اخبار اقتصادی سودان

گزیدۀ اخبار و تحولات اقتصادی کشور سودان در نیمۀ اول تیر ماه 1405 مندرج در رسانه‌های این کشور به شرح ذیل ارائه می‌گردد.

وضعیت بازار و برابری نرخ ارز

میانگین خرید نشان می‌دهد که دلار در محدوده معاملاتی بین ۵۰۰۰ تا ۵۳۰۰ جنیه در ۵۲۰۰ پوند تثبیت شده است، در حالی که ریال سعودی ۱۳۸۲.۹۷ جنیه، درهم امارات ۱۴۱۶.۸۹ جنیه، یورو ۵۹۰۹.۰۹۰ جنیه، پوند انگلیس ۶۸۴۲.۱۰ جنیه و پوند مصر ۱۰۵.۵۶۲ جنیه افزایش یافته است، علاوه بر این، افزایش‌های مشابهی در دینار بحرین، ریال عمان و دینار کویت نیز مشاهده شده است.

پس از آنکه صرافی‌ها بر اساس دستورالعمل بانک مرکزی سودان، معامله دلارهای سال ۲۰۰۹ را متوقف کردند و معاملات به دلارهای سال ۲۰۱۳، ۲۰۱۷ و ۲۰۲۱ محدود شد، بازار شاهد تحول چشمگیری بود. این امر منجر به کاهش قیمت دلارهای سال ۲۰۰۹ به حدود ۴۰۰۰ پوند در بازار موازی شد، سطحی بسیار پایین‌تر از قیمت واقعی معاملات بقیه دلارها.

فعالیت بازار طی چند روز گذشته رکود آشکاری را در نقدینگی نقدی، به‌ویژه در دسته ۱۰۰ دلاری، نشان می‌دهد، جایی که فروش و مبادله به طور محسوسی متوقف شده است. این امر در حجم معاملات منعکس شده و منجر به نوسانات قیمت بین یک منطقه و منطقه دیگر شده است.

کارشناسان تخمین می‌زنند که به دلیل عوامل فصلی مرتبط با بسته شدن بازارهای مالی سالانه، از جمله افزایش تقاضا برای ارزهای خارجی، تسویه حساب‌های خارجی، گسترش نقل و انتقالات تجاری و فعالیت‌های سوداگرانه، احتمالاً دلار در طول ماه جولای افزایش خواهد یافت.

گزارش‌های اقتصادی غربی که در ماه‌های ژوئن و ژوئیه منتشر شدند، تأیید می‌کنند که سودان انقباض پولی شدیدی را تجربه می‌کند و تورم در سال ۲۰۲۶ جزو بالاترین‌ها در آفریقا است، در حالی که قیمت رسمی دیگر به دلیل جریان‌های خارجی ضعیف، واقعیت بازار را منعکس نمی‌کند و انتظارات بین‌المللی از افزایش شکاف بین قیمت‌های رسمی و موازی در ماه‌های ژوئیه و اوت وجود دارد.

بازار موازی در پایان ژوئن در برخی مناطق به سطوحی بالاتر از ۶۰۰۰ جنیه رسید که در مقایسه با قیمت ۲ ژوئن، افزایشی ۳۹.۵۳ درصدی را نشان می‌دهد، پیش از آنکه دلار در ۲ ژوئیه به میانگین ۵۴۰۰ جنیه بازگردد، نوسانی که منعکس‌کننده فشارهای فصلی، کمبود نقدینگی و گسترش سفته‌بازی است.

وزیر حمل و نقل مصر قرار است اوایل ماه اوت به خارطوم سفر کند

خارطوم در حال آماده شدن برای استقبال از کامل الوزیر، وزیر حمل و نقل مصر در اوایل ماه اوت است تا در مورد پروژه‌های مشترک در بخش‌های حمل و نقل و زیرساخت بین سودان و مصر گفتگو کند.

