیریت منابع عمومی‌ باز می‌کند.