وزارت زیرساخت و حمل و نقل سودان اعلام کرد که این سفر شامل بحث در مورد طرح‌های عملی در زمینه‌های جاده‌ها، راه‌آهن، حمل و نقل رودخانه‌ای و بنادر، علاوه بر توسعه ایستگاه‌های راه‌آهن و سیستم‌های سیگنالینگ با هدف بهبود حمل و نقل و تجارت بین دو کشور خواهد بود.

این مذاکرات همچنین شامل بررسی فرصت‌های همکاری صنعتی، از جمله پروژه‌ای برای تأسیس کارخانه مواد شیمیایی و کود، در کنار سایر پروژه‌هایی است که به‌عنوان بخشی از گسترش مشارکت اقتصادی بین خارطوم و قاهره، برای اعلام آماده می‌شوند.

سیف النصر التیجانی‌ هارون، وزیر زیرساخت‌ها و حمل و نقل سودان، دستور تشدید کار کمیته عالی مسئول آماده‌سازی مقدمات این سفر و تهیه پرونده‌های پروژه را صادر کرد و تأکید کرد که مرحله بعدی بر تسریع اجرای پروژه‌های زیرساختی و حمایت از تلاش‌های بازسازی به‌گونه‌ای که در خدمت توسعه و منافع مشترک دو کشور باشد، متمرکز خواهد بود.

حذف واحدهای کوچک از پول سودان

در تاریخ ۴ جولای، بانک مرکزی سودان در اقدامی‌ با هدف بازسازی پول ملی، از حذف شش واحد پول کوچک از گردش مالی خبر داد و تا پایان ماه برای جایگزینی آنها مهلت داد.

این بانک اعلام کرد که این تصمیم بر اساس مفاد قانون بانک مرکزی سودان مصوب سال ۲۰۰۲ گرفته شده و هدف آن هماهنگ‌سازی معاملات نقدی با شرایط اقتصادی فعلی است. 

کارشناسان معتقدند که کاهش قدرت خرید پوند در سال‌های گذشته باعث شده است که هزینه چاپ اسکناس‌های کوچک بیشتر از ارزش واقعی آنها شود و این امر منجر به کاهش استفاده از آنها در معاملات روزانه و تمایل مشتریان به استفاده از برنامه‌های بانکی یا گرد کردن آنها به اسکناس‌های بالاتر شده است که این امر بار عملیاتی بانک‌ها را افزایش داده است.

پروازهای قطر ایرویز به سودان پس از ۳ سال وقفه از سر گرفته شد

شرکت هواپیمایی قطر ایرویز پس از سه سال وقفه، پروازهای خود به سودان را از سر گرفت. پروازها در ۱۶ آوریل ۲۰۲۳، پس از وقوع درگیری بین ارتش و نیروهای پشتیبانی سریع و تعطیلی فرودگاه بین‌المللی خارطوم، به حالت تعلیق درآمدند. انتظار می‌رود از سرگیری فعالیت‌ها، سفر و تجارت را بهبود بخشد و سودان را دوباره با همسایگان منطقه‌ای خود متصل کند.

شرکت فرودگاه‌های سودان اعلام کرد که پس از تکمیل برنامه ممیزی امنیتی و عملیاتی که ماه مه گذشته مطابق با استانداردهای بین‌المللی انجام شد، هواپیمایی قطر سه پرواز هفتگی بین دوحه و پورت سودان انجام خواهد داد.

این بازگشت در بحبوحه بهبود نسبی ترافیک هوایی در سودان، به عنوان بخشی از تلاش‌ها برای اتصال مجدد این کشور به شرکت‌های هواپیمایی منطقه‌ای و بین‌المللی و احیای فعالیت هوانوردی غیرنظامی، صورت می‌گیرد.

گرانی آب آشامیدنی در ایالت کردفان

منابع محلی در شهر الابیض در ایالت کردفان شمالی از افزایش قابل توجه قیمت آب آشامیدنی خبر دادند و اعلام کردند که پس از وقفه طولانی در تامین آب، قیمت هر بشکه به حدود ۳۶۰۰۰ پوند رسیده است، در حالی که آب به تدریج به برخی از محله‌ها باز می‌گردد.

این منابع گفتند که بسیاری از خانواده‌ها به دلیل شرایط اقتصادی دشوار دیگر قادر به خرید روزانه آب آشامیدنی نیستند و خاطرنشان کردند که در طول قطعی آب، ساکنان علاوه بر انتقال آب از طریق «گاری» به چاه‌ها و پمپ‌های آب شور متکی بودند که این امر بار مالی شهروندان را افزایش داد.

بر اساس همین گزارش‌ها، قیمت هر بشکه آب تصفیه نشده تقریباً به ۱۸۰۰۰ پوند مصری رسید و بسیاری از ساکنان را به دلیل عدم توانایی در خرید آب تصفیه شده، به استفاده از آن برای آشامیدن و مصارف خانگی واداشت. این منابع افزودند که باران‌های اخیر با تأمین آب برای دام و سایر مصارف، تا حدودی از این بحران کاسته است.

شهر العبید پس از تخریب نیروگاه اصلی برق، شاهد وخامت مداوم اوضاع انسانی است که منجر به بحران شدید آب و افزایش قیمت سوخت و مواد غذایی شده است، در حالی که نیروهای پشتیبانی سریع همچنان محدودیت‌هایی را برای تردد ساکنان در داخل شهر اعمال می‌کنند.

منابع محلی گفتند که هزاران شهروند پس از قطع آب از شبکه اصلی به مدت بیش از یک هفته، از کمبود شدید آب آشامیدنی رنج می‌برند و مجبورند آب‌های زیرزمینی را از تانکرهایی که در محله‌های مسکونی تردد می‌کنند، خریداری کنند.

کمیسیون کمک‌های بشردوستانه در کردفان شمالی متعهد شد که فوراً ۱۵۰ تانکر آب با ظرفیت تقریبی ۱۵۰۰۰ بشکه در هر تانکر را تأمین کند و مرحله اول آن را به محله‌های آسیب‌دیده‌تر اختصاص دهد، به همراه طرحی برای احیای منابع آب زیرزمینی، حفر چاه‌های جدید و تأسیس کارخانه‌های نمک‌زدایی برای تأمین آب رایگان برای ساکنان.

به گفته همین منابع، به دلیل کمبود غذا و مراقبت‌های پزشکی، خطر دیگری در کمین است، زیرا در روزهای اخیر اجازه تحویل غذا، آب و دارو به این شهر داده نشده است.

بخشودگی بخشی از بدهی‌های سودان از سوی چین

وزارت دارایی سودان از امضای پروتکلی با دولت چین برای بخشودگی چهار وام بدون بهره به مبلغ مجموع ۳۴۴.۵۲ میلیون یوان یا تقریباً ۵۰ میلیون دلار خبر داد. این توافق بلافاصله پس از امضا و در انتظار تکمیل مراحل فنی توسط مؤسسات مالی در هر دو کشور، لازم‌الاجرا شد.

این توافق‌نامه توسط جبرئیل ابراهیم، وزیر دارایی سودان و شو جیان، کاردار چین، امضا شد. این وزارتخانه اظهار داشت که این اقدام نشان‌دهنده همکاری مستمر بین دو کشور علیرغم شرایط اقتصادی دشواری است که سودان با آن روبرو است.

تفاهم‌نامه‌های بین خارطوم و پکن شامل برنامه‌های آموزشی و ظرفیت‌سازی، علاوه بر کمک‌های بلاعوض اختصاص‌یافته به پروژه‌های انرژی، آب و کشاورزی، از جمله کمک بلاعوض ۲۰۰ میلیون یوانی که قبلاً اعلام شده بود، می‌شود.

اگرچه ارزش این معافیت درصد محدودی از بدهی خارجی سودان را نشان می‌دهد که در پایان سال ۲۰۲۳ بالغ بر ۶۶.۸ میلیارد دلار بود، اما با توجه به کاهش تولید ناخالص داخلی و افزایش نرخ فقر به دلیل جنگ، پیامدهای سیاسی و اقتصادی دارد.